Innholdsfortegnelse for 21-mar-19 i Finweek - Afrikaans

dit is met ’n swaar hart dat die finweek-span vandeesweek se uitgawe drukkers toe stuur, want vir ons lei dit die einde van ’n era in. Ons probeer deurgaans seker maak dat ons ’n tydskrif op die rakke sit wat ons lesers se behoeftes takel: ’n Tydskrif propvol artikels wat ons lesers help met hul beleggings-en finansiële besluite. Van tyd tot tyd moet ons egter aanpassings aanbring om seker te maak dat die tydskrif in pas bly met ons lesers. finweek staan nou weer voor so ’n verandering. Baie van ons getroue lesers lees vir jare reeds die drukweergawe van finweek. Oor die laaste paar jaar het die oorgrote meerderheid van ons Afrikaanse lesers egter na die digitale ruimte gemigreer en verkies nou om finweek aanlyn te lees. Die gevolg…

twee jaar gelede het Jacquis Tolsma sy sleutels by ’n vriend se huis vergeet. Dít het daartoe gelei dat hy die maatskappy OPEN gestig het. “Dié voorval het my ’n leemte in die mark laat identifiseer vir tegnologie wat ’n mens in staat stel om van enige plekter wêreld ’n deur of ’n hek oop te maak,” sê Tolsma. Tolsma se oplossing is ’n gebruiksvriendelike toepassing wat aan jou ’n pinkode vir toegang gee. Dié pinkode kan, na gelang van behoefte, van ’n dag tot ’n jaar lank geldig bly en selfs elke dag outomaties verander, met die gebruiker wat 30 minute voor die toegangstydperk ’n SMS ontvang. Só bevry dié tegnologie ’n gastehuis-of Airbnb-eienaarvan die las om verlore sleutels te vervang of sleutels persoonlikte oorhandig of te ontvang. Dit…

Dis interessant om berekeninge te doen om te sien watterJSE-genoteerde aandele voldoen aan Benjamin Graham se klassieke defensiewewaardemetodologie (hoofstukke 4, 5 en 15 van The Intelligent Investor). Dié boek beskryf ook sy ondernemingsmetodologie, en die defensiewe metode is, soos die naam aandui, veiliger. Elemente in die defensiewe proses is die huidige verhouding, markkapitalisasie, dividend-en winsgeskiedenis, boekwaarde en uiteindelik die “Graham-verhouding”. Slegs een aandeel het geslaag, met ’n waardasie van meer as R200. Graham se defensiewe metodologie soek betroubare aandele met bewese winsgewendheid, en Barloworld voldoen beslis hieraan. Barloworld het plaaslike en buitelandse blootstelling en het onlangs effe skoongemaak deur ontslae te raak van die Iberiansaak. Hy het steeds voertuie, huur, verkope, vlootbestuur en logistiek, asook grondverskuiwings- en kragstelseltoerusting. Dit is ’n moeilike sektor, maar dié maatskappy bly wins maak en…

growthpoint Properties is ’n beleggingsbeheermaatskappy vir gediversifiseerde eiendom. Hy bestuur vyf eiendomsegmente, waaronder kleinhandel, kantoor, nywerheid, V&AWaterfront en Growthpoint Properties Australia. Sy aandeelprys het in Maart 2018 veld verloor en 40% van sy waarde ingeboet, nadat ’n hoogtepunt van 3 150 sent per aandeel getoets is. (Dit was in ooreenstemming met die res van die sektor; die indeks van genoteerde Suid-Afrikaanse eiendom (SAPI) het sy swakste kalenderjaaropbrengs sedert sy ontstaan in 1993 aangeteken.) Vooruitsig: Growthpoint behou stewige steun op 2 200 sent. Teenoor sy eweknrieë in die huidige beermark het hy uitstekend gevaar, danksy sy belegging in Australië in 2009, genoteer as Growthpoint Properties Australia (GOZ). Wat die grafieke sê: Growthpoint het in Januarie vanjaardeurdie weerstandslyn van sy herstellende beertendens gebreek. Gaan lank: Growthpoint het verlede maand bokant 2 565…

op bl .14 van dié uitgawe skryf ek oor Warren Buffett se jaarlikse brief aan aandeelhouers in Berkshire Hathaway, maar iets waaroor hy praat verdien meer spesifieke aandag: skuld. Beter winste vir ’n sakeonderneming kom uit ’n verbetering van marges, produkreekse en algemene markgroei. Soms groei ’n sakeonderneming egter deur skuld of ekwiteit. Om skuld te gebruik, werk gewoonlik goed. Jy leen byvoorbeeld geld teen 10% en koop of ontwikkel ’n bate wat 12% oplewer – só het jy sommer dadelik ’n voorsprong. Die gevaar lê natuurlik in veranderings in rentekoerse of laer as verwagte opbrengste. In onlangse tye op die JSE het ’n klomp maatskappye groot verkrygings of projekte aangepak wat uiteindelik meer gekos en minder gelewer het as wat beloof is – en ook langer vat om aan…

volgens Allan Gray se navorsing behoort jy, afhangende van jou huishoudelike bestedingsgewoontes en jou persoonlike doelwitte, dit te oorweeg om tussen 30% en 50% van jou totale beleggingsportefeulje in die buiteland te hou. As jou enigste buitelandse blootstelling binne jou langtermynspaargeld in ’n aftreeproduk is, kan dit onvoldoende diversifikasie wees, veral aangesien die Suid-Afrikaanse genoteerde mark ongeveer1% van die wêreld se totale genoteerde markwaarde beslaan. Voeg hierby die konsentrasie van die plaaslike genoteerde mark (die tien grootste aandele op die JSE beslaan 55% van die FTSE/JSE se indeks van alle aandele vergeleke met net 12% vir ’n wêreldindeks soos die MSCI Wêreldindeks), en die wisselvallige rand, en dit is duidelik waarom buitelandse diversifikasie die kern tot ’n suksesvolle langtermynbeleggingsplan is. “Oor die jare heen is die Suid-Afrikaanse valutabeheerregulasies – wat…

die Franse sêding “comparer des pommes et des poires” beteken jy vergelyk appels en pere. Nou ja, al wys talle wetenskaplike verslae op die ooreenkomste tussen appels en pere, is die verhaal se les dat jy seker moet maak dat die dinge wat jy vergelyk wel vergelykbaar is, sodat jy nie op die ou end twee totaal verskillende entiteite met mekaar vergelyk nie. Teen einde Februarie het ekop sosiale media ’n tabel gepubliseer om die tien grootste MSCI-indekse vir ontluikende markte se opbrengste oor onderskeidelik een weeken een maand in Amerikaanse dollarwaarde te vergelyk. Ek moes toe taamlik gou hoor die data kan nie korrek wees nie, want die tabel wys dat Suid-Afrika in Februarie 5,34% van sy waarde in dollar verloor het. Die argument teen my plasing was dat…

Einde Februarie is daar berig dat die regering sy Wysigingswetsontwerp op Elektroniese Kommunikasie opsy geskuif het waarin die vestiging van ’n draadlose ooptoegangnetwerk voorgestel is om pryse vir verbruikers te verlaag. Stella Ndabeni-Abrahams, minister van kommunikasie, het die wysiging in die parlement “ad hoc” genoem en gesê die departement sal verder oorleg pleeg. Michael Porter van Unum Capital sê die voorgestelde oop netwerk sou die geleentheid vir klein spelers geskep het om die infrastruktuur van groter spelers, soos MTN en Vodacom, teen ’n vaste tarief te benut. Hy sê die regering het gesê dit sou help om kommunikasiekoste verder te verlaag en dit vir kleiner spelers makliker maak om die mark te betree. Volgens Porter lyk dit nie of die beleid heeltemal laat vaar is nie. DIE STRYD OM SPEKTRUM…

masels het in 2018 die dood van 72 kinders en volwassenes in Europa veroorsaak. Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO), was die aantal mense wat in 2018 deurdie virus besmet is die hoogste dié dekade: drie keer die aantal wat in 2017 vermeld is en 15 keer die rekord-laagtepunt van mense wat in 2016 geraak is. Dit het gebeurten spyte van ’n hoërgemiddelde aantal immuniserings oor Europa heen. Volgens skattings van dieWGO en Unicef het die aantal kinders in die streekwat ’n tweede dosis van maselbevattende inentings gekry het, gestyg van 73% in 2009 tot 90% in 2018. Nou hoe is dit moontlik dat meer inentings steeds kon lei tot die vinnige toename in maselgevalle? Die antwoord lê in die verspreiding van die inentings. Waar daar baie gemeenskappe is wat ten volle…

Woolworths Holdings se aandeelprys is die afgelope twee jaar swaar getref deur die onderprestasie van sy Australiese afdelingswinkel, David Jones, wat hy vyf jaar gelede teen ’n koste van R21,5 miljard verkry het. In Novemberverlede jaar hetWoolworths gesê hy gaan die David Jones-handelsmerk laat vaar, met planne om die produkreeks onder sy eie Classic Collection te bemark. Dié besluit het die aandeelprys ’n hupstoot gegee, maar nie genoeg om hom uit beergebied te red nie. Die aandeel het al sy winste verloor toe twee van sy direkteure in Februarie skielik bedank het. Dit was nadat David Jones se uitvoerende hoof, DavidThomas, bedank het, sodat die maatskappy die vierde uitvoerende hoof vir sy Australiese ketting sedert 2014 moes vind. Woolworths verhandel tans in ’n wigpatroon. Verlede maand het hy teen 4…

die jaarlikse Berkshire Hathaway-brief van die maatskappy se voorsitter, Warren Buffett, is op 23 Februarie aanlyn uitgereiken ekwil na sommige van die hoogtepunte kyk. Jy kan die hele brief te siene kry by berkshirehathaway.com en dit is absoluut die moeite werd om te lees. Ek gaan ook na die regstreekse potgooi van die algemene jaarvergadering (AJV) op 4 Mei kyk. Die brief begin met ’n veeghou na aangepaste ebitda-verdienste (opbrengs voor rente, belasting, aftrekkings en amortisasie), wat volgens Buffet “ ’n verskeidenheid werklike koste uitsluit”. Byvoorbeeld: ’n Maatskappy skryf ’n verkryging af, en is nie bekommerd daaroor om dit te doen nie omdat dit nie ’n kontantgebeurtenis is nie. Ten tye van die afskrywing was dit nie ’n kontantgebeurtenis nie, maar dit was toe vir die verkryging betaal is. Ebitda…

in die dekades wat ek oor fondse in Suid-Afrika skryf, was die bedryf selde so defensief soos tans. Maar dis nie die einde van die wêreld nie! Die huidige stand van sake is natuurlik’n funksie van ’n sukkelende ekonomie en hou verband met ernstig onderpresterende groeibates. Dit is ook nie maklik om uit hierdie situasie te ontsnap nie, terwyl ons gebuk gaan onder aaklige openbare bestuur, korrupsie en ’n hele bedeling wat gyselaar gehou word deur instansies soos Eskom, Prasa en Bosasa. Mike Brown, besturende direkteur van etfSA.co.za, sê die gemiddelde totale beleggingsopbrengs van die 130 algemene ekwiteitseffektetrusts in die drie jaartot Desember was ’n karige 2,04% per jaar, in vergelyking met die 4,33% van die FTSE/JSE se indeks van alle aandele (Alsi). Net 28 van die 130 fondsbestuurders (21,5%)…

ná vyf jaar van teleurstellende opbrengste uit genoteerde eiendom en aandele wonder baie beleggers waarom hulle nie eenvoudig hul verliese moet beperk en moet oorskakel na kontant nie. Hierdie onsekerheid is verder vererger deur die slegste Desember vir Amerikaanse aandele (meer as 9% laer) sedert die Groot Depressie! Faktore wat tot hierdie teleurstellende markopbrengste bydra, sluit in: ■ Stygende Amerikaanse rentekoerse, wat verminderde likiditeit én ’n hoër verdiskonteringskoers tot gevolg het, en sodoende die huidige waarde van ’n maatskappy se toekomstige kontantvloei verminder. ■ ’n Beleidsverandering van globalisering na proteksionisme, met presidentTrump wat blykbaar vasberade is om ’n handelsoorlog te ontketen. ■ Hoewel ons ’n nuwe president in Suid-Afrika het, het ’n matige resessie die Ramaphosa-opwinding gedemp. ■ Plaaslike rentekoerse is in Maart verlede jaarverlaag, maar in November weer verhoog.…

greg Hopkins, beleggingshoof van PSG Asset Management, beantwoord ’n paar algemene kliëntevrae. Moet beleggers weens die donker wolke op die horison die storm in kontant deurstaan? Dis begryplik dat plaaslike beleggers besorg is. Internasionale beleggers vermy ontluikende markte in die algemeen en in Suid-Afrika is daar min vertroue weens grootskaalse staatskorrupsie en beleidsonsekerheid. Maar soosWarren Buffett eenkeer gesê het: “Elke dekade of wat sal die ekonomiese lug vol donker wolke wees, en hulle sal kortstondig goud reën. Wanneer só ’n stortbui plaasvind, is dit noodsaaklik dat ons buitentoe storm met waskomme, nie teelepels nie.” In die beleggingswêreld lei stormwolke – omgewings van vrees of onsekerheid – dikwels tot lae pryse en lae verwagtinge. Dit bied aantreklike geleenthede en skep ’n grondslag vir sterktoekomstige opbrengs. Die kontantvlakke in ons portefeuljes daal…

met die JSE se indeks van alle aandele wat nader aan die einde van die eerste kwartaal beweeg, lyk dit asof die plaaslike aandelemark’n redelike goeie begin van die jaar ervaar het, en nou sowat 5% stewiger is as die eerste handelsdag van Januarie. Dit is ietwat swakkeras die prestasies van ander internasionale aandelemarkte, maar waarskynlik die beste wat redelikerwys onder die omstandighede verwag kan word, want daar is nog talle uitdagings ná verlede jaar se terugslae. Die Dow Jones en S&P 500 het elk 9% geklim. Die FTSE 100 en die Nikkei het albei 5% bygevoeg. Die toppresteerder was die Sjanghai se saamgestelde indeks, 20% hoër tot dusver vanjaar. Die Dow Jones en S&P500 het elk met 9% geklim. Die FTSE 100 en die Nikkei was albei 5% hoër.…

“die beste aanwyservan middelklasbesteding is ’n motor,” sê dr. Martyn Davies, besturende direkteur, ontluikende markte en Afrika, Deloitte. As dit die geval is, is die afname in die verkoop van nuwe motors ’n bewys van verwakkende koopkrag. Verlede jaar het verkope met 1% tot 552 226 eenhede gedaal. Volgende jaar gaan verkope met ’n verwagte verdere 0,4% tot 550 000 eenhede daal, het Andrew Kirby, president en uitvoerende hoof vanToyota Suid-Afrika Motors (TSAM), in Februarie in ’n toespraakgesê byToyota se State of the Motoring Industry (SOMI). Ondanks groei in die verkoop van sportnutsvoertuie (SNV’s) en dubbelkajuitbakkies, krimp die verkoop van ander voertuie (sien grafiek). Klein motors bly egter die grootste marksegment vanweë bekostigbaarheid, terwyl duurelektriese en hibriediese voertuie (geen regeringsaansporings nie) afwaarts neig. Die toename in brandstofpryse en ’n nuwe…

Die keuse van elektriese voertuie is plaaslik uitgebrei met die bekendstelling van die Jaguar I-PACE sportnutsvoertuig (SNV), die land se derde suiwer elektriese voertuig en eerste SNV wat heeltemal elektries is. Twee sinchroniese elektriese motors genereer ’n verbysterende 294 kW krag en 696 Nm wringkrag om dié vierwielaangedrewe SNV binne 4,8 sekondes van 0–100 km te laat versnel, terwyl die battery van 90 kWh ’n ryafstand van tot 470 km moontlik maak. Naas die beperkte getal First Edition, is drie grade van afwerking beskikbaar, met pryse wat van R1 687 200 tot R1 820900wissel. Richard Gouverneur, besturende direkteur van Jaguar Land Rover Suid-Afrika en Afrika suid van die Sahara, het aan finweek gesê plaaslike bestellings van “meer as dubbelsyfers” is ontvang.…

as ’n entrepreneur moet jy weet wie die kopers van jou produk is. Is hulle ook die gebruikers van die produk? Waar kom hul begrotings vandaan? Wat is hul koopprosedure? Wanneer jy die produk ontwikkel, moet jy al dié aspekte van die produk verstaan. Dit is volgens PatrickVlaskovits en Brant Cooper se boek, The Entrepreneur’s Guide to Customer Development: A “cheat sheet” to The Four Steps to the Epiphany. Die boek is deur Cooper self bekendgestel by die jongste We Read For You-geleentheid wat op 14 Februarie in Kaapstad deur USB Executive Development (USB-ED) en finweek aangebied is. The Entrepreneur’s Guide to Customer Development fokus op die “klant se stap van ontdekking” en is ’n eenvoudige handleiding vir klantontwikkeling om eerste kopers te vind, ’n minimum lewensvatbare produkte bou, ’n…

Vandeesweek kan een gelukkige leser ’n eksemplaar van The Future is Asian: Global Order in the Twenty-first Century deur Parag Khanna wen. Om hiervoor in aanmerking te kom, beantwoord die aanlyn weergawe van hierdie vasvra, wat van 18 Maart op fin24.com/finweek beskikbaar is. 1. Reg of verkeerd? Die hoofkantoor van Apple is in die stad New York. 2. Hoeveel mense is in die Ethiopian Airlinesvliegtuigongeluk op 10 Maart dood? 3. Aspen Pharmaceuticals het op 8 Maart ’n derde van sy waarde verloor as gevolg van aandeelhouers se vrese oor die maatskappy se: ■ Nuwe uitvoerende hoof ■ Skuldlas ■ Naamsverandering 4. Watter kamers het Bosasa na bewering vir die afgelope drie verkiesings vir die ANC geborg? 5. Reg of verkeerd? Blade Nzimande, minister van vervoer, het ’n verhoging in motorlisensiegelde…

Darrel Bristow-Bovey @dbbovey Het so pas inTokio geland, wat tot dusver ’n kombinasie is van die toekoms, die 1980’s en ’n meisie van nege se verjaarsdagpartytjie. Adam Liaw @adamliaw My vriend gaan ’n sosiale tennistoernooi vir sy 40ste verjaarsdag hou, gevolg deur ’n partytjie, en hy noem dit, “Stroop-Veertig” en dis die beste idee wat ek nóg gehoor het. Kol @kohlw0rld Babas staar baie vir klein mensies wat nie weet hoe om te baklei nie. Michael Jordaan @MichaelJordaan Wanneer sake reg verloop, lyk gelukslae dikwels soos behendigheid. Jeet Heer @HeerJeet Ai, ouens, ek begin dink dat Amerika nie ’n meritokrasie is nie, maar ’n plek waar geld seëvier en die rykes die stelsel beknoei om die beheer te behou. Chris Kelly @imchriskelly Wanneer jy skryf, is dit goed om jou…

Ellington Nxumalo erken dat daar “baie melaatsheid” was voordat die maatskappy die kontrak aanvaar het vir Optimum-steenkoolmyn, ’n termiesesteenkoolmyn in Mpumalanga wat die Gupta maatskappy Tegeta Exploration & Resources vroeër bedryf het. Nadat hy die myn ondersoek het, is hy egter optimisties dat dit herleef kan word – natuurlik solank die ietwat onsekere, politiek gelade proses slaag om die myn uit sakeredding te haal. Nxumalo is ’n medestigter van Lurco Group, ’n steenkoolmynmaatskappy wat in 2010 sake begin doen het deur steenkool te verhandel en ook aan plaaslike hospitale te verskaf. ’n Sleuteloomblik in die maatskappy se geskiedenis was toe hy in 2014 ’n kontrak met South32 onderteken het om uitgebrande steenkool van sy Douglas-steenkoolmyn, wat nou Van Dyk’s Drift genoem word, te rehabiliteer. Lurco Group het kragtens dié ooreenkoms…

MTN se aandeelprys het van ’n hoogtepunt van 26 345 sent per aandeel in 2015 skerp gedaal ná die boete van $5,2 miljard deur die Nigeriese regering oor ongeregistreerde SIM-kaarte. Dit het tot onder die steunlyn van sy hoofsaaklik opwaartse tendens, wat 13 jaar gehou het, teruggesak. Die boete is later verminder, maar die prys het nie herstel nie. Verdere terugslae het gevolg. In Augustus 2018 het MTN laagtepunte van voor2008 bereik ná Amerikaanse sanksies teen Iran, wat verhinder dat MTN kontant uit dié land kan repatrieer. Vooruitsig: Vroeër in Maart het die aandeelprys sy langdurigste daling sedert 1995 aangeteken, ná berigte van laeras verwagte winssyfers vir die tweede helfte van 2018. Die aandeelprys het met 12% opgeskiet met die uitreiking van sy jaarresultate op 7 Maart, toe die groep…

ASPEN Wag en kyk Aspen se tussentydse resultate tot einde Desember was aan die lae kant, met die inkomste wat met 1% gestyg het en die wesensverdienste peraandeel wat met 16% gedaal het terwyl koste toegeneem het, veral sy skulddienskoste. Sy skuld bedra R53,5 miljard (meer as sy markkapitalisasie van R46 miljard) en bly die bron van kommer vir aandeelhouers. Dit het die aandeelprys met sowat 50% afgedruk kort nadat die resultate uitgereik is voordat dit tot ’n daling van “net” 28% op net meer as R100 herstel het. Die maatskappy oortree tans sy normale skuldooreenkomste, wat die leners ingestem het om vir eers te verleng. Die onmiddellike oplossing virdie skuldkwessie is die verkoop van sy babamelkformule-onderneming – Nieu-Seeland se Overseas Investment Office is die enigste kantoorwat nog die verkoop…

die rubriekskrywer van die Financial Times, John Authers, het ’n tyd gelede geskryf dat ons in die tydperk van die beursverhandelde fonds (ETF) lewe. Charley Ellis, wat vanaf1960 ’n aktiewe fondsbestuurder in Amerika is en onlangs The Index Revolution geskryf het, het voorgestel dat aktiewe bestuurders hul al hoe meer ontneem het van ’n lewe. ETF’s, sê hy, word nie meer as taktiese instrumente beskou nie, maar as langtermynbeleggings. Hulle word nou deur minstens 20% van vooraanstaande Amerikaanse en Europese geïnstitusionaliseerde fondse gebruik, vergeleke met ongeveer10% van slegs ’n dekade gelede. ETF’s word as alternatiewe instrumente tot afgeleide instrumente en individuele sekuriteite asook as aktief bestuurde effektetrusts gebruik. Hulle kan ook uiters belastingdoeltreffend wees. Leon Kok het met Mike Brown, besturende direkteur van etfSA.co.za, ’n vooraanstaande ETF-voorsiener in Johannesburg, gesels…

elkeen moet beslis die meeste voordeel moontlik trek uit die belastingtoegewings wat beskikbaar is uit belastingvrye beleggings. Die 2019-’20-finansiële jaar het op 1 Maart begin en beleggers het nou die geleentheid om hulle opbrengs optimaal te benut deurdie volle R33 000 wat virdie jaartoegelaat word, in dié maand te belê. Jou keuse van fondse moet egter nie daarop gegrond wees om die belastingbesparing optimaal te benut nie, maar liewer om jou totale opbrengs ná belasting optimaal te benut. ’n Holistiese siening binne die konteks van die algehele portefeulje, geposisioneer om jou korttermyn-en langtermyndoelwitte te bereik, behoort die riglyn te wees van watter belastingvrye effektetrusts vir jou geskik is. ’n Langtermynbelegging Selfs al kan jy geld te enige tyd uit belastingvrye beleggings onttrek, sal ons aanvoer dat vanweë hul jaarlikse en…

gegewe die enorme openbare wanbestuur en korrupsie in Suid-Afrika, tesame met die swak vlak van ekonomiese groei, vereis dit nie ’n genie nie om te besef dat ’n mens se beleggingsfokus ’n sterk buitelandse gewig moet dra. Dit gaan nie gou verander nie. Ons het konsekwent aanbeveel dat die gemiddelde middel-tot hoë-inkomstebeleggers minstens 30% tot 50% van hulle fondsbates in buitelandse fondse behoort te plaas. Ideaal gesproke behoort mens wêreldwyd belê te wees (nie afhanklik van ’n spesifieke land of streek nie); blootgestel te wees aan maatskappye wat daaglikse benodighede voorsien, soos Unilever, Johnson & Johnson en Nestlé; wat gesonde langtermynprestasie het; en waar jy kan staatmaak op dividende van, kom ons sê maar sowat 3%. Jy moet egter ook deeglik bewus wees van die gevare. Algemene vooruitsig Oordie algemeen…

die laaste paar jaar was moeilik vir Suid-Afrika se inligting-, kommunikasie- en tegnologie-(IKT-) sektor. Aandeelpryse het in baie gevalle gedaal en die nuus is dikwels oorheers deur bewerings van korrupsie en omkopery. Nick Crail, senior fondsbestuurder by Ashburton Investments, beskryf die sektor as “ietwat van ’n misoes”. Hy sê wêreldwyd word die IKT-sektor deur beduidende vernuwing oorheers. Baie IKTmaatskappye in die JSE se indeks van alle aandele voldoen egter nie aan dié vereiste nie. “Genoteerde IT-maatskappye in Suid-Afrika is veel meer by dienstoepassing van iemand anders se produkte betrokke,” sê Crail. Hy sê die sektor word deur ’n handjievol kleinkapitalisasie-maatskappye oorheers en dié maatskappye se aandele het dikwels ’n gebrek aan likiditeit. PeterTakaendesa van Mergence Ivestments meen dat plaaslike IKT-maatskappye basies verspreiders van vernuwing is. “Die IKT-sektor sukkel in die…

“Die hele wêreld verander van binnebrandenjins na elektries,” sê VWSA se Thomas Schaefer. Ondanks swak verkope van elektriese voertuie (EV) in Suid-Afrika en bykans geen in die res van Afrika nie, sê Schaefer oorweeg VWSA dit tog om EV’s in Rwanda bekend te stel. “Ek is nie só oortuig dat Afrika nuwe tegnologie stadiger gaan aanneem nie,” sê hy aan finweek. “Rwanda is tans op ’n groen veldtog. Die land is gereed vir elektriese motors. Brandstof is besonder duur daar, en ongeveer 70% van sy elektrisiteit word deur hernubare energie opgewek. Daar word verwag dat dit binne tien jaar 100% gaan wees. Hulle skep gratis elektrisiteit.” Nog ’n faktor wat in EV’s se guns kan tel, is die nuwe emissievereistes. Dit verhoog die koste om enjins wat op fossielbrandstof loop,…

dit was die kans van ’n gratis vliegtuigkaartjie wat Erik Venter na Comair gebring het. “ ’n Vriend van my pa het voorgestel dat ek by Comair aansoek om werk doen … maar ek was op die punt om per bus na Harare te reis om ’n vriend te besoek,” sê Venter. “Aangesien die werkaansoek ’n gratis vliegtuigkaartjie ingesluit het, het my rekenmeestersbrein besluit dis ’n goeie idee.” Dit was 23 jaar gelede. Nadat hy sy graad by die Universiteit van Kaapstad behaal het, het Venter sy leerkontrak by KPMG voltooi. Hy het by Comair beging as finansiële bestuurder. Hy het in verskillende hoedanighede in die groep gewerk voordat hy in 2013 uitvoerende hoof geword het. Natuurlik het die wêreld verander sedert Venter in die middel negentigerjare by die maatskappy…

sakeleiers ontwikkel ’n dieper begrip van die uitdagings wat die vierde nywerheidsomwenteling inhou, en hulle het ’n realistieser siening van wat gedoen moet word om te slaag. Deloitte se tweede wêreldwye meningspeiling oor dié nuwe wêreld toon egter ook dat baie senior bestuurders minder voorbereid is as wat hulle dink hulle is. Om in dié konstant veranderende omgewing suksesvol te wees sal vereis dat maatskappye ’n merietegegronde kultuur aanvaar waar die persoon met die meeste kennis, eerder as die mees senior persoon, die een is wat betrek word. Leiers erken te midde van al hoe meer nuwe tegnologie dat hulle te veel opsies het om uit te kies en in sommige gevalle nie die strategiese visie het om hul benadering te help rig nie, skryf Punit Renjen, uitvoerende hoof van…