Innholdsfortegnelse for January 2018 i Weg!

ANDRÉ ROBBERTS van Gordonsbaai skryf: Dié jellievis het op die strand uitgespoel. Dis die eerste keer dat ek so een sien? Die seelewekenner GEORGINA JONES antwoord: Dit lyk na ’n kompasjellievis, Chrysaora fulgida. Jellievisse kan baie seer steek. As die skole jellievisse naby die kus in Valsbaai aankom, raak duik ’n nagmerrie. Dié menere het meer as 20 tentakels wat maklik aan jou vel kan raak en verstrengel raak in jou toerusting – en hulle steek selfs buite die water! Ek het al gehoor van ’n duiker wat ’n tentakel in sy mondstuk gekry het en toe in sy mond gesteek is. Eina! Terloops, het julle geweet die Japannese maak jellievisroomys... NATIE DU PREEZ van Reebok skryf: Ek het hierdie bosbok op ons dorp afgeneem. Is die bosbok wit, oud…

Jy kan nou agter jou rekenaar sit en die Otterroete “stap”, by die Bourke’s Luck-maalgate gaan draai of uitkyk oor die samevloeiing van die Limpopo- en Shasherivier doer in die verre noorde van die land. Ja, altesame 170 van Suid-Afrika se ikoniese staproetes en uitkykpunte is nou op Google Street View! ’n Span vrywilligers het in samewerking met Google Street View en Drive South Africa panoramiese foto’s van die roetes en uitkykpunte uitgereik – hier is onder meer roetes teen Tafelberg uit én van die wildtuin se wildernisstaproetes. Die roetes sluit beeldmateriaal van al Suid-Afrika se nasionale parke, 17 natuurreservate en ses van ons wêrelderfenisgebiede in. Nog altyd gewonder hoe lyk die Stadsaalgrotte? Nou kan jy jou verbeel jy staan sélf daar – vrot knieë en al. Of is jy…

Die jaar begin met ’n “supermaan” en ’n bloumaan in een maand! Kyk mooi na die maanfasetabel hier bo: Januarie het twee volmane – op die 2de en 31ste. Die tweede volmaan in dieselfde kalendermaand staan bekend as ’n bloumaan. Daar is gewoonlik elke drie jaar (of elke 2,716 jaar, as jy presies wil wees!) ’n bloumaan, maar daar is uitsonderings, soos vanjaar wanneer dit meer gereeld gebeur. Kom ons doen somme: Dit neem 29½ dae van volmaan tot volmaan, maar omdat Februarie so kort is, kan dit gebeur dat daar geen volmaan in Februarie is nie – juis as 31 Januarie ’n volmaan was. Dis wat vanjaar gebeur en daarom het Maart ook twee volmane. Wat 2018 verder uitsonder, is dat daar drie maande is met vyf maanfases elk.…

Uvongostrand, KwaZulu-Natal Ek het elke liewe somervakansie van my kinderjare deurgebring in Uvongo, ’n kusdorp noord van Margate, in ’n vakansiehuis wat my ma met haar broer en suster gedeel het. Ek en my suster het byna uit die kar geval as ons daar gestop het ná ’n lang rit van Johannesburg af. Ons sou dan na die klipperige strand oorkant ons huis hol, maar ons het die meeste van ons tyd op Uvongostrand deurgebring. Ons het ure lank op die strand baljaar... soms saam met my pa, Roy (foto onder). Uvongo is steeds ’n mooi plek, maar destyds was die strand wilder, meer dramaties. Die ou La Crete Hotel was nog nie gesloop om plek te maak vir verbeeldinglose vakansiewoonstelle nie. Die bisarre luukse ontwikkeling langs die waterval van…

EENDAGSLYPSKOOL Saterdag 24 Februarie 2018, Velmore-hotel, Centurion, Pretoria Saterdag 3 Februarie 2018, Evertsdal-gastehuis, Durbanville, Kaapstad HOEVEEL? R1 750 p.p., middagete ingesluit NAWEEKSLYPSKOOL 16-18 Maart 2018, Blesfontein-gasteplaas, Sutherland HOEVEEL? R3 400 p.p. vir die naweek. INGESLUIT Blyplek die Vrydag- en Saterdagaand op die gasteplaas (die plaas is 40 minute van Sutherland af geleë). Aandete die Vrydag- en Saterdagaand en ontbyt die Saterdag en Sondag. NIE INGESLUIT Vervoer en middagete die Saterdag. TYD Die werkswinkel begin om 3.30 nm. Vrydag en eindig om 12 nm. Sondag. BESPREEK NOU! INDIVIDUELE AANDAG MIDDAGETE INGESLUIT UITGEBREIDE KURSUSNOTAS Kontak Donvé Myburgh by 0214439830; donve.myburgh@media24.com…

WOODVILLE BIG TREE, SEWEPASSEPAD Daar staan ’n hele paar van hierdie ou outeniquageelhoutbome (Podocarpus falcatus, in die volksmond bekend as ’n kalander) in die Suid-Kaap se woude en hierdie een by Woodville naby Wildernis is seker die maklikste om by uit te kom. Dis ’n oupagrootjie van ’n boom, sowat 800 jaar oud. Om dit in konteks te stel: Nog voordat Marco Polo, Genghis Khan en William Wallace in die geskiedenisboeke verewig is, was hierdie boom al ’n twygie. Nou is dit ’n knewel, met sy kroon 33 m bo die grond en ’n stam met ’n omtrek van 12 m! Dis vredig om ’n bietjie by die boom te kom sit en die geritsel van bokkies en voëls in die ruigtes rondom jou in te neem. Ondervoets vorm jare…

Johan du Toit van Amanzimtoti vertel: In 1975 hou ons vir die eerste keer in die Kaap vakansie. Ons bly in Doringkloof, Centurion, en ons nuwe bure, wat Kapenaars is, inspireer ons om ’n lang toer te doen. Ons gaan onder meer verby Graaff-Reinet en al die pad tot op Stellenbosch (waar ons so baie wyn koop dat ons dit met die trein moet terugstuur na Pretoria), en uiteindelik terug huis toe via onder meer Mosselbaai en Kimberley. Ons gaan draai ook op Oudtshoorn, waar ons al die gewone goed doen: Ons besoek die Kangogrotte en ’n volstruisplaas en eet volstruissteak. Ons vat die pad na die bekende Swartbergpas en kom by ’n bord wat die weg na Gamkaskloof aandui. Ons ken glad nie die omgewing nie, en het ook…

Kan dit dieselfde bokkie wees? Ek het ’n déjà vu-ervaring gehad toe ek kyk na die leser Eddie Coombes se Krugerwildtuinfoto in die November-uitgawe se “Mense se Lense”. Ek kon my oë nie glo nie – ek het ’n byna identiese foto geneem, behalwe dat my klipspringer anderkant toe kyk. Eddie skryf hy het die foto geneem naby die Sirheni-ruskamp. Ek het dié foto op 17 Augustus 2015 geneem naby die Shimuwini-ruskamp op ’n luspaadjie langs die Letabarivier. Dit sal interessant wees om te weet wanneer Eddie sy foto geneem het. JOHN GILLHAM, Leisure Bay (Eddie het laat weet hy het in sy ou dagboek gaan kyk. Sy foto is inderdaad ook naby Shimuwini geneem op 7 September 2015. – Red.) Botswana vir ’n langnaweek Ons het onlangs gaan kamp…

Goed, dalk is ek bevooroordeeld, maar Kaapstad het van die beste strande in die wêreld! Natuurlik is Tafelberg ’n groot trekpleister, maar ek glo dis die strande wat die skiereiland spesiaal maak. Danksy die inwonende pikkewyne is Boulders een van die bekendste strande... Jy kan sommer tot by dié koddige outjies roei en gaan dagsê. Die kusdorp Langebaan lê noord van Kaapstad en is bekend (of berug?) vir sy winde. Dis een van die topbestemmings in die land vir vlieërplankry. Gelukkig vir dié van ons sonder planke gaan lê die wind gewoonlik laatmidag, net betyds vir ’n sonsondergangstappie langs die strand.…

By dié byderwetse proelokaal en restaurant is hier iets te drinke vir álmal, ook die kleinspan. Dis ’n smart plek – as jy hier instap, voel dit asof jy in Kloofstraat in Kaapstad of Maboneng in Johannesburg aangekom het. Kom sit aan in die blinknuwe proelokaal en kyk eers die proespyskaart goed deur – hier’s keuses in oorvloed: Die vier neefs het omtrent gewoeker. Deesdae maak hulle – buiten wyn en vonkelwyn – ook boetiekbier (Boetbier) én whiskey. Die Zari-reeks nie-alkoholiese wyn is ook hier te koop. Die proekombinasies van wyn, whiskey, bier... en allerlei versnaperinge is te prettig – van biltong en olywe tot Turkse lekkers en Zoo-koekies! Hier’s ook ’n proekombinasie vir kinders, met druiwesap en jellielekkers (R35). Daarna kan julle aanstap na die restaurant vir ’n alkoholiese…

Nagapies is klein, ratse apies wat slegs ná donker aktief is. Dis ’n groot en uiteenlopende primaatgroep en al meer spesies word by die lys gevoeg soos wat woude in Afrika verken word. In Engels word hulle “bushbabies” genoem, na aanleiding van die bosnagapie se onrusbarende roep, wat soos die gehuil van ’n baba klink. Die bosnagapie (thick-tailed bushbaby) is dan ook die grootste van al die nagapiespesies in Afrika – hulle weeg tot net meer as ’n kilogram. Nagapies is van die kleinste primate – die Rondo-nagapie wat in Tanzanië voorkom, weeg net 60 g! Ek dink die bosnagapie is ook die mooiste spesie – dit lyk kompleet soos ’n wollerige speelding. Hulle eet ’n verskeidenheid goed; die dieet sluit in insekte, vrugte en boomgom. Die bosnagapies skraap die…

Sluit in 2018 aan by Weg en Mpafa Travel op een van ons epiese toere. Jy kan kies tussen een van die standaardtoere of ’n fototoer, maar wees gerus: ’n Ervare gids sal altyd byderhand wees. Op dié fototoere sal daar ook ’n professionele fotograaf wees. Kom reis saam met ons deur die Okavangodelta, klim duine in die Namibwoestyn, soek veldblomme in die Weskus en ry Lesotho se hoogste bergpasse. TRANS-BOTSWANA 19-29 April 2018 28 Junie-8 Julie 2018 6-6 Augustus 2018 15-5 September 2018 11 dae, 10 nagte * R23 950 p.p. wat deel DRAKENSBERG, RHODES TOT WILDEKUS 10-16 Maart 2018 7 dae, 6 nagte * R12 950 p.p. wat deel RICHTERSVELD / SUIDE VAN NAMIBIË 20-29 Augustus 2018 10 dae, 9 nagte * R19 650 p.p. wat deel. TUINROETE…

DÍS WAT JY MOET WEET Hoe lank? 11 dae, 10 nagte Wanneer? 15-25 Maart 2018 15-25 Julie 2018 Waarvandaan vertrek die toer? Letlhakane, Botswana Prys R14 950 p.p. DIE TOERPRYS SLUIT IN • ’n professionele toerleier en ervare veldgids • drie smaaklike etes per dag • parktariewe, kamp en geadverteerde aktiwiteite • tweerigtingradio’s HIER’S DIE TOERPLAN DAG 1 Letlhakane na Kubu-eiland DAG 2 Kubu-eiland na Maun: Botetirivier DAG 3 Maun en die Okavangodelta DAG 4 Maun na Tsodilokoppies (Wêrelderfenisgebied) DAG 5 Tsodilo na Ngepi Camp (Namibië) DAG 6 Ngepi Camp: Besoek die Mahango-wildreservaat DAG 7 Ngepi Camp: Besoek die BwaBwata- nasionale park DAG 8 Ngepi Camp na Kasane DAG 9 Victoriawaterval DAG 10 Chobe- nasionale park DAG 11 Totsiens! Gaan na weg.co.za  vir die volledige reisplan. Bespreek jou plek by 044 535…

Suid-Afrika is die hoofstad van die dabbel-kêb-fôbaai-fô. Hier’s modelle te kus en keur van vervaardigers uit Japan, Amerika, Duitsland, en selfs Indië en China. En in die tweede helfte van 2018 kom skrop die Franse hane ook saam in die hok. Maar nie sonder ’n oënskynlike identiteitskrisis nie. Beskou jy die nuwe Renault Alaskan van nader, dan sien jy hy’s eintlik ’n Nissan Navara. En dis geen toeval nie, want wêreldwyd besit Renault vir Nissan, hoewel die Franse duidelik dink húlle interpretasie van die bakkie is beter. Maar is hy? Enjins, aandrywing en dravermoë bly onveranderd: ’n 2,3 ℓ-turbodiesel wat onderskeidelik 120 kW/403 Nm óf 140 kW / 450 Nm lewer terwyl hy ’n volle 3,5 ton kan sleep. ’n Sesspoed-handrat en sewespoed- outomatiese ratkas sal beskikbaar wees. Die twee…

Weg-vellies R800 Vellies is volksbesit. En nou kan jy pronk in Weg se eie vellies! Dié nommers se klassieke vorm pas mans- én vrouevoete. Maar die eintlike troefkaart is die gemak: As jy eers jou voete in Weg se vellies gesit het, sal jy niks anders wil dra nie... Weg-kamerasak R520 As daar een stuk toerusting is wat sy eie sak verdien, is dit jou kamera. Hierdie sak is gemaak van sterk seil aan die buitekant met stewige wande en ’n sagte binnevoering om jou fototoerusting te beskerm. Reiskussing met geheuespons R200 Weg 2018-kalender R250 Die Weg-fotograwe Toast Coetzer, Sophia van Taak, Shelley Christians, Esma Marnewick, Erns Grundling en François Haasbroek se mooiste foto’s pryk op hierdie duursame A4-muurkalender. Weg-sak R950 Hierdie 65 liter-sak is van swaardiensseilmateriaal gemaak en…

‘Asante sana, Kenia’ (baie dankie!) Ná 53 jaar in Suid-Afrika besluit ons om in Kenia vakansie te hou. Ons moes dit lankal gedoen het! Ons hou nie van pakkettoere, toerbusse en skedules nie; dus kry ons ’n ou Pajero as ’n huurkar. As jy Gauteng se taxi’s kan trotseer, gaan Kenia se verkeer geen probleem wees nie. Met die verhuringsagent, Michael, se laaste woorde in my kop – “don’t worry about the dents and scratches, it will come back with more, karibo (welkom in Swahili)” – pak ons die 2 500 km deur Kenia. Ons het van die hoofstad, Nairobi, af ’n sirkelroete gery en onder meer die Maasai Mara- nasionale park, Groot-Skeurvallei, Mombasa, Dianistrand, Wasini-eiland en Tsavo- nasionale park aangedoen. In twee weke het ons vriende gemaak met die…

BUITELUGFLIEKS: KRY DIE SPRINGMIELIES! Hoe klink ’n fliekaand onder die sterre? Dis somer en dus tyd vir die Galileo-buitelugfliekteaters. Dit bied Kapenaars die kans om ’n goedvoelfliek (van The Devil Wears Prada tot The Sound of Music) te kyk by verskillende plekke in en om Kaapstad – van Kirstenbosch tot Boschendal naby Franschhoek. Jy kan jou eie piekniekmandjie pak of iets te ete koop by die spesifieke venue. Maak net vooraf seker: Sommige teaters laat nie drank toe nie. Wanneer? Die meeste aande tot die einde April. Kry die program by thegalileo.co.za  – ook om te sien watter flieks jy kan kyk. Tyd Die hekke maak gewoonlik om 6 nm. oop en die fliek begin wanneer die son gesak het (gewoonlik rondom 8.30 nm.) Koste R89, R97 met…

Die Soutpansbergreeks het heelwat spesies wat net hier voorkom, en unieke ekostelsels soos die Soutpansberg-bergbosveld. Juis daarom is die Trust vir Bedreigde Natuurlewe (EWT) besig met ’n grootskaalse projek om ’n groot aaneenlopende beskermde gebied van 230 km² hier te skep – van die Luvhondo- private natuurreservaat naby die westelike punt van die berg, ooswaarts tot by die Happy Restprovinsiale natuurreservaat. Kyk hier na van die statistiek oor dié gebied se biodiversiteit: 6 Hier kom soveel verskillende biome voor – woud, struikgewas, savanne, grasveld, fynbos en vleiland. 19 Hier is soveel spesies skerpioene – twee daarvan kom net hier voor, soos die yslike Soutpansberg-rotsskerpioen (Hadogenes soutpansbergensis), een van die grootste skerpioene in die wêreld. Die mannetjies kan meer as 20 cm lank wees, maar hulle gif is swak en hulle…

Van waar die liefde vir die buitelewe? Ek het in Kaapstad grootgeword. Ons het kleintyd gereeld op my oupa se kleinhoewe aan die voet van die Helderberg in Somerset-Wes gekuier waar ons lang ente gestap het en die voëls en insekte dopgehou het. My ouers het ons gesin ook ’n slag wildtuin toe gevat. Ek was nog altyd besorg oor die omgewing – ek was op hoërskool sekretaresse van die Trust vir Kaapse Vleilande, het gehelp om pikkewyne te rehabiliteer en by die Dierebeskermingsvereniging as vrywilliger gewerk. Tóé het bewaring soos ’n onmoontlike taak gevoel, maar nou kan ek dit verdeel in meer doenbare (ek hoop so!) dele wat ek een vir een kan aanpak. Wat behels jou werk as gebiedsbestuurder? Ek moet die biodiversiteit- en kultuurerfenisbates bestuur, asook die…

‘Maar Chris verduidelik vir my dat Uncle Charlie ’n plek buite Johannesburg is waar alle vreemde mense gehaal kom word en dan vat die Johannesburgers jou die stad in.’ Die Donderdagaand jaag my ma my vroeg kamer toe. Ons moet almal vroeg gaan slaap, want Vrydagaand as my pa van die werk af kom, ry ons Johannesburg toe vir my ma se jonger suster se troue. Daar is al baie gepraat en beplan aan die ryery bruilof toe. My ouma het ’n paar dae vantevore al uit die Baviaanskloof Port Elizabeth toe gekom sodat sy kan saamgaan. Ons is ses wat Johannesburg toe ry vir die troue. Johannesburg is baie ver – omtrent 750 myl. Nie een van ons was al in Johannesburg nie; nie eens my ouma wat al…

‘Dit was ’n ander soort water; swem het nie gehelp nie,” sê Francis van Wyk. Ons sit in Laingsburg se Vloedmuseum waarvan sy die kurator is en blaai deur fotoalbums van daardie Sondag. “Só het die hoofstraat gelyk – in vodde. Kyk die gebuigde lamppale, dit wys jou die geweld van die water.” Haar opmerkings klink saaklik. In haar sagte blou oë kan ek niks bespeur van wat hulle daardie dag moes aanskou nie. “Só het ons ná die vloed gelewe, in ’n tentedorp. Jy’t in ’n ry gestaan en die army het vir jou kos gegee.” Die volgende foto is ’n gelykte, met slegs plek-plek die verwronge uitstulpings van wat eens hier was. Francis streel oor ’n paar sementblokke op die voorgrond: “Die ouetehuis se fondamente,” sug sy dan.…

ELLA LABUSCHAGNE @ellaplabuschagne Canon EOS 700D Canon 55-250 mm-lens ELLA VERTEL: Ons woon in Mbombela (Nelspruit) en besoek elke maand vir twee dae die Krugerwildtuin om batterye te laai. Die wildtuin gaan nie vir my net oor die Groot Vyf nie, maar ook die kleinste diertjies en voëls. Ons ry gewoonlik in die suide rond omdat dit naby ons tuisdorp is. Van my gunstelingplekke om foto’s te neem is Lake Panic, die Biyamiti-stuwal, Transportdam en Shitlhavedam. By die Onder-Sabiebrug is van die mooiste sonsopkomste. By die Sunsetdam is dit weer die sonsondergange, om nie eens te praat van die wonderlike dierelewe nie. Dié slag het ons egter die voorreg gehad om twee weke lank die wildtuin van suid na noord deur te ry. Ons reis het by die Phabenihek begin.…

Altesame vyf Suid-Afrikaanse fotograwe tel vanjaar onder die top-100 in die hoogs aangeskrewe kompetisie Natuurfotograaf van die Jaar*. Die fotojoernalis Brent Stirton het die algehele prys gewen vir sy foto van ’n swartrenoster in die Hluhluwe-iMfoloziwildreservaat in KwaZulu-Natal (sien Weg #158). Hy is ook vereer as Natuurfotojoernalis in die kategorie Stories vir sy artikel oor renosterstropery in Suid-Afrika. Die bekroonde onderwaterfotograaf Thomas Peschak is benoem as Natuurfotograaf van die Jaar vir die Portefeuljetoekenning vir sy reeks Realm of the Seychelles. Dis ses foto’s wat die verstommende biodiversiteit van hierdie eilandketting uitbeeld. Die ander drie Suid-Afrikaners – Peter Delaney, Greg du Toit en Johan Mullineux – is ook benoem. Delaney, wat nou in Ierland woon, het gewen in die kategorie Diereportrette. Du Toit was ’n finalis in die kategorie Swart-wit en…

Nie almal van ons is gelukkig genoeg om ’n oom met ’n plaas te hê nie, maar daar is darem Oewerzicht... Kooitjie en Isa Viljoen woeker nie net met appels, pere en skape nie; hulle boer ook met gaste. Hulle het dié oord in die kleine op hulle plaas langs die Sonderendrivier aan die voet van die gelyknamige berg geskep. (Amper ál die blyplekke het ’n uitsig oor die bergtoppe wat soos ’n ry olifante oor die landskap waghou.) ’n Mens kan uit die staanspoor sien iemand is lief vir die plek. Die gronde is goed versorg, die huisies se dekor keurig en met jou aankoms wag ’n varsgebakte broodjie op die kombuistafel. Vroegoggend kom vly ’n skaaphond hom neer voor jou stoep, skape blêr terwyl hulle hulle tyd verwyl…

Sophia het douvoordag op die R357 van Nieuwoudtville af in die rigting van Loeriesfontein gery om die kokerboomwoud langs dié pad met sonsopkoms af te neem. Enkele kilometers buite die dorp vang haar oog ’n stofwolkie wat uit die veld aankom: ’n Skaaptrop op pad na die watertrog hier teen die draad. Sy’t stilgehou, oor die draad gespring en haarself gaan klein maak agter die trog. Maar dit het nie die skape geflous nie – die voorstes het onmiddellik vasgesteek toe hulle die vreemde skepsel by hulle drinkplek gewaar. Die agterstes was egter nog dorstig en volspoed op pad en het ’n stoffie opgeskop – dit het hulle silhoeëtte mooi teen die agtergrond laat uitstaan. Danksy hulle bolronde lyfies en bak ore spel dié skaduvorms onmiskenbaar “skaap”. (Veral die een…