Finweek - Afrikaans 11/5/2020

op 21 Oktober het die Orlando-kragsubstasie in Johannesburg buite werking geraak en grootskaalse kragonderbrekings in die stad veroorsaak wat verskeie gebiede geraak het. Die oorsaak was nie duidelik nie. Dit lyk asof die beste bron van nuus as dit kom by munisipale probleme die stad van Johannesburg se Twitter-boodskappe is, en dit is waar inwoners inligting gesoek het. Die krag is uiteindelik ongeveer ses uur later herstel. Volgens standaarde vir kragonderbreking was dit gering in vergelyking met die langer as 24 uur wat ook gedurende die week in ander voorstede van Johannesburg gebeur het. Hierdie ernstige kragonderbrekings (wat nie verband hou met beurtkrag nie) het ’n onaanvaarbare voorkoms in Johannesburg geword en die gevolge is baie groot. Een is dat inwoners ook sonder water gelaat is. Vanweë die gebrek aan…

Sport is dikwels ’n wêreld in die kleine van breër samelewingspatrone. Dit kan ook iets oor ekonomiese aansporings in die samelewing sê. Neem die verband tussen ’n land se ongelykheid en sy ekonomiese prestasie. Baie van ons sou sê ongelykheid is sleg vir groei; dat ’n uiters ongelyke samelewing die nagevolg het dat dit die produktiewe potensiaal van mense onderaan die inkomsteverspreiding kniehalter. Ander sou sê ongelykheid, selfs erge ongelykheid, is ’n nodige voorwaarde vir ekonomiese voorspoed: dié met die beste idees of talent kom bo uit en word vir hul vaardighede en risiko--aptyt beloon – die aansporingseffek. Om te identifiseer watter een van dié twee gevolge die botoon voer, is egter ’n twyfelagtige oefening. Wat ons wel heel akkuraat kan meet, is Olimpiese prestasie – die getal medaljes per…

“DIÉ KEER KAN ONS UITEINDELIK VAN ’N OPENBARE ONDERNEMING PRAAT SONDER OM OOR REDDINGSBOEIE TE PRAAT.” — Minister van openbare ondernemings, Pravin Gordhan, het Transnet geloof vir die “uitstekende resultate” wat hy behaal het. Transnet het ’n toename van 1,3% in inkomste tot R75,1 miljard en ’n netto wins van R3,9 miljard vir sy finansiële jaar tot einde Maart 2020 aangekondig. Dit was marginaal laer as die inkomstegroei van 1,6% wat hy vir die vorige jaar aangekondig het, maar dit kan hoofsaaklik toegeskryf word aan tariefstygings vir hawe-en spoorgebruikers, wat vir sy jongste verslagtydperk gemiddeld 2,9% was. Die maatskappy se ouditeursfirma het Transnet ’n gekwalifiseerde ouditmening gegee. “Gaan ons eenvoudig eensydig terugstaan en nie kies om dieselfde middele te gebruik wat die Republikeine in die meerderheid gebruik het nie?” —…

DIE GOEIE Die kabinet het die maatreëls goedgekeur om die plaaslike ferrochroombedryf te steun, insluitend deur middel van uitvoerbelasting op chroomerts. Jackson Mthembu, die minister in die presidensie, het gesê ingrypings sluit ook die gebruik van energiedoeltreffende tegnologieë in smelters en die ingebruikneming van mede-ontwikkelings-en selfontwikkelingstegnologieë in. Verlede jaar het Suid--Afrika 12,5 miljoen ton chroomerts aan China verskaf, wat, volgens Reuters, 83% van China se totale chroominvoer verteenwoordig. Maatskappye wat chroom in SA ontgin en verwerk, sluit in Glencore, Merafe Resources, Samancor Chrome, Tharisa, en Jubilee Metals (lees ook bl. 12). DIE SLEGTE Suid-Afrika se gekonsolideerde fiskale tekort gaan na verwagting verder toeneem as wat dit in Junie se Covid-19-noodbegroting voorspel is, aangesien ’n herstel in ekonomiese groei in die derde kwartaal nie belastinginvorderings ’n groot genoeg hupstoot sal gee…

tegnologie vir virtuele realiteit (VR) maak dit vir ons moontlik om omgewings te ontwerp en te simuleer in twee of drie dimensies (2D of 3D) wat interaktief is en in ware tyd verken kan word. VR-kopstukke maak dit moontlik om heeltemal afgesonderd van buitestimuli en in ’n virtuele wêreld verdiep te wees. Dit kan ons ook in situasies plaas waarvoor ons in die regte lewe bang sou wees – en dís waar AxioVR betrokke raak. “Ons het gevind dat VR ’n perfekte platform is om pasiënte te stimuleer en vrees of ’n reaksie van hulle te ontlok,” sê Gideon Burger, medestigter van AxioVR, oor hoe hulle veilige virtuele omgewings skep waarin pasiënte blootgestel word aan hul vrese, soos hoogte of openbare redevoering. AxioVR het ontstaan uit Axiology Labs, ’n maatskappy…

’noorstel wat Suid-Afrika se ferro-allooibedryf kan red, is dat Eskom moet ja sê vir ’n langtermynraamwerk vir kragaankope waarvolgens tariefverligting gegee word in ruil daarvoor dat smelters hul kragverbruik tydens spitsvraag sal beperk. Met die produksie van ferrochroom en ferromangaan word basisladingkrag verbruik ‘terwyl mense slaap’, maar teen die huidige inflasiekoers sal dit verdwyn. Volgens die SA Mineraleraad het kragtariewe die afgelope dekade met sowat 500% gestyg. Die regering probeer intussen die krake toesmeer met die instel van ’n uitvoertarief wat hoofsaaklik Chinese kopers meer sal laat betaal vir chroomerts – ’n bestanddeel wat ferrochroomprodusente in ’n hoogoond sit om die hoërgehalteferrochroom te maak, wat dan in die vervaardiging van vlekvrye staal gebruik word. China koop sowat 85% van die chroomerts wat hy vir sy hoogoonde benodig by SA, verreweg…