Innholdsfortegnelse for 29 August 2019 i Finweek - Afrikaans

’n Klompie weke gelede bevind ek my in ’n taamlike lang tou by ’n OTM in die dorp Serowe in Botswana. Dit is ’n Vrydagmiddag, kort na vyf, dus neem ek aan almal in die tou maak gereed vir Phuza Vrydag. Daar is drie outomatiese tellermasjiene, maar almal tou voor die laaste ene. Ek neem toe (weereens) aan dat die andertwee buite werking is en berus my daarby dat ek nog lankgaan toustaan. Skaars 30 sekondes later klop ’n vriendelike veiligheidswag egtervan binne-in die bank teen die ruit en wink my nader. Hoop ek om geld te trek, wil hy weet. Ja, sê ek, dit is inderdaad die geval. Wel, sê hy, dan staan ek in die verkeerde tou. Die lang tou waarin ek staan en wag, is die tou vir…

as kredietburo hetTransUnion toegang tot ’n groot databasis van verbruikers. Dit bevat ’n magdom inligting oorverbruikers – hul betalingsprofiel (wat die buro ’n aanduiding gee van wat iemand se finansiële nood is), inligting oor hul bates soos voertuie en eiendom, insluitende hoeveel daar nog moet betaal word, en nog baie meer. TransUnion het basies ’n algehele oorsig oor die finansiële posisie van die gemiddelde Suid-Afrikaanse verbruiker. Dit plaas hom in ’n unieke posisie om te help met die stryd teen korrupsie. Sy leefstylbepalingsdiens stel organisasies in staat om tekens van bedrog en korrupsie onder werknemers en verskaffers te identifiseer. 64% van alle bedrog word deur iemand intern gepleeg. TransUnion lewerdie diens oorwerknemers en verskaffers aan organisasies in wat hulle risikosegmentering noem – soms nie om die vrot appel te vind…

exxaro Resources het in 2010 ’n bestendige bultendens van ’n laagtepunt van 4 345 sent per aandeel begin, maar nadat hy in April 2012 ’n hoogtepunt van 19 655 sent per aandeel getoets het, is alle winste verloor. Die aandeelprys het erg geval toe ystererts-en ander grootmaatkommoditeitspryse in 2014 verswak het. Vooruitsigte: Exxaro het in 2017 uit sy 5-jaarbeertendens gebreek toe ’n styging in uitvoerpryse sy steenkoolbesigheid aangehelp het. Resultate virdie ses maande tot 30 Junie verskyn op 22 Augustus, ná finalisering van hierdie uitgawe van finweek. Op die kaarte: Exxaro het die meeste van sy vorige verliese herwin en het byna sy hoogste prys ooit, 19 655 sent, getoets. Gaan kort: Exxaro huiwertans op die onderste helling van sy bulkanaal. Hy kan daar spring, soos hy voorheen al gedoen…

woolworths* verswakweereens die waarde van David Jones, dié keer met AU$437,4 miljoen. Ek wil dieper delf na wat dit beteken, maar ook hoekom ’n maatskappy kan besluit om ’n bate te verswak wat hy onlangs aangeskaf het. Wanneer ’n bate gekoop word, word dit outomaties aan die batekant van die balansstaat aangeteken, ofskoon in verskillende dele. Die waarde kan byvoorbeeld as kontant, eiendom, masjinerie en toerusting (EMT), voorraad en dies meer geklassifiseer word. Daar is natuurlik ook klandisiewaarde. Om dit te bepaal, verg ingewikkelde berekeninge, maar ’n goeie plaasvervanger is om uit te werk wat die verskil tussen die aankoopprys en netto batewaarde (NBW) van die sakeonderneming is wat aangekoop word. Die NBW word bereken as alle bates minus alle laste. Klandisiewaarde is altyd vir my ’n kopseer. Terwyl dit…

in die uitgawe van 15 Augustus het ek geskryf oor bankiers wat ingryp om ’n maatskappy te red, asook natuurlik die geld wat hulle uitleen en toekomstige koste. Voordat die bankiers egter aanklop, sal die maatskappy sy finansiële probleme probeer oorbrug deur anders sake te doen: uitverkopings hou, sy verskaffers effens later betaal en op kontantverkope aandring. Al dié maatreëls kan sy kontantvloei verbeter en verligting bring. ’n Regering wat finansieel in die knyp is, sal ook deur die manier waarop hy ‘sake doen’ probeer om die ekonomie te red: nuwe belasting, hoër belasting, meer skuld en miskien minder dienste. Slaag dit nie, klop die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) dalk aan om streng markverwante beleide voor te skryf, soos skuldvlakke, arbeidshervorming en laer besteding. Dit is baie soos bankiers wat…

hoeveel van my welvaart moet ek in die buiteland belê? “Ek beveel aan minstens 25%, en tot 75% as jy omsien na die welvaart van verskillende generasies en die moontlikheid bestaan dat jou kinders eendag oorsee sal woon,” sê Warren Ingram, uitvoerende direkteur van Galileo Capital. “Mettertyd moet alle beleggers minstens 25% van hul batebasis buite Suid-Afrika hê. Ons word as individue toegelaat om R1 miljoen per jaar uit te stuur sonderom by dieSuid-Afrikaanse Inkomstediens [SAID] aansoek te doen, en R10 miljoen per jaar as diskresionêre bedrag met die SAID se toestemming. Virdie grootste deel van die bevolking bestaan valutabeheer vir alle praktiese doeleindes nie.” Omdat baie aandeelfondse in Suid-Afrika reeds buitelandse toewysing bevat, sal die rede om die buitelandse gedeelte van welvaart tot meer as 25% te vergroot, volgens…

vir klein en medium-ondernemings (KMO’s) is volhoubaarheid belangrik – en vandag word volhoubaarheid stellig die maklikste bereik deur in die regte tegnologie te belê. “Die wêreld het in wese een mark en een werksmag geword,” sê Jacobus de Nysschen, uitvoerende direkteur by Creative CFO, ’n finansiëledienste-firma van Kaapstad wat hom op die KMO-sektor toespits. “Om vandag ’n suksesvolle maatskappy te bou, moet jy toegang kry tot die globale innovasiemark, en dit beteken jy moet die regte tegnologie gebruik.” KMO’s in Suid-Afrika voorsien ongeveer 61% van die land se werkgeleenthede. Volgens De Nysschen, verg die snel veranderende aard van die moderne werkomgewing van sake-eienaars en entrepreneurs om hul tradisionele strukture te heroorweeg – en om ’n meer globale en samewerkende manier van werk toe te pas. “Om in ’n toenemend komplekse…

hoekom presteer party ondernemings beter as ander? Ná 95 topvlak-onderhoude, 15 besoeke aan die geriewe van Grand Prix-spanne en twee bywonings van Grand Prix-wedrenne, het die skrywers van die boek Performance at the Limit: Business Lessons from Formula 1 Motor Racing, hul insigte wat hul van Formule1-motorrenne verkry het – een van die mededingendste en innoverendste bedrywe – gebruikom te illustreer hoe sake optimale prestasie in hoogs mededingende omgewings kan behaal. Die boek het aanvanklik in 2005 verskyn, met ’n derde uitgawe in 2016. Performance at the Limit deur Mark Jenkins, Ken Pasternak en RichardWest is bespreek deur dr. Chris van der Hoven, uitvoerende hoof van USB Executive Development (USB-ED), tydens die We Read For You-byeenkoms wat USB-ED en finweek aan die einde van Junie in Kaapstad aangebied het. In…

o p 25 Julie, is die hoogste temperatuur tot nog toe in Parys, Frankryk, gemeet. Die 42,6°C wat gemeet is, het die vorige rekord van 40,4 °C van Julie 1947 maklik geklop. Die hittegolf het ook die res van Europa getref. Die hoogste temperature tot nog toe is gedurende die laaste week in Julie ook in Duitsland, Nederland, Brittanje en Noorweë aangemeld. Die buitegewoon hoë temperature in Europa behoort geen verrassing te wees virdiegene wat vertroud is met wetenskaplikes se voorspellings aangaande klimaatsverandering nie. Die snelle industrialisering inWes-Europa en Noord-Amerika sedert die middel van die negentiende eeu en in die meeste dele van die wêreld sedert die middel van die twintigste eeu, het die mensdom as die grootste boosdoeners afgemaak in ’n wêreld wat verwarm waar temperature in ’n ongekende tempo…

Met min genoteerde aandele wat beter verdienste toon, het Metair se resultate virdie ses maande tot Junie teen die stroom geswem met groei in inkomste van 19%. Dit het gelei tot ’n 21%-toename in wesensverdienste per aandeel (WVPA). Kontant was onder druk, maar dit het in bedryfskapitaal gegaan, wat die onderneming goed posisioneeren in die komende besigheidsperiodes in verkope omskep sal word. Metair vervaardig, versprei en verkoop energiebergingsprodukte en motoronderdele. Die voortgesette loononderhandelinge van drie jaar in die motorbedryf het gelei tot ’n styging in aankope deur kliënte wat voorberei op moontlike nywerheidsoptrede. Dit het plaaslike verkope verhoog. Enige stakings sal ’n negatiewe invloed hê op verdienste virdie tweede helfte van hul finansiële jaarwat in Desember eindig. Die prys-tot-verdienste-verhouding van net meer as ses maal en ’n dividendopbrengs van meer…

harmony Gold verhandel binne sy langtermyn-beertendens sedert hy in Mei 2002 ’n nuwe hoogtepunt van 18 730 sent per aandeel getoets het. Harmony herwin tans sy verliese ná verhandeling op ’n lang sywaartse band tussen 3 150 sent en 1 900 sent. Vooruitsigte: Beleggersentiment het verlede jaarverbetertoe Harmony’n 30%-verbetering in produksie aangekondig het as gevolg van die verkryging van die Moab Khotsong-myn en beter prestasie by sy Hidden Valley-myn. Harmony het uiteindelik in Junie vanjaar uit sy sywaartse beperking ontsnap danksy ’n swakker binnelandse geldeenheid en ’n bestendige styging in die goudprys. In sy voljaarresultate tot 30 Junie het Harmony gesê sy goudproduksie was 17% hoër, wat ’n toename van 23% in die produksiewins tot R6,5 miljard tot gevolg gehad het. Verlies peraandeel het met 50% tot 498 sent afgeneem,…

CITY LODGE Wag vir herstel in BBP City Lodge* se resultate vir die jaar tot einde Junie was baie swakker as wat ek verwag het. Inkomste was 33% hoër, maar bedryfskoste het met meer as 11% toegeneem. Dit het gepaard gegaan met laer besettingsyfers, wat gedaal het van 59% tot 55% (61% tot 58% in Suid-Afrika), en dit het hierdie hoofsaaklik vastekosteonderneming swaar getref. Dit is ’n voorbeeld van hoe hefboomfinansiering kan seermaak – in plaas van om te help. Die netto resultaat was dat wesensverdienste per aandeel (WVPA) met 19,5% gedaal het en die dividend met 19,4%. Wanneer die besettingsyfer herstel, sal die hefboomfinansiering positief help. Maar ons weet nie wanneer dit gaan gebeur nie – ek het verwag dat die verkiesing in Meimaand sal help om die besettingsyfer…

het Jerome Powell, voorsitter van Amerika se Federale Reserwe (Fed), onlangs ’n bietjie nagedink, sou hy miskien die gesegde onthou van “geen goeie daad bly ongestraf nie”. In Julie het die Fed ’n goeie daad verrig deur rentekoerse met 0,25 persentasiepunte te verlaag. Ondanks sy verbintenis tot rentekoersverhogings, het die Fed kennis geneem van “verdere afwaartse risiko’s”, al ervaar die Amerikaanse ekonomie bestendige groei, rekordlae werkloosheidsyfers en gedempte inflasie. Pleks van lof deurvooruitskouend te wees en nie rigied aan ’n gevestigde standpunt te klou nie, is die Fed egter kwaai gestraf. Die Dow het in Augustus skerp negatief gereageer deur 3,05% te verloor in die daaglikse verhandeling op 14 Augustus, terwyl effekteopbrengste tot hul laagste vlakke sedert president DonaldTrump se sege in die verkiesing van 2016 gedaal het. Laer rentekoerse…

Annabel Bishop, hoofekonoom van Investec, meen dat Suid-Afrika se vooruitsigte vir ekonomiese groei verder verswak het, met reële groei in die bruto binnelandse produk (BBP) van 0,6% tot 0,8% wat vir vanjaar verwag word. Afhangend van strukturele ekonomiese hervorming wat nodig is om dit makliker te maak om sake te doen en werkloosheid te begin absorbeer, sal Suid-Afrika teen 2025 dalk reële BBP-groei van sowat 3% kan behaal. “Huishoudings is finansieel beperk, en die reële huishoudelike bestedingsgroei is swak, wat tot lae BBP-groei lei omdat huishoudelike verbruiksbesteding twee derdes van die BBP verteenwoordig. Die vraag is inderdaad swak in Suid-Afrika en beïnvloed ook inflasie-uitkomste, met verbruikersprysinflasie beskeie op 4,5% op ’n jaargrondslag – veel minder as die historiese gemiddelde sedert 2009 van 5,4% op ’n jaargrondslag,” sê Bishop. “Met die…

fluitjieblasers is oor die algemeen goeie, moedige en dapper burgers. In Suid-Afrika word hulle egter dikwels as geslepe verklikkers en moeilikheidmakers behandel. Sommige van dié wat korrupsie aan die lig gebring het, is afgedank en aan teistering, intimidasie en viktimisasie onderwerp. Dié kultuur veroorsaak dat baie mense vrees vir hul inkomste – en in sommige gevalle selfs vir hul eie lewe of dié van hul gesin. Suid-Afrika het verskeie stukke wetgewing ooronthulling, waarvan dieWet op Beskermde Openbaarmakings die belangrikste is. Dié wet verplig werkgewers – in die openbare en die private sektor – om interne beleid en prosedures te skep om inligting oor ongeruimdhede te ontvang en te hanteer. Die wet vereis ookvan werkgewers om hul werknemers van hul beleid en die prosedures daarvan bewus te maak, sê ChereseThakur, regsnavorser…

“DIE RIGTING VAN OPENBARE SKULD IS NIE GUNSTIG NIE, EN WORD ONGEMAKLIK.” – Montfort Mlachila, senior verteenwoordiger van die Internasionale Monetêre Fonds in Suid-Afrika, het gewaarsku dat die land se openbare skuld, byna 60% van die ekonomiese produksie, ongemaklike vlakke bereik, berig Fin24. “Suid-Afrika het die hoogste vlak van skuld ooit,” sê Mlachila. Hy skryf die stygende skuld-tot-BBP-verhouding toe aan onder meer staatskaping, waarin “baie openbare beleggings vermors of ondoeltreffend was”. Suid-Afrika se afname in groei “is dramaties vir ’n land wat nie in ’n burgeroorlog betrokke is nie,” sê hy. Mlachila het bevestig dat Suid-Afrika geen versoek om ’n lening gedoen het nie, wat voorlopig ’n einde bring aan bespiegelinge dat Suid-Afrika die IMF vir hulp gaan vra. (Sien ook bl.23.) “Ons fout met die beplanning van die nuwe…

Daar was in die verlede altyd ’n aantal goudmynaandele wat hulself ‘verkoop’ het, veral aan Amerikaanse kleinbeleggers wat oortuig was die geelmetaal gaan tot hoër as $2 000 per ons styg op grond van ‘die goudprys se hefboomwerking’. Nou is waarskynlik net een oor: Harmony Gold. Die aandeelprys het verdubbel sedert Mei, juis danksy die hoër goudprys. Ontleders meen egter daar is ruimte vir verdere voordeel wat Harmony daaruit kan put. “Hoewel Harmony se aandele verstewig het, is die prys nog nie heraangeslaan nie,” sê JP Morgan Cazenove in ’n nota ná die bekendmaking op 20 Augustus van Harmony Gold se resultate vir die voljaar. Die aandeel is goedkoop vergeleke met sy internasionale eweknieë, sê die bank. Daar is ’n saak uit te maak vir Harmony as jy meen die…

Die dag waarop Sasol aangekondig het dat hy die bekendmaking van sy jaarresultate sal uitstel, het sy aandeelprys die grootste daling in twee dekades ervaar. As rede hiervoor het die maatskappy verwys na “beheerswakhede” by die Lake Charles Chemicals Project (LCCP) in Louisiana, Amerika. Die aandeel het met ongeveer16% gedaal – die grootste intradagdaling sedert September 1998. Sasol is geruime tyd onder skoot oor stygende koste by die LCCP. Hoewel baie kommentators daarop wys dat die projek groei sal genereer sodra hy ten volle in bedryf is, word beleggersentiment verlaag deur voortgesette bykomende koste en vertragings. Hoe om dit te verhandel: In die 4 Junie-uitgawe van finweek, het ek ’n daalverkoop onder 34 655 sent per aandeel aanbeveel, aangesien Sasol nie net op die ondersteuningslyn van sy langtermyn-bulneiging huiwer nie,…

suid-Afrikaners het ’n wonderlike vermoë om met lieflike slagfrases vorendag te kom virgroot gebeure wat in ons land plaasvind. Maar net soos Amerika binnekort nie meer name vir katastrofiese orkane gaan hê nie, lyk dit of ons ook binnekort nie meer name gaan hê vir plaaslike katastrofiese gebeure nie, veral in lig van die omvang en hoe gereeld hierdie soort gebeure plaasvind nie. In slegs die afgelope vier jaar, het ons “Nenegate” in Desember 2015 gehad, as gevolg waarvan die rand tot ’n vlak van ongeveer R16,75/dollar gedaal het. Dinge het toe ná Maart 2017 begin stabiliseeren die rand het tot ongeveer R12,75/dollar verstewig. En toe tref “Gordhangate” ons, wat die rand vinnig tot R14,50/dollar laat verswak het. Toe kom een van my gunstelinggebeure, “Ramaphoria”, wat aan die einde van…

handelaars ontdek verskillende soorte ‘aanwysers’ wat hulle kan gebruik om transaksiegeleenthede te identifiseer en te evalueer. Bewegende gemiddeldes is een daarvan; ek het dit al in vorige rubrieke bespreek. Ossillators is ’n ander baie gewilde soort aanwyser. Insig in hoe ossillators bereken word, rus ons betertoe om die inligting wat die aanwyser verskaf, korrek te vertolk. ’n Ossillator is ’n tegniese ontledingsaanwyser wat oor ’n tydperk binne ’n kanaal beweeg, óf bokant en onderkant ’n middellyn, óf tussen twee absolute vlakke. In wese is dit ’n berekening wat op prys slaan en oor die tydperk ’n lyn uitstip. Dit beweeg óf bo óf onder ’n middelpunt, of tussen twee absolute vlakke – gewoonlik 0 en 100. Dit ossilleer dus óf bokant óf onderkant ’n neutrale punt, of tussen die twee…

Charlie Skyes @SkyesCharlie Wil net hoor: is Mexiko veronderstel om ook vir Groenland te betaal? Joy Reid @JoyAnnReid Dis duidelik dat die tariewe vir Groenland sal betaal, Charlie. En ek dink Larry Kudlow is die dekmantel virdie vooruitbetaling soos Michael Cohen met dieStormy Daniels-betaling gedoen het, en dan salTrump hom met tariewe vergoed. Wat soort van beteken datWalmart-kliënte Groenland koop. Aubrey Matshiqi @MatshiqiAubrey Ons moet sorg dat ons nie die bruid, bruidegom of sangleier van enige verhaal word nie, want die egskeiding kan fisies, emosioneel en sielkundig pynlik wees. Nic carter @nic__carter Eintlik is dit slegs ’n kriptogeldeenheid as dit van die gedesentraliseerde streek van Frankryk afkomstig is. Andersins is dit ’n sprankelende grootboek. Douglas A. Boneparth @dougboneparth Om vir Facebook in ’n Facebook-plasing te sê jy gee hulle nie…