Innholdsfortegnelse for January 2016 i Weg!

Gee daai voël ’n Rennie Ons was vanjaar die 21ste keer in die Kgalagadi-oorgrenspark. Die meeste mense wat die park die eerste keer besoek, is leeubehep en loop dikwels ander besonderse gebeure mis. Ons was op pad terug van die Auchterlonie-piekniekplek na die Nossob-ruskamp. Soos alle veteraanbesoekers weet ons daar gebeur altyd iets spesiaals – jy moet net jou oë en ore oophou. Ons sien toe twee sekretarisvoëls wat uit die Nossobrivierbedding teen die skuinste op loop en een van hulle pik heftig aan iets op die grond. Groot was ons verbasing toe die sekretarisvoël regop kom met ’n wriemelende pofadder in die snawel. Die voël het dadelik begin sluk. Toe die slang ingesluk is, kon jy duidelik sien hoe dit in die voël se krop beweeg. Dit was een…

Bergkwaggapark kry nog twee leeus Jou kanse om ’n leeu in die Bergkwagga- nasionale park in die Oos-Kaap te sien het verdubbel nadat twee leeuwyfies onlangs hulle intrek geneem het. Die wyfies is sowat twee jaar oud en deel die reservaat se 280 km2 met die twee mannetjies, wat al twee vyf jaar oud is – die parkbestuur hoop die leeus sal saam ’n trop vorm. Toe die twee mannetjies in April 2013 na die park gebring is, was hulle die eerste vrylopende leeus in die omgewing in meer as 130 jaar. Nuwe blyplek by Pafuri Die Krugerwildtuin het ’n nuwe kamp in die noorde bygekry. Die Pafuri Border-ruskamp is sowat 10 km van die Pafuri-piekniekplek af. Voorheen was die naaste Sanparke-slaapplek aan dié deel van die Kruger sowat 70…

Tam’JaZi, Alexandria, Oos-Kaap Hierdie padstal het iets vir elkeen in die gesin. Vir die kinders is hier ’n klimraam, troeteldieretuin en speelplek met oulike mopkop-voëlverskrikkers. Vir die grootmense is hier bordjies met woordspelings (’n klip wat in die lug hang, word “Klipdrift” gemerk) en heerlike ingelegde produkte soos kerriepynappel en lemoenskil. Dis pynappelwêreld; probeer die pynappelsap (R12 vir 500 ml). Of wat van fynbosheuning (R42)? Die koffiewinkel bedien ook ontbyt en ligte middagetes vir tussen R30 en R60. En as jy gewonder het: Tam’JaZi staan vir die name van die eienaar, Sandy Zehmke, se kinders (Tammy, Jason en Zarrin). Waar? Langs die R72, 5 km voor Alexandria aan die Port Elizabethkant. Kontak Sandy 046 653 0914; 072 729 5355…

Antarktika het ’n wilde skoonheid; ’n plek waar jy die polsslag van die aarde kan voel. In die somermaande – van November tot Maart – skyn die son vir 22 uur per dag. En as die wind nie waai nie, is die landskap doodstil. In November broei klein pikkewyntjies uit onder hulle ouers se waaksame oë terwyl die landskap stadig ontdooi ná die winter en kleurvolle mos kop uitsteek. In die lug sweef albatrosse, stormvoëls en meeue. Teen Februarie maak ’n oorvloed jong voëls en robbe hulle verskyning. Antarktika is groter as Europa en Australië, met ’n landmassa van sowat 14 miljoen km², maar net sowat 1% hiervan is sigbaar as berge en kuslyn; die res is bedek met ys. Die Wit Vasteland is inderdaad die koudste en winderigste plek…

Wat het koningin Elizabeth, Elvis, Mike Tyson, Noag en Bles Bridges gemeen? Elkeen het al ’n duif se stertvere platgestryk en hom vrygelaat met die hoop dat hy weer sal terugkom. Want dis wat ’n duif doen – hy sal altyd weer terugvlieg huis toe. Nugter weet hoe hulle dit regkry. Party beweer dit het iets met die aarde se magneetvelde uit te waai en ander glo ’n duif hoor bitterlae klankfrekwensies wat van die landskap om hom af terugbons. Maar niemand kan regtig sê hoe daardie korreltjie grysstof oor honderde kilometers koers hou nie. Vir ’n buitestaander lyk die vlieg van duiwe dalk na ’n stokperdjie vir ou ooms. Maar gaan sit ’n bietjie langs ’n vlieghok en hou dop hoe ’n duif in die lug speel voordat hy…

Die naam Peter Bridgeford ontlok dikwels die volgende reaksie by Namibiërs: “Sjoe, dis nou vir jou ’n goeie mens daai.” Dis inderdaad so – Peter werk immers al 24 jaar sonder ophou om swartaasvoëls in Namibië te bewaar. Gratis. “Ek wil net die aasvoëls sien gedy,” sê hy. “Dis ’n groot genoeg beloning.” Peter het die grootste deel van sy loopbaan in die Namibwoestyn deurgebring as bewaringsbeampte vir die departement van omgewing en toerisme. Hy het gewerk in die Skedelkus- nasionale park, Namib-Naukluft- nasionale park en toe by een van die grootste privaatnatuurreservate in Suider-Afrika, die Namibrand-natuurreservaat. “Om ’n park te bestuur is nogal soos om te boer, maar jou plaas is net vrekgroot. Jy moet sorg dat daar genoeg water vir die diere is, gedurig windpompe, heinings en paaie…

Obie Oberholzer is een van Suid-Afrika se mees geliefde fotograwe. Hy het bekend geword vir sy ongewone portrette van mense landwyd, maar hy is ook ’n goeie landskapfotograaf met ’n oog vir detail én ’n gerespekteerde kunsfotograaf. In hierdie reeks foto’s fokus hy op reis- en straatfotografie. Sy bestemming? Kuba, een van die skilderagtigste en polities mees komplekse lande in die moderne geskiedenis. Obie het in Mei vanjaar daar gaan draai, geïnspireer deur Che Guevara. Hy het meer as ’n maand sonder ’n motor gereis – hy het verkies om te stap. “Ek het fikser geword,” sê hy. “En dit het my gedwing om openbare vervoer te gebruik, wat wonderlik was vir straatfotografie.” Hierdie soort fotografie is anders as Obie se gewone werk, wat dikwels fyn beplanning en ingewikkelde beligting…

DAG 1 5,5 KM Ons ontmoet by die Garden Route Mall net buite George en klim in die Toyota Fortuners – reg vir die langpad. My seuns Jaco en Erick kom van Bloemfontein af en my swaer Burger Malherbe van Kaapstad. My ander swaer, Arie Penning, en sy vriend, Neels du Toit, het van Johannesburg af gevlieg. Van hier af ry ons teerpad langs met die Fortuners tot by Wildernis. En ek mag bestuur! Ek is baie lief vir my twee Toyotas by die huis: ’n Toyota 1200-bakkie, 1980-model (Ferdie se bakgat storie oor dié bakkie het hierdie prys gewen. Gaan lees hom by www.weg.co.za - Red.) en ’n Toyota Camry – die beste Toyota-sedan wat nog ooit gemaak is. Hy loop die sagste van alle motors op ’n grondpad. Ek…

In Pretoria oor ’n naweek? Mik dan vir die hoofstad se lekkerste biergier – die Capital Craft Beer Academy. Hier’s sowat 25 verskillende tapbiere plus sowat 60 plaaslike biere en appelbiere én ’n verstommende 104 soorte bier uit die buiteland. Hier’s biere met ’n peer-, aarbeiof wildebessie-ondertoon van die Abro-brouery in Swede, Brouwerij Bosteels (België) se Tripel Karmeliet en Pauwel Kwak is op die lys, asook ’n rits Trappiste-biere van die Nederlandse De Koningshoevenbrouery. Ag, die lys is lank: Grapo Modelo uit Mexiko, Erdinger uit Duitsland, Het Anker uit België... Die pryse wissel van billik tot buitensporig – hoe lyk dit met ’n 500 ml Baladin-bier uit Italië vir R500? Jy kan ook ’n proe van die reeks tapbiere doen – ’n 160 mlbiertjie kos tussen R9 en R33. Maar…

’n Enkele droë stomp wat verlate staan op ’n kurkdroë pan met ’n enorme donkeroranje duin in die agtergrond... Dié toneel pryk op bykans elke Namibiese toerismebrosjure. Dié bekende fotomodelduin lê in die Namib-Naukluft- nasionale park: Big Daddy op die Dooievleipan in Sossusvlei. Big Daddy (325 m) is slegs 50 m laer as Duin 7 naby Walvisbaai, die hoogste duin in die wêreld. Oorkant Big Daddy is Dooievlei se naashoogste duin, Big Mama (265 m). As jou milt saamspeel, kan jy dié duine uitklim, maar Duin 45 is ’n veel makliker opsie. Dis net 80 m hoog en slegs 45 km (vandaar die naam) van Sesriem af. Die Sossusvlei-hek in die park se Sesriemkamp maak ’n uur voor sonop oop. As jy hier kamp en vroeg wikkel, kan jy op…

CHARLOTTE AUGUSTYN van Bloemfontein skryf: Ek het hierdie foto geneem in die Mokala- nasionale park naby Kimberley. Die kameelperde se nekke was inmekaar geweef. Wat beteken die gedrag? Die wildlewekenner L.D. VAN ESSEN antwoord: Sodra jong kameelperde vir hulleself kan sorg, sluit hulle aan by ’n “vrygesel”- groep. Die kameelperde op die foto lyk soos bulle, dus ’n vrygeselgroep. Volwasse bulle bepaal dominansie deur te skerm (“sparring”): Twee bulle staan teenoor mekaar met stywe bene. Hulle vryf hulle nekke en koppe teen mekaar en vleg hulle nekke. Dan leun hulle teen mekaar om die teenstaander se krag te bepaal. Daarna gaan hulle oor na necking en swaai hulle koppe na mekaar met die horings wat mik vir die teenstander se boude, ribbes of nek. Dié skermoefeninge duur gewoonlik nie lank…

Laat die natuurlewefoto’s in Weg jou wens jy kon ook só ’n olifantfoto neem, of as jy net in Botswana kan kom, sou jy ook daai sonsondergangfoto kon neem... Wel, wat doen jy in Aprilmaand? Kom saam op Weg en Mpafa/ Bhejane se gewilde selfry-fototoer deur Botswana. Heng, vir meer fotogeniese bestemmings op een vakansie kan jy nie vra nie: die Okavangorivier, Makgadikgadipanne, Caprivistrook, Choberivier én die Victoria-waterval. Wie gaan saam? Weg se fotoghoeroes Shelley Christians (fotoredakteur) en Toast Coetzer (reisredakteur) gaan help slyp aan jou fotografievaardighede. Jy kan sommer al jou kameravrae om die kampvuur vra. Of jy nou met ’n D-SLR met ’n lang lens skiet, of bloot met ’n brugkamera of selfs mik-en-druk – jy sal iets nuuts op die toer leer. Waar bly ons? Ons bly…

Hier op Knysna loop ’n dorpslegende van ’n ou seevaarder wat met sy seiljag opgevaar het in die Knysnarivier, sy anker laat sak het en net daar gebly het. “Ek het hom meer as tien jaar gelede daar gesien,” vertel iemand my. “Hy het nou sy boot uit die water gehaal, net onderkant die ou drif,” las ’n ander dorpenaar by. Dis ’n koue dag in Julie wanneer ek by Fantoompas opry en die afdraaiplek so ’n halwe kilometer onderkant die ou drif vind. Die konsertinahek teen die skouer van die grondpad is styf gespan. Hier was duidelik lanklaas ander karre in. ’n Ent met die paadjie aan, agter ’n lappie bome, kry ek die vervalle ou opstal met die seiljag langsaan. Die blou katamaran, ewe gehawend, staan masloos in…

Maak 2016 die jaar van nuwe plekke. Prop die kinders in die motor, stof jou paddavoete af, pak jou verkyker in en laai jou kamerabatterye. En val dan in die pad saam met Mpafa Travel vir die reis van ’n leeftyd. Kamp saam onder die sterre, roei met ’n mokoro in die Okavangodelta, groet ’n karetskilpad, voel die sproei van die Victoriawaterval op jou gesig en nog baie meer... TRANS-BOTSWANA 11 dae / 10 nagte • 19-29 April • 28 Junie-8 Julie • 6-16 Augustus • 15-25 September RICHTERSVELD 10 dae / 9 nagte • 13-22 Augustus ZIMBABWE 12 dae / 11 nagte • 20-31 Julie RENOSTERS, RIWWE EN SEESKILPAAIE 9 dae / 8 nagte • 29 November-7 Desember TUINROETE, BAVIAANS TOT ADDO 7 dae / 6 nagte • 6-12 Februarie BERG TOT STRANDE ›WILDEKUS› 7 dae /…

BOTTELS 1 Checkers-bottel ’n Geïsoleerde dubbelwandbottel kos maklik hier by die R300. Ek was dus opgewonde om een te kry vir slegs R40. Dit het inderdaad ’n dubbelwandbou, wat die inhoud effens beter isoleer as ’n gewone waterbottel, en dit lek nie. Al wat pla, is dat jou water ’n plastieknasmaak het... Ek het ’n bietjie navorsing gedoen en uitgevind die BPA-vrye HDPE (’n soort plastiek) waarmee dié bottel gemaak word, is eintlik veiliger as van die deftiger plastieksoorte wat vir duurder bottels gebruik word. Ek weet egter nie of jou smaakknoppies dít gaan glo nie. R40 by Checkers 2 Maxed-ysstokkiewaterbottel Hierdie 500 ml-waterbottel is stewig en lyk spiekeries. Dis gemaak van taai BPA-vrye plastiek en die mates aan die buitekant is nuttig vir wanneer jy energiedrankies (of ’n knertsie)…

KAROOPASSE EN -POORTE Ervaar albei kante van die Swartbergpas – die golwende heuwels van die Klein-Karoo en die vlaktes van die Groot-Karoo – én die Tuinroete se Montagupas. TOERBESONDERHEDE Datums 25-29 Februarie 2016; 21-25 April 2016 Hoe lank is die toer? 5 dae; 4 nagte Gemiddelde daaglikse afstand 30 km-50 km Vertrek vanaf Queens Hotel, Oudtshoorn Blyplek Hotelle, gastehuise en ’n spesiale Dryland-kampterrein Koste R7 950 per volwassene; R3 975 vir kinders jonger as 12 (30% bykomend vir enkelbesprekings). REISPLAN Dag 1 Die toer begin by die Queens Hotel op Oudtshoorn. Van daar word die groep vervoer na die Chandelier Game Lodge vir ’n rit om bene los te maak en die fietse te toets. Dan is dit terug hotel toe vir aandete. Dag 2 Ná ontbyt word die groep…

Elandskloof is so storieboekagtig as wat ’n plaas kan wees. Die koeie is vet, die grasvelde is groen, en laatmiddag versier pienk wolke die berge en ’n houtrookspoortjie warrel uit elke huisie se skoorsteen. Én riviertjies kabbel onderdeur klipbruggies en swaar boomtakke. Stap saam met die kinders na die speelplek (hier’s ’n trampolien, swaaie en ’n klimraam), kies koers kloof toe al langs die tweespoorpad, swem in die dam, ry bergfiets deur ’n boord of sit net agteroor op die stoep. Verblyf Hier is baie opsies vir gesinne van alle groottes. Die Willow-kothuis het plek vir tot nege mense (R2 200 p.n.); die vier grasdakkothuise het plek vir twee tot sewe mense (vanaf R800 p.n.); en die vyf Riversidekothuise het onder plek vir tot ses mense (R1 350) en nog…

Tjokka, die Suid-Afrikaanse naam vir die inheemse inkvisspesie Loligo reynaudii, is die lewenslyn van baie Oos-Kaapse dorpe. In Oktober en November is die visvangseisoen gesluit, wat ’n mens kans gee om saam met hierdie ongelooflike ongewerwelde visse te duik en hulle af te neem wanneer hulle byeenkom om voort te plant. Dis ’n seldsame ervaring om in die donkergroen water bo die helderoranje eierbeddings te dobber en die voorplantingsritueel te sien. Mannetjies en wyfies kom polsend byeen, met die kleure wat verander en hulle yslike oë wat die duikliggies weerkaats terwyl haaie, pylsterte en ander roofvisse in sirkels nader kom vir ’n maklike maaltyd. Die somer is hier, en op die Hoëveld beteken dit donderweer en weerlig! Op dié foto verlig ’n kragtige donderstorm die lug bo Johannesburg. As jy…

Hoekom slange? Ek het in Durban grootgeword, maar die meeste van my vakansies op familieplase in Noordwes en Mpumalanga deurgebring. Hier het ek baie te doen gehad met slange – baiekeer waar slange doodgemaak is. Ek het my eerste slang, ’n onskadelike bruin huisslang, op sewejarige ouderdom gevang (in ons erf in Durban). Al die mites oor slange en ons onvermoë om dié glibberige gediertes te verstaan het ’n groot rol gespeel in my belangstelling. Wat behels jou werk? Ek het die ASI ongeveer drie jaar gelede gestig ( africansnakebiteinstitute.com ). Ek bied opleiding aan oor slangbewustheid, uitkenning, noodhulp vir slangbyte, en ook slanghanteringskursusse. Dit is ’n geweldige opvoedingstaak en my kliënte sluit groot maatskappye soos Eskom en Sasol in. Ek bied ook landwyd kursusse aan vir…

Waar ’n klipkoppie is, is ’n klipspringer...Of so voel dit in elk geval. Klipspringers is nie beperk tot reservate nie; dus sien ’n mens hulle dikwels buite beskermde gebiede. Dié beskeie bokkie is een van die boeiendste bokkies op die vasteland. Hulle is op verskeie maniere spesiaal aangepas vir hulle lewe tussen die rotse. Elke individuele haar is hol en byna soos ’n ystervarkpen. Hierdie dik mat hare beskerm hulle glo as hulle sou val en bied uiters doeltreffende isolasie in die dier se koue, bergagtige habitat. Die vroeë setlaars het gou die unieke “kussing”-effek van klipspringerhare besef en dit gebruik om saals op te stop. Klipspringers se hoewe is só gevorm dat die bokkies op die puntjies van hulle hoewe loop. Namate die hoewe verweer, vorm dit ’n silindervormige…

Onder ons lê die bos byna spookstil. Die wind roer g’n blaar. Selfs die voëltjies swyg. Ons sit op ’n ruwe klipknoets, oortrek van klipmos in drie skakerings – lemmetjiegroen, binnepampoenoranje, fluweelwit. Hulle sê die teenwoordigheid van klipmos is gewoonlik ’n teken dat die lug skoon en onbesoedel is. Met elke inasem hier by Skeurkrans voel dit só. Skeurkrans is ’n plaas in die Waterberg, sowat 54 km van Mookgophong af. Ek is hier saam met ’n vriendin uit Johannesburg, Leanne Rencken. Dit is Saterdagmiddag – ons het vir vanaand en môreaand bespreek. Maandag douvoordag vat Leanne weer die pad terug Johannesburg toe, sowat 2½ uur se ry van hier. Dié afstand maak Skeurkrans ’n perfekte naweekplek indien jy in Gauteng woon. Skeurkrans het twee roetes om te stap: die…

DAVE PETERS Sony A100 Sigma 170-500 mm-lens DAVE VERTEL: Ek het hierdie foto by die Giant’s Castle-aasvoëlrestaurant in die Drakensberg geneem. Die aasvoël lyk behoorlik bekaf nadat die rooijakkals sy ete gegaps het – dís wat die foto maak! By dié “restaurant” word die vleis natuurlik spesifiek uitgesit vir die aasvoëls, maar die opportunistiese jakkalse is altyd vinnig daar om munt te slaan as die aasvoëls stadig uit die blokke is. Dis ’n stryd tussen die twee spesies wat seker nooit sal ophou nie. SHELLEY SÊ: Ja-nee, daai kyk sê dit alles! Wie’t gesê diere wys nie hulle emosies nie? Dié aasvoël is duidelik baie suur. Dave se sluiterspoed van 1/1 250ste van ’n sekonde was in die kol omdat dit vinnig genoeg was om die aksie te vries. Wanneer…

Namakwaland, Richtersveld en Suidelike Namibië Het jy al die Namakwalandse blomme of die ooptes van die Richtersveld gadegeslaan? Of die wildeperde van die Namib of Kolmanskop gesien? Het jy al afgetuur in die dieptes van die Visriviercanyon? Reël vandag jou verlof en gaan op reis met Weg se toervennoot! TOERINLIGTING Datums 13-22 Augustus 2016 Hoe lank is die toer? 10 dae, 9 nagte Van waar vertrek die toer? Kamieskroon, Namakwaland Eindpunt? Aussenkehr, Namibië Waar slaap ons? Formele en suite-verblyf Prys R18 650 p.p. (30% bykomend vir enkelbesprekings) WAARVOOR SORG EK? • Enige 4x2 met ’n goeie grondvryhoogte en ewenaarslot (ook brandstof en grenspostariewe) • Drankies en snoepgoed • Kampstoele • Julle paspoorte • Persoonlike toerusting AVONTUURTOERREISPLAN DAG 1 Ons avontuur begin naby Kamieskroon en ons gaan kyk na die daisies in die Skilpaddeel van die…

Die meeste duine is soos ’n stoep; net sonder potplante en ’n hond wat by jou voete dut. Maar duinsit en stoepsit is tog ook dieselfde: Albei is ’n goeie plek vir ’n oggendkoffie of skemerkelkie. Dis net die moeite om bo-op die kruin uit te kom wat maak dat jy soms verby hou. Maar as jy eers teen hom begin uitbeur het en voel hoe sy warm sand om jou enkels sluit, is jy bly jy is daar. Bo gekom, draai ’n mens altyd met groot genoegdoening om om terug te kyk op jou eie spore, en nog verby dit – tot waar net jy nou kan sien. Sit totdat ’n walletjie sand om jou boude vasgewaai lê. Of die korrels só warm gebak het dat jy bang is…

Die Ou Lettere- en Ou Chemiegebou is die oudste geboue op die Universiteit van Pretoria se kampus. Die hoeksteen vir die Ou Letteregebou is op 3 Augustus 1910 gelê nadat die destydse koloniale sekretaris, genl. J.C. Smuts, £40 000 begroot het vir die bou van ’n kollege. Die universiteit (toe nog die Transvaalse Universiteitkollege) kon in September 1911 by die twee geboue intrek – in daardie stadium was daar 62 studente, 7 professore, 6 dosente en 1 sekretaresse. En daar was net twee studierigtings – lettere en wetenskappe. Vir die trek is die meubels in strooi verpak. Volgens oorlewering het studente die strooi in ’n hooimied teen die gebou se buitekant gestapel – dit was ’n matras vir die dapperes wat by die balkon wou afspring! In 1951 is nóg…