Innholdsfortegnelse for Weg! Stapgids 2023 i Weg!

kop omlaag swoeg ons teen die helling uit. Ons het skaars vier ure van die sesdagstaptog agter die rug, maar vloek reeds van die stekelrige fynbos, die biesies wat ’n mens se bene gryp en die los klippe wat met elke tree jou enkels laat knak. CapeNature se fynbosryke Groot-Winterhoek-wildernisgebied is – as deel van die Kaapse Blommeryk – ’n wêrelderfenisgebied. Maar snaaks genoeg lok dit veel minder besoekers as sy noordelike buurman, die Sederbergwildernisgebied. Die rede hiervoor is die beperkte infrastruktuur. Slegs ’n klein deel van dié massiewe bergreservaat het toegangspaaie. En sover dit staproetes betref, sien net die kort afstande van die parkeerterrein af tot by die Protea-en Disapoel, en die oornagroete tot by Die Hel (een van die Wes-Kaap se mooiste rotspoele!) met sy nabygeleë staphutte gereeld…

Ek was al vantevore by die Boesmansnek-grenspos, maar sal nie sê dat ek die omgewing goed ken nie. Albei kere was dit aan die einde van die uitdagende Drakensbergse Dwarsklim en ek was maar net te bly om die hek – verteenwoordigend van ’n stort, warm ete en sagte bed! – te sien en is so vinnig as wat ek kon teen die Thamathupas af sonder om die mooi rondom my te waardeer. Die berggids Sarah Hearn, ’n goeie vriendin, het net voor die Covid-19-pandemie hier kom woon en sedertdien is Boesmansnek haar agterplaas. Ek en my man, Matthew, het kom kuier en saam met Sarah wil ons tot bo-op die berg stap en ook ’n stukkie van Lesotho beleef. Interessant genoeg lê die waterskeiding (en daarmee saam ook die…

Mense wat al in die Oorlogskloof was, sal jou altyd dieselfde twee goed vertel: Dis ongelooflik mooi, en ongelooflik rof. Van die eerste opmerking wil ek niks misloop nie; van die tweede wil ek niks weet nie. Gelukkig is dit ’n klomp gesoute stappers én veldkenners agter wie ek deur die Saaikloof aantou. Ek dink ons gaan die volgende paar dae in verwondering én orraait wees – hier waar dit lyk soos die eerste, oudste landskap. DAG 1 4KM Groot Tuin na Brakwater Vandag se skof is ’n kortetjie, party mense hou reguit by Brakwater verby na die volgende hut toe. Iets anders wat ons egter óók vooraf gehoor het, is dat die tweede dag glo jou sake werk, daarom het ons wyslik besluit om nou net eers rustig in…

Louis Roodt, Oos-Londen @louis_roodt Die foto is met sonsondergang vanaf een van die uitkykpunte op die Crag Lizardroete geneem. Die voetpad volg ’n sirkelroete al met die kransrant van die Vallei van Verlatenheid langs, met asemrowende uitsigte oor die omliggende Karoo. Die roete is redelik maklik, met hope plante, reptiele, insekte en voëls om te ontdek vir die stapper wat oplet na die kleiner details langs die voetpad. Die voetpad is genoem na die Karoorotsskeurakkedis (Pseudocordylus microlepidotus fasciatus) wat hier rondskarrel. Laatmiddag is die beste tyd om hier te kom stap; As jy gelukkig is, sien jy ’n mooi sonsondergang soos dié van een van die uitkykpunte af. Waar Die parkhek is 3,5 km noord van Graaff-Reinet via die R63.  Koste R52 p.p. (R26 per kind)  Kontak sanparks.org; 049 892…

Lerato Monyatsi, Krugersdorp @leera_1 Indien jy, soos ek, vir selfbehoud gereeld deur water omring moet word, sal jy hierdie voetpad geniet! Ek kom keer op keer terug hierheen vir ’n stewige sweetjie opbou in ’n ongelooflike omgewing. Die roete handhaaf ’n goeie balans tussen geleidelike hellings en meer tegniese dele soos wat dit hoogte kry. Een van die mooi dinge wat ek altyd hierlangs oplet, is hoe uiteenlopend die stappers is wat die roete geniet; dis ’n mengsel van ouers met kleintjies wat by die Cascades in die Mahairivier (sowat 1,5 km van die beginpunt af) rondplas en avontuursoekers wat haastig aanstap. Dis ’n roete vir oud en jonk, mense wat net ’n entjie wil slenter en lyf natmaak tot ernstige klimmers. Stappers kan ook waar die voetpad rondom die…

Hoe het jy ’n stapgids geword? Ek het van kleins af ’n passie vir die natuur en wilde plekke. En deur te stap kom ek daarby uit. Stap fasiliteer as’t ware vir my daai ervarings. Vir my gaan dit meer oor die afwyk van die bekende paaie af as om van A tot B by te kom. ’n Beroep as berggids was ’n uitvloeisel van die belangstelling. Ek glo nogal in die sêding: “As jy doen waarvoor jy lief is, dan sal jy nie ’n enkele dag in jou lewe werk nie.” Waaroor gaan hierdie boek? Die protagonis van die storie het breë skouers en is 1 086 m hoog – Tafelberg. Sy karakter is onpeilbaar diep, en ’n mens sal nie agter al die geheime van hierdie berg kan…

TOAST COETZER Fujifilm X-E4 met XF 18-55 mm-lens Tydens die Naukluft-roete (sien bl. 52) het ek deels met my Samsung A32-slimfoon en Fujifilm se X-E4-kamera foto’s geneem. Die X-E4 is natuurlik spieëlloos en daarom lekker kompak – die 18-55 mm-lens is eweneens kort en lig, en daarom is dié ’n goeie kombinasie vir ’n langer staptog waar jy nie jou“groot kanon”wil saamsleep nie. Dié model is egter nie meer op die rak nie. Die nuwe Fujifilm X-T5 (897 g) is in grootte omtrent dieselfde, maar het heelwat opgraderings. R32 000 ormsdirect.co.za Jim Green se African Rangerstewels Een van my getroue Hi-Tec-stapstewels se sole het tydens die stap losgetrek– deels my skuld, want ek het dit lanklaas gedra… Hoewel ek dit intussen mooi laat regmaak het (by Babu’s Footwear in Kaapstad…

Dis ’n bedompige lentedag in die Laeveld. By die Bush Pub & Inn buite Hoedspruit sit agt vroue ingeryg om ’n tafel en daar word hard en aanhoudend gesels. Die meeste van ons ken mekaar al van studentedae af. Baie waters is egter in die Klaserierivier af sedert ons mekaar laas gesien het, en ons probeer geesdriftig op die hoogte van elkeen se lewe kom. Ek kyk my vriendinne deur, deesdae meestal ’n klomp stadsmuise – ek inkluis. Ons is gewoond aan warm storte en spoeltoilette, beddens met paslakens en gepofte kussings. En nou lê vier dae se velties en slaap onder die sterre voor. Ek voorspel dat ons mekaar nóg beter gaan leer ken. Twee stapgidse van Lowveld Trails, Leighton Barnard en Lori Cilliers, het ons hier by die…

My man, Hancu Louw, spot gereeld dat ek nie ’n roete op my staplysie afmerk totdat hy dit nie saam met my gestap het nie. Die afgelope Nuwejaar gaan wys ek vir hom die poort. Ons vriende Tanya Erasmus, Maude Sandham en Daniel Buckland gaan saam. Dis eintlik vreemd dat Hancu nog nooit hier was nie, want hy is in ’n voetslaan-familie gebore. My skoonma, Louise, onthou nog goed hoe sy as kind dié roete in die winter saam met haar ouers kom stap het: “Soggens rol die wasem uit jou mond, só koud is dit. Maar die handskoene en ekstra lae klere het gou gewaai sodra die son uit was. My ma het elke oggend met ’n long johns onder haar broek begin stap, en dan was dit ’n…

“Stap in die berge is soos ’n dwelm. Jy raak verslaaf daaraan. Laat hierdie jou nie fantasties voel nie!” sê-vra Carine Strydom terwyl sy haar arms wyd oopstrek. Carine, ons “nie-amptelike gids” op die nuwe Kouga-Baviaans-staproete, behoort te weet. Sy en haar man, “Stap Pierre, boer sowat 25km van waar ons nou staan. Sy het boonop hier grootgeword, en daar gaan omtrent nie ’n dag verby dat sy nie in hierdie berge stap nie. En steeds word sy uitgeboul deur die skoonheid van die plek. Daar is onweer aan die kom, maar dis môre se probleem. Hier, op die tweede middag van die staptog, staan ons by een van die hoogste uitkykpunte op die Kouga-Baviaans-slenterstaptog en drink Carine se daaglikse fix met ons oë in. Teen die bergpieke kry die…

Dirk Uys, Swellendam @yoospics Hierdie roete in die Marloth-natuurreservaat is eenvoudig perfek. Dié poel is op pad na die waterval. Ek is mal daaroor om hier te kom sit, want dit voel asof jy in ’n sprokieswoud is: Bo jou strek massiewe bome hulle takke na mekaar uit, die bergstroom se water is silwerskoon (en baie koud!) en om jou groei verstommende plante – van interessante swamme tot bromelias. Dis waarlik medisyne vir die siel! Waar Marloth is knap buite Swellendam. Volg Van Oudtshoornweg uit die dorp. Koste R50 p.p. (R30 per kind) Kontak capenature.co.za; 087 087 8250…

Kalman Kozma, Pretoria @kalmankozma Die plaas Nuwerust lê diep in die hartjie van die Sederberg. Dis ’n puik plek om vir ’n naweek in ’n selfsorghuis te kom bly of kamp en weer jouself in die veld raak te loop. Die Rooiberg-roete is nogal uitdagend. Dit neem ’n mens verby die Rooibergkranse (’n gewilde rotsklimplek) tot bo-op ’n plato. (Bo het jy die opsie om ’n ekstra 2 km tot by ’n rotskunspaneel te stap.) Die roete daal weer geleidelik en draai terug na die Breekkransrivier, wat ’n mens dan tot by die kampterrein volg. Die stywe klim en plek-plek se geklouter maak hierdie roete moeilik, maar die onverbeterlike uitsigte oor die Sederberg se koppe en valleie is elke kreun en steun werd! Waar Nuwerust is in die Sederberg, 110…

Richard Gardiner, Kaapstad @rcgardiner30 Ek kan nooit uitgekuier raak met die Kaapse berge se wye verskeidenheid dagstaproetes nie. Veral Tafelberg se groot netwerk maak legio uitstappies moontlik. Die roete volg die taamlik gelyke Pyplynpad vir sowat 3,5 km, en dan is dit ’n tawwe klim in Kasteelspoort op. Van die poort se bopunt af het ek die Twaalf Apostels-voetpad suidwaarts tot by Grootkop gevolg. Van sy piek af kon ek in die noorde Leeukop, Tafelberg en Robbeneiland sien; na die suide toe die strande van Houtbaai en Kommetjie; ooswaarts kon ek Valsbaai uitmaak en net hier aan die westekant die Atlanties. Die koue lug het my vingers lomp gemaak toe ek probeer foto’s neem, en ek moes omtrent vastrap toe ’n sterk noordwestewind opsteek! Toe dit te erg raak, het…

Japie Kruger, Pretoria @japiekruger Die Tugelakloof is ’n vallei in die Drakensberg wat deur die gelyknamige rivier uit die landskap gekerf is. Die staproete neem jou bergwaarts al teen die Tugelarivier langs, met die magtige Amfiteater wat deurlopend in die vooruitsig wink. Min of meer in die middel van die kloof bereik ’n mens dié mooi punt. Reusagtige kranswande, yskoue bergpoele en enorme rotse oral om jou beklemtoon die skaal van hierdie landskap. Spring in een van die poele om af te koel en eet jou rugsak ligter voordat jy verder stap. Vir die meer avontuurlustige stappers lê nog groter rotse en hoë kettinglere voor om uiteindelik een van die hoogste watervalle in die wêreld te mag sien. Gaan kyk – jy sal bly wees jy het. Waar By die…

Peter, wanneer het die stapgogga jou gebyt? Ek het hier in die Kaap grootgeword en van kleins af die wêreld saam met my skoolmaats verken. As seuntjies van sowat tien jaar oud het ons by Tafelberg uitgestap en in die grotte by Waaikoppie gaan slaap. Ons het ook ’n roeibootjie gehad en op die oewer van die Seekoeivlei gekamp. Het voetslaan na kaarte teken gelei? In 1969, kort ná die Ceres-aardbewing, het ek en ’n paar vriende langs die Witelsrivier gaan stap. Dis een van die mees afgeleë riviere in die Wes-Kaap, doer in ’n wilde kloof van Ceres na Worcester. Een van die ouens het ’n handgetrekte kaart op ’n vel waspapier gehad wat net ’n paar punte van belang aandui – plekke om te kamp of te swem,…

Osprey Exos 58-rugsak ’n Rugsak met hierdie volume weeg gemiddeld sowat 2,3 kg nog voordat jy ’n enkele stukkie droëwors ingepak het. Die Exos weeg ’n volle kilogram ligter. Die sak het steeds die kenmerkende Ospreyergonomika, maar is hier en daar gestroop. Die Velcroverstelstroke in die skouerbande en heupgordel ontbreek en laasgenoemde se kussings is ook heelwat dunner en die raam is in sy geheel minder bonkig. Die sak het nie die twee standaardkompartemente nie, maar slegs een grote, en die dakkompartement kan heeltemal verwyder word. (Daar’s ’n ekstra flap wat jy dan oor die groot kompartement se trekkoordopening toeknip.) Teen die raam is egter steeds ’n glyspoor waarop jy die saklengte na gelang van jou eie torso met tot 10 cm kan verstel, en danksy die AirSpeed-rugpaneel se vering…

Die agt dae lange Naukluft-staptog in die Namib-Naukluft- nasionale park loop deur ’n bergwoestyn só wild en afgesonder dat nie eens ’n helikopter sommer hier sal kom draai nie. Dis bekend as een van Suider-Afrika se uitdagendste roetes, maar die beloning om hier te stap is groot. Want hier heers ’n heilige gevoel. Dis die luiperd en bobbejaan se plek dié, en stappers is die enigste mensesiele wat ooit hier kom. DAG 1 14KM Naukluft na Putte Ons is teen ligdag op en pak die laaste goed in ons rugsakke. Dan ry ons die kort entjie van die Naukluft-kamp af na die ontvangskantoor toe om vrywaringsvorms in te vul, en kry uiteindelik eers teen 8.30vm. koers. Die roete volg aanvanklik die droë loop van die Naukluftrivier, ’n sytak van die…

Met my eerste besoek aan die Soutpansberg het ek ’n dorre, klipperige landskap verwag. Strak en genadeloos. Dit was toe wel hoe dit hier lyk – maar net ten dele. Met skaars 350mm reën in ’n goeie jaar lê die noordelike hange maar meestal horingdroog in die son en skroei. Met verloop van tyd het groot soutpanne gevorm – vandaar die berg se naam. In kontras lyk die suidekant van die Soutpans heel anders danksy die vogtige lug komende van die Indiese Oseaan wat die Drakensberg-platorand nog verder noord stu. Hier gaan draai die reënval plek-plek bó 2000mm per jaar, met die gevolg dat mikroklimate mettertyd ontstaan het waarin etlike endemiese planten dierspesies vir hulle ’n nissie in dié geheimsinnige berg kon vind. Dis werklik ’n plek met variasie. Hier…

Helene de Wet, Somerset-Wes @helendewet19 Dis een van die stiller roetes naby Kaapstad en jy kan van sy hoogtes af die Skiereiland behoorlik bekyk. Die roete begin by die hek van die Smitswinkeltentkamp (skuins oorkant die ingang tot die Kaappunt-natuurreservaat) en eindig in Jan Smutsweg, Simonstad. (Los vooraf ’n motor daar.) ’n Mens klim omtrent 900 m en daar is ’n paar smal lysies met matige blootstelling. Die hoogste piek op Swartkopberg is Flagstaff Hill (678 m bo seevlak). Dis ’n goeie middageteplek met onverbeterlike uitsigte oor Tafelberg (noord), die Atlantiese kusstrook (wes) Judaspiek, Paulsberg en Kaappunt (suid) en Valsbaai (oos). Daar is ook interessante rots-formasies en fynbos langs die pad, en die murasies van twee ou blokhuise herinner jou dat Simonstad jare lank ’n basis van die Koninklike Britse…

Hennie van der Merwe, North Riding @hvdm_ ’n Mens kan die voetpaaie by die Blyde Canyon-vakansieoord na hartelus saamstring afhangende hoe ver jy wil stap. ’n Kombinasie van die Luiperd-, Tarentaal-en Tufa-roete vorm ’n sirkel wat jou verby ’n klompie mooi plekke lei. Ons was op soek na ’n afkoelplek waar die son ’n mens nie kon bykom nie, en die Tufa-waterval in die Kadisirivier was net die ding! Ons was gelukkig genoeg om dié kalm plek waar die water kabbel en die voëls uit volle bors sing vir onsself te hê. Jy staan sommer as ’n nuwe mens uit die koel swempoel op! As jy haastig is om hier uit te kom is die Tufa-roete (2 km) ’n kortpad. Waar Die oord is 50 km noord van Graskop via…

Santie Gouws, Kaapstad @fynbos_fluisteraar Vir ’n kind wat in Germiston tussen die mynhope grootgeword het, was Jonkershoek ’n absolute paradys toe ek in 1990 as student op Stellenbosch land. Die stapgogga het my dadelik gebyt en ná dekades se stap kan ek met oortuiging sê dat hierdie roete – die eerste bergstap wat ek ooit gedoen het – steeds boaan my lysie is. Wat maak die Panorama spesiaal? Eerstens, die relatiewe gemak waarmee ’n mens met ’n voetpad langs sonder enige geklouter 1 000 m hoog tot in die berge kan vorder. En hoe verder jy klim, hoe meer dramaties raak die landskap – veral wanneer ’n mens op Bergriviernek staan en in Assegaaiboskloof aftuur. Van dieselfde plek af kan jy ook net oor jou skouer loer, dan sien jy…

Wanneer het die gogga jou gebyt? Ek is nog van altyd af op my gelukkigste wanneer ek in die berge stap en het al menige plaaslike roete voltooi en ook Kilimandjaro uitgeklim. (Sien Stapgids 2020 – Red.) In 2015 begin ek ’n Amerikaanse YouTuber Jessica Mills (bekend as “Dixie”) op haar kanaal Homemade Wanderlust volg wat die Appalachiese roete aan die ooste van die VSA stap. Ek kon nie glo dat daar so ‘n lang roete bestaan nie! Ek het begin navorsing doen oor sulke roetes en ’n soortgelyke een deur die bergreekse aan die Stille Oseaan-kant van die VSA, die Pacific Crest Trail (PCT), het my aangegryp. Die fliek Wild (gebaseer op Cheryl Strayed se staptog) en die filmmaker Elina Osborne se dokumentêre reeks It is the People het…