Innholdsfortegnelse for 04 August 2022 i Landbouweekblad

SITRUSSKANDE Vraghouers met Suid-Afrikaanse sitrus is glo kort voor druktyd by hul aankoms in die Europese Unie (EU) teruggehou, ná die skielike instel van ’n nuwe reël oor kouebehandeling in Junie wat spesifiek op Suid-Afrikaanse lemoene van toepassing is. Mnr. Justin Chadwick, uitvoerende hoof van die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging (SASKV), sê die SASKV verneem dat vraghouers met sitrusvrugte, nie net lemoene nie, met hul aankoms in die EU teruggehou word. “Dit is hoekom die Wêreldhandelsorganisasie spesifiek ’n proses van ses maande vir die inwerkingtreding van nuwe maatreëls vereis,” sê hy. Die EU-reël is ingestel terwyl vragte plaaslike vrugte ter see was. Lees meer by bit.ly/3PuBKDQ. AUSSIES KRY BEK-EN-KLOU-SKOK Ná virusdeeltjies van bek-enklouseer in twee afsonderlike gevalle in Australië gevind is, het die land sy beskermingsmaatreëls op internasionale lughawens verskerp. ABC berig…

Anderkant die reënboog Dit is tans maar ’n gespartel op uitvoermarkte, namate die wêreld ál meer sy deure begin toemaak. Tafeldruiwe, appels, sitrus, wol . . . noem maar op, elke bedryf het maar haakplekke met uitvoer. Maar Suid-Afrika het geen keuse nie. Die landbou verdien die helfte van sy inkomste uit uitvoer. Ons kan dus nie bekostig om nié internasionaal mededingend te wees nie. Dit raak ook gewoon moeiliker om veral aan ontwikkelde markte, soos die Europese Unie (EU), te voorsien. Die EU se sogenoemde Green Deal gaan taai nuwe vereistes aan Suid-Afrika se uitvoerboere stel, met die Europeërs wat nou só gesteld is op omgewingsoorwegings dat hul eie boere rooi sien. Nederlandse boere het juis onlangs hul voet behoorlik neergesit toe die staat onder meer die vlakke van…

MNR. RIAAN THERON, Brahman-teler van Koppies, is op 2021 se LRF-Veeskool as die Suider-Afrikaanse Stoetteler van die Jaar bekroon. Vir hom is behoorlike en akkurate wegings en metings, en die aantekening van data die spil waarom genetiese vordering in sy RAT-stoetery draai. Lees meer op bl. 40. Vertel van jou gesin. Ek en my vrou, Helena, het drie kinders – Arno, wat ons mynboubesigheid bestuur, Anike, wat besig is met haar meestersgraad in bedryfsielkunde aan die Universiteit van Johannesburg, en ons jongste, Mikal, wat ingenieurswese aan die Universiteit Stellenbosch studeer. Het jy ná skool gestudeer? Ja. BCom (bedryfsekonomie) aan die Universiteit van Pretoria. Het jy ’n stokperdjie? Ek speel graag gholf. Waar hou julle vakansie? San Lameer (in KwaZulu-Natal), Heroldsbaai of enige plek met ’n gholfbaan. Is jy by die…

HITTEGOLWE wat die afgelope tyd oor verskeie dele van Amerika, Europa en China voorgekom het, het kommer laat toeneem oor die nadelige gevolge daarvan op somergewasse wat in ’n vroeë groeifase is. Luidens ’n droogteverslag van die Amerikaanse departement van landbou het 45% van dié land teen middel Julie droogte ondervind en 88 miljoen ha landbougewasse word nadelig geraak. Die droogtesituasie het sedert middel Junie met 15% versleg. Volgens nog ’n verslag het erge droogtetoestande oor die Midde-Weste uitgebrei en 27% van dié gebied waar die Amerikaanse mieliestreek geleë is, gaan nou onder droogte gebuk. Matige tot ernstige droogte kom voor in 70% van Michigan, 57% van Iowa en 46% van Minnesota. Mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van die landbousakekamer Agbiz, wys op ’n gesamentlike verklaring van die Voedsel-en-landbouorganisasie, Internasionale Monetêre…

OWERHEDE het hul pogings verskerp met inentings by die twee voerkrale in die Vrystaat en Noordwes waar bek-enklouseer uitgebreek het, en ook met bestrydingsaksies in die algemeen. “Die owerhede het die afgelope tyd uit hulle pad gegaan en moeite gedoen met inspeksies, waarnemings en opvolgaksies. Al die provinsiale veeartsenydienste is betrokke en veral in die Vrystaat, Noordwes en sommige laboratoriums is hulle baie behulpsaam,” sê dr. Shaun Morris van Octavoscene, ’n raadgewende veeartsenykundige onderneming vir voerkrale. Volgens die mees onlangse verslag van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling verlede maand was daar sedert Mei verlede jaar altesaam 96 uitbrekings buite die beheergebied, waarvan vier heeltemal onder beheer gebring is – twee in Kwa-Zulu-Natal en twee in Gauteng. Aktiewe gevalle in die voorheen siektevrye gebiede sluit in 66 gevalle…

AFRIKALANDE moet binne die huidige geopolitieke spanning oor hul eie belange waak en kyk hoe hulle “die groot lande teen mekaar kan afspeel en voordeel kan trek uit die geleenthede wat dit skep,” het prof. Mills Soko, hoogleraar in internasionale sake en strategie aan die Universiteit van die Witwatersrand se sakeskool, op die landbousakekamer Agbiz se kongres by Sun City gesê. Volgens hom is die huidige wêreldorde deur ’n hele paar politieke en ekonomiese faktore gevorm, soos groeiende weerstand teen globalisering reg oor die wêreld waarin China se opgang in die wêreldekonomie ’n belangrike rol speel. “In die verlede is China en ander opkomende ekonomieë as geleenthede gesien, maar vandag word hulle as bedreigings gesien.” Amerika, Japan en Europa het baie dekades lank die wêreldekonomie oorheers, maar met die opgang…

NASIONALE kampioenskapskoue vir Brahman- en Simbrabeeste word vanjaar op die BKB-Afrika-lewendehawe-ekspo (BKB-ALE) gehou wat van 5-10 September in die Afridome op Parys aangebied word. Daarbenewens sal verskeie ander beesrasse ook deelneem, terwyl die reëlingskomitee onder leiding van adv. De Waal Nigrini met kleinvee-telersgenootskappe onderhandel om die skou te ondersteun. ’n Pluimveeskou word ook in die vooruitsig gestel. Nigrini sê alle biosekerheidsmaatreëls en protokolle sal nougeset toegepas word in die lig van die uitbreking van bek-en-klouseer in dele van Suid-Afrika. Slegs vee van gebiede wat vry van bek-en-klouseer is, sal toegelaat word. Maatreëls vir biosekerheid op die skouterrein sal spuithokke, ’n voetdip, ontsmetting van stalle en beddegoed, en ondersoeke deur ’n veearts insluit. Telers wat diere inskryf, sal ook ’n dieregesondheidsverklaring moet voorlê, asook ’n gesondheidsverklaring deur ’n veearts en ’n…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 20,1%, of $58,83/t (R1 002/t), tot $234,62/t (R3 995/t) gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 5,7%, of $12,61/t (R214,72/t), hoër. Verwagte pryse: September – $221,33/t (R3 769/t), Desember – $221,41/t (R3 770/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 4,8%, of R213/t, tot R4 201/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 5,3%, of R230/t, tot R4 114/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 29%, of R945/t, duurder, terwyl geelmielies 21,1%, of R717/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Sept. – R4 217/t, Desember – R4 285/t. Verwagte geelmieliepryse: Sept. – R4 160/t, Desember – R4 229/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 2,2%, of $6,58/t (R112,04/t), tot $295,93/t (R5 039/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 15,3%, of $39,23/t…

Me. Mignon de Jager, ’n MSc-student aan die US, het ’n vinnige, goedkoop toetsmetode ontwikkel om te bepaal of hout besmet is met die Fusarium-swam waarop stompkopkewers teer. Die molekulêre siftingstoets tel ’n spesifieke geen van die swam op. Resultate is binne ’n dag beskikbaar. Dit is reeds op verskillende boomsoorte se hout getoets. Die toets kan in groot volumes gedoen word. Daarom sal die landbousektor dit kan gebruik om groot hoeveelhede bome op ’n slag te toets. NAVRAE: Prof. Francois Roets: e-pos: fr@sun.ac.za…

Grond is ’n uiters noodsaaklike produksiefaktor vir ’n boerdery. In Suid-Afrika beloop die waarde daarvan ongeveer 60% van die totale bates wat boere moet aanwend, en in Amerika word dit op meer as 80% geraam. Toegang tot landbougrond is dus van deurslaggewende belang vir huidige én voornemende boere se vermoë om voedsel en vesel te kan produseer. Die eienaarskap van plase verwissel egter baie stadig, daarom is die beskikbaarheid van landbougrond uiters beperk. In Amerika kom slegs 2,3% van die totale landbougrond jaarliks op die ope mark beskikbaar. Selfs in Suid-Afrika verwissel ook net 2,6% van landbougrond hande deur middel van transaksies sonder bevoorregting. Grondeienaars hou dus vas aan wat hulle het en plase word eerder vererf as dat dit verkoop word. Teen hierdie agtergrond is die beskikbaarheid van verhuurde…

Rubriek WEER Daar is groot opslae op sosiale media oor ’n artikel wat noem dat meer La Niña-neigende toestande gaan voorkom omdat die sogenoemde Great Ocean Conveyor Belt of Groot Oseaanvervoerband wat seestrome dryf, vanweë klimaatsverandering verander. Met die derde agtereenvolgende La Niña-verskynsel wat aan die gang is, is baie mense geneig om die artikel meer letterlik op te neem. Die regte konteks is belangrik met hierdie soort sensasiesoekende publisiteit, veral in ’n era waar klimaatsverandering ’n werklikheid is en boonop vele gesigte kan hê. VERANDERING IN KLIMAAT TEENOOR VERANDERLIKHEID VAN KLIMAAT Daar is baie elemente van klimaatsverandering wat indirek werk om klimaat oor tyd te verander. Eers moet ’n mens ’n paar terme uitklaar om tussen klimaatsverandering en -veranderlikheid te onderskei. Klimaatsverandering. Dit is die verandering in die internasionale,…

ONKRUID WIE MOET DIÉ INDRINGERBOME BY PLAASGRENS BEKAMP? Ons het ’n boorgat op ons plaasgrens wat geleë is naby aan ons buurman se kant waar heelwat prosopisbome groei. Die buurman het ’n paar jaar gelede met staatshulp die eerste gedeelte naaste aan ons boorgat skoongemaak van dié bome, maar dit nie daarna bekamp nie en daar is nou weer ’n magdom bome en bosse. Wie is verantwoordelik om die indringers te bestry? Is dit elke plaaseienaar se verantwoordelikheid, of is dit die staat se plig? Kan u my help met meer inligting oor die verantwoordelikhede van die plaaseienaar in dié verband? Die twee prosopis-spesies in Suid-Afrika word albei as verklaarde uitheemse indringerplante geklassifiseer ingevolge die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur: Biodiversiteit (Wet 10 van 2004). Hierdie wet word deur die departement…

PASTARYS MET PESTOROOMSOUS, KERSIETAMATIES EN GEBRAAIDE HALLOUMI Jy kan hierdie lekker pastagereg warm of teen kamertemperatuur voorsit, wat dit ’n resep maak wat ewe goed vir die winter of somer werk. ■ Halwe pak (250 g) pastarys (of orzo) ■ 125 ml basiliepesto ■ 250 ml suurroom ■ Skeut vars suurlemoensap ■ 3 ml fyngerasperde suurlemoenskil ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak ■ 500 g kersietamaties, gehalveer (of in kwarte gesny) ■ 300 g halloumi, in blokkies gesny ■ Olyfolie, vir braai ■ Vars basiliekruid, om af te rond Kook die pastarys in ’n kastrol met vinnig kokende soutwater tot net gaar. Terwyl die pasta kook, klits die pesto, suurroom, suurlemoensap en -skil liggies saam. Geur met sout en peper. Dreineer die gaar pastarys en meng dit met die…

Wen 2 boeke! Vandeesweek kan 2 lesers elk ’n eksemplaar van Vars uit die oond wen. Leidraad: Plat gebied in die Noord-Kaap. Lees op bl. 72 hoe dit werk. WEN VARS UIT DIE OOND! Twee lesers kan elk ’n eksemplaar van Vars uit die oond wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 73 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelneem. Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of hul gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem…

BRAFORD RAS AL HOE GEWILDER, PRYSE GOED Dit lyk asof die vraag in Suid-Afrika na die Braford-beesras ’n toename ervaar. Volgens mnr. Johan de Jager van Bonheur Brafords by Bethal en ’n raadslid van die Braford-beestelersgenootskap was daar die afgelope 12 maande ’n merkwaardige toename in gemiddelde pryse wat vir stoetbeeste betaal is. In 2021 het Braford-stoetbulle gemiddeld R49 000 behaal. Die gemiddelde prys tot dusver vanjaar was R65 000. Hoogtepunte oor die afgelope 12 maande sluit in die R215 000 wat Bergtuin (Edms.) Bpk. by Utrecht vir ’n bul betaal wat deur die Thiele-landgoed van Paulpietersburg geteel is. Bonheur Brafords het ’n bul vir R200 000 aan RHK Brafords van Dalton verkoop. “Die Braford-ras se toenemende gewildheid in Suid-Afrika is omdat dit ’n goeie, aanpasbare ras is wat enige…

DIE hervatting van graanuitvoer uit Oekraïne sal beduidende verligting bring vir invoerlande, ook in Afrika. Oekraïne het nagenoeg 22 miljoen ton graan, onder meer koring, mielies en sonneblomsaad, in silo’s wat hy sedert die Russiese inval nie kon verskeep nie. Gegewe Oekraïne se groot aandeel in die wêreldwye graan- en oliesademark het die uitvoerblokkade gelei tot ’n beduidende styging in landboukommoditeitspryse sedert die oorlog begin het. Rusland het in die ooreenkoms van 22 Julie onderneem om geen graanskepe in die Swartsee aan te val nie. Minder as 24 uur ná die ooreenkoms bereik is, het Russiese missiele egter die Oekraïnse hawestad Odessa getref. Dié aanval kan die ooreenkoms ondermyn. Verder kan graanhandelaars huiwerig wees om in die gebied sake te doen as hulle dit as te riskant beskou. As Rusland…

BOERE in die Gamtoosvallei, wie se watertoewysing al vir vyf jaar ingekort is, kry vanjaar weer slegs 20% van hul normale waterkwota. “Dit is baie hartseer dat boere dankbaar was om vanjaar 20% van hul normale waterkwota te kry,” sê me. Rienette Colesky, bestuurder van die Gamtoosbesproeiingsraad. Boere het in die vorige waterjaar slegs toegang tot 15% van hul normale water gekry. Die Kougadam het teen druktyd op 16,5% gestaan, teenoor slegs 4% ’n jaar gelede. Dit is ook die eerste keer dat die Nelson Mandelabaai-metro se watertoewysing uit die dam meer is as dié aan landbougebruikers, sê Colesky. Die metro se watergebruik is met slegs 35% ingeperk, wat beteken die stad kry jaarliks 15 miljoen kubieke meter, terwyl boere, wie se watergebruik met 80% ingeperk is, jaarliks slegs 12…

SITRUSKWEKERS word aangemoedig om die Maputo-hawe in Mosambiek, waar verskeie opknappingsprojekte tans onderneem word, vir hul uitvoer te oorweeg. Mnr. Mitchell Brooke, logistieke bestuurder van die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging (SASKV), wat dié hawe onlangs besoek het, sê die hawe se vrugteterminaal is baie netjies en goed toegerus. DP World Maputo, die Doebaise logistieke onderneming wat die hawe se vraghouerterminaal bestuur, konsentreer volgens hom op infrastruktuur vir verkoelde vraghouers. Van die opknappingsprojekte wat tans daar onderneem word, sluit in die opknapping van die kaaimure, oppervlakke en paaie. Brooke sê al dié projekte word gesteun deur ’n bekwame sekerheidsmag. “Die verblydendste aspek is dat verkoelde vraghouers van DP World beskikbaar gestel en ’n paar honderd meter verder by die vrugteterminaal gelaai word. Die vraghouers word dan weer na DP World geneem, waar dit…

1 ZIMBABWE Sitrusbedryf slaan slag met China Die Chinese mark is sedert 1 Julie oop vir kouebehandelde Zimbabwiese sitrus. Die ooreenkoms geld lemoene, mandaryne, pomelo’s, suurlemoene en lemmetjies. Boorde en pakhuise wat beoog om daarheen uit te voer, moet by die Zimbabwiese regering en die Chinese algemene doeane-administrasie registreer. Die protokolle lys 15 plae van belang, onder meer verskeie vrugtevlieë, myte en swamme. Zimbabwe het in 2015 plaagrisiko-ontledings aan China voorsien, maar die protokolle is eers in Januarie vanjaar onderteken. — Fruitnet 2 TANZANIË Voëls vreet landerye kaal ’n Geraamde 21 miljoen rooibekkweleas was teen druktyd besig om rys-, sorghum-, manna- en koringlande kaal te vreet in agt distrikte van Tanzanië. Die ongewoon groot swerms voëls is ook al in boerderygebiede in Botswana en Zimbabwe aangemeld. Die Verenigde…

Rubriek Die jongste verslag van die Organisasie vir Ekonomiese Ontwikkeling en Samewerking (OESO), wat landboubeleid evalueer en monitor, toon landbousubsidies het tot rekordvlakke gestyg namate regerings probeer om verbruikers en boere teen die covid-19-ontwrigtings te beskerm. Die navorsing is gedoen in 54 lande, waarvan 11 ontwikkelende lande is – insluitend Suid-Afrika. In hierdie lande het ondersteuning aan die landbou met 13% tot $817 miljard (R13,97 biljoen) gestyg. Daar is ook bevind die ontwikkelende lande se subsidies het skerp toegeneem in die tydperk 2019-2021 teenoor 2018-20. Amerika en die Europese Unie (EU) betaal die leeue-aandeel in enorme subsidies. In die geval van die ontwikkelde lande het boere se staatsondersteuning as persentasie van bruto plaasinkomste gestyg tot 17% en in ontwikkelende lande tot 13%. In Suid-Afrika is staatsondersteuning op 2,6%. Hoër markpryse…

Sonneblompryse het oor die afgelope paar maande skerp gestyg. Die hoër pryse het, saam met ’n sterk plaaslike produksie, ’n geleentheid geskep vir hoër pershoeveelhede in die plaaslike mark, sê me. Heleen Viljoen, ekonoom by Graan SA. “Die nuutste syfers toon dat daar in die 2022-’23-seisoen 850 000 ton sonneblomsaad beskikbaar is om gepers te word. Indien dit realiseer, sal dit ’n toename van ongeveer 130 000 ton teenoor die vorige seisoen wees.” Graan SA het die afgelope twee jaar opnuut hard daaraan gewerk om die sonneblombedryf te laat groei, veral om boere bewus te maak daarvan dat sonneblom as ’n volwaardige kontantgewas verbou kan word. Vanjaar se vyfde produksieskatting toon sonneblomaanplantings van 670 700 ha wat na verwagting 961 350 ton sal oplewer. Dit is die naasgrootste oes nóg…

DIE voorsate van hedendaagse hoenders is bes moontlik sowat 3 500 jaar gelede deur hul lus vir korrels rys uit hul skuilplek in bome gelok. Sodoende het die proses om hulle vir menslike gebruik mak te maak, begin. Dit blyk uit twee studies waarby ’n groep internasionale navorsers betrokke was. Daarin trek hulle ’n verband tussen die destydse begin van droërysboerdery in Asië, en die daaropvolgende mak maak van hoenders. Vanuit Asië het die gebruik om hoenders aan te hou, weldra weswaarts versprei. Gedurende die heerskappy van die Romeinse Ryk het die eet van hoendervleis en eiers gewild geword. Volgens ’n verklaring deur die Universiteit van Exeter in Brittanje weerlê hierdie studies vroeëre bevindinge waarvolgens hoenders reeds vir so lank as 10 000 jaar gelede in China, Suidoos-Asië of Indië…

Die Romeins-Hollandse reg is ’n ongekodifiseerde, skolasties gedrewe en regspraakgebaseerde Romeinse regstelsel, soos dit toegepas is in Nederland en sy kolonies in die 17de en 18de eeu. As sodanig is dit ’n vorm van die Europese kontinentale burgerlike reg. Terwyl dit van die begin van die 19de eeu deur die Napoleontiese gewysigde burgerlike reg (code civil) in Nederland vervang is, is die praktyke en beginsels van die Romeins-Hollandse stelsel steeds aktief én passief toegepas deur die howe in lande wat deel was van die Nederlandse koloniale ryk of deur voormalige Nederlandse kolonies beïnvloed is, soos Suid-Afrika. Eeue gelede is die Romeins-Hollandse wetgewing in die vorm van plakkate afgekondig wat oral op kennisgewingsborde in stede en dorpe vasgespyker is. Daar is dan ook na spesifieke wette en artikels in terme van…

Nampo Kaap KOMPETISIE Die gewilde boerepatent-kompetisie op die Nampo-oesdag buite Bothaville lewer al jare lank uitstekende voorbeelde van boere se vindingrykheid en vergestalt die gesegde van ’n boer maak ’n plan. Sedert Nampo Kaap ook onder die vaandel van Graan SA op Bredasdorp aangebied word, trek die Overbergse uitstalling se boereplanne net soveel aandag. Wie sal ooit die Darling-boer mnr. André Kirsten se rooikatverjaer met ’n sonpaneel en radio wat skape “oppas”, vergeet wat in 2019 soveel aandag gelok het? Landbouweekblad het in 2018 kragte saamgesnoer met Omnia en Graan SA om die kompetisie aan te bied, wat nou Landbouweekblad Boereplanne heet. Lesers kan ook deur die jaar in Landbouweekblad, op Landbou.com en in die jaarlikse Landbou Boereplanne-tydskrif oor die nuutste boereplanne lees, waarvan baie op Nampo Kaap te sien…

1 Beste ligte sagteveerhoender, wit Silkie-hen. Eienaar: Mnr. Michael Losos (079 503 3341), Krugersdorp. 2 Beste groot sagteveerhoender, swart Orpington-hen. Eienaar: Mnr. Mike Johnson (078 337 9705), Grasmere. 3 Beste sagteveer-bantam, ligte Sussex-bantamhen. Eienaar: Me. Gaylen Bettiol (078 618 6488), Wakkerstroom. 4 Beste hardeveerhoender, Spaanse Veghoenderhaan. Eienaar: Ruurd Blom (082 786 6875), Delmas. 5 Beste hardeveer-bantam en beste inskrywing op die skou, Ou Engelse Veghoender-bantamhaan. Eienaar: Ruurd Blom. 6 Beste ware bantam, millefleur Barbu d’Uccle-haan. Eienaar: Mnr. Michael Losos, Krugersdorp. 7 Beste Asiatiese hardeveerhoender, crele Ko-Shamo-haan. Eienaar: Me. Maatje Joubert (072 533 5302), Balmoral. 8 Beste kalkoen, Amerikaanse bronskleurige kalkoenmannetjie. Eienaar: Mnr. Jaco van Wyk (079 433 8975), Middelburg (Mpumalanga). 9 Beste gans, wit Chinese gansmannetjie. Eienaar: Mnr. Jaco van Wyk, Middelburg (Mpumalanga). 10 Beste eend, grys Call Duck-wyfie. Eienaar:…

Valkoog Die versamelvoël (Philetairus socius) is ’n baie sosiale en endemiese voëlspesie wat deel is van die wewerfamilie van Suider-Afrika. Dié voëls kom in die Kalaharibioom van die noorde van Namibië tot in die Noord-Kaap voor. Versamelvoëls staan daarvoor bekend dat hulle die grootste neste ter wêreld bou. Hul kolonies om die nes kan tot 500 individue insluit. Gewoonlik word kameeldoring- en witgatbome gebruik, maar wanneer dit nie in ’n gebied beskikbaar is nie, gebruik hulle krag- en telefoonpale, windpompe en selfs hellings teen kranse. Die gewig van hierdie neste kan groot takke laat breek en bome omkantel. Navorsers probeer tans om die ekologiese impak van hierdie spesie beter te verstaan, veral omdat die gebiede waar hulle voorkom, na verwagting in die toekoms nog droër sal word weens klimaatsverandering. Om…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 17-18 AUGUSTUS: Internasionale varsprodukte-assosiasie (IFPA) se Suider-Afrika-konferensie, Century City-konvensiesentrum, Kaapstad. E-pos: membershipsa@freshproduce.com FEESTE, EKSPO’S 12-13 AUGUSTUS: Wes-Kaapse Landbouveterane-ekspo, Villiersdorp. Hennie Richter, 073 391 8495 of 022 451 2692; e-pos: sekr.wk@telkomsa.net 12 OKTOBER: Prysoorhandiging, Sauvignon Blanc SA Top-10. 21 OKTOBER: Prysoorhandiging, Landbouskrywers SA Xhariepstreek. Web: www.agriculturalwriterssa.co.za 27-30 OKTOBER: Langkloofbloeiselfees, Joubertina. E-pos: riaan@bokmakierietrust.co.za 11 NOVEMBER: Landbouskrywers SA nasionale prysoorhandigingseremonie, www.agriculturalwriterssa.co.za BOEREDAE 2-3 AUGUSTUS: Bewaringslandbou Wes-Kaap Jack Human-week aangebied deur BLWK, Soil Health Support Centre en Landbouweekblad. Tema: Bewaringslandbou – waardetoevoeging deur ervaring en navorsing. Plaaslike en internasionale boere en kenners gee raad en wenke, en bespreek gevallestudies en navorsing. Nooitgedacht-landgoed, Stellenbosch, en die Tygerhoek-navorsingsplaas, Riviersonderend. Kaartjies:…

‘Dit is baie hartseer dat boere dankbaar was om vanjaar 20% van hul normale waterkwota te kry.’ ME. RIENETTE COLESKY, bestuurder van die Gamtoosbesproeiingsraad, oor die jongste waterbeperkings in dié gebied. Bl. 16 ‘Hoe kan die persoon wat al die appèlle moet oorweeg, reeds die projek se lof besing op ’n bekendstellingsvergadering?’ MNR. CHRISTO RHEEDERS, regsverteenwoordiger van Limpopo-boere, oor die twyfelagtige omstandighede waaronder omgewingsgoedkeuring vir die Musina Makhadospesiale ekonomiese sone toegestaan is. Bl. 14 ‘Sommige dele, veral aan die Weskus en op Nelspoort naby Beaufort-Wes in die Karoo, kan ’n afname van tot 40% in reënval ervaar.’ DR. PETER JOHNSTON, klimaatwetenskaplike aan die Universiteit van Kaapstad, oor van die gevolge van klimaatsverandering in Suid-Afrika. Bl. 19 ‘Suid-Afrikaanse melkboere word tans gemiddeld sowat R1,70 minder betaal as melkboere in die EU,…

2009 Verbruikersprysinflasie was in Junie die hoogste sedert Mei 2009, teen 7,4%. In Mei 2009 was dit 8%. Prysinflasie vir voedsel en nie-alkoholiese drankies was 8,6%. Vervoerkoste was op ’n jaargrondslag 20% hoër en het 2,7 persentasiepunte bygedra tot die inflasiekoers. Die inflasiekoers vir behuising en nutsdienste was 5,1%, en het 1,2 persentasiepunte bygedra tot die koers. Groot inflasiestygings wêreldwyd het die Reserwebank se hand gesterk in ’n verhoging van 75 basispunte in die repokoers. – Statistieke SA 75 Die verhoging van die rentekoers met nóg 75 basispunte tot 5,5% plaas ’n demper op vooruitsigte vir ’n goeie somergewasseisoen vanweë die La Niña-verskynsel wat voorspel word, sê mnr. Paul Makube, senior landbou-ekonoom van FNB Agribesigheid. Hy sê insetkoste het eksponensieel toegeneem, wat beteken dat meer geld benodig word vir nuwe…

Vars druiwe in die hartjie van die winter – dít is jongste prestasie van die Noord-Transvaalse Laeveld. Dit het deesdae in Transvaal al byna spreekwoordelik geword om te sê dat die noorde altyd met iets nuuts vorendag kom, want in die afgelope jare het hierdie streek die een verrassing ná die ander opgelewer. Dit was sommer nou die dag toe die waarde van Noord-Transvaal as ’n beesboerderystreek eers werklik op die voorgrond getree het. Met die bou van ’n dam in die vrugbare Njelelevallei het groente, sitrus en subtropiese vrugte in ’n ál dikker stroom van agter die Soutpansberg na die vernaamste markte in die Unie begin vloei. En nou eindelik iets wat ’n mens in baie minder ander lande van die wêreld kan regkry – vars druiwe in die…

ME. BARBARA CREECY, minister van omgewingsake, bosbou en visserye, se publikasie op 19 Mei van nuwe voorgestelde regulasies vir landgebonde olie- en gaseksplorasie deur hidrobreking, het ’n opskudding in bewarings- en boerderykringe veroorsaak. Mnr. Lambert de Klerk, hoof van omgewingsake by AfriForum, sê dié stap, wat wyd beskou word as ’n voorlopige goedkeuring van hidrobreking deur haar departement, is totaal teenstrydig met die rol van ’n departement wat juis veronderstel is om die omgewing te beskerm. Volgens Creecy het die nuwe regulasies dit ten doel om ’n duidelike riglyn van die wetsraamwerk daar te stel waarbinne beleggers in binnelandse gebiede mag werk en om mededingende watergebruikers, soos boere en munisipaliteite, te verseker dat hul kommer oor skoon en drinkbare water ’n saak van erns by die regering is. Dr. Stefan…

OOR minder as drie dekades kan Bothaville in die Vrystaat, die hart van Suid-Afrika se mielieproduksiestreek, té warm wees om met mielies te boer. En in Elgin in die Wes-Kaap, waar talle appelboere gesetel is, kan die kwik in só ’n mate styg dat appelproduksie moeilik gaan raak. Volgens dr. Peter Johnston, klimaatwetenskaplike aan die Universiteit van Kaapstad, kan ’n verdere sewe tot elf baie warm dae (warmer as 32 °C) teen 2050 in Januarie in Bothaville verwag word. Tans ervaar dié gebied sowat elf dae wat as baie warm beskou word. “In die toekoms gaan daar dus 18 tot 20 dae – meer as die helfte van die maand – wees wanneer dit te warm vir mielieproduksie is. Dit is ’n probleem vir die landbou,” het Johnston oor klimaatsverandering…

DIE opbou van ’n winsgewende koeikudde is die tema van vanjaar se LRF-Veeskool, wat van 12-14 Oktober by die Allemanskraaldam naby Ventersburg plaasvind. Dié gewilde skool se formaat verander vanjaar: Die eerste dag word aan lesings en praktiese demonstrasies oor basiese boerderytegnieke vir beginnerboere gewy, en die opvolgende twee dae konsentreer op gevorderder boerderybeginsels. Die skou word oudergewoonte deur die Lewendehawe-registrerende Federasie (LRF) met die samewerking van Breedplan en Landbouweekblad aangebied. “Die persoonlike skakeling tussen baie belanghebbendes in die lewendehawebedryf – die breë boerderygemeenskap, telers, wetenskaplikes, insetverskaffers en spesialiste op hul vakgebied – is altyd ’n bron van motivering en katalisator om vernuwing in elke boerdery te bewerkstellig,” sê mnr. Mecki Schneider, voorsitter van die LRF. TEMAS Die lesings vir beginnerboere op 12 Oktober handel oor die ekonomie van ’n…

Die vervaardiging van houtasyn as neweproduk van die proses om houtskool te maak, word nou deur die Charcoal Association of Namibia (CAoN, voorheen bekend as die Namibiese Houtskoolvereniging) onder sy lede bevorder, luidens die Namibiese Landbou-unie. Baie Namibiese boere maak houtskool van indringerbosse om hul veld se drakrag te verbeter en ’n ekstra bron van inkomste te verdien. ’n Prototipe-toestel is pas bekend gestel om rook uit houtskoolbranders te oes en ’n waardevolle houtsuurmengsel te produseer waaruit houtasyn gedistilleer kan word. Die CAoN het ook ’n opleidingsessie oor biologiese houtskool aangebied. Dit het verduidelik hoe houtasyn, kompos en ander organiese materiaal (soos beesof hoendermis) gebruik kan word om die gehalte van grond te verbeter. Dit het ook gewys hoe houtasyn as plaagdoder of kunsmis vir beter plantgesondheid en groei benut…

Die stompkopkewer (Euwallacea fornicatus) is onlangs in vrugteboorde en ’n wingerd digby Somerset-Wes gevind. Só het prof. Francois Roets van die departement bewaringsekologie en entomologie aan die Universiteit Stellenbosch (US) aan boere, konsultante en navorsers op die onlangse Hortgro- tegniese simposium op Somerset-Wes vertel. Sy navorsingspan is ingesluit by nasionale pogings oor die kewer en sy geassosieerde Fusarium-swam. Hortgro en Winetech finansier hul studie oor die moontlike impak op die Wes-Kaapse sagtevrugte- en wingerdbedryf. Roets het gesê opnames is in Mei gedoen op ’n plaas digby die residensiële blok op Somerset-Wes waar die insek aanvanklik in 2019 die eerste keer in die Wes-Kaap opgemerk is. Die kewer én die swam is daar in appel-, peer- en pruimboorde en ’n wingerd opgemerk. “Dit is kommerwekkend omdat ons al baie vrugtebome in…

HOU jy van aarbeie met ’n lagie sjokolade daarom? Kyk dan of jy van Rutgers D’Light in die hande kan kry om te plant. Dié nuwe aarbeikultivar is onlangs deur navorsers van Rutgers-universiteit in Amerika bekend gestel. Hulle sê in ’n verklaring die verlengde vorm daarvan maak dit net reg om in warm sjokolade te doop en dan as soet nagereg te geniet. Dit is bekend gestel ná jare lange ontwikkelingswerk en veldstudies by die New Jerseyeksperimentele stasie. Rutgers se prof. Gojko Jelenkovic het 30 jaar lank honderde kultivars getoets om ’n aarbei wat lekkerder smaak, te ontwikkel. In 2015 het die universiteit ook Rutgers Scarlet bekend gestel.…

Geldbeplanning Met al die sterftes gedurende die covid-19-pandemie het ons weer te doen gekry met families wat nie die nodige beplanning gedoen het nie. ’n Hele paar punte wat ons gereeld met ons lesers en kliënte bespreek, is net weer bevestig. ’N BYGEWERKTE TESTAMENT Baie mense dink om sonder ’n testament te sterf, beteken dat die staat alles kry. Dit is nie die geval nie. Die basiese reël is dat alles gelykop tussen die kinders en gade verdeel word. Drie kinders en ’n gade sal dus elkeen ’n kwart ontvang. Dit kan natuurlik glad nie die bedoeling gewees het nie. Daarom is ’n testament van die uiterste belang. Ongelukkig is daar niks so gevaarliks soos ’n verouderde testament nie. Een van die gevalle waarmee ons te doen gekry het, was…

Ekologiese intensivering (EI) is ’n manier om opbrengste in stand te hou deur die ongunstige impak wat die landbou op die omgewing kan hê, te verminder. Daardeur word die bedreiging wat die omgewing vir die landbou inhou, ook verminder. EI gebruik natuurlike praktyke wat grondvrugbaarheid verhoog of siektes en onkruid onderdruk. Dit kan tot voordeel van die omgewing en boerdery wees. Dit bevorder ekostelseldienste om die bydrae wat ingekoopte insette lewer om opbrengste te handhaaf of te verhoog, aan te vul of te vervang. Hoewel mensgemaakte insette landbouproduktiwiteit en voedselsekerheid oor die jare verbeter het, was dit dikwels ten koste van die omgewing. EI is daarop gemik om produktiwiteit te handhaaf, maar die uitwerking op die omgewing te versag. Dit is ’n strategie wat in verskillende volhoubare landboustelsels, soos landbouekologie,…

Kernvrugte Mense in veral Afrika en Asië word ryker, wat beteken die mark vir appels in dié lande kan teen 2040 met 130% groei. Volgens dr. Nigel Cook, internasionale tuinboukundige konsultant van Elgin, vaar Suid-Afrikaanse appels uitstekend in Nigerië, Johannesburg en Dar es Salaam (Tanzanië), maar geleenthede in twee van Afrika se grootste stede, naamlik Kaïro (Egipte) en Kinshasha (Demokratiese Republiek van die Kongo), word misgeloop. “Dit beteken ons mis die helfte van die Afrika-mark. Waar koop die Egiptenare appels in hul afseisoen? Ek weet nie, seker by Italië of Turkye. Hulle moet dit eintlik by ons koop,” het Cook op Hortgro se tegniese simposium op Somerset-Wes gesê. Met Asië wat ook gulde geleenthede toon, het Cook gesê Indië is ’n mark om dop te hou. “Bemarkers kry nou daar…

Mnr. Mauro Delle Nonne vertel dat sy ouers en grootouers almal Italianers was. Sy oupa aan moederskant was ’n Italiaanse krygsgevangene in die Tweede Wêreldoorlog en het ná die oorlog op ’n pluimveeplaas by die Paarl begin werk. Mauro se pa, Matteo, het ná die oorlog eers in Amerika ’n draai gemaak, maar het ook na Suid-Afrika gekom omdat die familie geglo het hier is goeie geleenthede. Matteo het Zandam in 1956 gekoop en met hoenders en varke begin boer en Zandam Poultry Farm gestig – wat steeds die geregistreerde naam is. Hy het Mauro se ma, Iolanda, in 1962 ontmoet. Hulle is 1965 getroud. Mauro is die middelkind – Giovanna is die jongste en Tino die oudste. Al drie kinders is by Zandam betrokke. Tino het die boerdery ’n…

ANGUS GESELS In Ef. 4:1 sê die Here vir ons dat ons lewenswandel in ooreenstemming moet wees met die roeping wat ons van God ontvang het. Boerdery is nie ’n werk nie. Ek glo vas dit is ’n roeping. Daar is makliker maniere om ’n bestaan te maak as om te boer, maar om te boer, is ’n lewenswyse. Ek glo werklik God het boere vir hierdie spesifieke taak uitgesoek. Onthou die ou gesegde: Moenie boere met jou mond vol kos kritiseer nie. Ons moet verstaan dit is ’n edele roeping. Inderwaarheid was ál die patriarge in die Bybel boere en manne van die aarde – van Adam tot Abraham, Moses, Isak en Jakob. Selfs al gaan dit soms baie moeilik, moet ons verstaan dat ons iets doen wat die…

Gunstige prysneigings is in 56% van die distrikte in die Vrystaat is in die twaalf maande tot Junie vanjaar waargeneem. Veral by Parys het grondpryse met 23% gestyg. By Senekal is die persentasieverhoging byna 15%. Dit het egter skerp gedaal by Philippolis (-16,6%) en by Jacobsdal (-11,1%). Altesame 644 ooreenkomste is in 41 distrikte gesluit. Dit het 301 082 ha teen R3,418 miljard behels. Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 10% (10%); 50-150 ha, 16% (14%); 150-300 ha, 25% (24%); 300-450 ha, 18% (19%); 450-600 ha, 7% (11%); groter as 600 ha, 23% (22%). Die TABEL gee ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die betrokke tyd.…