Innholdsfortegnelse for 10/22/2020 i Finweek - Afrikaans

soos ek in my vorige brief geskryf het, was ek onlangs aan die KwaZulu-Natalse suidkus. Terwyl ek daar was, moes ek ’n dokter gaan sien. Danksy my omvattende mediese dekking kon ek sonder om twee keer te dink met die plaaslike dokter ’n afspraak maak. Die konsultasiekoste was nogal hoog en ek moes kontant betaal, maar kon dit terugeis. Die rekening vir die medisyne is regstreeks aan my mediese fonds gestuur. Binne enkele ure was ek terug op my pos, met als wat ek nodig gehad het om gesond te word. Die meeste Suid-Afrikaners is nie so bevoorreg nie. Net sowat 15% van ons bevolking kan tans private mediese sorg bekostig deur hul lidmaatskap van ’n mediese fonds (sien bl. 31 van ons voorbladartikel). Dié dekking word boonop al hoe…

in 2017, ná die skielike dood van sy oupa aan moederskant, Ivor Duncan – die stigter en uitvinder van EmOXTM Oxygen Systems – is Tony McPherson, toe net 17 jaar oud, as die tussentydse uitvoerende hoof van EmOx International aangestel. McPherson kom uit ’n familie van entrepreneurs en het die onderneming soos die palm van sy hand geken. Hy was dus opgewasse vir die taak, en ná slegs ses maande in die pos het hy daarin geslaag om al die maatskappy se skuld te vereffen, winsmarges te verhoog en ’n wêreldwye verkoopspan aan te stel, terwyl hy terselfdertyd sy skoolwerk gedoen het. Sy sukses het sy permanente aanstelling in die pos meegebring en het hom die wêreld se jongste uitvoerende hoof van ’n internasionale farmaseutiese maatskappy gemaak – ’n titel…

Reunert spesialiseer in nywerheidsgoedere en-dienste. Hy bestuurverskeie ondernemings wat hulle toespits op elektrotegniese ingenieurswese, inligtings-en kommunikasietegnologieë en toegepaste elektronika. Reunert besit welbekende handelsmerke soos Nashua, CBI-electric en Reutech. Reunert verhandel in ’n beertendens. Dit het in September ’n nuwe laagtepunt van 2 800c per aandeel getoets, vanaf ’n hoogtepunt van 8 875c in Augustus 2018. Sy beertendens het versterk nadat hy in Junie ’n verwagte afname in inkomste weens die koronavirus bekend gemaak het. Hy het vir die halfjaar tot 31 Maart ’n verlies van R327 miljoen gely, vanaf ’n wins van R377 miljoen in die ooreenstemmende tydperk. Nadat hy ’n nuwe laagtepunt van 2 800c getoets het, het Reunert ’n paar weke lank sywaarts verhandel, terwyl hy stewige weerstand op 3 560c ervaar het. Hy het in die eerste…

naas ’n langtermynbelegger is ek ook ’n korttermynhandelaar op die JSE wat indekstermynkontrakte verhandel voordat die aandelemark soggens open. My wins (of verlies) met elke transaksie is weliswaar klein, maar uiteindelik wen ek meer as wat ek verloor. Oor ’n tydperk het ek meer wenners as verloorders, wat dit op die ou end winsgewend maak. Hoofsaak is dat die proses baie anders is as met langtermynbeleggings. Eerstens is prys my enigste rigtingwyser. Fundamentele faktore speel nie ’n rol nie. Op langer termyn maak hulle wel saak deur neerslag te vind in die prys. In verhandelingstransaksies bly prys egter my enigste werklikheid. Óf iets styg en ek moet lank wees, óf dit daal en ek moet kort wees. Tweedens, aangesien prys al belangrike faktor is, gebruik ek nie aanwysers en ossillasies…

van die vreemde verklarings vir die uitbreek en verspreiding van die koronavirus is dat dit saamhang met die onlangse inwerkingstelling van 5G-tegnologie. In krisistye kan samesweringsteorieë so vinnig soos ’n virus versprei. Terwyl die pandemie se greep op die wêreld verskerp het, het ons almal gesukkel, en sukkel ons steeds om die omvang van die situasie te begryp. Die kersie op die koek was 5G. Nou wat is 5G nou eintlik? 5G is ’n opgradering van die vorige generasies van 2-, 3-en 4G. Maar dit is ook veel meer. Dié kragtige tegnologie gaan die basis wees vir wat die telekommunikasiebedryf ’n ‘rewolusie’ noem. Dit sal meer komplekse toepassings van die internet toelaat. 5G is nodig om bestuurderlose motors, afstand-chirurgie, sowel as slim stede en huise te onderhou, insluitend vinnige toegang…

Professor Salim Abdool Karim, voorsitter van die ministeriële advieskomitee oor Covid-19, sê hy kan “’n boek skryf” oor dinge wat anders gedoen kon geword het in die bestuur van die verspreiding van die siekte in Suid-Afrika, wat op 26 Maart een van die strengste inperkings ter wêreld ingestel het. Hy meen die grootste probleem met wat die land gedoen het, was om die weermag te betrek om die inperking te polisieër, wat in April die lewe van Collins Khoza geëis het, wat na bewering deur lede van die SA Nasionale Weermag (SANW) en Johannesburgse metropolisie op sy erf aangerand en doodgemaak is. “Ek dink nie hulle (die weermag) weet regtig hoe om polisiëring te doen nie – hulle maak mense dood. Die situasie met Collins Khoza was simbolies van die…

Die annuïteitemark het die afgelope paar jaar só ontwikkel dat dit by aftrede nie meer nodig is om te kies tussen ’n lewende of ’n lewensannuïteit is nie. Deane Moore, uitvoerende hoof van Just, spesialis in aftreeinkomste, sê dis nou moontlik om ’n ‘gemengde’ annuïteit te hê wat ’n kombinasie van ’n lewende en lewensannuïteit bied. Moore meen ’n lewensannuïteit behoort die ‘sentrale boublok van ’n aftreeplan’ te wees vir voldoende inkomste om noodsaaklike uitgawes te dek. Die res kan aan ’n lewende annuïteit toegewys word wat buigsaamheid bied. “’n Gemengde annuïteit, wat ’n lewensannuïteit en ’n lewende annuïteit in ’n enkele produk saamvoeg, stel mense in staat om gedeeltes van lewenslange inkomstebeskerming te koop namate hul behoeftes verander.” Kernbelangrike finansiële doelwitte Die twee belangrikste finansiële doelwitte in jou aftrede…

’n Lewensversekeringskontrak word gewoonlik aangegaan tussen ’n kliënt en ’n versekeringsmaatskappy, waar die versekeraar onderneem om ná die dood van ’n versekerde persoon (dikwels die polishouer) aan die aangewese begunstigde ’n bedrag geld te betaal in ruil vir ’n premie. Afhangend van die voorwaardes van die kontrak, kan bedrae vir ander gebeurtenisse – soos terminale of kritieke siektes – ook betaal word. Ander uitgawes, soos begrafniskoste, kan ook by die voordele ingesluit wees. Ander eisgebeurtenisse kan egter vir die verbruiker verwarrend wees, want party van hulle vereis afsonderlike dekking. “Soms kan al die dekking geïntegreer wees en soms is dit alleenstaande,” sê Ana Scott, uitvoerende finansiële beplanner by Momentum. Mense dink dikwels dat hulle byvoorbeeld, R2 miljoen se lewensdekking het, maar in die geval van iets soos ongeskiktheid kan die…

Nate Silver @NateSilver538 Sien uit na ’n Sondagmiddag oor drie jaar wanneer ek sal wonder: “Hoekom volg ek 100 epidemioloë op Twitter?” Manda @amandayuen13 Dis uiteindelikOktober. Dit beteken Michael Bublé is besig om te ontdooi. Dumi Gwebu Edits @dumigwebu Ek kan nie glo Meghan se vriende het haar aan prins Harry voorgestel nie. Myne het my aan Jägerbombs voorgestel. Thula Sindi @thulasindi Die feit dat ek my jogamat as ’n badkamermat gebruik, behoort vir jou alles te wys wat jy hoef te weet oor my toewyding aan oefening en fiksheid. Stephen King @StephenKing THE LORD OFTHE FLIES, met Mike Pence! Binnekort op ’n stromingplatform naby jou. Tamaryn @HellaTamaryn Hoekom is mense so stadig by die kitsbank? Eerlikwaar – herfinansier hulle hul verbandlenings? Vul ’n verborge blokkiesraaisel in? A Bearer Of…

en van die baie verborge take van ’n akademikus is om verwysingsbriewe te skryf – baie daarvan. Amper alle studente het dit nodig vir hul eerste werkaansoek, en wie is meer bevoeg as die professor wat die laaste paar jaar hul werk gelees en hul vordering gesien het? Maak dié briewe ’n verskil? Een sienswyse is dat hulle min bykomende inligting bied by wat ’n potensiële werkgewer reeds – en meerobjektief – uit ’n akademiese rekord en CV kan aflei. Hulle weerspieël ten beste die inligting wat reeds verskaf is en kan ten slegste die baie duidelike sein verwring wat iets soos ’n akademiese rekord bied. In sommige gevalle kan verwysings selfs die beoordelaars se vooroordele toon. Vir ’n artikel wat verlede jaar in die vakjoernaal Journal of Surgical Education…

die beleggingsfokus op die interaksie tussen mynmaatskappye en die gemeenskap het die afgelope drie jaar baie verskerp. Die beheer van vrystellings is nou vir fondsbestuurders net so belangrik as produksie. Twee Britse fondsbestuurders vra egter of die huidige formulering vir die meting van vrystellings, veral die vlak 1-tot vlak 3-standaard (“scope een tot drie”), heeltemal toepaslik is. Die omgewings-, maatskaplike en beheerstandaarde (OMB-standaarde) soos dit tans bestaan, het inherente foute, sê hulle. “Die manier wat ons tans OMB doen, is om in elke afleipyp in die maatskappy te kyk en te probeer meet wat daar uitkom,” sê Douglas Upton, ’n beleggingsontleder en vennoot van Capital Group, ’n Amerikaanse fondsbestuurder met meer as $1 duisend miljard onder bestuur. “Maar ek voel ons meet net dinge wat ons kan meet en nie…

cashbuild het verlede maand gesê dat hy ’n geraamde R621 miljoen verloor het weens die uitwerking van winkels wat gedurende die landswye vlak-5-inperking gesluit was. Cashbuild se inkomste en bruto wins vir die jaar het met 7% gedaal, en sy wesensverdienste peraandeel met 40%. Vooruitsig: Nadat steun op 7 000c per aandeel behou is, het kopers drupsgewys begin toeneem, en nou het Cashbuild voldoende opwaartse potensiaal herwin om sy beertendens te vermy en om moontlik sy vorige primêre bultendens te hervat. Op die grafiek: Cashbuild wankel op die steuntendenslyn van sy primêre bultendens wat met voortgesette opwaartse potensiaal sal hervat. Indien nie, sal dit steeds daalverwagtinge toon. Gaan lank: Hoewel ’n koopsein bokant 23 100c per aandeel ontlok sal word, waarsku die drieweekse relatiewe-sterkte-indeks (3W RSI) dat ’n nabye-termynterugsakking waarskynlik…

wanneer dit by die bestuur van ons persoonlike beleggings kom, is ons dikwels soveel daarop toegespits om die ‘regte’ ding te doen, of ander wat dit doen, na te volg, dat ons nie besef ons kan in werklikheid ons verdienste verhoog deur klein foutjies vroeg reeds uit te skakel nie. In dié uitgawe bekyk ek vyf sulke foute wat ek meen baie beleggers met die bestuur van hul eie beleggings maak, veral in ’n aandeleportefeulje. 1. Slegte nuus lei tot slegte besluite Slegte nuus kan beleggers dikwels só kwel dat hulle van die fundamentele faktore vergeet. As ons die langtermyngrafiek van die FTSE/JSE se indeks van alle aandele (JSE) bekyk en dit met ’n tydlyn van negatiewe gebeure vergelyk, is dit duidelik dit sou ’n groot fout gewees het om…

die algemene denke aangaande ons mark, wat volgens wêreldstandaarde maar klein en gekonsentreerd is, is dat die verkeerde prysbepaling in kleinkapitaalaandele gaan plaasvind. Aandele in die FTSE/JSE se top-40-indeks word deur honderde ontleders gedek en het miljarde nuwe rande wat elke maand in hulle gestort word weens gereelde pensioenbydraes. Graeme Körner van Körner Perspective, ’n batebestuurder, het dikwels aan my gesê dat plaaslike beleggers hulle slegs op die klein-en middelkapitaalaandele moet toespits. Indien jy aandele in ’n luuksegoedere-maatskappy wil koop, hoekom sal jy jou beperk tot die enkele luuksegoedere-aandeel op die JSE, Richemont? Koop die wêreld se beste. Dieselfde is waar betreffende al die ander sektore wat ons plaaslik het; dikwels met net een of twee aandele in die sektor en in baie gevalle het ons nie eens een maatskappy…

’n Belangrike oorweging wanneer die beleggingslewensvat-baarheid van verskillende handelsbanke oorweeg word, is dat nie alle JSE-genoteerde banke suiwer Suid-Afrikaans is nie. Insgelyks, is nie alle plaaslik genoteerde banke bloot betrokke by bankdienste nie. Discovery met sy groot versekerings-en mediesefonds-afdeling, en Sasfin met sy groot aandelemakelaar-en welvaartbestuursondernemings, is voorbeelde. Weens die feit dat nie alle Suid-Afrikaanse banke genoteer is nie – dink aan African Bank – is dit ’n groot uitdaging om ’n vergelyking te tref tussen alle SA banke en om hul onderskeie afskrywingskoste asook hul spesifieke beleggingsgevalle te verstaan. Die SA Reserwebank (SARB) noem 13 plaaslik beheerde banke. Die mark spits hom egter hoofsaaklik toe op die tradisionele groot vier: Absa, FirstRand, Nedbank en Standard Bank, gevolg deur Investec en Capitec. Hierdie gradering is egter veral onbillik teenoor Capitec,…

jy kan die aantal vroue wat leiers op die gebied van genoteerde eiendom is, op die vingers van jou een hand tel. Ulana van Biljon, bedryfshoof van die Emira-eiendomsfonds is een van hulle. En as een van die eerste vroulike uitvoerende direkteure in die direksie van ’n JSE-genoteerde eiendomsbeleggingstrust (reit) baan sy die weg vir vroue in die eiendomsektor. As bedryfshoof van die gediversifiseerde Suid-Afrikaanse reit Emira, gebruik Van Biljon haar ervaringvan25jaarin genoteerde en ongenoteerde eiendom om die maatskappy se strategie uit te voer, terwyl sy sorg dat hul bedryfsresultate behaal word. Haar stempel afgedruk Die kuns om ’n pad vir vroulike leiers te baan, is nie sonder uitdagings nie, want eiendom was tradisioneel mans se domein. Hoewel die eiendomsektor aan die verander is, bly eiendom ’n bedryf wat deur…

die gebrek aan eksplorasie vir minerale in die Suid-Afrikaanse mynbousektor strek terug tot by die korporatisering van die sektor meer as 60 jaar gelede, toe Anglo American en sy eweknie, General Mining, tot stand gebring is. Destyds het mynmaatskappye hul eksplorasiewerk intern hanteeren die onderliggende ondernemings, party daarvan genoteerde maatskappye, moes bestuursgeld aan die moedermaatskappy betaal. Behalwe dat dit ondoeltreffend was, het dit ’n beleggingstradisie geskep wat magtige maatskappye aangemoedig en kleinskaalse entrepreneurs ontmoedig het; ironies, as jy dink hoe Johannesburg self as myndorp ontstaan het. Errol Smart, ’n Suid-Afrikaner wat in die mineraal-ontwikkelingsektor in Australië gewerk het waar die sektorvir mineraaleksplorasie deur’n uiteenlopende verskeidenheid dinge en mense gekenmerk word, meen die tyd is ryp om die geskiedenis te verander. Dit sal geleë wees: president Cyril Ramaphosa se ekonomiese herstelplan…

Die aanbod om vir Metrofile* teen 330c per aandeel te denoteer, is verlede jaar in Desembergemaaken sou rondom Mei gebeur het, maar die inperking het dit uitgestel. Die rede was dat die koper, die Housatonic-konsortium, nie geplaas was om reëlings oor moontlike finansiering en SEB-vennote te finaliseer nie. Met reise wat nou hervat het (insluitend vanaf Amerika vir beleggers), kan die laaste stappe afgesluit word. Deel hiervan sluit in hoe Metrofile tydens die inperking gevaar het asook sy jaarresultate vir die jaar tot 30 Junie. Dié resultate is in September uitgereik. Dit toon Metrofile is in ’n beter toestand met minder skuld as ’n jaar tevore. Die koper sal die transaksie in dollars finansier. Die rand het met ongeveer10% verswak wat die transaksie goedkoper maak. Dus verwag ek dat dit…

CAPITEC Slegte skuld styg Capitec* se finansiële resultate vir die ses maande tot 31 Augustus het die impak van die streng inperking en gevolglike werkverliese getoon, met slegte skuld wat tot rekordvlakke gestyg het. Capitec het gereageer deur lenings te verminder en terugbetalings uit te stel. Hierdie uitstellings (en betalingsvakansies deur die groot banke) is kommerwekkend want dit lyk of die probleem net tot later uitgestel word. Maar as ons aanneem dat die ergste verby is – al is dit ’n lang pad terug na ’n ekonomie voor Covid-19, sal die banke die volgende paar moeilike jare oorleef. Waardasies van die vier grotes bly goedkoop (Capitec is nooit goedkoop nie), maar moenie oorhaastig koop nie – ek dink hulle sal nog ’n jaar of langer goedkoop wees. BARLOWORLD Oornameteiken? Zahid…

wells Fargo was eensWall Street se grootste bank en ’n gunsteling van Warren Buffett. Hy besit steeds 3% van die maatskappy. Op sy dag het Wells Fargo ’n markwaarde van meer as $300 miljard gehad, vandag is dit minder as $100 miljard. Die bank het verhandel teen ’n premie op sy tasbare boekwaarde; dit was dieWall Street-bank met die hoogste aanslag toe dit dié maatstaf gebruik het. ’n Skandaal het veroorsaak dat die bank sy premie-aanslag verloor het. Ná die finansiële krisis van 2008, het die bank begin om sy kruisverkoopsake te laat toeneem. Kruisverkoop is wanneer die bank sy toegang tot kliënte gebruiken talle produkte aan hulle kruisverkoop. Met die drukom kruisverkope te verhoog, het dié verskynsel uiteindelik die oorhand by die bank gekry en tot talle probleme gelei.…

▸ R5,217 triljoen – Die waarde van bates onder bestuur in SA se spaarbedryf op 30 Junie 2019 (multibestuurde fondse uitgesluit).* ▸ 91% – Die persentasie konsultante van Sanlam wat sê party van hul kliënte het aansoek gedoen om ’n tydelike opskorting van hul pensioenfondsbydraes weens die Covid-19-inperking.** ▸ 4 maande – Die mediaan-tydperk wat Sanlam-kliënte, wat besluit het om hul pensioenfondsbydraes op te skort, verwag die opskorting sal duur, volgens die maatskappy se konsultante.** ▸ R119,3 miljard – Die bruto invloeie vanuit institusionele pensioen-en voorsorgfondse na die kollektiewe beleggingskemas van ASISA-lede in die drie maande geëindig 30 Junie 2020.*** BRONNE: * Jaarlikse Alexander Forbes Manager Watch-peiling Desember 2019 ** Sanlam se Benchmark 2020-peiling onder konsultante *** ASISA se tweedekwartaal-fondsvloeidata vir die tydperk geëindig 30 Junie 2020…

Die 53-jarige Ulana van Biljon, gebore en getoë in Durban, het ’n BCom-graad aan die Universiteit van die Vrystaat behaal. Sy is 25 jaar lank getroud en sê haar man is haar grootste ondersteuner. “Jy het ondersteuning nodig om te kan vorder.” Haar doel was om in die finansiële wêreld te werk, maar voordat sy haar graad voltooi het, het Sanlam haar ’n pos in mensehulpbronne aangebied. Die vaardighede wat sy daar geleer het, was die grondslag vir haar sukses in die eiendomsektor. “Eiendom gaan nie oor geboue nie; dit gaan oor mense,” sê sy. Afgesien van Emira se uitvoerende hoof, is Van Biljon ook op verskeie komitees: lid van die uitvoerende komitee, uitgenooide lid van die ouditkomitee, risikokomitee, beleggingskomitee, finansiële komitee en sosiale-en etiekkomitee. Sy is ’n ywerige drawwer,…