Innholdsfortegnelse for 4/23/2021 i Finweek - Afrikaans

Plaaslike regering is veronderstel om die hartklop van dienslewering aan individue en ondernemings te wees. Dit is die eerste kontakpunt virSuid-Afrika se inwoners met die ander party van hul sosiale kontrak. Dit is egter ’n frustrerende ondervinding om met munisipale amptenare – meermale kaders en familielede van die regerende party – sake te doen. Neem byvoorbeeld die wanfunksionele munisipaliteite in Noordwes, die Vrystaat, Mpumalanga, die Noord-Kaap, die Oos-Kaap en Limpopo, en ’n mens kan verstaan dat die party wat sy kant tot die sosiale kontrak bring, deur vir dienste en belasting te betaal, keelvol is. Om sout in hierdie wonde van hopeloosheid te vryf, werp die ouditeur-generaal jaar op jaar op jaar lig op die wanadministrasie wat in munisipaliteite afspeel. Daar was ’n tyd wat ’n mens gedink het dat…

“30 DAE OM VRYWIL-LIG TE BEDANK OF GESKORS TE WORD.”– President Cyril Ramaphosa het aangekondig die ANC-leiers en -lede wat aangekla word van korrupsie en verkeerde optrede, insluitend die sekretaris-generaal Ace Magashule, 30 dae het om vrywillig te bedank of geskors te word kragtens reël 25.7 van die ANC-grondwet. Ramaphosa het die aankondiging ná ’n laataandsitting van die uitvoerende komitee gemaak. Dit beteken dat Magashule, wat op korrupsieklagte teregstaan, teen einde April moet opsy staan. “Ons is op ’n plek waar die ekonomie vinniger sal groei.”—Die voorsitter van die Federale Reserweraad, Jerome Powell, sê die wêreld se grootste ekonomie (Amerika) is op ’n keerpunt, met produksie en groei in werksgeleenthede wat in die komende maande gaan verbeter as die Covid-19-pandemie terugsak. Powell het aan CBS se 60 Minutes gesê “ons…

’n Kenmerk van die jongste metale-en minerale-“supersiklus” – waartydens pryse van kommoditeite tussen 2003 en 2008 tot rekordvlakke gestyg het – was dat mynmaatskappye aanlegte en toerusting vinniger in gebruik geneem het as wat vervaardigers dit kon voorsien. Dit was nie ongewoon nie dat mynbase hul kommer gelug het dat projekte ter waarde van miljarde dollars die risiko loop dat werksaamhede gaan stilstaan, terwyl hulle wag dat artikels soos swaardiensbuitebande afgelewer word. Dit was die dae, soos mense sê. ’n Verslag wat saamgestel is deur die Brits-genoteerde boormaatskappy, Capital Limited, sê ’n kombinasie van Amerikaanse stimulus en die aanvaarding van regeringsbeleid wêreldwyd wat simpatiek is teenoor ontkoling, asook stewige Chinese vraag, is besig om toestande te skep vir ’n vars supersiklus. Die mynbedryf vind egter dat hy nagelaat het om…

KOOP VER- KOOP  VER-SIGTIG Prosus huisves Naspers* se internasionale internetbates en is een van die grootste tegnologiese beleggers ter wêreld. Naspers het op 11 September 2019 sy internasionale internetbates op Euronext Amsterdam noteer met ’n sekondêre, inwaartse notering op die JSE. Naspers het die meeste van sy internetbates aan Prosus oorgedra sodat hy nie bloot as ’n plaasvervanger vir belegging in die skepper van WeChat, Tencent, beskou sou word nie. Prosus verhandel sedert Mei 2020 in ’n bulkanaal en het ’n hoogtepunt van 197 000c per aandeel getoets. Nadat verkopers egter probeer het om die hoogtepunt weer te toets en dit nie in Februarie kon doen nie, het hulle die aandeelprys na die onderste helling van die bulkanaal afgebring. Dit het verkope beperk, en nou is die opwaartse momentum swakker as voorheen, wat…

ek wens die wêreld van aandele was so plat soos die Karoovlaktes. Dan sou jy kan sien wat in die toekoms lê – nie net ’n dag of twee nie, maar jare in die toekoms in, sodat jy kon sien op watter vlakke aandele dan sal verhandel. Dit sou beleggingsbestuur makliker maak. Maar ongelukkig weet ons nie wat die aandelepryse môre of volgende jaar gaan wees nie en daarom moet ons op ander instrumente staatmaak. Net soos met ander beleggings is daar meningsverskille oor die beste strategie om by die koop en verkoop van aandele te volg. Sommige beleggers verkies om deur ’n teleskoop na die mark te kyk sodat hulle die toekoms goed kan sien, en hulle gee nie om om aandele te koop en geduldig op goeie opbrengste…

sakevertroue is tans op ’n ongeëwenaarde laagtepunt, en dít is wat die nodige beleggers van ons land weghou. Die Suid-Afrikaanse Kamer van Koophandel en Nywerheid se sakevertroue-indeks was verlede jaar gemiddeld 86,5. Dit is die laagste sedert die indeks in 1985 begin is. Apartheid was toe in sy doodsnikke, SA was ekonomies geïsoleerd en die land was op die randjie van ’n burgeroorlog. Daar is talle redes vir die lae vertroue tans, nie die minste nie die land se fiskale posisie. ’n Skuldkrisis is op pad, as ons dit nie keer nie. Die huidige lae vertroue is grootliks te wyte aan maatskappye se besorgdheid oordie regering se prestasiegeskiedenis en onvermoë om die probleme wat die land in die gesig staar en wat ons gebring het waar ons is, deurslaggewend te…

vanjaar is dit sewe jaar dat Paul Dunne aan die stuur van Northam Platinum is. Voordat Dunne, ’n elektriese ingenieur, by Northam aangesluit het, was hy ’n uitvoerende direkteur by Impala Platinum en verantwoordelik vir alle mynbou-, konsentraat-en smeltbedrywighede by die Rustenburg-en Marula-myne. Dunne, wat in die mynbedryf is sedert hy in 1987 op 24-jarige ouderdom uit Engeland na Suid-Afrika verhuis het, sê hy was nog altyd gelukkig op mynpersele, wat hy bo die stad verkies. “Ek is meer ’n bedryfspersoon, nie ’n Johannesburgmens nie,” sê hy aan finweek. Toe Dunne in 2014 die rol van uitvoerende hoof by Northam aanvaar het, het hy met waagmoed sy voorneme bekendgemaak om die produksie van die maatskappy teen 2020 te verdubbel. Die volwasse Zondereinde-myn het destyds jaarliks ongeveer 300 000 onse platinumgroepmetale…

mense wat te min slaap, kan probleme by die werk veroorsaak weens slegte buie, emosionele uitbarstings en negatiwiteit, wat die hele organisasie kan raak. Dit raak egter erger. Mense wat hul lang werksure, in die dag of nag, as ’n “ereteken” dra, loop die bykomende risiko van ’n noodlottige hartaanval en die begin van alzheimersiekte of demensie. Volwassenes het minstens sewe uur se ononderbroke slaap en ’n maksimum van nege uur se slaap per nag nodig. Baie mense in leierskapsposisies spog dat hulle net ses uur se slaap per nag “nodig het”. Joni Peddie, uitvoerende hoof van Resilient People, haal Matthew Walker, ’n professor in neurowetenskap en sielkunde aan die Universiteit van Berkeley, Kalifornië, aan, waarin hy sê dat dié mense hul risiko vir ’n noodlottige hartaanval met 200% (sien…

Asivumelane Vandag se isiZoeloe-woord is asivumelane. Dit beteken “laat ons saamstem”. Vuma (stem saam) is die wortel. Dus, as Suid-Afrikaners sê ’n motor het “woema”, bedoel hulle dat dit saamstem dat dit loop. Ja, woema kom van vuma. Asivumelane, dit het jou verras. Kom nou, dit het. Hieroor kan ons saamstem: Sokker is nie ons ding nie! Asivumelane dat dit lank nie meer is nie. Ons is vrot. Bafana Bafana moet geskrap word, en hierdie ouens moet in ’n bank of in kripto-ontginning gaan werk. Hulle is reeds ’n bedrogspul – ’n piramideskema, ’n ponzi. Asivumelane dat as die SAUK nog net een Bafanawedstryd uitsaai, ons gaan ophou omTV-lisensiegeld te betaal. O, wag, ons betaal mos reeds nie. Goed, ons sê vir die SAUK as hy ophou daarmee, sal ons…

hank Bessembinder, sakeprofessor aan Arizona State University, het in 2018 ’n artikel in Journal of Financial Economics gepubliseer met die taamlik onsinnige titel: “Vaar aandele beter as skatkiswissels?” Dit lyk onsinnig, want van 1926 tot 2016 het sowat 25 300 maatskappye op Amerikaanse aandelebeurse genoteer en $35 000 miljard se netto welvaart viraandeelhouers geskep – dus $35 000 miljard meeras wat beleggers met Amerikaanse skatkiswissels sou verdien het. Die vangplek is egter dat al die netto welvaart deurdie1 092 bespresterende maatskappye – of 4% van die maatskappye – geskep is. Die orige 96% van genoteerde maatskappye het dus “saam in hul leeftyd dollarstygings gegenereer wat ooreenstem met die styging in eenmaand-skatkiswissels”. ’n Mens kan uit dié navorsing aflei dat dit noodsaaklik is om die regte aandele te kies. Dis egter…

clicks is ’n verskaffer van gesondheid- en skoonheidsprodukte en die grootste kleinhandelapteekgroep in Suid-Afrika. In Augustus 2018 het die maatskappy 50 jaar van sake gevier sedert hy in 1968 in Kaapstad begin is, en sy markkapitalisasie op die JSE het daarna tot bo R50 miljard gestyg. Hy het intussen tot meer as 704 winkels en meer as 545 apteke in winkels in SA, Namibië, Botswana, Swaziland en Lesotho uitgebrei. Aandeelprysgeskiedenis Clicks se aandeelprys het geleidelikvan ’n laagtepunt van 1 115c gestyg nadat hy 60% van Direct Medicines in 2008 vir’n kontantbetaling van R13,2 miljoen verkry het. Die groep het daarna op 1 Desember2016 beheervan alle Medicross-apteke en op 1 Februarie 2017 van 45 winkels van die Netcare-hospitaalafdeling oorgeneem. Vanweë ’n reeks goeie finansiële resultate en indrukwekkende groei het Clicks se…

THUNGELA Kyk gerus Anglo American het aangekondig dat hy sy oorblywende plaaslike steenkoolbates as Thungela Resources (sien ook artikel op bl. 11) Johannesburg en Londen gaan noteer. Anglo het steeds die goedkeuring van aandeelhouers nodig, wat hy heel waarskynlik sal kry, en aandeelhouers sal eenThungela-aandeel kry virelke tien Anglo American-aandele wat hulle besit. Steenkool is nie opwindend nie, maar soos Exxaro toon, kan dit sonder twyfel winsgewend wees. Daarbenewens is dieThungela-bates van goeie gehalte, en die maatskappy voer alles wat hy myn uit met ’n toewysing by die Richardbaaise steenkoolterminus. Ek sal vir meer besonderhede wag, maar vir iemand wat op soek is na dividende, is dit miskien die moeite werd om te oorweeg. PICK N PAY Verbod eis sy tol Pick n Pay het die mark op 8 April…

die e-sport-en-videospeletjiesbedryf is, vir my in elk geval, op die oomblik een van die opwindendste bedrywe ter wêreld. Min mense besef dat die wêreldwye inkomste uit videospeletjies meer as $180 miljard is, en dit is meer as wat die wêreldwye rolprentbedryf en die Noord-Amerikaanse sportbedryf saam verdien. Die gevolge van die Covid-19-pandemie het hierdie bedryf ongetwyfeld tydens die afgelope twaalf maande nog heelwat meer laat groei. Die meeste mense kon in dié tyd nie die huis verlaat nie, daar was ook geen sport om te kyk nie en TV-kykers het met ongeveer 9% afgeneem – waaraan bestee dié mense dus hul tyd? Twitch, die markleier in die stroombedryf, se stroomtyd het in die tweede en derde kwartaal van verlede jaar so te sê verdubbel. Activision Blizzard het ook gesê dat…

■ Hou om 14:00 op om koffie, tee, groentee of sodakoeldrank te drink, of sjokola de te eet as jy om 22:00 bed toe gaan. ■ Vermy uitermatige gebruik van alkohol voor jy gaan slaap. Die World Sleep Society stel voor dat mense vier uur voor slaaptyd minder alkohol moet drink. ■ Gaan slaap elke aand om dieselfde tyd en staan die volgende oggend dieself de tyd op, selfs oor naweke. ■ Vermy TV-kyk asook die gebruik van enige ander digitale skerms minstens 60 tot 90 minute voor slaaptyd. ■ Ruim jou slaapkamer op en sorg dat dit volkome donker is of dra ’n oogmasker wanneer daar lig is, wat steeds deur jou ooglede dring. ■ Vermy lang middagslapies. As jy moet dut, maak dit kort en vroeg in die…

ek is nie ’n waarsêer nie, maar ek kan die verskillende benaderings duidelik sien wat swart sakegroepe volg in die saak van rassisme-aantygings teen Eskom se uitvoerende hoof, André de Ruyter, wat onder druk is om te bedank ná skaars twee jaar in sy pos by die sukkelende Eskom. Die Black Management Forum (BMF) is aan die hoof van die groep wat die skorsing van De Ruyter aanbeveel nadat hy blykbaar klagtes van rassisme en magsmisbruik ontvang het van werknemers van die kragopwekker en sy verskaffers. Vreemd genoeg het die ander twee sterk groepe, die Black Business Council (BBC) en die National African Federated Chamber of Commerce and Industry (Nafcoc), min om te sê oor die saak. Met hul draadsittery sal hulle nie vyande kry nie, maar hul benadering van…

en manier hoe die diamantbedryf die beperkings op internasionale reise baasgeraak het, was om ongeslypte stene deur middel van aanlyn veilings te verkoop, gedeeltelik aangehelp deur die gemeganiseerde manier waarop diamante nou gewaardeer kan word. Dit is egter nie ’n opsie vir smaragde en robyne nie – die gekleurde edelstene wat deur die JSEgenoteerde Gemfields gemyn en bemark word; ’n maatskappy wat die afgelope 12 maande nouliks, met ’n strop om sy nek, oorleef het. Die maatskappy het ’n netto verlies van R1,4 miljard vir die 12 maande geëindig Desember aangekondig. Vergeleke met die vorige jaar se wins van R556 miljoen, is dit ’n ommeswaai jaar-tot-jaar van ongeveer R2 miljard. Die vertoning steun die uitvoerende hoof, Sean Gilbertson, se opmerking in ’n vroeëre handelsverklaring dat die maatskappy ’n aaklige jaar…

Die SA bates het in Anglo se boekjaar verlede jaar 16,5 miljoen ton geproduseer, maar het ’n verlies van $15 miljoen voor rente, belasting, depresiasie en amortisasie getoon, weens ’n gemiddelde steenkoolprys van $57 per ton. Die huidige prys vir sy gehaltesteenkool is ongeveer $90 per ton, maar Anglo sal nietemin $170 miljoen in die onderneming inspuit, sodat hy met netto kontant kan begin. Anglo sal die maatskappy ook drie jaar lank steun as die steenkoolprys onder ’n sekere vlak daal. Volgens ontleders kan hierdie myne tans nie teen minder as $80 per ton wins maak nie. Thungela Resources staan onder leiding van uitvoerende hoof July Ndlovu – tans uitvoerende hoof van Anglo Coal. Hy is gerespekteerd in die bedryf en het ’n beleggerstrategie uitgewerk wat op opbrengs gerig is.…

KOOP VER-KOOP HOU Balwin Properties het op 30 Maart ’n handelsverslag virdie jaargeëindig Februarie uitgereikwat inligting bevat oorvertragings met die konstruksie en verkoopsuitdagings tydens die streng inperking verlede jaar. Die maatskappy verwag dat die wesensverdienste peraandeel (WVPA) tussen 18% en 23% laer sal wees omdat hulle minder woonstelle teen effens laer pryse verkoop het; hulle bou tans kleiner en goedkoper eenhede. Ek hou van hul sakemodel; dit pas by die vraag. Daarbenewens behoort ons voortdurende belangstelling in residensiële eiendom onder R1,5 miljoen te sien, hoofsaaklik aangedryf deur nuwe kopers wat voordeel trek uit die lae rentekoerse. Ek verwag die huidige prima koers van 7% sal vir die res van die jaar bly, en hoewel die ekonomie steeds swak is, sal vanjaar beslis beter wees as 2020 met sy inperkings. Balwin verbeter sy…

die eerste kwartaal van vanjaar tot 31 Maart het met algemene sterk opbrengste geëindig, met die FTSE/JSE se top-40-indeks byna 12% hoër. (Alle dividenduitkerings word in hierdie artikel uitgesluit.) Dit was ’n fantastiese begin van die jaar vir beleggers. Die plaaslike aandelemark se opbrengs is grootliks aangedryf deur die FTSE/JSE se Resi 10-indeks (wat die tien grootste hulpbronaandele naspoor), wat met byna 16% gestyg het. Die FTSE/JSE se Indi 25-indeks (wat die 25 grootste nywerheidsaandele naspoor) het met 11,7% gestyg, grootliks aangehelp deur Naspers*, wat met byna 17% gestyg het. Dis noemenswaardig dat Prosus (wat dieTencent-belang hou) slegs met meer as 2% gestyg het, terwyl Tencent, wat in Hongkong genoteer is, met 6,5% gestyg het. Hier is twee interessante tendense. Eerstens het Naspers die waardasiegaping tussen Prosus en Tencent deels…

die eerste kwartaal van vanjaarwas positief viraandelemarkte, maar kan dit aanhou noudat die maklike geld blykbaar gemaak is? Die oplewing in groottegnologie het bedaar terwyl die mark merkbaar van groei-tot waardeaandele oorskakel – hoofsaaklikvanweë die aansporings in Amerika wat inflasionêr kan wees. President Joe Biden het verskeie beleide vir fiskale ondersteuning aangekondig, waaronder infrastruktuurbesteding, te midde van sukses met dié land se inentingsprojek. Die Amerikaanse federale reserweraad (Fed) bly egtertot lae rentekoerse verbind. Die Fed se doel is om te keer dat enige deflasionêre tendense ontwikkel – wat in die Europese Unie (EU) en Japan na vore gekom het – deur sy inflasieteiken en verwagtingsvlak te verhoog. Die normgewende Amerikaanse tienjaar-effekteopbrengskoers het tot 1,77% gestyg – die hoogste vlak sedert die begin van die pandemie in Maart verlede jaar –…

Die MVIS GDP Africa-indeks het sowat $55 miljoen se bates wat hom naspoor. Dit sluit 71 maatskappye in. Die indeks is “ontwerp om die grootte van ’n land se ekonomie te weerspieël eerder as die grootte van sy aandelemark,” lui die indeks se feitestaat. Dit sluit ook nieplaaslike maatskappye in wat “minstens 50% van hul inkomste in Afrika” genereer. Dit beteken dat die blootstelling aan SA aandele 35,86% is, terwyl die res van die vasteland 64,14% van die indeks verteenwoordig. Om by die indeks ingesluit te word, moet ’n maatskappy ’n volle markkapitalisasie van minstens $150 miljoen hê of minstens 250 000 aandele wat die afgelope ses maande maandeliks verhandel is, met ’n daaglikse verhandelingsvolume oor drie maande van gemiddeld minstens $1 miljoen. Dit sluit heel begryplik verreweg die meeste…

Kritici van dagligbesparingstyd sê die gewoonte is verouderd. Talle wetenskaplikes sê dis ook gevaarlik – ten minste om en by die tyd wanneer wekkers “vorentoe gestel word” en mense ontneem van ’n uur se waardevolle slaap. Die American Heart Association noem ’n Finse studie wat getoon het dat die risiko van ’n beroerte met 8% toeneem gedurende die eerste twee dae ná die begin van dagligbesparingstyd. In Swede, het navorsers gevind dat risiko van ’n hartaanval met 6,7% toeneem in die drie dae ná die lenteverandering. ’n Groep Amerikaanse navorsers het hul eie studie gedoen en bepaal dat die risiko van ’n hartaanval met 24% toeneem die Maandag nadat daar ná dagligbesparingstyd oorgeskakel is. Dié risiko het dan oor die res van die week afgeneem. In teenstelling, het die risiko…