Innholdsfortegnelse for 2/4/2021 i Finweek - Afrikaans

die bakermat van kapitalisme – as ’n mens nou kyk waar die eerste aandele destyds uitgereik is – het die koronavirus-pandemie ingespan om ’n nuwe vorm van ekonomie op die proef te begin stel. Ek lees dat Amsterdam, en ook ander plekke in Nederland, begin het om die sogenaamde “doughnut”-ekonomiese model in werking te stel. Dié idee wat sy ontstaan aan die Britse ekonoom Kate Raworth te danke het, behels dat die mensdom sy basiese behoeftes binne die perke wat deur die planeet gestel word, nakom. Dié basiese behoeftes van die mens sluit in ’n dak oor die kop, kos in die maag, toegang tot gesondheidsorg en onderwys, ’n politieke stem en nog ’n paar ander. Hierdie behoeftes moet dus aan voldoen word binne onder meer ’n stabiele klimaat, geil…

om iets te doen aan Suid-Afrika se enorme werkloosheidsprobleem, het Scha van Niekerk en Ben Naude, direkteure van Uconomy, in 2015 genoop om werklose skoolverlaters te kry om in hul ouditeursfirma se agterkantoorte werk. “Ons het besluit om ons op ongeskoolde arbeid toe te spits en het gereken dat mense sonderenige ervaring gretigeren meerdesperaat was om te leer as gegradueerdes,” sê Van Niekerk. Ander groot maatskappye, waarvan Investec die eerste was, het gou gesien hoe suksesvol die inisiatief was en vir Uconomy gevra om vir hulle ook werklose jongmense te vind, op te lei en in diens te neem. Sedertdien het die getal mense wat deurUconomy se werkskeppingsprogram gegaan het, van die aanvanklike vier tot meer as 4 500 mense aangegroei, terwyl die soort werk wat aangebied is, uitgebrei het…

Naspers en Prosus, wat van hom ontknoop is, beslaan ’n gewig van 11,14% op die JSE. Naspers hou deur Prosus 31,2% van Tencent. Dit lyk ofTencent-aandele gewild bly in Hongkong met dié dat meer aandele laat in Januarie verhandel is. Tencent, met ’n waarde van $926 miljard, sou die grootste maandelikse styging in sy geskiedenis behaal het – danksy koopopsies wat in die laaste week van Janaurie verval het. Tencent-aandele verhandel nou teen byna 39 keerontleders se geskatte verdienste vir die volgende 12 maande. Al is dit hoog, is dit drasties laer as die veelvoud van 65 keer wat op die hoogtepunt van China se aandeleborrel in 2007 bereik is. Tencent kry ook’n ekstra hupstoot uit deelname aan Hongkong se snelgroeiende mark vir nuwe noterings deur KuaishouTechnology, wat deurTencent gesteun…

ek het laat verlede jaar ’n artikel geskryf oor hoe ’n mens ’n aandeel koop wat begin styg nog voordat nuus oor die aandeel breek, om ’n prysbeweging só te benut. In wese beteken dit jy koop die gerug en verkoop die feit. Dié refrein hoor mens dikwels op die mark en vandag bekyk ek die konsep van naderby, asook na wanneer ’n mens dan moet verkoop. Ek het dié konsep vir die eerste keer in die laat 1990’s teëgekom met ’n aandeel genaamd Mouldmed. Daar was baie praatjies dat Mouldmed ’n opwindende nuwe produk op die mark sou bring en die aandeelprys het begin styg. Ek het nie gekoop nie, maar eerder op die aankondiging gewag. Eers toe die nuus amptelik bekendgemaak is, het ek gekoop – net om…

PICK N PAY Regrukpogings neem tyd Pick n Pay het aangekondig dat Richard Brasher in April ná agt jaar as uitvoerende hoof uit sy pos tree. Ek moet erken ek het aanvanklik sy regrukpoging verkeerd opgesom en was in die eerste klompie jare oorkrities, want ek kon nie eintlik tekens sien dat enigiets verbeter nie. Ek wou sien dat die bedryfsmarge begin styg en uiteindelik het dit wel gebeur, nadat Brasher stadigaan die sentrale verspreiding laat werk het, ’n lojaliteitsprogram begin en ’n verbetering bewerkstellig het in hoe die winkels voel en lyk. Die les hierin is vir my eenvoudig, ’n regrukpoging, veral uit ’n groot gemors, neem tyd. Baie tyd. Nog ’n belangrike les is dat die styging in die aandeelprys oor die agt jaar net 12,5% was (sonder…

twee belangrike geleenthede vir belastinginvordering virdieSuid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) is die program vir vrywillige openbaarmaking (PVO) en ’n bemagtigende omgewing vir noodsaaklike klein sakeondernemings. In albei gevalle knou belemmerende wetgewing, die subjektiewe interpretasie van bepalings en die gebrekaan behoorlike vaardighede en hulpbronne die invordering. Die SAID het verlede jaardie groot stap geneem om ’n volledige hersiening van die PVO aan te pak. Vanjaar sal hy navorsing doen om te bepaal hoe doeltreffend die huidige belastingwetgewing, -beleid en -aansporings vir klein, mikro-en middelslagondernemings (KMMO’s) is. Die SAID het ’n nuwe KMMO-eenheid vir belastingbetalers, handelaars en reisigers gevestig wat daarop gemik is om dit vir hulle makliker te maak om aan hul belastingverpligtinge te voldoen. Baie mense sal redeneerdat dieCovid-19-pandemie die heeltemal ontoereikende en onbekwame steun vir en begrip van klein ondernemings en…

die wêreld van finansies is nie dieselfde as wat dit ’n paar jaar gelede was nie. Hoewel The Wolf of Wall Street ’n suksesvolle handelaar in die 20ste eeu beskryf, lyk dinge vandag anders. Rekenaarwetenskaplikes in sweetpakbroeke – by name kwantitatiewe ontleders – ontwerp en stel ingewikkelde wiskundige en statistiese modelle in werking wat sekuriteite doeltreffender prys, risiko verminder en winste genereer. Een van hierdie nuwe statistiese toepassings is masjienleer. In ’n artikel in die Review of Financial Studies verlede jaar gebruikShihao Gu, Bryan Kelly en Dacheng Xiu die Sharpe-verhouding, ’n maatstaf vir die risiko-aangepaste opbrengs van ’n finansiële portefeulje, om die voordele van masjienleer aan te toon: “ ’n Portefeuljestrategie wat die S&P500 met neurale netwerkvoorspellings reguleer, geniet ’n geannualiseerde Sharpeverhouding met nuwe data van 0,77 teenoor die 0,51…

david Brown se verbintenis met die mynbousektor in Zimbabwe dateer uit sy ses jaar as uitvoerende hoof van Impala Platinum (Implats), wat in 2012 geëindig het. In dié tyd het hy met die destydse president, Robert Mugabe, vergader om ’n dispuut tussen die regering en Implats oor sekere mineraleregte te beëindig. Brown is nou terug in die land as nie-uitvoerende voorsitter van Great Dyke Investments (GDI), ’n maatskappy wat deur private Russiese belange gesteun word, wat hoop om $550 miljoen in te samel vir ’n platinumgroepmetaalmyn (PGM-myn), Darwendale. Sy gewone werk is egter by ’n ander onderneming, ’n opkomende goudmyn met die indrukwekkende naam, Kuvimba Mining House, wat die ondersteuning van Zimbabwiese president Emmerson Mnangagwa geniet. Mnangagwa hoop dat maatskappye soos Kuvimba weer lewe kan blaas in die land se…

ek het tydens die onlangse somervakansie oudergewoonte deur finansiële verslae gewerk wat deur die meeste groot beleggingsmaatskappye met vooruitsigte vir die nuwe jaar uitgereik is. Ek moes myself dus beteuel om nie die opskrif van hierdie rubriek “Vooruitsigte vir 2020 – deel 2” te maak nie, siende dat dit reeds lyk asof ons ons op min of meer dieselfde dinge kan voorberei. Covid-19 is steeds deel van ons lewe en gaan teen alle waarskynlikheid steeds die hoofopskrifte vir 2021 oorheers. Dit is waarom jy jou beleggingsverwagtinge vir vanjaar dienooreenkomstig moet aanpas. Die meeste groot beleggingsmaatskappye het ’n aantal vooruitskattings wat ooreenstem en ek wil graag ’n paar van hulle bespreek. Swakker dollar Die tema wat die sterkste in dié verslae na vore getree het, was dat die Amerikaanse dollar in…

die internasionale finansiële krisis van 2008-’09 word hoofsaaklik onthou weens die ineenstorting van banke en hul aandeelpryse. Daar word egter dikwels vergeet dat dit ook ’n einde gemaak het aan die styging in kommoditeitspryse en mynbouaandele. In die eerste dekade van die eeu het kommoditeitspryse in die algemeen gestyg, met platinum wat ’n hoogtepunt van ongeveer $2 000 per ons bereik het en olie $150 per vat. Plaaslik het die FTSE/JSE se indeks van top-10 hulpbronaandele (Resi 10) in Mei 2008 ’n hoogtepunt van net onder 78 000 indekspunte bereik, terwyl hy nou rondom 64 000 punte staan. In die 12 jaar sedert daardie hoogtepunt het die mynboumaatskappye goed verstewig. Hulle het hul skuld afbetaal, was versigtig met nuwe projekte, het verliesmakende of marginale bedrywighede gesluit en groot transaksies vermy.…

Terwyl sommige JSE-genoteerde logistiekmaatskappye dalk goed bestuur word en winsgewend is, beteken hul relatief klein markkapitalisasie en lae verhandelingsvolume dat baie fondsbestuurders wat die sektor naspoor, nie in hulle kan belê nie. Met dié dat baie kleinhandelbeleggers geïntimideer voel deur die sektor se regstreekse skakel met ekonomiese groei en die soms komplekse sakemodelle, kwyn die meeste spelers eenvoudig teen oninspirerende waardasies. Hulle is goedkoop, maar met min moontlikheid van ’n heraanslag. Die beste scenario is volgens Lazarus Shigwedha van Ninety One dat SA se ekonomie weer veerkragtig sal word, kommoditeitspryse sal styg, volumes sal toeneem en vermoë benut sal word. Dié sameloop sal die grondslag vir logistiekspelers lê om inflasionêre verhogings aan kliënte deur te gee. “Ons is egter nog lank nie daar nie.” Shigwedha sê uit ’n beoordeling van…

■ Beduidende en voortgesette vertragings met die verwerking van PVO-aansoeke. Die verwerkingstyd is tans gemiddeld 201 werksdae. ■ Die behoefte aan groter duidelikheid deur die SAID in die vorm van ’n verklarende nota en ’n omvattende bywerking van die gids oor die PVO-proses. ■ Die PVO-eenheid se onaanpasbaarheid met interpretasiekwessies. ■ ’n Lomp benadering tot die verwerking van PVO-aansoeke, byvoorbeeld die dreigement om ’n belastingbetaler te beboet as die belastingbetaler aandui hy wil aan die PVO-proses onttrek voordat die PVO-ooreenkoms onderteken is. ■ Onredelike spertye om te antwoord, byvoorbeeld binne vyf werksdae, ondanks maande lange stilte voor ’n PVO. ■ Assessor antwoord – indien hoegenaamd – op vrae, opmerkings of die verskaffing van bykomende ondersteunende inligting. Dit word vererger deur die onsimpatieke houding teenoor versoeke om uitstel. ■ Probleme met…

Toyota Hilux Legend 2.8 GD-6 dubbelkajuit 4x4 RS (outomaties) Enjin: 2,8 liter-turbodiesel Ratkas: outomaties, 6-spoed Krag/Wringkrag: 150 kW/500 Nm Topspoed: 175 km/h Brandstoftenk: 80 liter Brandstofverbruik (gekombineerd, aangedui): 8 liter/100 km C02 -vrystelling: 209 g/km Dravermoë: 775 kg Sleepvermoë: 750 kg ongerem, 3 500 kg met remme Veiligheid: kant-, gordyn-, bestuurder-en passasierslugsakke, asook by bestuurder se knie Waarborg/diensplan: 3 jaar/100 000 km waarborg en 9 dienste/90 000 km Prys: R868 100 (BTW ingesluit) Prys (sonder rolskuifdekselpakket): R780 900…

Miere sonder maniere Vandag se isiZulu-woord is intuthwane, “mier”. Die meervoud, izintut hwane, is belangrik omdat jy nooit net een intuthwane sien nie. Dit is altyd ’n hele horde van hulle. Ja, ek weet die regte versamelwoord vir ’n groep izintuthwane is ’n kolonie. Ek noem hulle ’n horde omdat hulle soos een optree – ’n dreigende horde met wapens op hul gesigte. Die grondwoord in intuthwane is thutha – om iets van een plek na ’n ander te verskuif, insluitend verhuising. Dit maak sin want izintuthwane is altyd besig om dinge op te tel, weg te neem, en terug te keer, oor en oor. G’n wonder hulle is so maer nie. In elk geval, ek voel sleg as ek izintuthwane doodmaak (ek doen dit nietemin) net omdat hulle irriterend…

“Ek sal julle op die plek afdank.” – Amerika se president, Joe Biden, se termyn as staatshoof het afgeskop met ’n streng waarskuwing aan ’n duisend presidensiële aanstellings. Biden het op ’n videokonferensie gesê dat hy hulle sonderversuim sal afdankas hy hoordat hulle “minagting” in hul profesionele optrede teenoor mense toon. Hy het sy administrasie afgeskop met omvattende opdragte aangaande immigrasie (en verskeie onversetlike immigrasiebeleidsmaatreëls van die voormalige president, DonaldTrump, omvergewerp), Covid-19 (’n vereiste om maskers te dra en sosiale afstand in federale geboue te handhaaf), rassegeregtigheid en klimaatsverandering (heraansluiting by die Parys-klimaatsooreenkomste). “ONS MEEN VERDERE VERSLAPPING IS MOONTLIK.” – Mamello Matikinca-Ngwenya, hoofekonoom by FNB, het gesê hoewel die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB) besluit het om die repokoers onveranderd op 3,5% te laat, daar plek is vir verdere verslapping omdat die…

dit is kenmerkend van Chris Griffith, aangewese uitvoerende hoof van Gold Fields, dat hy sy pligte by die maatskappy aanvaardie dag nadat sy “tuinmaakverlof” van twaalf maande einde Maart verstryk. Toe Gold Fields verlede jaar die naderende vertrek van Nick Holland aangekondig het – die uitvoerende hoof van 13 jaar bereik die verpligte aftree-ouderdom van 63 vanjaar – was die plan vir ’n “oorhandigingsperiode” van moontlik tot ses maande. Nou het Holland egter ingestem om vroeërte vertrek. Daar is blykbaar geen beswaar daarteen nie; dit is net tipies van Griffith dat hy onmiddellik sy eie idees op Gold Fields wil afdruk – hoewel Holland al byna twee dekades lank uitvoerende pligte daar gehad het. Griffith was tot verlede jaar agt jaar lank uitvoerende hoof van Anglo American Platinum (Amplats), en…

Ek het in Augustus 2019 laas oor Exxaro geskryf en voorgestel dat dit gekoop word. Die aandeelprys het sedertdien met sowat 25% gestyg terwyl dividende vir nog byna 20% se opbrengs gesorg het. In ’n wêreld van nuwe energie-aandele, soosTesla, en die oorskakeling op langer termyn na hernubare groen energie, lyk Exxaro nie na ’n belegging wat die moeite werd is nie as ’n mens in ag neem dat sy sake meestal uit steenkool bestaan. Die vraag na steenkool sal eers oor dekades ernstig afneem. Die aandeel verhandel teen ’n historiese prys-verdiensteveelvoud (p/v) van sowat ses keeren ’n dividendopbrengskoers van byna 8%. Dis die geval selfs nadat die verdienste afgeneem het en dividende in die jongste resultate tot einde Junie verlede jaar verminder is. Die p/v én die dividendopbrengskoers dui…

joe Biden het op 20 Januarie 2021 die 46ste president van Amerika geword en betree sy amp in ’n tyd van nasionale ongemaken vier saamgestelde krisisse staar hom in die gesig: die pandemie, die ekonomiese afswaai, klimaatsverandering en rasse-ongelykheid. Hy het onmiddellike optrede belowe, insluitend ’n reeks uitvoerende bevele op sy eerste dag. Maarwat beteken hierdie “blou (Demokratiese) golf” vir die aandelemark? President Biden het belowe om as ’n sentris te regeer. Sentrisme is ’n politieke uitkyk wat die aanvaarding van ’n balans tussen sosiale gelykheid en ’n mate van sosiale hiërargie behels, terwyl dit politieke veranderinge teenstaan wat sal lei tot ’n verskuiwing van die samelewing na links of regs. Dit klink maar vir my soos 12 eiers versus een dosyn. Biden wil “beter bou” met die klem op…

beleggers kon nie gehoop het op ’n beter begin vir 2021 te midde van die wrede werklikheid van ’n tweede vlaag van die koronavirus-pandemie nie. Snel stygende ekwiteitsmarkte verdiskonteer tans ’n toekoms waar ekonomieë uiteindelik tot die een of ander vorm van normaliteit terugkeer, wat teweeg gebring word deur groter fiskale stimulus en die gebruik van suksesvolle entstowwe om die verdere verspreiding van die virus te bekamp. Dit moet egter nog gebeur en laat ’n mens wonder of die Dow Jones nie ooroptimisties is nie, terwyl dit teen die vlak van 30 000 punte konsolideer en reeds vlakke bokant 31 000 in die eerste week van handel bereik het. Dit volg nadat die Dow Jones in 2020 met 7% en die S&P500 met 16% gestyg het. Albei is oorskadu deur…

optimisme dat die wêreldekonomie vanjaar vinnig sal herstel namate Covid-19 met grootskaalse inentingsprogramme hokgeslaan word, het begin kwyn met oplewing van die virus wêreldwyd en kommer dat die entstowwe wat teen die siekte moet beskerm, minder doeltreffend teen vinnige mutasies van die virus is. Ekonome het begin waarsku oor die beduidende negatiewe risiko vir projeksies wat net enkele weke gelede gemaak is. Dit volg nadat lande wat deur erger tweede golwe van infeksies getref word, weer beperkings op aktiwiteite instel. Daar is ook aanduidings dat die koronavirus nog jare lank ’n wêreldwye bedreiging sal bly. “Die grootste risiko vir ons meer optimistiese voorspellings vir vanjaar hou verband met die evolusie van die pandemie en ons pogings om dit te beveg,” het Neil Shearing, hoofgroepekonoom van Capital Economics, ’n navorsingsadvieskantoor in…

toe finweek met David Hufton, uitvoerende medehoof van Sygnia Asset Management, gesels het, was hy “een van min kere” tuis. Suid-Afrika het pas 300 dae se nasionale inperking ervaar om die verspreiding van die koronavirus te bekamp, en Hufton was feitlik elke dag op kantoor. Hy was deel van die kernpersoneel wat die maatskappy bestuur het nadat Sygnia as ’n noodsaaklike finansiële diensteverskaffer geklassifiseer is toe die inperking ingestel is. Gedurende hierdie tyd het Sygnia se bestuur ookvir Hufton met onmiddellike ingang in die nuwe rol as uitvoerende medehoof aangestel. Daardeur is ’n boodskap van vertroue in hom en MagdaWierzycka, uitvoerende medehoof, uitgereik dat “die gesamentlike uitvoerende hoofde Sygnia deur hierdie onstuimige tyd en verder sal lei”. Hywas voorheen adjunk-uitvoerende hoof van Sygnia en was voordat hy hom in Februarie…