Innholdsfortegnelse for Lente 2022 i Weg! Platteland

Middagete se kant op 23 Junie val ons in die pad uit Bloem-fontein met ’n bespreking om die aand op Williston – 650km weg – oor te slaap. Ons wil ’n opwindende ander pad probeer en die GPS spoeg drie moontlike roetes uit. Natuurlik kies ons nié die langste een oor Kimberley nie. Enige regdenkende, haas-tige mens sal mos die tjoeftjafpad kies – die R48 na Luckhoff en Koffiefontein, afdraai op die R705 na Jacobsdal en dan aansluit by die N12 na Hopetown. Dit word een van die senutergendste ritte wat ons nog op ’n “pad” beleef het. Die aankomende verkeer, meestal lorries, voel soos dodelike missiele wat op jou afpyl soos hulle tot enkele meters voor jou nog in jóú baan ry om die oorblywende lappe teer die beste…

Om heeljaar te plant, snoei, bemes, nat te lei en onkruid uit te trek is harde werk, maar op Tuindag mág jy agteroor sit, jou tuin geniet en dit met ander deel – dit maak nie saak of jou tuin net ’n paar malvas in potte op jou stoep is nie. Óf kiers koers na die veld agter julle woon-stelblok,’n kwekery of ’n spogtuin in die buurt. Maar op 9 Oktober vier jy dit! Die Tuindag-organiseerders stel voor jy geniet vroegoggend ’n koppie rooibostee met beskuit in jou tuin, natuurlik met ’n blommekroon op die kop. Of hou ’n piekniek, ruil plante uit met jou vriende of kuier die aand onder bome met liggies. Kontak gardenday.co.za…

Soos jy dieVanderkloof-dam uit die noorde nader – Bloemfontein oor, dan Koffiefontein en Luckhoff – split die pad omtrent 1,6km voor die damwal. As jy regs draai, ry jy met ’n brug oor die Oranje-rivier vanwaar jy ’n uitsig het op die damwal stroomaf. As jy links hou, ry jy 107m bo die rivier oor die hoogste damwal in die land. Op die damwal steek ’n mens ook die grens oor tussen die Vrystaat en die Noord-Kaap, met die dorpie self wat net-net in Kaapland lê. Die Vanderkloofdam het verlede jaar van die vroegsomer tot vanjaar in die laatherfs oorgeloop. Hierdie massa water in die droë landskap betrap ’n mens heeltemal onkant. Dit is ’n ware oase in die Bo-Karoo, bespikkel met kaktusse en struike en berge wat jou van…

Dertig jaar gelede het Robert Redford ’n fliekweergawe gemaak van die semi-biografiese roman deur Norman Mac-lean oor ’n rivier, vlieghengel en ’n komplekse gesins-dinamika. Reg oor die wêreld is mense gefassineer deur die karakters, meegesleur deur die rivier met sy immerveranderende buie, en tot trane gedryf deur die verteller se laaste woorde: “Eventually, all things merge into one, and a river runs through it. The river was cut by the world’s great flood and runs over rocks from the basement of time. On some of the rocks are timeless raindrops. Under the rocks are the words, and some of the words are theirs. I am haunted by waters.” Die mens is nog altyd gefassineer deur oseane, riviere, mere en ander water-massas. Jysou dalk dink dit is omdat ons voorvaders honderde…

Diebasiese beginsels Maanfases Net soos die swaartekrag van die maan seevlakke laat styg en daal, het dit ook ’n invloed op die vog in die grond. Saad absorbeer meer water met volmaan en nuwemaan, omdat meer vog na die grondoppervlak getrek word. Dit laat saad uitswel en lei tot beter ontkieming en sterker plante. Die maan beïnvloed plantegroei ook deur middel van geotropie (die manier waarop plante in ooreenstemming met die rigting van die aarde se swaartekrag groei). Die wortels groei ondertoe, in die rigting van die swaartekrag, en die stele in die teenoorgestelde rigting. • Nuwemaan tot Eerste kwartier (groeiende maan) – halfvrugbaar Dit is ’n goeie tyd om gewasse te plant wat saad buite die vrug produseer. Dit is veral geskik vir eenjarige blaargroente waarvan ons die blare…

Met’nbloekom ‘flirt’ekgraag Terwyl ek haastig na die till beweeg en my oë ouder gewoonte oor die tydskrifrak gly, trek die woord“Bloe-koms” my aandag. Daar steek ek vas, want ek en bome – en vernaamlik die knalrooi blomme van die Corymbia ficifolia-bloekoms (foto regs bo) – het ’n liefdesverhou-ding. Selfs met die ander flirt ek onbetaamlik. Dit was nou die eerste keer dat ek julle tydskrif koop, en ek kon nie wag om Dave Pepler se stuk oor bloekoms te lees nie. Terwyl ek lees, hoor ek eintlik sy rustige stem… hy vertel van al die dinge waaroor ek nog altyd stry vir die bloekoms. En ek kry so ’n kondensmelk-lekkerkry, want hier is nou iemand wat feite voorlê. Nou sal die woord dalk versprei dat bloekoms nie Franken-steinagtig is en…

Frikkievan Zyl, Minnie van Zyl en Marnus Bredenkamp Stoney Rapids-lodge “Ek het nog altyd gesê ek sal nie op ’n plat plek kan bly nie. Ek kort water en berge,” sê Marnus Bredenkamp. Hy het in 2016 die Stoney Rapids-lodge op die Bredenkamps se familieplaas oorgeneem nadat hy in die Wes-Kaap as sjef opgelei is. Sy tannie, Liza Bredenkamp, se woonwapark en grond lê langs die jaglodge op die Oranjerivier. Buiten die wild in twee jagkampe word hier ook met mielies, lusern en koring geboer. Marnus en Frikkie is van kindsbeen af al vriende. Frikkie huur blyplek op die plaas en sy ma, Minnie, help met die lodge se spyseniering. Stoney Rapids het ’n groot verskeidenheid eksotiese wild soos bergskape en lechwes plus ’n magdom wild wat natuurlik hier voorkom.…

Dit is die één ding waaroor alle blomboere saamstem: Hulle prentjiemooi lewe op die sosiale media is ligjare verwyder van wat régtig gebeur as hulle bedags in die sweet van hulle aangesig met hulle hande in die grond woel. “Ek dra dié rok net vir jou en die foto’s,” sê Teneale Coetzee van die blomplaas Femme Pétale. “’n Wit rok is nie prakties nie. Gewoonlik lyk ek of ’n lorrie minstens vyf keer oor my gery het!” Om ’n blomboer te wees is nie alles rosegeur en maneskyn nie. Dit verg baie harde werk en geduld – én hope navorsing en ondersteuning as die plante begin bot. Dit is hoe die Hort Couture Flower Collective gebore is. In 2019 en 2020, toe die streng inperking vir baie mense die geleent-heid…

Die oomblik as ’n mens met die smal Carinus-brug oor die Berg-rivier ry, wéét jy jy het nou op Velddrif aangekom. En jy besef sommer gou hoekom: Die verwarrende stopstraat-fopsirkel-gedoente waar niemand eintlik weet wat hulle te doen staan of watter koers hulle moet inslaan nie, is ’n goeie weer-spieëlingvan die uiteenlopende aard van dié Weskusdorpie. Hier kry jy nog kinders wat op ’n Saterdagmiddag by ’n gewilde hotel aantree vir Volkspele, maar dit is ook ’n plek waar een van die tandartse ’n bos oranje rastalokke met hom saamsleep en lyk of hy meer tuis sal voel by AfrikaBurn as met ’n boor in sy hand. Vellerif is ook die tuiste van Rob en Maria Kirsten, wat met die eerste oogopslag presies die teenoorgestelde is van hoe ’n mens…

Spyskaart – PEUSEL – Askoek en skaapstertjies –of– Kaalvoetwors – HOOFBRAAI – Gerookte beesborsstuk (brisket), voorgesit op engelbroodjies – en/of – Lamsteaks met drie souse Braaislaai Koringslaai – NAGEREG – Pastel de nata Askoek en skaapstertjies Die nederige skaapstertjie saam met askoek is koningskos. Ek het desjare ’n dokumentêre program oor die Khoi-Khoi-broodbakmetode gedoen en grootoog toegekyk hoe my gasvrou die deeg direk plaas in sand waarop vuurgemaak is, dit toekrap met riviersand, en toe nog kole bo-op skep. Binne ’n halfuur het sy ’n paar pragbrode uitgekrap en met ’n klip al die sand afgeskaaf. Die geur was uniek en diep, en die hele ritueel ’n byna geestelike ervaring. Jy hoef nie vir askoek riviersand te gaan soek nie. Hier kort jy net ’n paar kole wat al die…

Geskiedenis in die grond Die naam Livingseeds is vir die meeste Platteland-lesers waarskynlik soos dié van ’n ou vriend, maar hierdie indruk-wekkende groentesaadplaas oor-tref hulle nog elke seisoen. Die 2022-’23-saadkatalogus is in Junie bekend gestel en spog met die groot-ste verskeidenheid nóg: meer as 1200 unieke variëteite, waarvan meer as 200 splinternuut is. “Ons verbou meer as ’n duisend variëteite op die plaas,” sê Sean Free-man, wat die besigheid saam met sy vrou, Nicola, besit en bestuur. “Ons is uniek in die wêreld, want die saadwin-kel wat die naaste aan ons is, verbou omtrent 400 variëteite.” As die eerste aanlynwinkel vir erfenis-groentesaad in Suid-Afrika het Living-seeds omtrent 34 variëteite beskikbaar gehad toe hy in 2009 sy deure oopge-maak het. Vanjaar het hulle 214 soorte tamaties verbou. Die veelkleurige tamaties bly…

Stel jou voor jy gaan op ’n staptog en eet saans heerlik geurige huiskos soos sampioenrisotto of pasta… Hoe klink geregte soos Central African Peanut Stew of Moroccan Butternut Tagine? Wel, met Mama Alles se gedroogde maaltye kan jy inderdaad soos ’n koning eet. Anders as vaal kitsnoedels en ewe vaal proteïenstafies word hierdie enkelporsies van smaaklike bestanddele gemaak. Dit is geurig, liggewig en gerieflik, net reg vir ’n staptog of avontuuruitstappie. Catherine Cartwright, stigter van Mama Alles, vertel meer. Hoe is Mama Alles gebore? Ek het einde 2021 in my kombuis in Kaap-stad begin. Ek hou baie van oornagstap-roetes, maar die gedagte aan hoogs verwerkte kosse soos kitsnoedels en lang-lewekaassmeer op koekies is vir my net te erg. ’n Vriendin het toe voor ’n Visrivier-staptog ’n week lank fynproewersgeregte…

Handgeverfde keramiekborde deur Eve Art (deursnee 280mm) R395 elk Lucky Fitsch lucky_fitsch 083 775 7344 Eve Art eveartstudio.co.za Suurlemoen-kamille-en-laventel-rooibostee en gewone rooibostee (20 sakkies) R47 elk Citrus Chai-rooibosjenewer met 43% alkohol (500ml) R390 Lize Mouton Collection lizemoutoncollection.com Original Baard Blend- suiwer Arabica-koffie (250g-1kg) R110-R350 Keramiekkoppies deur Therle Chaston R290 elk Baard & Co. baardandco.com baardandco Darling Sweet-geskenkboks met 10 stafies in verskillende geure (300g)R169 Darling Sweet evitaseperron.com/shop/ Beker met blommotief R595 Lucky Fitsch lucky_fitsch 083 775 7344 Metaalgieter R390 Holt holt.co.za Suurdeegbroodbakstel met ’n suurdeegplantjie, rysmandjie, deeglem, deegskraper, deegverdeler, mandjieborsel en resep R1 100 Baard & Co. baardandco.com baardandco Handgemaakte katdeurstop R180 New England Design newed.co.za Fleur de sel-seesout (100 g) R49 Koudgeperste ekstrasuiwer olyfolie (250 ml) R100 Heel swartolywe (345 g) R79 Balsemiekasyn in eikehout verouder (250ml) R89 Namaqua Olives…

Louise de Klerk Kunstenaar “Ons woon al vyf jaar op Vanderkloof. Dit is baie rustig hier. Mense vra gereeld: ‘Is hier dan nie honde op die dorp nie?’ Hier is! Daar is net nie altyd mense in die strate om voor te blaf nie,” lag Louise. Sy en en haar seun, Guillaume, het op Parys gewoon, maar ná ’n gewapende roof besluit om veiliger woonplek te soek. Louise verkoop al dertig jaar haar kuns aan ’n nasionale mark met verkoopsagente. Sy koerier die skilderye na die kopers. “As jy hier wil kom bly, sal jy iets van die huis af moet kan doen – soos skilder – want daar is nie baie werkgeleenthede op die dorp nie. Jy moet jouself besig hou.” Sy beskryf Vanderkloof as ’n gawe stilhouplek, nes…

Waar begin en eindig die Tankwa? Dit is ’n vraag wat by verskillende inwoners verskil-lende menings tot gevolg het. Daar is geografiese grense op kaarte, plant-gemeenskappe en ook geologiese ver-skynsels. Mypersoonlike gevoel is egter die Tankwa begin wanneer jy verby die langste vyelaning gaan waarvan ek weet, en dan deur Karoopoort ry. Hier gaan jy ’n wye plat wׅêreld binne. Dit is waar die Tankwa begin. Aan die westekant van hierdie reus-agtige kom lê die Sederberg en aan die oostekant die Roggeveldberg. Suid is die Swartruggens en noord die Hantam-berg. Die Tankwa-Karoo is deel van die Groot-Karoo, maar die feit dat dit so deur geografiese verskynsels begrens word, maak dit amper ’n entiteit. Die inwoners verwys na die Tankwa as die middelste deel van die kom, waar die Tankwa-nasionale park…

WES-KAAP: Elginvallei | 7 September 2022 | Lente-tuinwerksessie Appelvars truuks vir jou groen vingers Het jy al gestap deur ’n appelboord wat oortrek is met bloeisels wat kompleet soos heuning ruik? Die Cheverellsappelplaas lê in die hart van die Elginvallei, en Catherine en Selborne Boome, die derde geslag eienaars, geniet dit om dié plek met besoekers te deel. “Hier is elke seisoen spesiaal,” sê Catherine. “In die lente begin alles stadig ontwaak, die bome blom en ons bring 60 byekorwe na die boorde vir bestuiwing. Tuinblomme begin ook plek-plek kleur wys en is ’n welkome beloning ná al die harde tuintake in die winter. Die effense warmer temperature bring ook hoop vir ’n voorspoedige someroes.” Catherine is ’n dieetkundige en het ’n 60 jaar oue appelpakhuis op die plaas in…

Jy vergeet nie maklik die plek waar jy die eerste keer kondensmelk geproe het nie. Onlangs ry ek met ’n dikwielfiets deur die strate en in die omgewing van my grootworddorp in die Suid-Kaap, en ek is aangenaam verras oor hoe mooi alles nog lyk. Dinge word in stand en veral skoon gehou. Alles gaan nie noodwendig agteruit op die platteland nie. Ek is trots op my plek van herkoms. Santie het in my autograph-boekie van matriek geskryf: “Mag al jou probleme kleintjies wees.” ’N MENS STRUIKEL MAKLIK oor los klippers as jy terugloop op die paaie van ’n jeugtyd. “Naam, van, dier, dorp” word dus plek-plek aangepas ten einde niemand in die verleentheid te stel, te ontstel of seer te maak nie. Veral vir die beskerming van die man…