Innholdsfortegnelse for 11/5/2020 i Finweek - Afrikaans

op 21 Oktober het die Orlando-kragsubstasie in Johannesburg buite werking geraak en grootskaalse kragonderbrekings in die stad veroorsaak wat verskeie gebiede geraak het. Die oorsaak was nie duidelik nie. Dit lyk asof die beste bron van nuus as dit kom by munisipale probleme die stad van Johannesburg se Twitter-boodskappe is, en dit is waar inwoners inligting gesoek het. Die krag is uiteindelik ongeveer ses uur later herstel. Volgens standaarde vir kragonderbreking was dit gering in vergelyking met die langer as 24 uur wat ook gedurende die week in ander voorstede van Johannesburg gebeur het. Hierdie ernstige kragonderbrekings (wat nie verband hou met beurtkrag nie) het ’n onaanvaarbare voorkoms in Johannesburg geword en die gevolge is baie groot. Een is dat inwoners ook sonder water gelaat is. Vanweë die gebrek aan…

KOOP VER-KOOP HOU EOH, ’n Suid-Afrikaanse tegnologie-en-kommunikasietegnologiediensverskaffer in Afrika, was in 2015 die mark se gunsteling toe hy ’n algehele hoogtepunt by 18 000c per aandeel getoets het. Maar die stygmomentum het die volgende jaar omgeswaai en in 2017 aansienlik gedaal weens nuus van onetiese praktyke. EOH het verlede jaar 50 sakevennote in ’n korrupsieingryping op ’n swartlys geplaas. Die groep het ’n ouditfirma aangestel om die ampsoortredings te ondersoek. Dit volg op Microsoft se besluit om sy verhouding met EOH te beëindig nadat ’n verklikker ’n klag by die Amerikaanse Securities and Exchange Commission ingedien het oor ’n bedenklike tender met ’n programmatuurlisensiëringsooreenkoms met die SA departement van verdediging. Sy aandeelprys het tot 465c geval – wat laas in 2006 voorgekom het. Die aandeelprys verhandel sywaarts nadat dit in…

in die uitgawe van finweek van 22 Oktober het ek gesê hoe ek die eerste keer in meer as ’n dekade weer begin het om plaaslike aandele te verhandel. Sommige aspekte van my indeksverhandeling het hier gehelp (soos die dissipline en risikobestuur), maar aandele is wisselvalliger en vereis ’n ander benadering as die metodes wat die beste vir indeksverhandeling werk. Ek het nie verwag dat die tyd wat ek gebruik om aandelegrafieke te ondersoek my oor my langtermynbeleggingsportefeulje sou laat dink nie. Ek het voorheen gesê dat die enigste aspek van die beleggingsproses wat langtermynbeleggers regtig beheer, is die besluit wat om te koop en teen watter prys. Dit gaan oor waardasies en die koop van goeiegehalte-ondernemings teen goeie pryse. Nadat ons die aandeel teen waarskynlik ’n goeie prys gekoop…

die afgelope tien maande was bes moontlik een van die moeilikste ekonomiese en finansiële tye sedert die Groot Depressie ná die ineenstorting van aandelemarkte in 1929. As daar ooit ’n tyd was om na basiese beginsels terug te keer, is dit nou. Dit is egter nie altyd maklik om die beste strategieë, fondse en/of aandele te identifiseer om uit ’n moeras soos die huidige een te kom nie. Tog is daar baie te sê vir die raad van mense soos Warren Buffett, naamlik om te weet waarin jy belê, sekuriteite en produkte te identifiseer wat die toets van die tyd sal deurstaan en om ’n langtermyningesteldheid te handhaaf. Miskien is dié kwartaal se belangrikste boodskap van portefeuljebestuurders en ontleders dat jy jou buitelandse blootstelling tot die maksimum moet vergroot. Nie…

die Suid-Afrikaanse bedryf het ongelukkig ’n geskiedenis van makelaars wat produkte verkoop het waar die klem vermoedelik meer op kommissieverdienste geval het as om kliënte noodwendig te help. Tog sal dit kortsigtig wees om die waarde van advies net weens dié persepsie te ignoreer en dit dan alleen aan te pak. Beleggers kan in werklikheid gemakliker voel oor adviseurs. Reguleerders werk die laaste jare daaraan om die finansiëledienstebedryf meer geloofwaardig te maak, en het ’n reeks wette ingestel om te sorg dat kliënte nie net regverdig behandel word nie, maar dat hulle ook die dienste verstaan waarvoor hulle betaal. Die ware oplossing is egter om ’n finansiële adviseur te kry wat na jou mening waarde toevoeg. Verskeie studies toon dat beleggers wat adviseurs gebruik, beter vaar as dié wat dit…

daar het in die laaste paar weke stil-stil ’n aansienlike verbetering onder die top-100 aandele op die JSE (soos gemeet aan markkapitalisasie) voorgekom. Dit word weerspieël deurdat 51% van die aandele nou bokant hul 200-daagse eksponensiële bewegende gemiddeldes (EBG’s) lê, wat beteken dat die bul vir die eerste keer vanjaar homself laat geld, al is dit net-net. In Oktober, was slegs 30% bokant die 200-daagse EBG’s. Hoe sleg dit gegaan het, blyk daaruit dat net 4% van die top-100 in die moeilike inperking van Maart en April bo die 200-daagse EBG’s gelê het. Daar was belangrike veranderings op die lys van sterkste aandele nadat mynbouaandele, veral goud en platinum, geruime tyd die toon aangegee het. Montauk Holdings, wat hom toespits op hernubare biogas-energieprojekte, is nou boaan die lys. Montauk berig…

Sport is dikwels ’n wêreld in die kleine van breër samelewingspatrone. Dit kan ook iets oor ekonomiese aansporings in die samelewing sê. Neem die verband tussen ’n land se ongelykheid en sy ekonomiese prestasie. Baie van ons sou sê ongelykheid is sleg vir groei; dat ’n uiters ongelyke samelewing die nagevolg het dat dit die produktiewe potensiaal van mense onderaan die inkomsteverspreiding kniehalter. Ander sou sê ongelykheid, selfs erge ongelykheid, is ’n nodige voorwaarde vir ekonomiese voorspoed: dié met die beste idees of talent kom bo uit en word vir hul vaardighede en risiko--aptyt beloon – die aansporingseffek. Om te identifiseer watter een van dié twee gevolge die botoon voer, is egter ’n twyfelagtige oefening. Wat ons wel heel akkuraat kan meet, is Olimpiese prestasie – die getal medaljes per…

die aandeelprys van Curro, ’n private-onderwysmaatskappy wat deur PSG beheer word, het die afgelope vyf jaar met meer as 75% gedaal. Die maatskappy het in Junie ’n regte-uitgifte van R1,5 miljard aan aandeelhouers aangekondig om onder meer skuld te verminder. Dit was 85,3% volskryf. PSG het die aanbieding onderskryf en die res van die nuwe aandele opgeneem, wat sy belang in die maatskappy van 55,4% voor die aanbieding tot 60% verhoog het. Vooruitsigte: Die aandeelprys begin weer binne sy groot daaltendens styg – ’n teken dat kopers stadig toeneem. Die styging het in Junie begin toe die regte-uitgifte aangekondig is. Op die grafieke: Curro is kort van die weerstandtendenslyn van die langtermyn-daaltendens. ’n Deurbraak deur dié tendenslyn sal die einde van pessimistiese sentiment en ’n toename in beleggersvertroue aandui –…

die jaar 2020 was baie dinge, maar niks wat ons verwag het nie. Die vroegste berigte oor die koronavirus was kwellend en ek het ’n halwe oog op gebeure in China gehou. Toe die eerste geval in Suid-Afrika vroeg in Maart aangemeld word, was ek in Durban om ’n aanbieding te doen oor die moontlike impak van die virus – wat ons nou as Covid-19 ken – op die plaaslike en wêreldmarkte. Ons het die onderwerp van die aanbieding enkele dae tevore verander toe die uitwerking van die virus begin duidelik word het. Maar selfs toe het ek die werklike impak onderskat. Ek het wel by dié geleentheid in Durban twee voorspellings gemaak. Eerstens dat die impak wesenlik sou wees, met ’n goeie kans op ’n marktedaling van meer as…

’n Fonds wat die moeite werd is om te oorweeg deur diegene wat buitelandse blootstelling soek, is die Ninety One Global Strategic Managed Feeder-fonds. Die fonds word in Londen deur Philip Saunders en Iain Cunningham bestuur. Geloofwaardige buitelandse multibatefondse se voordele is natuurlik dat hulle voordeel kan trek uit ’n breë internasionale geleentheidstel en die belegger se blootstelling volgens bateklas, kredietgehalte en geldeenheid kan versprei om stabieler opbrengste te lewer. Die Ninety One Global Strategic Managed Feeder-fonds is in September 2003 van stapel gestuur en het R4,2 miljard onder bestuur. Die fonds het in die verlede al gesonde prestasies behaal, naamlik ’n geannualiseerde opbrengs van 14,5% oor tien jaar, 10,01% oor vyf jaar en 18,1% oor een jaar. Op ’n kwartaalgrondslag het hy in die eerste kwartaal van vanjaar 7,3%…

Vir baie Suid-Afrikaanse beleggers lyk die idee van belegging in ander ontluikende markte dalk teenintuïtief. Party sou sê dat jy genoeg ontluiken-demark-risiko het omdat jy reeds in een woon en inkomste verdien. Daar is egter baie oortuigende redes om aktief bestuurde blootstelling aan ander ontluikende markte as SA te oorweeg. Benut langtermyn-tendense wat nie in SA duidelik is nie Meer as ’n dekade nadat ons ons spesialisfondse vir ontluiken-demark-aandele in 2007 begin het, bly ons positief oor die langtermyn-vooruitsigte vir ontluiken-demark-aandele. Die belangrike strukturele aandrywers wat ontluiken-demark-groei aandryf, bestaan steeds, en ons kry steeds aantreklike geleenthede om aandele te kies in verskeie lande. Die ontluiken-demark-omgewing is vol ondernemings wat groeihupstote kan benut wat nie in die ontwikkelde wêreld voorkom nie en in SA net effens beskikbaar is. Die tendens van…

in die huidige markomstandighede is buitelandse belegging noodsaaklik ten einde jou beleggingsportefeulje te diversifiseer, want dit gee jou toegang tot ’n baie groter wêreld van veel meer beleggingsgeleenthede. Met buitelandse blootstelling kry jy diversifisering deur jou risiko geografies te versprei. Dié diversifisering oor verskillende bateklasse, batebestuurders, geografiese liggings of beleggingstrategieë heen, beteken dat jy op enige tydstip blootstelling het aan die een of ander element in jou portefeulje wat, as dit optimaal gekombineer word, op ’n aanvullende manier kan optree. Jou portefeulje kan dus wisselvallige marktoestande beter weerstaan en op lang termyn gelyker opbrengste lewer. Maar om in die buiteland te belê, kan ’n moeilike oefening wees want daar is baie verskillende maniere om dit te doen. ’n Bekende manier is om ’n buitelandse bankrekening te open of om te…

BALWIN PROPERTIES Residensiële hupstoot Balwin Properties se resultate toon ’n moeilike ses maande tot 31 Augustus, omdat hy gesukkel het om tydens die inperkings te werk, en wesensverdienste per aandeel (WVPA) het met 56% gedaal. Die maatskappy het egter ’n dividend van 19,6c per aandeel verklaar, wat die vertroue van die direksie toon wat kontantvloei betref. Balwin is ook goed geposisioneer met die toename in die vraag na huise in die mark onder R1,5 miljoen weens die laagste prima-uitleenkoers (7%) in dekades. Die maatskappy het verskeie landgoedere wat ontwikkel word, en hoewel party van hulle in die duurder kategorie is, het die vraag verbeter, en ek dink Balwin se verkope sal verbeter. Hy sal die toename in die vraag beheer deur konstruksie te verhoog, en hoewel ek Calgro M3 lank…

dit gebeur nie dikwels dat Mick Davis, wat in 2015 deur die Britse koningin tot ridder geslaan is, ’n poephol genoem word nie – minstens nie in sy gesig nie. Dis waar Bernard Swanepoel inkom. Dié voormalige uitvoerende hoof van Harmony Gold en Davis het vroeg in hul onderskeie loopbane in die vroeë 1980’s ontmoet. “Toe ek jou die eerste keer by General Mining ontmoet het, het ek gedink jy is ’n poephol,” sê Swanepoel met die aanvang van ’n aanlyn vraag-en-antwoordsessie tydens die Joburg Indaba, waarvan hy die sameroeper is en waar Davis ’n glansnommer was. “Tot ek jou leer ken het en besef het jy is ’n slim poephol.” As Davis onthuts was, het hy dit nie gewys nie en sy reputasie as ’n koel kalant só gestand…

“DIÉ KEER KAN ONS UITEINDELIK VAN ’N OPENBARE ONDERNEMING PRAAT SONDER OM OOR REDDINGSBOEIE TE PRAAT.” — Minister van openbare ondernemings, Pravin Gordhan, het Transnet geloof vir die “uitstekende resultate” wat hy behaal het. Transnet het ’n toename van 1,3% in inkomste tot R75,1 miljard en ’n netto wins van R3,9 miljard vir sy finansiële jaar tot einde Maart 2020 aangekondig. Dit was marginaal laer as die inkomstegroei van 1,6% wat hy vir die vorige jaar aangekondig het, maar dit kan hoofsaaklik toegeskryf word aan tariefstygings vir hawe-en spoorgebruikers, wat vir sy jongste verslagtydperk gemiddeld 2,9% was. Die maatskappy se ouditeursfirma het Transnet ’n gekwalifiseerde ouditmening gegee. “Gaan ons eenvoudig eensydig terugstaan en nie kies om dieselfde middele te gebruik wat die Republikeine in die meerderheid gebruik het nie?” —…

’noorstel wat Suid-Afrika se ferro-allooibedryf kan red, is dat Eskom moet ja sê vir ’n langtermynraamwerk vir kragaankope waarvolgens tariefverligting gegee word in ruil daarvoor dat smelters hul kragverbruik tydens spitsvraag sal beperk. Met die produksie van ferrochroom en ferromangaan word basisladingkrag verbruik ‘terwyl mense slaap’, maar teen die huidige inflasiekoers sal dit verdwyn. Volgens die SA Mineraleraad het kragtariewe die afgelope dekade met sowat 500% gestyg. Die regering probeer intussen die krake toesmeer met die instel van ’n uitvoertarief wat hoofsaaklik Chinese kopers meer sal laat betaal vir chroomerts – ’n bestanddeel wat ferrochroomprodusente in ’n hoogoond sit om die hoërgehalteferrochroom te maak, wat dan in die vervaardiging van vlekvrye staal gebruik word. China koop sowat 85% van die chroomerts wat hy vir sy hoogoonde benodig by SA, verreweg…

KOOP VER-KOOP HOU Reunert ondervind druk. Die aandeel verhandel teen 2004 se prysvlakke, maar die mark se prysbepaling van die aandeel is dalk ernstig verkeerd. Selfs al halveer Reunert sy tussentydse dividend, is sy dividendopbrengskoers ’n dubbelsyfer Reunert het ondernemings in inligtingkommunikasietegnologie en verdediging, maar wat vir my interessant is, is die ingenieurseenheid, wat onder meer kabels vervaardig en verskaf. Al die praatjies oor infrastruktuurbesteding is gemik op die konstruksieaandele (die paar wat nog op die JSE oor is) en dié wat aan die sektor verskaf, soos PPC en Afrimat. Ek hou beslis van die beleggingsargument vir dié aandele. Maar ’n groot deel van die infrastruktuurbesteding sal kragverwant wees deur die uitbreiding van Eskom se vermoë, en Reunert sal kabels vir die elektrisiteitsverspreiding kan verskaf. Daarby sal hy dit met…

data word deesdae werklik oral gebruik. Die komende Amerikaanse presidentsverkiesing is ’n perfekte voorbeeld hiervan. Peilings word letterlik elke uur bygewerk om te sien of Trump of Biden die volgende Amerikaanse president sal wees. Net soos weervoorspellings, wat ook op data staatmaak, is peilings nie altyd korrek of akkuraat nie (vra maar vir Hillary Clinton), maar dit help ons tog om meer ingeligte besluite te neem. Ek wil nie die komende Amerikaanse verkiesing hier bespreek nie: Daar is al meer as genoeg tyd en ruimte daaraan afgestaan. Ek wil eerder ’n sekondêre onderwerp bespreek wat ook met hierdie verkiesing verband hou, naamlik goud, en ook ’n paar interessante verskynsels wat tans in die data rondom die metaal gewaar word. Is rooi die nuwe goud? Nadat die Bretton Woods-stelsel in 1971…

regulasie 28 van die pensioenfondswet van 1956, wat ontwerp is om aftreespaargeld teen onverstandige blootstelling aan riskanter bates, insluitend buitelandse bates, te beskerm, het in die laaste tyd sommige beleggers gefrustreer. Plaaslike opbrengste kon nie kers vashou met buitelandse opbrengste nie, en party mense het aangevoer dat ’n diskresionêre belegging wat ten volle in die buiteland belê, verkieslik sou wees bo ’n aftree-instrument wat deur regulasie 28 beperk word. ’n Vorige artikel wat deur Ninety One se adjunk-besturende direkteur, Sangeeth Sewnath, geskryf is, het die uitwerking van regulasie 28 op portefeulje-opbrengste bespreek en het tot ’n ander gevolgtrekking gekom. Hy het aangevoer dat die belastingvoordele wat met ’n aftreefonds gepaard gaan, ’n belegger moontlik vergoed vir enige oorprestasie wat geniet word deur jou buitelandse blootstelling te vergroot tot meer as…

moderne monetêre teorie, of MMT soos dit dikwels genoem word, is ’n nuwe benaming vir ’n ou begrip. Die voorstanders daarvan voer aan dat ’n staat wat ongedekte geld uitreik, nie sy toevlug tot belasting en lenings hoef te neem om sy verpligtinge na te kom nie. Hy kan homself befonds deur eenvoudig geld te druk. Alhoewel daar talle historiese voorbeelde bestaan van onbefondsde fiskale besteding gevolg deur hiperinflasie en ekonomiese ineenstorting, sê die hedendaagse ondersteuners van wat voorheen as ekonomiese dwaalleer beskou sou word, dat dit dié keer anders is. Die eenvoudige waarheid is dat sentrale banke in Amerika, Europa en Japan reeds die afgelope dekade die grondreëls van MMT toepas en in reaksie op die Covid-19-pandemie enige sin van tradisionele finansiële omsigtigheid oorboord gegooi het. Amerika se Federale…

talle vriende, kollegas en kennisse wat ek deesdae ontmoet, blyk heeltemal verlam te wees deur die huidige situasie. Hul grootste vrees is dat die wêreld se finansiële stelsel op pad is om ineen te stort. Dit word, byvoorbeeld, deur verskillende navorsingsinstellings gesteun wat meen dat hoewel die eerste Covid-19-vlaag verwoesting gesaai het, ’n tweede vlaag baie erger kan wees. Die ernorme insinking wat kan volg, só beweer hulle, kan ’n groot hap uit jou neseier neem. Hulle stel voor dat jy so gou moontlik met finansiële distansiëring begin om jou geld te beskerm. Hierdie nagmerrie-scenario kan oor die volgende paar jaar ’n sink-of-swem-situasie wees. Dié bewerings word dikwels vererger deur daaropvolgende nuusberigte, elk meer verontrustend as die vorige. Maar wat is nuut? Ons het dit al voorheen beleef, veral met…

die druk op die owerheid om bykomende fiskale aansporingsmaatreëls in te stel om die sentrale bank se gemaklike monetêre beleid aan te vul, beleef ’n nuwe opwelling in Amerika. Daar kon egter nog nie eenstemmigheid bereik word oor ’n nuwe fiskale pakket om die ekonomie ’n hupstoot te gee nie. Die groot vraag is of bykomende fiskale maatreëls tot ’n styging in inflasie sal lei, soos party ontleders verwag, en aandelemarkte sodoende opnuut sal ondersteun. Daar is voorspel dat die geweldige aansporingsmaatreëls van 2008 en 2013 op ’n punt tot hoër inflasie in Amerika sou lei. Dit het egter nie gebeur nie – selfs in ’n omgewing sonder werkloosheid. Die Amerikaanse Federale Reserweraad (die Fed) het reeds aangedui dat hy die uitwerking van hoër inflasie wat uit die aansporings sou…

om werknemers se doen en late elektronies dop te hou, is niks nuut nie en aan digitale hulpmiddels daarvoor is daar ook geen tekort nie. Ná die wêreldwye uitbraak van die koronaviruspandemie het maatskappye dié hulpmiddels egter meer begin inspan – hoofsaaklik weens aanvanklike vrese dat produktiwiteit verlore sou gaan toe duisende mense van die huis af begin werk het. Dit is egter raadsaam dat maatskappye alles uit ’n regs-en etiese oogpunt oorweeg wanneer hulle hulpmiddele in werking stel om werknemers dop te hou. ’n Mens kan nie sommer aanneem iets wat wettig is, is ook eties nie, sê Deon Rossouw, uitvoerende hoof van die Etiek-instituut. “Apartheid was wettig, maar vir seker nie eties nie.” SA wetgewing In Suid-Afrika is dit oor die algemeen toelaatbaar dat werkgewers hul werknemers se…

Bea @lavafairys Wie ook al die “s” in lispel gesit het, het darem nie reg gemaak nie. Vamp Capital @RampCapitalLLC Is dit selfsugtig om net vir my eie aandele om te gee? Pinky Sithole @PinkySithole17 202 dae van inperking. Ek onthou hoe iemand gelieg het dit sou net 21 dae wees. Kristia van Heerden @kristiavh 21 dae was die deposito. Hierdie is die ballonbetaling. Colin Barrett @ColinBarrett82 Groot respek vir almal wat tyd steeds in ’n lineêre volgorde ervaar. Mark @TheCatWhisprer Ek hoop ek is eendag ryk genoeg om nie twee keer te kyk na meubels wat iemand op straat uitgesit het nie. Jim Acosta @Acosta Obama by ’n geleentheid vir Biden: “Kan jy jou voorstel ek het ’n geheime Chinese bankrekening gehad? … Hulle sou my Beijing Barry genoem…