Innholdsfortegnelse for 8/06/2021 i Finweek - Afrikaans

dié uitgawe van finweek sluit die winteruitgawe van Kollektiewe Insig in waarin verskeie medewerkers die toeganklikheid van alternatiewe beleggings vir kleinbeleggers bekyk. Ek wil nie enige van die uitstekende bydraes uitsonder nie, maar ek wil fokus op Chris Hart se grondige argument vir die herinstelling van die artikel 12J-belastingaansporingskema. Die nasionale tesourie het dit einde Junie laat verval. Maar kom ons kyk eers terug. Suid-Afrika se ekonomie benodig ná jare lange onderprestasie, aangevuur deur voortslepende kragonderbrekings, verregaande patronaatskap (wat seldsame hulpbronne vir onproduktiewe, opsigtelike verbruik afskep), korrupsie en ’n oligargiese private sektor, dringend vernuwing van die regering af. Om billik te wees – daar is ’n paar spriete van hervorming: groter steun op private kapitaal vir kragopwekking, die privatisering van die nasionale lugdiens en die finansiering van naskoolse onderrig vir…

tiger Brands het as ’n familieonderneming begin en is nou ’n leidende vervaardiger van handelsmerkvoedsel en -produkte vir huisen persoonlike versorging. Tiger Brands is een van die grootste vervaardigers van vinnig bewegende verbruikersgoedere in Suider-Afrika en wyd op die vasteland en verder bedrywig. Aandeelprysgeskiedenis Tiger Brands is sy stygtendens van tien jaar in 2018 kwyt toe beleggersentiment in duie gestort het nadat die SA Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes in Maart 2018 aangekondig het dat hy die oorsprong van ’n listerellose-uitbreking, wat sowat 200 lewens geëis het, na een van Tiger Brands se vleisverwerkingaanlegte nagespoor het. Die kouevleispolonies wat verwerk is deur Enterprise Foods, Tiger Brands se onderneming vir vleis-produkte met toegevoegde waarde (VPTW), is as die oorsaak geïdentifiseer. Huidige vooruitsigte Die listerellose-uitbreking, wat die wêreld se grootste geval in…

in hierdie winteruitgawe van 2021 bekyk ons die wêreld van alternatiewe beleggings. Vir baie beleggers het alternatiewe beleggings ’n ongewone, minder gewilde eienskap. Soos dié groep artikels wys, is dit ’n soort versamelterm. Die beleggingswêreld is dinamies en vol idees en beleggers wonder voortdurend hoeveel hulle tendense moet navolg en nuwe terrein betree of die gety moet terughou en bly by wat beproef is. Alternatiewe beleggings kan vandag verwys na wisselvallige en ongetoetste bosboubates, kriptogeldeenhede, nievervangbare betalingsbewyse (NFT’s), wat unieke digitale bates sonder ’n tasbare vorm is, kuns, kwaliteitswhiskies en seldsame wyne, asook bekender produkte wat nie in die hoofstroom of vir alle beleggers toeganklik is nie, soos impakfondse, OMB-fondse, skansfondse en private ekwiteit. Wat ons as ’n alternatiewe bateklas of strategie of temas beskou, ontwikkel voortdurend. Die geskiedenis toon…

in die huidige omgewing met sy groot onsekerheid heroorweeg beleggers die tradisionele strategieë vir batetoewysing om hul portefeuljes te diversifiseer en ander bronne van opbrengste te probeer vind. Alternatiewe beleggings speel ’n waardevolle rol in ’n gediversifiseerde portefeulje, aangesien dit beleggers beter diversifikasie bied as gevolg van lae korrelasies met tradisionele bateklasse, toegang tot ’n groter verskeidenheid beleggingsmoontlikhede en die moontlikheid om ’n beter opbrengs te genereer – dikwels tesame met ’n gesamentlike mandaat om ’n positiewe maatskaplike impak te lewer ’n Breë onderskeid kan getref word tussen twee verskillende groepe alternatiewe beleggings. Die eerste groep is die lang- en kortrisikoblootstelling op tradisionele beursgenoteerde finansiële bates, soos verskansingsfondse doen. Verskansingsfondse funksioneer in openbare markte, maar hulle gebruik instrumente soos hefboomfinansiering (die gebruik van geleende kapitaal om opbrengste te vergroot) en…

Wanneer ons die term “alternatiewe beleggings” gebruik, dink ons gewoonlik aan dié wat nuwe bateklasse verken, of ingewikkelde strategieë met afgeleide instrumente of beleggingsprosesse volg. Dit het egter duidelik geword dat hoe ons belê, ’n ingrypende uitwerking het – dit raak die omgewing, die samelewing, ongelykheid, die bestuur en beheer van dinge – of ons dit nou doelbewus doen of nie. As sodanig is ’n heel nuwe beleggingskategorie een wat die geleentheid verken om “doelbewuste” waarde-uitkomste by te voeg. “Belegging vir die goeie”, “OMB-”, of impakfondse is juis sulke beleggings. Hoe beter beleggers dié strategieë verstaan, hoe meer raak dit duidelik dié ingesteldheid raak in alle konvensionele beleggings gevestig. Hier is die redes. Kleinbeleggers word dikwels verblind deur beleggings of batebestuurders se skitterende korttermynopbrengste, net om later te vind die…

Ongenoteerde of alternatiewe fondse, insluitend die verskillende substelle van infrastruktuur- en ontwikkelings- en impakfondse, was tradisioneel nie beskikbaar vir kleinhandelsbeleggers nie, behalwe ’n mate van toegang tot privaat-ekwiteitsfondse (PE) deur individue met hoë netto waarde (HNWI). Die beperking van PE tot HNWI’s is deels omdat dit gewoonlik as riskanter en meer illikied beskou word. Tog word ’n werklike geleentheid verspeel – nie net kan die gewone mens voordeel trek uit die stewige, konstante en nie-gekorreleerde opbrengste wat deur infrastruktuur- en ontwikkelingsfondse gegenereer word nie, maar die land kan ook grootliks voordeel trek uit die groter kapitaalpoel wat nodig is om kritieke infrastruktuur in die land uit te brei en te herstel en om die ekonomie ’n hupstoot te gee. Kleinhandelsbeleggers moet ook geleenthede kry. In dié stadium, volgens Asisa se…

te midde van die huidige fokus op omgewings-, maatskaplike en bestuursbelegging (OMBbelegging), ontvang die volgende kwessies minder aandag en word hulle minder bespreek: misleidende inligting oor die omgewingsimpak van ’n maatskappy se produkte, etiese verantwoordelikheid, ’n fokus op die maatskaplike element van OMB, die verrassend magtige rol van die posbekleërs en die verskuilde omgewingskoste. Die afkorting OMB word gebruik as sinoniem met volhoubaarheid, die sirkulêre ekonomie en die Verenigde Nasies se verantwoordelike belegging, wat alles gekombineer het om ’n reeds breë beleggingstrategie nog verder uit te brei. Die disinformasie wat versprei word deur organisasies wat meer OMB-vriendelik wil lyk as wat hulle werklik is, het van misdadige kommunikasieveldtogte verander in die betreklik voor die hand liggende proses om die term OMB te benut vir eenvoudige ekonomiese winste. Maar beleggers moet…

een van die kenmerke van die markte oor die afgelope twee jaar of so is die opkoms van sikliese aandele. Dit is die moeite werd om dieper na hulle ondersoek in te stel sodat beleggers die moontlike tydsduur en risiko’s verstaan. Ten eerste is sikliese aandele daardie aandele wat hoog- en laagkonjunktuurtydperke ervaar en wat hoofsaaklik mynbou- en landboumaatskappye is. Die meeste ondernemings het bestendige groei wat ideaal gesproke van jaar tot jaar sal toeneem na gelang hulle hul pryse en volumes verhoog en hul marges verbeter – wat alles tot hoër wins bydra. ’n Belangrike faktor vir nie-sikliese aandele is dat hulle meestal prysmag het aangesien hulle kan besluit teen watter prys hulle hul goedere verkoop, derhalwe het hulle ’n mate van beheer oor marges. Dit is nie altyd…

al het jy dalk nog nooit van DeFi (dit wil sê gedesentraliseerde finansies) gehoor nie, is dit ’n groot deel van vandag se wêreld. DeFi gebruik nuwe tegnologieë soos blokketting, wat tradisionele finansiële tussengangers soos makelaars, beurse of banke vermy. Verbruikers en klein ondernemings verloor tot 3% van die waarde van ’n transaksie as hulle kredietkaarte gebruik. Remissiekoste kan tot 7% beloop. Dit neem dae om ’n transaksie af te handel. DeFi kan al hierdie ondoeltreffendhede vermy. ’n Nuwe artikel deur ekonome Campbell Harvey, Ashwin Ramachandran en Joey Santoro, “Defi and the Future of Finance”, bied ’n oorsig van DeFi se boustene: blokketting, kriptovaluta, slimkontrakte, “oracles”, “stablecoins” en “dApps”. Hierdie instrumente laat die gebruik van digitale transaksies, verwisselbare en nie-verwisselbare betalingsbewyse (en die gepaardgaande munt en verbranding hiervan), belonings, omruiling…

KOOP VER-KOOP HOU Sowat 10% van Cashbuild se winkels is deur die onlangse onluste geraak. Hulle behoort egter tot volledige werksaamhede terug te keer, en volgens sy jongste handelsverklaring vir die vierde kwartaal het sy inkomste met 38% toegeneem. Dié syfer is natuurlik verwring weens die basiseffek omdat dit met 2020 se resultate vergelyk word. In dieselfde kwartaal in 2020 was inkomste 23% laer vergeleke met 2019. Die maatskappy klop wel 2019 se vertoning, en die finansiële jaar tot Junie 2022 behoort stewig te wees. Die herinstelling van die werkloosheidstoelaag van R350 tot Maart voeg maandeliks sowat R3,5 miljard tot die ekonomie by, waarvan ’n deel by Cashbuild bestee sal word. Die herboubedrywighede ná Julie se onluste sal Cashbuild in die kleiner kleinhandelgebiede bevoordeel. Sy verwagte prys-tot-verdienste-verhouding is in die…

mense is skepsels wat wil sin maak uit gebeure. Ons sien patrone waar dit afwesig is; skep gevolgtrekkings waar daar slegs verbintenisse is en meng voorneme in waar daar slegs ooreenstemming bestaan. Om sin te maak, is die rede waarom ons godsdiens sowel as wetenskap het: twee verskillende soorte vrugte van dieselfde boom. ’n Boom waaruit ons kon klim om die ingewikkelde en onderling verbonde wêreld waarin ons vandag woon, te skep. Belegging en finansies is gebou op ’n mite soos enige ander deel van die menslike lewe. Geld is ’n mite. Ons kies om goedere en dienste te verruil vir stukkies papier, en vandag beweeg bisse en grepe van my rekening na joune. Geld het geen ander intrinsieke waarde as dit wat ons daaraan toedeel nie. Dié feit maak…

beursverhandelde fondse (ETF’s) kan nie eenvoudig as alternatiewe beleggings beskou word nie, want die oorgrote meerderheid van hulle belê wel in aandele of effekte op genoteerde beurse, wat eintlik beteken dat hulle dus reeds min of meer deel van die hoofstroom is. Maar weens lui maniere van dink en omdat groot aktiewe bestuurders te geredelik in Suid-Afrika aanvaar word, beteken dit dat hulle deur groot institusionele beleggers, verskansingsfondse en ook soms teësinnig deur aandelemakelaars steeds heelwat gebruik word om markblootstelling in private kliënte se aandeelportefeuljes te verhoog. Wat is ’n ETF? ETF’s is kollektiewe beleggingskemas (CIS’e) wat op ’n genoteerde beurs verhandel word. Hulle volg gewoonlik aandele-indekse wat goed erken en verstaan word sodat beleggers hierdie prestasie kan herhaal. Hulle is baie goedkoop, deursigtig en vloeibaar. Hulle is goed gediversifiseer,…

Wanneer jy die begrip “sintetiese beleggings” die eerste keer hoor, herinner dit jou dalk aan die gestruktureerde produkte van voorheen, of dit laat jou dink aan iemand wat deur hefboomblootstelling in ’n portefeulje geld verloor het. Om te verstaan hoe om sintetiese beleggingsinstrumente te gebruik, is dit belangrik om te verstaan hoe dié beleggingsopsie werk. As dit by belegging kom, repliseer sintetiese instrumente die opbrengs van onderliggende beleggings, maar die opbrengste word deur ’n mengsel van finansiële instrumente soos opsies of termynkontrakte bewerkstellig. Om dit ’n stappie verder te neem, sou ’n fondsbestuurder poog om ’n maatstaf te repliseer, het hy twee opsies. Die eerste is om die fisieke aandele of onderliggende bate te koop om die maatstaf te repliseer, en die tweede is om sintetiese blootstelling te gebruik om…

Suid-Afrika se finansiële markte is sonder gelyke in Afrika en hou goed kers vas by dié van menige ontwikkelde mark. Die afgelope klompie dekades het die SA finansiële markte egter futloos geraak. Daar is ’n skaarste aan nuwe noterings op die JSE en kapitaalmarkte word steeds oorheers deur staatseffekte met beperkte krediet. Veral opvallend is dat hulle nie bygebly het by die ontwikkelings en vernuwings van ander mededingende markte nie. Dit het meegebring dat institusionele beleggers meer vernuwende asook groei- en impakgerigte strategieë in die ongenoteerde kapitaalmarkruimte begin opsoek het. Nog belangriker is dat die moontlikhede vir werkskepping en markvernuwing wat SA so broodnodig het, eerder by klein, mikro en middelslag ondernemings (KMMO’s) berus. Beleggers kan na die week van 12 Julie kyk en sê: Dit hou eenvoudig te veel…

AMERIKAANSE INFLASIE Styging is ’n bekommernis Amerikaanse inflasie bly steeds hoër as wat verwag is, selfs hoër as wat die Fed volgens die jongste notules van die Federale Opemarkkomitee verwag het. Die data dui aan dat die inflasie van verbygaande aard is – weereens het die tweedehandsevoertuigmark ’n derde bygedra tot nie-kerninflasie. Maar dit beteken nie hierdie inflasiestyging is sonder risiko nie. Die Fed kyk, maar doen niks nie, wat volgens alle menings die regte reaksie is. As ons egter sien dat inflasie na lone beweeg, dan kan dit struktureel word, en die Fed sal agter die kromme raak en sal koerse dus inderhaas moet verhoog. Ons inflasie in Suid-Afrika het afgeneem, en ons het die eerste keer sedert 2006 laer inflasie as Amerika, 5,4% teenoor 4,9%. TONGAAT HULETT Soet…

Verjaarsdae en tande Die isiZulu vir dié uitgawe is ’n syfer: amashumi ayisikhombisa nambili. Amashumi ayisikhombisa nambili is 72de. Ja, 72de. Nou, as jy um’Zulu of ’n isiZulu-spreker is, skree jy seker “Melusi is gek! Amashumi ayisikhombisa nambili is 72”. Ander sê weer “Daar is nie iets soos 72de nie. Dis 72ste”. Ai, julle wat so lineêr dink. Ja, amashumi ayisikhombisa nambili is gewoonlik 72, maar hier sien ons die ANC se spel met woorde, wat ons weet numeries en linguisties so geniaal funksioneer dat lineêre denkers dit nie verstaan nie. Dié genialiteit is ten toon gestel in ’n plakkaat waarop my kamerade 72 en tand(e) gekombineer het om 72de te kry, want kameraad Motlanthe het onlangs 72 geword, wat beteken hy raak lank in die tand. Sosiale media het…

“MANGO SAL IN SAKEREDDING GEPLAAS WORD.” – Thomas Kgokolo, tussentydse uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Lugdiens, het aan eNCA gesê die SAL se filiaal Mango Airlines is op die sakereddingsroete. Volgens hom beraadslaag die lugdiens tans met belanghebbendes oor hoe die proses bestuur kan word. Kgokolo sê sommige van Mango se personeel het nog nie hul salarisse ontvang nie en dat dié kwessie in die komende weke hanteer sal word as deel van ’n reddingspakket van R2,7 miljard vir die SAL se filiale. Die SAL het in April uit sakeredding getree ná ’n lang proses waarin sy werksmag met byna 80% verklein is. “Voldoen ons aan die verwagtinge?” – Oudpresident Kgalema Motlanthe sê die Grondwet, as die hoogste wet van die land, lê sekere waardes neer wat ons moet handhaaf…

andeelhouers in Anglo American Platinum (Amplats) het die verklaring van ’n tussentydse dividend van R175 per aandeel – gelykstaande met 100% van die rekordwesensverdienste van R46,4 miljard wat die filiaal van Anglo American verlede week verklaar het – aan rodium te danke. Die metaal se prys was tot $30 000 per ons in die ses maande en het gevolglik 44% van die inkomste verteenwoordig – ’n verstommende bydrae met dié dat Amplats in die huidige boekjaar na verwagting altesame 4,2 miljoen tot 4,4 miljoen onse platinumgroep metale sal produseer. Die vraag is of daar verwag kan word dat rodium teen dié vaart sal voortsnel. Amplats het op ’n voorlegging gesê verlede jaar se rodiumtekort van 72 000 onse sal vanjaar ’n klein oorskot word voordat dit aanstaande jaar na ’n…

KOOP VERKOOP HOU Truworths is ’n klerasiekleinhandelaar met meer as 896 winkels in SA en sowat 50 winkels in ander Afrika-lande. Truworths se aandeelprys het in Julie 2019 uit sy langtermynbultendens gebreek en het gedurende die afverkoop van die Covid-19-pandemie in Maart 2020 skerp gedaal. Ná steun op 2 225c per aandeel, het sy aandeelprys gebons – en hy het hom selfs in Januarie 2021 uit sy beertendens verhandel. In Februarie, het Truworths aangekondig hy gaan ’n nuwe kettingwinkel open om met Mr Price, Jet en Pep mee te ding. ’n Opvolgerplan is al in werking gestel om sy hoof, Michael Mark te vervang wat gaan uittree. In sy resultate laat in Julie, het groepverkope met slegs 0,5% tot R17 miljard in die jaar tot Junie 2021 gestyg. Sy Afrika-segment…

SAMEROEPER Anne Cabot-Alletzhauser Praktykdirekteur van Gibs se inisiatief vir verantwoordelike finansies REDAKSIONELE ADVIESKOMITEE Jonathan Brummer Beleggingskonsultant van RisCura Kelly de Kock Bedryfshoof van Old Mutual Wealth Trust Company Lindelwa Farisani Hoof van ekwiteitsverkope: Suid- Afrika by UBS Investment Bank Professor Evan Gilbert Medeprofessor by Universiteit Stellenbosch en strateeg by Momentum Investments Delphine Govender Beleggingshoof van Perpetua Investment Managers Craig Gradidge Uitvoerende direkteur van Gradidge-Mahura Investments David Kop Uitvoerende direkteur van die Financial Planning Institute of Southern Africa Deslin Naidoo CFA, stigter en praktykdirekteur van Gibs se inisiatief vir verantwoordelike finansies Nerina Visser ETF-strateeg en -adviseur Muitheri Wahome Kenner in die finansiëledienstesektor…

as kind het ek ’n passie vir popmusiek van die 1980’s gehad. Almal het nie daarvan gehou nie en “alternatiewe musiek” het ontstaan en gewilder geword. Dit het soveel “cooler” (1980’s-sleng) gelyk, al was dit ’n bietjie “donkerder” as pop omdat die kunstenaars die wilder kant van musiek na vore laat kom het. Dit was anders en anders het opwindender en misterieus gelyk. “Anders” word egter nie behoorlik verstaan of gewaardeer nie. Dis ’n bietjie soos vandag in die beleggingsomgewing. Die groep ken tradisionele, alledaagse belegging, maar die aantreklikheid en misterie van alternatiewe beleggings raak beslis gewilder. Die persepsie van alternatiewe beleggings is dat hulle geneig is om beleggingstrukture, berekeninge, metodologie en aannames te kompliseer en gevolglik veel groter begrip vereis voordat ’n mens dié bateklas benut. Mense dink gewoonlik…

mense dryf al duisende jare lank, nog voor die koms van formele finansiële beurse, in kommoditeite handel. Amsterdam (berug vir die tulpmanie) was in die 16de eeu een van die vroegste formele kommoditeitsbeurse. Osaka, in Japan, was die eerste wat kommoditeitstermynkontrakte (rys) verhandel het – in die 17de eeu. ’n Honderd jaar later het formele beurse vir kommoditeitstermynkontrakte in Amerika (landboukontrakte op die Chicago Board of Trade in 1848) en in Engeland (metale op die London Metals Exchange in 1877) begin handel dryf. Kommoditeite is sedert die 1970’s deur ’n groot verskeidenheid van kommoditeitstermynkontrakte maklik verhandelbaar. Sedert 2000 het die koop en verkoop van individuele kommoditeite vir alle beleggers makliker toeganklik geword danksy genoteerde afgeleide kommoditeitsinstrumente soos beursverhandelde fondse (ETF’s), beursverhandelde notas (ETN’s) en beursverhandelde kommoditeite (ETC’s). Die belangrikste beweegrede…

die finansiële-beplanningsbedryf voer al bykans twee dekades lank ’n veldtog om meer professioneel te word. Een katalisator was die totstandkoming van die Wet op Finansiële en Tussengangersdienste (Fais) in 2002. Hierdie wet reguleer die lewer van finansiële advies- en tussengangerdienste aan kliënte. Sy hoofdoelstellings is om verbruikers se belange te beskerm en om die finansiële-dienstebedryf te professionaliseer. Daar is steeds ’n groot tekort aan gesertifiseerde finansiële beplanners in Suid-Afrika; minder as 4% van praktiserende adviseurs is gesertifiseerde finansiële beplanners, dus is die proses om die bedryf te professionaliseer, voortgaande. Is daar enige bewyse dat hierdie taak om die beroep te professionaliseer by kliënte byval vind? Een manier om dit aan die beleggingskant te meet, is om te kyk waar kliënte hul geld belê. Te lank al was finansiële adviseurs hoofsaaklik…

met die eerste helfte van 2021 nou agter die rug, dink ek dis dalk raadsaam om ’n paar algemene temas te bekyk wat ons in aanloop tot die jaar bespreek het en meer spesifiek om te bepaal of sekere aanpassings dalk oorweeg sal moet word. Amerika kan vanjaar agter raak Die meeste kenners het gemeen dat Amerikaanse maatskappye dalk by hul eweknieë elders ter wêreld agter sal raak. Dié siening word grootliks daarop gegrond dat Amerika (S&P 500-indeks) teen waardasies verhandel wat nie net as duur beskou word nie, maar ook op vlakke wat dekades laas voorgekom het. Kom ons gebruik die siklies aangepaste prys-verdienste-verhouding (SAPV) vir die S&P 500 as voorbeeld. Tot einde Junie vanjaar het Amerikaanse maatskappye se verhouding van einde verlede jaar se sowat 35,5 tot sowat…

kyk ’n mens wat onlangs in ons land met die plundery aangegaan het, laat dit jou absoluut teleurgesteld. Ek wil nie in politiek betrokke raak nie, maar wil tog sê dat ons almal baie goed daarvan bewus is dat hoe hoër die risiko is, hoe hoër kan die opbrengs wees, maar daar is tog ’n punt waar jy jou gesonde verstand moet gebruik en bietjie verder en wyer moet dink. As jy ’n belegger is wat na internasionale blootstelling in jou portefeulje op soek is, is daar baie verskillende opsies van beursverhandelde fondse (ETF’s) beskikbaar. Maar wat van as jy in ’n spesifieke land of streek wil belê? Dit is dan wanneer jy ’n landspesifieke ETF kan oorweeg. Daar is ’n aantal land- en streekspesifieke ETF’s beskikbaar. Kom ons kyk…