Innholdsfortegnelse for 11-oct-18 i Finweek - Afrikaans

’n Paar jaar gelede, tydens ’n paneelbespreking ná die begroting, het die gesprek oorgegaan na die (al te bekende) neiging in Suid-Afrika dat protesoptogte gewelddadig word. Een van die paneellede was Zwelinzima Vavi, voormalige hoofsekretaris van Cosatu. En dit was sy beurt om te praat. Vavi het gesê Johannesburg is omring deur ’n “ring van vuur”, naamlik die betogings wat dikwels opbou tot die punt waar infrastruktuur vernietig word. Hy het gesê dit was omdat Suid-Afrikaners glo dat die enigste manier om iemand te kry om na hulle te luister, is as die land aan die brand is. Eers dan sal die burgemeester, die minister of die president na die mense kom luister. Elke keer as dinge in hierdie land begin brand, soos in Westbury nadat ’n vrou doodgeskiet is…

eOH voorsien ’n reeks inligtingtegnologiedienste, sagteware, IT-infrastruktuur, nywerheidstegnologie en uitkontrakteringsoplossings. Hy is bedrywig in meer as 50 lande. Toe EOH nie sy eerste hoogtepunt in Desember 2016 van R180 per aandeel kon oortref nie, ná jare van sterk groei wat met aandele gefinansier is, het hy geleidelik tot R23,35 teruggesak – ’n laagtepunt wat laas in 2012 ervaar is. Aantygings van staatstender-ongerymdhede, wat die maatskappy heeltemal ontken, asook die skielike bedanking van sy langs dienende uitvoerende hoof, Asher Bohbot, verlede jaar, het die mark geskok. Die maatskappy het sy resultate vir die jaar tot 31 Julie 2018 op 3 Oktober bekend gemaak, met ter perse gaan van dié uitgawe van finweek. Vooruitsig: EOH het stewige steun op R26,55 gehandhaaf en dit lyk of hy opwaarts vorder binne sy langtermyn-beertendens; dalk…

seeroof was in 2009 in die nuus toe Somaliese seerowers die Amerikaanse Maersk Alabama aangeval het in die eerste kaping van ’n Amerikaanse skip in 200 jaar. Die dramatiese voorval het die aandag gefokus op ’n hele reeks aanvalle langs die kus van Somalië, wat skeepsvervoer verskeie jare lank ontwrig het en tot die Hollywood-rolprent, Captain Phillips, gelei het. Die verbindings tussen die roete rondom die Horing van Afrika en die Suez-kanaal, wat ongeveer 10% van die wêreld se seevervoer behartig, het ’n gesamentlike internasionale reaksie tot gevolg gehad wat gehelp het om die bedreiging in daardie streek te beheer. Maar wat die publiek nie weet nie, is dat seerowery oor die hele wêreld, van Latyns-Amerika na Afrika en Asië, toeneem en die wêreldekonomie elke jaar miljarde dollars kos. Onlangse…

Regstreekse belegging in ’n buitelandse eiendom is taamlik glansryk. Niks kan daarmee vergelyk om te kan sê dat jy ’n woonstel in New York of Londen besit nie. As jy dit egter nie kan bekostig om dit kontant te koop nie, is dit in die algemeen beter om dit glad nie te koop nie. Die kwessie is om ’n bate met ’n lening in ’n buitelandse geldeenheid te finansier. Die rentekoers is dalk werklik laag en die verwagte groei in die eiendomswaarde is dalk skouspelagtig, maar die wisselkoersrisiko is werkliker as met enige ander belegging. As jy kontant wat jy het, belê het, kan wisselkoersveranderinge jou wins of verlies beïnvloed. Maar as daar erg ongunstige verandering in die wisselkoers is terwyl jy nog jou buitelandse lening afbetaal, kan die lening…

jou firma wil ’n nuwe logo hê. Vra jy 1) die top-handelsmerkfirma vir ’n paar voorstelle, 2) kry twee of drie maatskappye om mee te ding in ’n kompetisie, of 3) begin jy ’n nasionale kompetisie om so veel as moontlik deelnemers te kry? Jou opsie hang af van hoe jy die kreatiewe proses beskou. Vra enige bestuurskundige oor die faktore wat kreatiwiteit aandryf, en hulle sal iets sê soos: Kreatiwiteit is ’n buitengewone ingewikkelde verskynsel wat feitlik heeltemal deur intrinsieke motivering in plaas van druk van buite gestimuleer word. Hulle kan selfs aanvoer dat groot belonings kreatiwiteit kan onderdruk deur intrinsieke motivering slegs ’n randfaktor te maak. Kreatiewe mense behoort alleen gelaat te word, vry van mededinging, gemotiveer deur hul eie kunssinnige toewyding. Dit maak nie saak hoeveel mededingers…

mark Bristow, stigter en uitvoerende hoof van Randgold Resources, sê hy en John Thornton, uitvoerende voorsitter van Barrick Gold, stem ooreen wat sakebeginsels betref, wat sal help om die verskille tussen hulle te oorbrug. Barrick Gold, die Kanadese goudmynmaatskappy van $13 miljard, het op 24 September onthul dat hy met Randgold saamsmelt. Bristow en Thornton, wat deur die Financial Times as “the odd couple” beskryf word, het elk sy eie aanslag. Thornton, ’n voormalige voorsitter van die Goldman Sachs-groep, hou nie van kommersiële vlugte nie en vlieg eerder in Barrick se Gulfstream V-straler om afsprake na te kom, berig die Wall Street Journal. In ’n duidelike poging om ’n saadjie in die mark te plant, het Thornton tien dae voordat die transaksie aangekondig is met laasgenoemde koerant ’n onderhoud gevoer.…

Vorige aanbevelings Ek het ses maande gelede met Bowler Metcalf se halfjaarresultate voorgestel ’n mens koop dié aandeel. Hoewel hy intussen nie veel gedoen het nie (maar in dié mark is “pap” die nuwe “opwindend”) bevestig die jaareindresultate sy gehalte. Een van die groot drywers is sy kontant voorhande van meer as R200 miljoen. Sy aandeel in Softbev word as te koop aangedui (die transaksie is bevestig maar die geld is nog nie oorgeplaas nie), wat nog R298 miljoen byvoeg. Die maatskappy het inderdaad ’n wins uit dié onderneming gemaak en sit nou met R500 miljoen in kontant. Die markkapitalisasie is slegs R900 miljoen en ’n spesiale dividend sal met ’n deel van die kontant uitgekeer word. Bowler Metcalf se kernbesigheid is om plastiek-gietvorms vir kliënte soos Johnson & Johnson,…

richemont is een van die wêreld se voorste luuksegoedere-groepe en huisves name soos Cartier, Van Cleef & Arpels, Piaget, Vacheron Constantin, Jaeger-LeCoultre, IWC en Montblanc. Die maatskappy heroorweeg tans sy aandelebesit in onderpresterende handelsmerke en het byvoorbeeld die Chinese luuksehandelsmerk, Shanghai Tang, verkoop wat hy vir bykans 20 jaar besit het. Vooruitsig: Die aandeel verhandel in ’n bestendige opwaartse tendens. ’n Belangrike ontwikkeling, ’n bestuurshersiening, het daartoe gelei dat Richemont ’n nuwe hoogtepunt op R135 per aandeel in September vanjaar getoets het. Hy het egter ’n groot terugsakking in November 2015 ervaar wat agt maande lank geduur het. Op die grafiek: Die aandeel wankel tans op die onderste helling van ’n kleiner bulkanaal wat in sy primêre langtermyn-bulkanaal gevorm het, dus kan ’n herstel wel op pad wees tot R120,15.…

CAPITEC Dié sakemodel is besig om te ontwikkel Capitec* se finansiële resultate vir die ses maande tot Augustus het beïndruk met wesensverdienste per aandeel (WVPA) en dividende wat 20% hoër is. Hy het tans 10,5 miljoen kliënte. Transaksiegelde is nou verantwoordelik vir byna die helfte van alle inkomste, wat die volwassenheid van die sakemodel toon: Die bank is nie net ’n ongesekureerde uitlener nie. Koste-tot-inkomste staan nou op 38% (onder internasionale finansiëleverslagdoeningstandaarde 9). Soos ek voorheen gesê het, dit is te verwagte en sal waarskynlik rondom die middel-40’s gevestig raak, ’n volle 10% laer as die ander groot plaaslike banke. Een probleem waaroor daar gepraat word, is dat die leningstydperk aanhoudend bly styg. Dit is ’n probleem waaroor Viceroy Research bekommerd was toe hulle hul verslag in Januarie vrygestel het.…

die wêreld kom voortdurend met nuwighede vorendag, soos die eerste nasionale fiatvaluta wat aan ’n kriptogeldeenheid gekoppel is. Maar vir talle mense in die kriptogeldsektor ontwikkel dit nie soos daar verwag is nie. In Februarie vanjaar het Venezuela besluit om sy herdoopte en gedevalueerde geldeenheid – die soewereine bolivar – te koppel aan ’n nuwe kriptogeldeenheid, die petro, wat deur die staat uitgereik is. Volgens nuusberigte oorweeg Iran en Rusland tans soortgelyke stappe. As ’n mens in aanmerking neem dat die hele idee van kriptogeldeenhede op die blokketting gemik is op ’n gedesentraliseerde finansiële stelsel, kan die skuif na staatsbeheerde kriptogeldeenhede waarskynlik as ’n vreemde ontwikkeling beskou word. Die drie lande het egter iets gemeen: Hulle sukkel almal weens erge sanksies deur Amerika. En dit is die olifant in die…

Vandeesweek gee ons ’n eksemplaar weg van To Survive and Succeed deur Khusta Jack. Vir ’n kans om te wen, moet jy die vraelys invul wat vanaf 8 Oktober aanlyn via fin24.com/finweek beskikbaar sal wees. 1 In watter Johannesburgse voorstad het daar geweld onlangs uitgebars nadat ’n inwoner in ’n skietgeveg (na bewering tussen bendeleiers) doodgeskiet is? 2 James Allison en Tasoekoe Honjo het 2018 se Nobel-prys vir geneeskunde gewen vir hul navorsing oor watter siekte? 3 Waar of onwaar? Ná ’n aardbewing op 28 September, het ’n tsoenami Indonesië se Sulawesi-eiland getref. 4 Watter internasionale sokkerspeler is onlangs van verkragting beskuldig? ■ Lionel Messi■ Cristiano Ronaldo■ David Beckham 5 Waar of onwaar? Dit is nou wettig om in besit van dagga te wees, mits dit vir private gebruik is…

Yiddish Proverbs @YiddishProverbs Die eerste keer is dit slim; die tweede keer is dit oulik; die derde keer word jy stilgemaak. Leandri Janse van Vuuren @Lean3JvV Ek: Dit ruik duur. Wat is dit? Petroljoggie: 95-loodvry. Chester Missing @chestermissing R17,08/liter. Vir Kersfees koop ek vir mense petrol. Ranjeni Munusamy @RanjeniM Vanmiddag het ’n ou in Bryanstonrylaan gestap en vir al die motors middelvinger gewys. Het nogal sleg gevoel dat ons almal Twitter het om dit te doen en hy het duidelik nie. Thomas Sowell @SowellDaily “Iemand het daarop gewys dat om ‘gierigheid’ die skuld vir ekonomiese krisisse te gee is soos om swaartekrag die skuld vir vliegongelukke te gee.” Keith McLachlan @keithmclachlan Choppies is opgetjop. JSE skors die aandeel. The Stoic Emperor @TheStoicEmperor ’n Paar eeue lank het mense soos masjiene…

vurige kritici van die ANC se ekonomiese beleid gebruik baie beskrywings vir die regerende party. Een van dié wat bly klou, is dat die ANC gelei word deur kommuniste. Dié beskrywing van die ANC is egter misplaas en kan waarskynlik eerder gebruik word om die Economic Freedom Fighters (EFF) te beskryf, wat onwrikbaar bly glo dat plase, myne en banke onder staatsbeheer geplaas moet word en dat rykdom wat deur dié bates geskep word aan die armes herverdeel kan word. Grondvlakgetuienis dui daarop dat die ANC nie ’n kommunistiese organisasie is nie, maar ’n party wat geanker is in demokratiese sosialisme, soortgelyk aan dié wat kenmerkend is van Skandinawiese lande soos Denemarke en Swede, waar uitgebreide welsynstelsels saam met vryemarkkapitalisme bestaan. In Suid-Afrika het ons ’n regerende ANC wat ’n…

Uit data van die ouditeursfirma PwC is dit duidelik Suid-Afrika se goudbedryf is aan die kwyn. Die ertsliggame wat eens byna driekwart van die wêreld se produksie moontlik gemaak het, sorg nou vir ’n druppel aan die emmer met slegs 4,2% van die totale produksie. “Slegs nuwe tegnologieë kan die vooruitsigte vir die Suid-Afrikaanse goudmynbedryf verander,” sê Andries Rossouw, ’n vennoot by PwC, tydens ’n voorlegging van die firma se jaarlikse publikasie Mine: 2018. Daarin is die sektor se prestasie ten opsigte van produksie en finansiële opbrengste ontleed. “Andersins is die sektor op die afdraandepad – veral teen kosteverhogings wat hoër is as die VPI. Daar is geen grootskaalse nuwe investering in die bedryf nie,” sê hy. Luidens data van die Mineraleraad het werknemers se totale verdienste van R14,7 miljard…

Vorige aanbevelings Capitec het einde September tussentydse resultate uitgereik, vroeër as algemeen verwag, waarin hy aandui sy wesensverdienste en wesensverdienste per aandeel (WVPA) het met 20% opgeskiet. Die bank het sy kliëntegrondslag verder uitgebou, met ’n 15%-toename in aktiewe kliënte (sowat 109 000) om daarmee sy doelwit van 10,5 miljoen te bereik. ’n Tussentydse dividend van 630 sent per aandeel, ’n 20%-styging, is verklaar. Die netto inkomste uit transaksiegelde het met 32% tot R3,1 miljard gestyg. Dié resultate het gesorg dat Capitec steun op 90 815 sent per aandeel behou en tot by die belangrike weerstandsvlak van 103 500 sent per aandeel opgeskiet het (soos genoem in my artikel oor Capitec in die uitgawe van 27 September). ’n Styging deur die vlak van 103 500 sent (’n weeklikse sluiting bo…

delphine Govender van Perpetua het onlangs op Twitter verwys na baie van ons plaaslik genoteerde aandele wat hulle in die “inkomste-waakeenheid” bevind. Sy is korrek. JSE-genoteerde aandele se resultate lyk maar vrot. Aspen sê byvoorbeeld nou dat sy kernbesigheid, wat sowat 75% van sy inkomste beslaan, organiese groei van slegs 1% tot 4% sal toon. En Shoprite* se wesensverdienste per aandeel (WVPA) het vir die eerste keer in ’n dekade afgeneem. Dit behoort nie ’n verrassing te wees nie – 2018 was ’n moeilike jaar vir verbruikers met ’n BTW-styging, brandstofpryse wat bly styg en ’n tegniese resessie op die koop toe. Dit alles volg kort op die hakke van stewige verhogings in persoonlike inkomstebelasting in vorige jare. Maar dit is ook ’n geleentheid vir beleggers. Die JSE het ’n…

suid-Afrikaners hou daarvan om hul huis as ’n belegging te beskou. Soos met alle beleggings, is dit egter belangrik om elke nou en dan opnuut oor jou aannames te besin. Daar is tans groot meningsverskille oor veral die prys van wooneiendomme. FNB se huisprysindeks wys dat huispryse sedert Augustus 2007 in reële terme met 21% afgeneem het. Dit skep by baie mense ’n groot verwagting dat moontlike “winskope” in die residensiële eiendomsektor hul verskyning sal maak. Die werklikheid is egter dat dit nie soseer gaan oor hoe laag of hoog dié eiendomspryse is nie, maar of die Suid-Afrikaanse publiek dit inderdaad sal kan bekostig om dié eiendomme te koop. Salarisse het nie met veel meer as inflasie verhoog sedert 2007 nie, wat beteken dit sal jong Suid-Afrikaners baie langer vat…

Maatskappye wat hoofsaaklik in die buiteland bedrywig is, vaar veel beter as maatskappye wat hoofsaaklik binne Suid-Afrika bedrywig is Ek het in die hoofartikel gefokus op hoe om buitelandse blootstelling te kry sonder om self geld na die buiteland te neem en dié probleem eerder aan die effektetrust-of ETF-verskaffer oor te laat. Die feit is jy het twee keuses: óf jy gebruik ’n plaaslike produkverskaffer, óf neem geld uit die land en belê regstreeks in die buiteland. Dié opsies het verskillende belastingimplikasies. In die algemeen maak dit nie saak waar in die wêreld jy geld verdien nie – as jy in Suid-Afrika woon, sal jy belasting in Suid--Afrika betaal asof jy die geld hier verdien het. Met ander woorde, kapitaalwinsbelasting en dividendbelasting sal soos normaalweg op enige buitelandse belegging betaalbaar…