Innholdsfortegnelse for Reisgids 2022/23 i Weg!

Almal ken waarskynlik die toneel aan die begin van The Lion King wanneer die son opkom, die musiek jou meesleur en al die diere van die diereryk begin aanstap watergat toe om te hoor wat Mufasa op die hart het. Dis presies dié toneel wat ek elke jaar met my verjaardag probeer herskep by die Khama Rhino Sanctuary buite Serowe. Daar is enkele verskille tussen die fliektoneel en mý storie: Die klankbaan is minder Elton John en meer voëlgesang, en helaas is daar nie leeus in Khama nie en dus ontbreek enkele hoofrolspelers. Maar tog was my mees onlangse verjaardagbesoek – in Januarie 2022 – ’n sprokie wat ’n verrassing of twee gelewer het. Omdat ek in Serowe grootgeword het, was die Khama Rhino Sanctuary nog altyd so te sê…

VISAREND, SABINE STOLS TOERUSTING Canon 1DX Mk. III; ’n Canon EF 200-400 mm-lens met ’n ingeboude 1.4x-verlengstuk VERSTELLINGS Sluiterspoed 1/40ste van ’n sek.; lensopening f18; ISO 400 SABINE SE WENK: Wanneer diere beweeg, het jy twee opsies: Blur of vries. ’n Vinnige sluiterspoed vries die aksie en neem elke deel van die skoot skerp terwyl ’n stadige sluiterspoed die beweging beklemtoon en ’n meer dramatiese beeld skep. Maar hoe? Swenk (pan) jou kamera en lens saam met die bewegende dier terwyl jy aanhoudend foto’s neem. Oefen die draaibeweging vooraf (gebruik byvoorbeeld verbygaande motors as voorwerpe). Die grootste uitdaging van ’n suksesvolle swenkfoto is om die spoed van die draaiende kamera en lens dieselfde te hou as dié van die bewegende voorwerp om te sorg dat ten minste sommige dele van…

Ek was in 1988 die eerste keer in Maun: Ek en my man, Matthew Holt, het van Johannesburg na die Okavango geryloop. ’n Geleentheid het ons anderkant Francistown langs ’n pad afgelaai. Daar het ons langer as 24 uur gestaan en duimgooi voordat ’n overlander-trok ons na Maun geneem het. In daardie dae was Maun nog soos ’n pioniersdorp. Dit was stowwerig en beskeie. Donkiekarre het met bakkies en safarivoertuie meegeding vir ’n plekkie op die ongeteerde paaie en reisigers, safarigidse en jagters het winkels se drumpels deurgetrap. Die pad tussen Maun en Francistown is vroeg in die 1990’s geteer en dit het die toerismebedryf aangewakker. Sedertdien het Maun vinnig uitgebrei. Die dorp het vandag ’n hele rits aktiwiteite vir toeriste en genoeg verblyfopsies. Hier is byderwetse kafees en restaurante…

Dis ’n Sondagaand in Maun en ek en Louis Milne ry in sy Land Cruiser na sy huis net buite die dorp. Net voor die brug oor die Thamalakanerivier in die stiller gedeelte van die dorp begin die Cruiser te hoes en te proes. Louis trek dadelik af; iets is fout. Soos die meeste safari-voertuie in dié geweste het die Cruiser twee brandstoftenks en om een of ander rede wil die tweede tenk nie die brandstof voer noudat die eerste tenk leeg is nie. Louis pluk sy selfoon uit en begin operate. Van ’n motorwerktuigkundige tot die eienaar van Maun se Toyota-handelaarskap word gebel. ’n Paar van die oproepe begin met Louis wat iets sê soos: “Onthou jy toe ek laas vir jou…” Hy gesels duidelik met ’n paar mense…

Ek staan op die Zimbabwiese kant van die Batoka-ravyn en die krag van die water wat teen die krans aftuimel, is verstommend. Die sproeireën gooi ons sopnat en ’n reënboog belig die mis. Dit maak nie saak hoeveel keer jy dit al gesien het nie, die Victoriawaterval is asembenemend. Ek is deel van ’n groep joernaliste uit Kaapstad en Johannesburg en ons is hier om te sien hoe die gemeenskap van Vic Falls die Covid-19-storm oorleef het. Aan die oorkant van die 60m wye kloof – aan die Zambiese kant – is Livingstoneeiland. In November 1855 was die sendeling-verkenner David Livingstone die eerste Europeër wat dié verskynsel gade geslaan het. Toe sy verkenningsgroep op die Zambesirivier geroei het, kon hulle die kolomme watersproei reeds van myle ver af gesien het.…

NOORD-KAAP Die Middelputs-en McCarthysrus-grenspos, noordwes van Kuruman, is albei klein en maklik om deur te glip. Indien jy Botswana deur die Kgalagadi-oorgrenspark wil binnegaan, moet jy die Two Rivers-grenspos by Twee Rivieren gebruik. 1 Cullinan-gasteplaas Dis langs die R380, 17 km van die McCarthysrus-grenspos af. Drie staanplekke met krag: R120 p.p.p.n. Hier is 4 netjiese chalets (R350 p.p.p.n. en R200 per kind jonger as 12) met plek vir altesame 10 mense. Die chalets deel ’n gemeenskaplike kombuis en kuierplek, asook ’n badkamer. Sakke hout te koop. GPS S26.33888 E22.61430 082 491 6432 (Wilma-lé); wilmaleoost@gmail.com “Cullinan Guest Farm” op Facebook 2 Vanzylsrus Hotel Dis sowat 40 km van die Middelputs-grenspos af. ’n Kunstige plek met groot kamers, ’n goeie restaurant en ’n swembad. 2022-tariewe: En suite-kamers is vanaf R670 p.p. wat…

OKAVANGOPYPSTEEL Dis maklik bereikbaar synde ’n (slegte) teerpad verby al dié plekke loop – jy kan dit met ’n 4x2 ry. Die pypsteel is die bekostigbaarste plek (maar jy’t ook luukse opsies) waar jy ’n proesel van die Okavango kan kry. 65 Xaro Lodge Hierdie luukse tentlodge is naby Shakawe, en ’n puik voëlkykbestemming. Pryse begin by US$360 (R6 228) p.n. vir 2 mense, met ontbyt en aandete. Jy word per boot soontoe geneem. 00 267 72 807 476; xaro-lodge.com 66 Shakawe River Lodge Hierdie gewilde lodge en kampplek is naby die dorpie Shakawe en is onlangs opgeknap. Hier is 10 kampplekke en 10 chalets in die oewerwoud. 2022-tariewe: Chalet P950 (R1 273) p.p.p.n., met ontbyt. Kamp kos P200 (R268) p.p.; P100 (R134) per kind jonger as 12. Die lodge…

Ons kampvuurtjie knetter alte lekker. Doer in die weste versamel donderwolke in die skemerlig. Dis Februarie, die hoogtepunt van die reënseisoen. ’n Ligte bries waai deur ons staanplek by Rooiputs. ’n Jakkals roep. Ek loer oor my skouer of ek kan uitpluis waar die geluid vandaan kom. Ná ’n paar weke aan die Suid-Afrikaanse kant van die Kgalagadioorgrenspark kamp ek en my lewensmaat, Steph Perrin, nou in die Botswana-kant, waar die kampplekke nie omhein is nie. Opwindend maar ook senutergend… Die jakkals kom aangedraf. Dis ’n wyfie. Sy kyk vir ons asof sy vra: Hei, hoekom het julle nog nie gebraai nie? Ons is dankbaar om uiteindelik aan die “wilde” kant van die park te wees. Watse avonture gaan dié woestynlandskap oor die volgende paar dae oplewer, wonder ek terwyl…

Dis Maartmaand wanneer ek en die toerleier Phil van Wyk van Bhejane 4x4 Adventures by die Palm Afrique Lodge net suid van Ghanzi aankom. Dis hier waar ons die res van die toergroep ontmoet voordat ons agt dae lank in die Sentraal-Kalahari-wildreservaat kamp. Dis ’n warm aand en ek sit langs die swembad en werk met die laaste bietjie Wi-Fi voordat ons die veld invaar. Ons gasvrou, Sonia de Villiers, kom vra of ek iets by die kroeg wil bestel, en ons knoop ’n geselsie aan. “Covid-19 was maar moeilik vir almal van ons in die bedryf, en dis lekker om die voete weer te sien instroom,” vertel sy. Die reënseisoen is al amper verby, en hulle hou asem op. “Ons hoop en bid maar dat daar nog ’n bietjie…

Hilary’s Coffee Shop Hierdie koffiewinkel se deure is al jare lank oop en hulle bedien sappe en bekostigbare, gesonde slaaie, asook tuisgebak met opsies vir dié wat ’n veganistiese of glutenvrye dieet volg. hilaryscoffeeshop.wordpress.com The Dusty Donkey Café ’n Gewilde plek vir ’n laatontbyt. Hier is ’n musiekvertoning op die eerste Vrydag van elke maand. Verskeie vegetariese en veganistiese opsies. “Dusty Donkey Café” op Facebook Motsana Centre & The Arts Café ’n Kafee in ’n mooi binnehof omring deur winkels wat tweedehandse ware en handwerk verkoop. Dis ’n gesellige plek vir ontbyt en hier is ’n maandelikse markie en weeklikse fliekaande. “Motsana Centre” op Facebook The Duck Café Bar ’n Familiebesigheid oorkant die lughawe. Goeie koffie en ligte etes in ruim porsies. Die croissants is besonders en jy sal nie…

Alleen op ’n fiets van Kaapstad tot Kilimandjaro… Dié toer begin soos enige ander gevaarlike droom wat in jou kop nesskop. Ek wou nog altyd deur Afrika reis en is ’n geesdriftige fietsryer; dus was ’n fietstoer ’n natuurlike keuse… en ja, die petrolprys het wel ’n rol gespeel! Maar dit moes meer as net ’n avontuurrit deur verskillende lande wees. Basta, besluit ek toe – ek gaan dit vrou-alleen aanpak. Sodoende hoop ek om aandag te vestig op geslagsgebaseerde geweld en om ook fondse in te samel vir die Saartjie Baartman-sentrum, ’n toevlugsplek vir vroue en kinders in Kaapstad. Die rit – wat ek “Cape2Kili” doop – begin op 21 Mei 2022 by Rook Cycles in Breestraat, Kaapstad. Rook borg my fiets (ook bekend as “Chonky Donkey”) en elke…

KGALAGADIOORGRENSPARK Dié park, wat die gewilde Mabuasehube-deel insluit, is ’n bestemming vir 4x4-entoesiaste. Jy moet volkome selfversorgend wees: Vat álles saam. 10 Kampplekke in die Kgalagadi-oorgrenspark Soos in ander Botswana-parke word verskillende kampplekke deur verskillende instansies bestuur. Die meeste van die kampplekke is in die oostelike deel, Mabuasehube. Die kampplekke genaamd Mabuasehube en Mpayathutlwa (albei in Mabua) word deur die Inter-Tourism Group bestuur. Die res is openbare kampe en word bestuur deur die DWNP (Botswana se departement van wildlewe en nasionale parke): Entrance Gate, Bosobogolo, Monamodi, Lesholoago, Khiding, Matopi, Sizatswe, Thupapedi, Kaa, Swartpan, Gnus Gnus, Polentswa, Rooiputs en Two Rivers. Drie kampplekke wat net op die wildernisroetes gebruik word, word ook deur DWNP bestuur: Sesatswe, Lang Rambuka (Polentswa-wildernisroete – neem drie dae om te voltooi) en Mosomane (Mabua-Nossob-wildernisroete – neem…

KAVANGORIVIER Die hoofdorpe hier (met brandstof, winkels en OTM’s) is Divundu en Rundu. 132 Taranga Safari Lodge Langs die B10 sowat 35 km wes van Rundu. Die kampterrein is op gras en elke staanplek het ’n lig, kragpunt, kraan en braaiplek. Kamp is R250 p.p.p.n. Die tentchalets het slaapplek vir 2 mense en elk het ’n en suite-badkamer en ’n privaatdek. Vanaf R4 250 p.n. vir 2 mense met aandete en ontbyt. Hier is ’n restaurant en ’n kroeg wat op die rivier dryf. Vra oor afslag vir SAOGburgers wanneer jy bespreek. GPS S17.87119 E19.45368 00 264 81 169 2186 (besprekings) taranganamibia.com 133 Kaisosi River Lodge Sowat 7 km noordoos van Rundu. Hier is 16 staanplekke op gras en elkeen het sy eie badkamer, krag en braai. Kamp kos R165…

Iemand beduie ’n bietjie diékant toe, ’n bietjie dááikant toe en ek ry versigtig teen die staalspore uit tot op die veerboot. Minute later brul die twee dieselenjins ékstrahard en die boot beur weg van die wal. Ek, my Subaru Forester, vyf ander karre en hulle bestuurders, plus seker twintig voetgangers is nou op die Okavangorivier en op pad “oorsee”. Die hoek van Botswana wat noord van die delta, oos van die Okavangopypsteel en suid van die Namibiese grens lê, is geografies só afgesny van die res van die land se infrastruktuur dat die mense hier rond daarvan praat as overseas, want dis só onbereikbaar dit kan netsowel Frankryk wees. Met die handbriek op kan ek uitklim en dinge bekyk. Die Mohembo-veerboot – tussen Shakawe en die Mohembogrenspos – verbind…

Die Popa-waterval grom liggies in die agtergrond terwyl ons kyk hoe die sonsondergang oor die Kavangorivier begin pierewaai. Seekoeie nurk iewers rivieraf en ’n visserman kom verby op sy mokoro. Alles word in ’n sagte skakering van oranje gebaai terwyl ek en my lewensmaat, Steph Perrin, ons wynglase klink. Ons is in ’n deel van Namibië wat voorheen bekend gestaan het as die Caprivistrook – daai vreemde “vinger” wat grens aan die noorde van Botswana, en ooswaarts strek tot teen Zambië. Vandag is die amptelike streeksname Kavango-Oos en Zambesi. Toeriste wat hou van kamp, sal dol wees op hierdie streke, want hier is verbasend baie kampe én toegang tot wonderlike wildreservate. Boonop is die verblyfpryse dikwels laer as in Botswana, en die parktariewe is aansienlik goedkoper. Maar die groot vraag…

TSHOOTSHA Hierdie dorpie, voorheen Kalkfontein, is naby die A2-pad in die Ghanzi-distrik. 24 Jungle Light Rest Camp Hierdie kamp in die buitewyke van Tshootsha is ook bekend as Riana’s Campsite. Dis reg langs die A2. Kamp kos P150 (R201) p.p. Safaritente vir 1-2 mense kos P660 (R884) p.n. Etes beskikbaar. GPS S22.13995 E20.86667 00 267 76 549 800 (Riana, WhatsApp) GHANZI Hierdie Kalahari-dorp in die weste van Sentraal-Botswana is die middelpunt van ’n groot boerderygemeenskap. Jy sal dalk hier rond moet oorslaap indien jy van Botswana na Namibië wil ry (of andersom), maar die gawe gasteplase gaan jou dalk oortuig om langer te kuier. Dit bied unieke ervarings wat jy nie elders in Botswana kry nie. 25 Kalahari Arms-hotel Dié hotel is op die dorp en het ’n restaurant en swembad.…

Ons slaap die eerste nag van die toer in die Khama Rhino Sanctuary in Sentraal-Botswana en vertrek vroeg die volgende oggend op ’n wildrit. Voëlkykers het baie om na uit te sien – hier hou meer as 230 spesies! Vandaar kry ons koers na die pragtige Kubueiland, ’n granietkoppie vol kremetartbome op die Makgadikgadipanne vir ’n nag onder die sterre. Ná koffie-en-beskuit die volgende oggend ry ons ’n ent al op die rand van die leë soutpanne langs. Dis die ideale geleentheid om jou 4x4-vernuf op sanderige terrein te toets. Die toer mik noordwaarts, en ons hou stil vir ’n ligte piekniek op pad na die volgende kampplek. Ons bring twee aande aan die oewer van die Botetirivier deur, sowat 30 km buite Maun. Hier het jy die geleentheid om…

Die handjievol mense wat net voor skemer styfbeen tot bo-op die hoogste koppie by die Samevloeiing-uitkykpunt geklim het op soek na ’n wispelturige selfoonsein, is lankal vort. Al die WhatsApps is gestuur. “Bokkie, ek is veilig.” “Liefie, ek het dit gemaak. Sien jou môre!” verbeel ek my is van die boodskappe wat nou van selfoontoring na selfoontoring suidwaarts en tuiswaarts flits. Maar ek wil ’n bietjie langer hier wegkruip van die buitewêreld en sy digitale tsoenami. Ek het pas vier dae lank fietsgery op die Tour de Tuli – van die Mapungubwenasionale park, deur Zimbabwe en Botswana se Tuli-blok en terug na ons kampplek hier aan die SA-kant van die samevloeiing van die Shashe-en die Limpoporivier. Ek is nou alleen op die koppie met ’n horison wat vinnig van skarlaken…