Innholdsfortegnelse for 06 February 2020 i Finweek - Afrikaans

voor die Wêreld- Ekonomiese Forum in Davos het die IMF sy wêreldwye groeikoers vir vanjaar van 3,4% tot 3,3% aangepas, terwyl dieWêreldbank se groeikoersvoorspelling 2,5% was. Dit is dus geen verrassing nie dat PwC se 23ste jaarlikse internasionale opname vir uitvoerende hoofde toon dat uitvoerende hoofde se menings oorekonomiese groei in die afgelope twee jaar verander het van optimisme tot pessimisme. Hoewel die ekonomie verlede jaar reeds ongunstig was, was dié hoofde vol vertroue dat hul ondernemings inkomste kon verhoog. Nie meer nie, het Dion Shango, uitvoerende hoof van PwC Africa, verduideliktydens ’n media-inligtingsessie waardie resultate van die opname aangebied is. Hoe groei ’n onderneming in dié uitdagende omgewing? Een van die sleutelidees in die opname is die opleiding van werknemers. Maar, volgens Shango hou dít risiko’s in, want hoe…

“ONS HET ONS BESTE VOET VOORGESIT.” – Tito Mboweni, minister van finansies wat Suid-Afrika se afvaardiging na die Wêreld- Ekonomiese Forum in Davos, Switserland gelei het, sê hulle is die meeste oor SA se kragprobleme en die fiskale volhoubaarheid van die staat uitgevra. “Ons, nie die planeet nie, sal deur klimaatsverandering vernietig word.” – António Guterres, sekretaris-generaal van die Verenigde Nasies, tydens die onlangse Wêreld- Ekonomiese Forum in Davos. Klimaatsverandering en die uitwerking op die mens was duidelik ’n groot gesprekspunt. Greta Thunberg, die jong Sweedse aktivis wat jongmense oral ter wêreld mobiliseer om hul regerings voor stok te kry oor die aangeleentheid, het ook die beraad bygewoon. “EK OORWEEG DIT NIE OM TE BEDANK NIE; EK SAL NIE BEDANK NIE.” – Die openbare beskermer, Busisiwe Mkhwebane, het teruggekap nadat…

Die aandeelpryse van maatskappye wat platinumgroepmetale (PGM’e) vervaardig, is duidelik besig om te styg. Impala Platinum (Implats) is een van die beste voorbeelde, omdat hy die laagste vlakke ooit in die middel van 2018 aangeteken het in ’n tydstip toe Sibanye-Stillwater ’n oorname van die maatskappy oorweeg het, maar nou het die maatskappy se aandele in Januarie hul beste vlakke in meer as ses jaar behaal op die rug van PGM-prysverbeterings. African Rainbow Minerals (ARM), die maatskappy onder voorsitterskap van Patrice Motsepe, wat ook blootgestel is aan die ystererts-, mangaan-en goudmark, is een van die aandele wat blykbaar die PGM-styging misgeloop het – en in ’n tydperk waar beleggers die potensiaal daarvan begin besef. Ten tyde van die skryf hiervan het die aandele in die maatskappy begin reageer op vanjaar…

capitec se aandeelprys het die afgelope vyf jaar met meer as 270% gestyg. Ná die aankondiging van ’n 18%-toename in sy bedryfswins voor belasting tot R3,83 miljard vir die halfjaar geëindig Augustus 2019 en ’n 20%-toename in sy wesensverdienste per aandeel van R21,22 tot R25,45, het sy aandeelprys ’n hoogtepunt van 149 500c per aandeel getoets. Vooruitsigte: Ondanks die bekendstelling van ’n nuwe kontaklose kaart en banktoepassing en verlenging van die besigheidsure in meer as 300 van sy takke op ’n Sondag, lyk dit asof Capitec weerstand ervaar op sy ongeëwenaarde hoogtepunt van 149 500c per aandeel; hy kon in Desember nie deur daardie vlak breek nie. Boonop het van die direkteure hul aandele verkoop. Dít kan vrae laat ontstaan en lei tot ’n afvlakformasie in die aandeelprys. Op die…

wanneerdit by die aankoop van vaste eiendom kom, is die woord wat ons herhaaldelik hoor: ligging, ligging, ligging. Vir beleggers en handelaars moet die belangrike frase "proses, proses, proses" wees. Ek het al dikwels oor die belangrikheid van proses geskryf, omdat dit verhoed dat jy jou aandele lukraak kies. Dink net: As jy eenvoudig ’n lukrake metodologie gebruik om wenners vir jou portefeulje te probeer kies, kan jy net sowel veerpyltjies na ’n lys aandele gooi. Ja, hierdie lukrake metodologie kan tot ’n reeks wenners lei (nie waarskynlik nie, maar wel moontlik). Maar wat as dit jou wel wenners gee? Gaan jy die proses herhaal deur weer veerpyltjies na die lys aandele te gooi? Dis hoogs onwaarskynlik, tensy dit towerpyltjies is. Dus, sonder towerpyltjies moet jy ’n proses opstel wat…

dividende is wonderlike goed. Ek beskryf hulle gewoonlik as gratis geld, al ontvang jy dit slegs omdat jy ’n aandeel gekoop het wat ’n dividend betaal. Die grootste voordeel is dat jy die dividend sal aanhou ontvang solank jy die aandeel besit en die maatskappy aanhou om dividende betaal. Ná ’n dekade of twee kan die dividende wat jy op ’n spesifieke aandeel verdien, dalk die bedrag oorskry wat jy daarvoor betaal het; en daardie dividende sal elke ses maande of jaarliks uitgekeer word, afhangende van die maatskappy se dividendbeleid. Só ’n dividendbeleid is wat ek in hierdie rubriek wil bespreek. By die aankoop van ’n aandeel is die meeste beleggers geneig om die dividend basies te ignoreer, aangesien die dividendopbrengs (die opbrengs is die grootte van die dividend relatief…

Advanced Healthcare Mediese fondse in Suid-Afrika sukkel te midde van die stygings in die koste van private gesondheidsorg om premieverhogings laag en bekostigbaar te hou vir nuwe toetreders en bestaande lede. Die betreurenswaardige toestand van openbare gesondheidsgeriewe is die enjin wat private gesondheidsorg in ’n taamlik arm land aan die lewe hou – selfs terwyl die regering vasberade is om dié doeltreffende, hoewel duur, bedryf te ontspoor. ’n Toegewyde poging deur mediese fondse om hul koste te verlaag, lei tot ’n toename in die aantal daghospitaalpasiënte. Advanced Healthcare se aantal gevalle by sy 11 gesondheidsgeriewe in die land het in sy boekjaar tot Junie verlede jaar met 32% gestyg. Gerhard van Emmenis, wat in Augustus verlede jaar as uitvoerende hoof van Advanced Healthcare oorgeneem het, sê daar was drie hoofaandrywers…

die oorlewing en bestaan van klein en middelslagondernemings (KMO’s) in Suid-Afrika staan altyd voorop wanneer ekonomiese groei en werkskepping ter sprake is. Talle aansporings, programme en finansieringsplanne het deur die jare gekom en gegaan. Een aansporing wat baie belofte ingehou het, is die artikel 12J-belastingaansporing vir waagkapitaalmaatskappye. Dié aansporing is geskep met die invoeging van artikel 12J in die inkomstebelastingwet wat die belastinghantering van beleggings in waagkapitaalmaatskappye reguleer. Dié belastingaansporing is in 2009 ingestel en bied aan beleggers ’n belastingaftrekking van 100% van die bedrag wat in die waagkapitaalmaatskappy belê is – wat dan weer in kwalifiserende KMO’s belê. Die doel was om aandeelfinansiering te verkry vir klein ondernemings wat andersins nie toegang tot befondsing sou hê nie – óf vanweë hul grootte, óf die wesenlike risiko wat met die…

voordat Heineken in 2010 sy Sedibeng-brouery in Johannesburg in ’n gesamentlike onderneming met die Britse multinasionale alkoholiesedrankmaatskappy Diageo geopen het, is alle Heineken-produkte in Suid-Afrika ingevoer. Heineken SA word vanaf 2016 as ’n alleenstaande bier-en-sider-onderneming in die land bedryf. Heineken SA het bewenens sy belang van 75% in Sedibeng ’n belang van 30% in Namibia Breweries, 100% van Soweto Gold Brewery sowel as Stellenbrau Brewery, asook ’n belang van 49% in Jack Black Brewing Company. Die maatskappy het die afgelope drie jaar geweldige groei in SA beleef, volgens Gerrit van Loo, besturende direkteur van Heineken SA. Die maatskappy het tans ’n markaandeel van 18% en is die tweede grootste speler in die plaaslike bedryf. Om by te hou, het Heineken SA verlede jaar aangekondig dat hy €60 miljoen sou investeer…

die gebrek aan geskoolde personeel in Suid-Afrika het die regering aan die begin van hierdie eeu laat besluit om ’n vaardigheidsontwikkelingsheffing (SDL) in te stel. Die bestuur van hierdie poging om ondernemings aan te moedig om werknemers op te lei, kan vir ondernemings – veral vir mikro- en kleinsakeondernemings – na baie moeite lyk. Dit is egter voordelig vir enige besigheid om kundige personeel te hê. Naren Vassan, hoof van gehalteversekering by die SA Board for People Practices – ’n sambreelorganisasie vir beroepslui in mensehulpbronne – sê dat een van die belangrikste voordele van ’n onderneming se deelname aan die heffingstelsel van die sektorale onderwys-en opleidingsowerheid (Seta) is dat die Setas vir die opleiding betaal. “Daar is ’n duidelike opteken-en moniteringsproses om die gehalte van die opleiding te verifieer,” het…

Die inkomstebelastingwet maak voorsiening vir ’n toelae aan ondernemings wat bestaande, nuwe of gestremde werknemers oplei. Hierdie toelae kan van die onderneming se belasbare inkomste afgetrek word wanneer die inkomstebelastingopgawe ingedien word. ’n Onderskeid moet getref word tussen bestaande en nuwe werknemers, en of ’n leerskap voltooi word of nie, volgens Sars se handleiding vir leerskaptoelaes. Vir ’n bestaande werknemer kan die onderneming ’n bedrag gelykstaande aan 150% van die totale besoldiging van die leerling tot ’n maksimum van R20 000 eis. As die leerling ’n nuwe werknemer is, kan die onderneming ’n bedrag gelykstaande aan 175% van die totale vergoeding tot ’n maksimum van R30 000 eis. As die leerling ’n gestremde en bestaande werknemer is, is die maksimum bedrag wat geëis kan word R40 000, en as die…

die idee van ekonomiese groei word tans bevraagteken. Terwyl die aarde verhit, Australië brand en die droogte in talle dele van Suid-Afrika voortduur, wonder baie mense of die ekonomiese model van die twintigste eeu ook vir die een-en-twintigste eeu gepas is. Party stel voor dat ons ons verwagtinge na ’n nulgroei-scenario aanpas: Hou op om ál meer goedere te produseer en fokus eerder daarop om volhoubaar te lewe. Ander voer dit selfs verder: Hulle wil "ont-groei" hê, oftewel ’n wêreld waarin ons almal progressief verarm. Naas die paternalistiese houding wat dit weerspieël – dat jy arm moet bly, want die wêreld kan dit nie bekostig dat almal so ryk soos ons is nie – is die siening dat ekonomiese groei die sondebok eerder as die oplossing is, bloot foutief. Ons…

Telkom se aandeelprys was waansinnig – van R100 middel verlede jaar het dit tot die huidige vlakvan net bokant R30 getuimel. Ja, R100 was gek, maar so ook is R30. Die maatskappy is vandag ’n perd van ’n heel ander kleur as toe hy destyds ’n monopolie was. Hy het ook in verskillende afdelings verdeel, soos netwerk, eiendom en data wat in die ope mark meeding. Sy selfoondiens het meer as 10 miljoen intekenare, maar ofskoon winsgewend, het dit verreweg nog nie ’n lonende omset bereik nie – daarvoor is seker minstens 20 miljoen kliënte nodig. Telkom gee ’n groot bedrag op kapitaalbesteding uit, met sowat die helfte van sy selfooninkomste wat aan kapitaal gaan. Dit sal nie sommer gou verminder nie. Sy waardasie is egter heeltemal te aantreklik om…

die NewYorkse aandelebeurs bied beleggers blootstelling aan tien leidendeglobaletegnologie-aandele in een instrument. Van 19 September 2014 tot 31 Desember 2019, het die NYSE FANG+ -indeks ’n geannualiseerdetotaleopbrengs van 24,27% per jaar gelewer, ongeveer 45% meer as dié van die Nasdaq-100-indeks en meeras dubbel dié van dieS&P 500-indeks oor dieselfde tydperk. Die indeks is gelyk beswaar – dit wil sê, tien maatskappye met ’n toewysing van 10% elk – en word kwartaalliks herbalanseer. Die NYSE FANG+ -indeks bestaan uit Facebook, Apple, Amazon, Netflix, Alphabet, Tesla, Nvidia, Alibaba, Baidu en Twitter. Die Groot Vier Facebook, Amazon, Apple en Alphabet, Google se moedermaatskappy, staan bekend as die “Groot Vier” tegnologiemaatskappye. Hulle dek van die grootste name in sosiale media, aanlyn kleinhandel, kunsmatige intelligensie en verbruikerselektronika. Apple en Alphabet is twee van die vyf…

Nictus Beperk Nictus Beperk, ’n plaaslike meubelkleinhandelaar en korttermyn-sakeversekeraar, maak op sy nisversekeringproduk staat om groei in Suid-Afrika aan te dryf. Die maatskappy, wat sy Namibiese naamgenoot in 2012 ontknoop en verlede jaar 50 jaar van notering op die JSE gevier het, het inkomstegroei van 17,6% vir die ses maande tot einde September verlede jaar verklaar vergeleke met dieselfde tydperk die vorige jaar. Vir die volle jaar tot einde Maart verlede jaar het die groep verkope van R50,7 miljoen behaal – ’n styging van 7,2% teenoor 2018. Nictus Furnishers, die groep se meubelkleinhandeleenheid, wat uit drie winkels bestaan, het ’n netto wins van R811 000 uit verkope van R18,9 miljoen vir die ses maande tot September verlede jaar behaal. “Die meubelkleinhandelsake was die grootste deel van Nictus Group se bestaan…

die instelling van artikel 12J van die inkomstebelastingwet bied hoofsaaklikaan individue met hoë netto waarde, trusts en maatskappye ’n beduidende geleentheid om hul belastingaanspreeklikheid te verklein. Die nasionale tesourie se hoofoogmerk met die aansporing was om ’n meganisme te bied waardeur kwalifiserende klein en middelslagondernemings (KMO’s) toegang tot finansiering kon kry. Belastingbetalers is tot verlede jaartoegelaat om groot bedrae in artikel 12J-waagkapitaalmaatskappye te belê. Die beleggings word egter nou beperk tot R2,5 miljoen per jaar (individue en trusts) en R5 miljoen (maatskappye), wat die waagkapitaalmaatskappy in verdienstelike en kwalifiserende KMO’s sal belê. Wat artikel 12J aanloklik maak, is ’n belastingaftrekking van 100% vooruit vir die belastingbetaler op die bedrag wat in die waagkapitaalmaatskappy belê word. Die belastingvoordeel sal egter verhaal word as die belastingbetaler nie oor ’n vassluittydperk van vyf…

Gerrit van Loo is al 31 jaar lank by Heineken. Hy het as ’n leerlingbestuurder begin en toe na bemarking oorgeskuif. Hy het as kommersiële direkteur in Spanje, besturende direkteur in Ierland en daarna in ’n koeldrank-aanleg in Nederland gedien. Hy was die besturende direkteur in Ethiopië voordat hy as die besturende direkter van Heineken SA na Suid-Afrika gekom het. Wat is jou fokus by Heineken SA? Eerstens dat mense van die plek hou. Dis ’n goeie plek om te werk. Mense hou natuurlik daarvan om te wen, en ’n wenonderneming lok mense in die mark. Dis ’n hele voordelige kringloop wat dinge laat gebeur. Ek dink om ’n volhoubare onderneming op lang termyn te wees, is veel meer interessant as of ons aanstaande jaar met 5% of 6% groei.…

Enjin: 1-liter, 3-silinder-turbopetrol Krag/wringkrag: 85 kW/200 Nm Ratkas: 7-spoed DSG (outomaties) 0-100 km/h: 10,2 sekondes Topsnelheid: 193 km/h Brandstof (gekombineerd, aangedui): 4,9 liter/100 km CO2 -vrystelling: 126 g/km Brandstoftenk: 40 liter Grondvryhoogte: 190 mm Kattebak: 377 /1281 liter Veiligheid: 6 lugsakke Waarborg/diensplan: 3 jaar/120 000 km se waarborg, 3 jaar/45 000 km se diensplan Prys: R374 500 (BTW en koolstofbelasting uitgesluit)…

1. Registreer by jou sektorale onderwys-en opleidingsowerheid Al die verskillende ekonomiese sektore in Suid-Afrika het hul eie sektorale onderwys-en opleidingsowerheid (Seta). Dit is noodsaaklik om die regte een te vind en seker te maak dat jou besigheid by hulle geregistreer is. Jy sal jou SDL-nommer wat deur die SAID uitgereik word, nodig hê om te registreer. 2. Stel ’n fasiliteerder vir vaardigheidsontwikkeling aan Elke onderneming moet ’n fasiliteerder vir vaardigheidsontwikkeling aanstel wat verantwoordelik moet wees vir al die Seta-administrasie. Dit kan die dieselfde persoon wees as wat vir die betaalstaat verantwoordelik is of, as die organisasie groot genoeg is, die mensehulpbronpersoneellid. Hierdie fasiliteerder kan ’n kort opleidingskursus oor die vaardigheidsontwikkelingsproses by ’n geakkrediteerde opleidingsinstansie bywoon as hy of sy dit nodig ag. 3. Rig ’n forum op vir vaardigheidsontwikkeling Hierdie…

die voorsiening van elektrisiteit het die afgelope jare onuithoudbare onbestendigheid ervaarwat ekonomiese prestasie nadelig raak. Dit het aanleiding gegee tot die gesprek rondom energiesekuriteit en die tegnologie om elektrisiteit op te wek. In die geheel, behoort die beleidsraamwerk vir energie deur hierdie vyf oorwegings ondersteun te word: die vooruitsig op die vraag na elektrisiteit, lae koolstofvrystellings, voldoende reserwemarge, beleggings en werkskepping. Die departement van energie se geïntegreerde hulpbronplan bied riglyne oordie aard van die energiesektor in komende jare. In ’n groot mate onderskryf die regering die deug-saamheid van skoon energie. Suid-Afrika is een van die grootste vrystellers van koolsuurgas terwêreld weens Eskom se steenkoolkragstasies en Sasol se steenkool-na-vloeistof-aanlegte in Mpumalanga. Dié twee maatskappye verteenwoordig meer as 50% van die land se koolstofvrystellings. Die hoofdoelwit van die Parys-ooreenkoms van 2015 is…

die vinnig stygende prys van platinumgroepmetale (PGM’e), veral palladium, is goeie nuus vir die regering en vir aandeelhouers van die maatskappye wat dit produseer. Die regering is nie dikwels deel van ’n gesprek oor aandeelhouers se opbrengste nie, maar hy baat aansienlik uit die sektor se sterk finansiële prestasie – as regeringsamptenare dit net sou erken in hul beleidsbesluite. Die randpryse van verskeie metale en minerale wat in Suid-Afrika gemyn word, was verlede jaar skerp hoër: ’n 38%-styging op ’n jaargrondslag vir die PGM’e; 20% vir goud; en ystererts was 46% hoër. Die enigste terugslag was termiese steenkool, waar uitvoerpryse met 22% gedaal het, maar ’n ommekeer het vanjaar begin. Dit word weerspieël in die verwagte belastinginkomste. Volgens RMB Morgan Stanley sal Anglo American Platinum (Amplats) se maatskappybelasting vir verlede…

buitelandse markte sal na verwagting sterker groei oplewer as Suid-Afrika se sukkelende ekonomie, dus beurSA se eiendomsbeleggingstrusts (reits) doelgerig vorentoe met uitbreiding in die buiteland deur vernuwende meganismes vir finansiering en skuldvermindering te gebruik om hul doelwitte te bereik. Gewoonlik skep reits likiditeit deur verkope. Redefine Properties, SA se tweede grootste, primêr-genoteerde reit het egter bykomende finansieringsbronne ingespan om sy skuld te verminder en sy aspirasies vir Poolse uitbreiding te bevredig. Sy lening-tot-waarde (LTW) staan op 43,9%. Regstellende maatreëls om sy skuld tot tussen 35% en 40% te verminder, sluit in die verkoop van bates van R8 miljard; R4 miljard daarvan deur sy studentehuisvesting in Australië te verkoop. Redefine se dividendbeleid bied nog ’n bron van kapitaal, met behoue verdienste wat plaaslike bedryfskapitaalbesteding finansier. Die inbring van ’n ekwiteitsbelegger stel…

Eiendomsfondse het die afgelope jare teen ’n groot diskonto op hul netto batewaarde verhandel. Die Investec Property Fund is ’n Suid-Afrikaanse eiendomsbeleggingstrust wat in 2011 op die JSE genoteer het. Die beleggingsportefeulje bestaan uit regstreekse en onregstreekse eiendomsbeleggings in SA, Australië, Brittanje en Europa. In ’n aankondiging aan die einde van Januarie het die Investec Property Fund aangedui hy beplan om aandele in twee van sy SA winkelsentrums vir R727 miljoen te verkoop ten einde kontant los te maak om beter presterende Europese bates op te soek. Die Musina Mall in Limpopo en Boitekong Mall in Rustenburg, Noordwes, sal teen ’n diskonto van 3% op die boekwaarde verkoop word. Die transaksie is egter aan owerheidsgoedkeuring onderhewig en sal na verwagting in Maart afgehandel word. Verhandel hom só: Investec Property Fund…

WOOLWORTHS Wat gaan nou met David Jones gebeur? Woolworths* se uitvoerende hoof Ian Moir gaan middel Februarie uittree. Ná die aankondiging dat hy na Australië gaan om die David Jones-filiaal te probeer regruk, is dit geen verrassing nie. Maar dis vroeër as wat ek verwag het. Die nuwe uitvoerende hoof, Roy Bagattini, is van buite die maatskappy en het ’n agtergrond in modekleinhandel, wat veronderstel dat hy aangestel is om David Jones reg te kry. Die vraag is of hy dit regruk om te verkoop of om te hou. Ek vermoed dit sal afhang van hoeveel hy daarin slaag om vir David Jones winsgewend te kry. Maar, omdat hy nie by die koop betrokke was nie, sal hy sonder vooroordeel wees en reg besluit. Woolworths het ook ’n verklaring vir…

starbucks Corp. se belangrikste bedryf is die vervaardiging, bemarking en kleinhandelverkope van spesiale koffie en hy is hoofsaaklik bedrywig in Amerika, China, die Midde-Ooste en Afrika. Die maatskappy verkoop koffie en anderdrankies, voedsel en verpakte koffie en is daarby ’n gefokusde handelsmerkte danke aan sy ondernemingsgerigte- én gelisensieerde winkels. Die kanaalontwikkelingsegment van die maatskappy verkoop verpakte koffie, tee en drankies wat gereed is om te drink. Die maatskappy het onlangs gesê dat hulle van plan is om ’n verdere 85 winkels teen 2025 in stedelike gebiede wêreldwyd te open. Dit brei uit op hul bestaande winkels wat tans net in hoofsentras geleë is. Starbucks se aandeelprys het in 2019 met meer as 36% geklim wat hoofsaaklik toegeskryf is aan die versnelde groei in die tweede helfte van 2019. Hierdie groei…

4Sight Holdings Dié inligtingtegnologie-maatskappy – wat in Mauritius gevestig is en wat in Suider-Afrika bedrywig is – is dalk oor die ergste van ’n bestuursramp van twee jaar. 4Sight, wat sy filiale in drie groepe georganiseer het – telekommunikasie; mynbou, vervaardiging, energie en chemikalieë; en platform (of datadienste) – het sy direksie en topbestuurders in Oktober verlede jaar afgedank. Dit het gevolg op die opskorting van verhandeling in die maatskappy se aandele op die JSE nadat hy nie sy halfjaarresultate vir Junie teen die beurs se vereiste spertyd van einde September gepubliseer het nie. Die maatskappy het sy tussentydse resultate laat Desember uitgereik, en Tertius Zitzke, nuwe uitvoerende hoof, het ’n nuwe plan vir die maatskappy, wat ’n rits filiale het, aangekondig om sy inkomste te vergroot en die vierde…

Stellar Capital Partners Die beleggingsbeheermaatskappy Stellar Capital Partners, waarvan die hoofkantoor in Kaapstad is en wat uit voormalige aandeelhoudings van Christo Wiese bestaan, verhandel teen ’n groot afslag op sy sogenaamde som-van-die-dele-waardasie. Die aandeelprys was by die skryf hiervan 75 sent, terwyl die waarde van die maatskappy se onderliggende beleggings – waarvan baie ongenoteerd is – teen einde Junie verlede jaar op R1,21 per aandeel bereken is. Dié sogenaamde waardestrik is ’n algemene verskynsel by beleggingsbeheermaatskappye, waaronder Brait SA en Naspers*. “Groot diskonto’s is ongelukkig tans hoe sake staan by beleggingsbeheermaatskappye, ongeag hul grootte of beleggingsfokus,” sê Peter van Zyl, uitvoerende hoof van Stellar Capital. “In sekere gevalle help korporatiewe aksies om waarde te ontsluit, maar selfs dít bereik nie altyd waarop gehoop is nie.” Hy sê twee faktore behoort…

Beleggers moet verantwoordelikheid vir hulself aanvaar wanneer hulle in waagkapitaalmaatskappye belê. Baie kan nie die belastingaansporing benut nie omdat sommige van die waagkapitaalmaatskappye taamlik groot minimum beleggings vereis, sê Brian Butchart, besturende direkteur van Brenthurst Wealth. Die lokmiddel van ’n groot belastingvoordeel kan beleggers ook aanmoedig om te belê in ondernemings wat hulle dalk nie vroeër oorweeg het of nie heeltemal verstaan nie. Dino Zuccollo, ’n artikel 12J-fondsbestuurder by Westbrooke Alternative Asset Management, neem dié kwellings en beperkings in ag en gee ’n paar riglyne: ▸ Belê by fondsbestuurders wat ’n gevestigde prestasiegeskiedenis van die bestuur van derdeparty-kapitaal het – verkieslik deur ’n aantal finansiële produkte. ▸ Verstaan die onderliggende belegging en moenie bloot teen die belastingvoordeel vasstaar nie. Vra jouself of jy aansluiting kan vind by die bedryf of…

Ondernemings betaal ’n betaalstaatheffing van 1% op die besoldiging (uitgesonderd sekere voordele) van al hul werknemers wanneer hulle hul maandelikse EMP201-opgawe aan die SAID indien. Van die totale geld wat aan die SAID betaal word, word 80% aan die Setas oorbetaal, terwyl 20% na die nasionale vaardigheidsfonds gaan. Die Setas moet hul toekenning deur verpligte en diskresionêre toelaes uitbetaal. Van die heffings wat die onderneming betaal het, word 20% as ’n verpligte toelae terugbetaal aan die werkgewer wat die jaarlikse vaardigheidsplan vir die werkplek en ’n jaarlikse opleidingsverslag indien (sien sykassie), sê Naren Vassan, hoof van gehalteversekering by die SA Board of People Practices. Diskresionêre toelaes word volgens die finansiële model van elke Seta betaal. Die onderneming wat ’n diskresionêre toekenning wil eis, moet kritieke vaardighede identifiseer wat vir die…