Innholdsfortegnelse for Lente 2021 i Weg! Platteland

Ontspan, dis Tuindag! Op Sondag 17 Oktober vier ons weer Tuindag, en as die afgelope jaar en ’n half ons enigiets geleer het, is dit dat ons ons groen ruimtes nodig het. Daarom is dit geen verrassing nie dat tuinmaak gedurende die grendeltyd een van die gewildste stokperdjies geword het: Baie mense het vir die eerste keer in hulle lewe hulle vingers in die grond gekry en begin tuinmaak; aanlynverkope van plante het die hoogte ingeskiet; en die gedagte van ’n “stedelike oerwoud” het groot aanhang begin kry. Vier dit saam deur ’n blomkroon te maak en jou harde werk en groen oase te bewonder – of jy nou ’n hele tuin of groentetuin het en of jy ’n groentjie is met ’n potplant in die venster. Gaan na die…

NOORD-KAAP Richmond-boekefees 28-31 OKTOBER Boekeliefhebbers kan weer uitsien na ’n uitgebreide letterkundefees, bekend as “Boekbedonnerd”. Nie net sal daar plaaslike én internasionale skrywers wees nie, maar die kunsgalery Modern Arts Projects wys ook die werk van topkunstenaars. Die fees word afgesluit met “Agterpaaie”, wanneer skrywers en lesers die Karoo grondpad langs verken. Kontak richmondnc.co.za pcbaker@pcbaker.co.za of ddavid@uwc.ac.za NOORDWES Sanctuary-boekefees KLERKSDORP 4-7 NOVEMBER Die Sanctuary-boekefees beloof om lees en skryf weer lekker te maak. Vanjaar is 30 skrywers betrokke en gaste sal die wonderlike geleentheid kry om die skrywers agter die boeke te ontmoet. Toegang kos R20. Waar? From Shack to Sanctuary, Klerksdorp. Kontak shack2sanctuary.co.za 063 133 5757 of 079 471 3901 WES-KAAP Melkbos-feesmark MELKBOSSTRAND 5-9 OKTOBER Melkbos is pure dorp, man! Kom kuier saam en kry sommer ’n paar vroeë…

Karoo At The Beach-geskenkboks met rugleuning en strandhanddoek van handgeweefde katoen; leerstrandsak met doringboommotief; die boek Karoo Roads, katoenhaarband; en sonskerm en na-sonbrandroom – alles handgemaak deur Karoo-entrepreneurs R2 999 Karoo Farm Box karoofarmbox.co.za Fury Piri-Piri-rissiesous in Bird’s Eye Chilli en Prego – bevat slegs organiese bestanddele (250 ml) R120 vir albei Firefly fireflybiofuel.com Rhino Beetle-jenewer in die geure heuning en nartjie word handgemaak op Haenertsburg in Limpopo R350 (500 ml) Jus Lié juslie.co.za Verona-glas R60 Woolworths woolworths.co.za Driepootstoeltjie met leersitplek en merantibasis wat heeltemal kan platvou R920 Faber fabercollective.com Leer-planthangers – klein (66 cm) vir ’n pot van tot 14 cm in deursnee, of groot (86 cm) vir ’n pot van tot 22 cm in deursnee R420-R490 elk (pot en plant uitgesluit) Acorn acorn.capetown siri@acorn.capetown Katoenkoelsak vir twee sespakke bier R380…

Doen, drentel en koop Die Rooistoep en Roux-oregon is langs mekaar in die hoofstraat – hier kan jy geskenke, klere, kuns en houtmeubels koop. Ewald Roux maak die meubels hier op Trompsburg en gebruik oregonden daarvoor. Hy maak ook ou houtmeubels reg. Rooistoep 0761327954 (Rooistoep) 082 829 6503 (Roux-oregon) Ma, ek is honger! Snobs-koffieroostery Jy het dalk al ’n Snobs-koffiewinkel op ’n ander plek teëgekom – dit is ’n klein kettinggroep – maar die een op Trompsburg is die enigste een in die Vrystaat. Snobs gebruik infrarooi hitte om hulle bone te rooster, want dit sorg vir ’n deurgeroosterde boon wat nóg bitter nóg suur is. Op wintersdae brand hier ’n kaggel, en jy kan aansit vir ligte etes. En ja, die koffie is puik. Snobs Coffee Roastery Free State…

Willem Pretorius is een van ons voorste skilders wat die Suid-Afrikaanse platteland vasvat met soortgelyke patos as Walter Meyer, aan wie alle skilders in hierdie genre hulde bring. Sy skilderye is amper foto-realisties maar laat ’n mens tog gevoel nostalgies hunker na ’n verlore onskuld, na die sogenaamde goeie ou dae wat nie vir almal goed was nie. Daar is ook ’n afstandelikheid, ’n gebrek aan kommentaar: Die landskap spreek vir homself. Iewers, êrens bevat kleurafdrukke, professioneel gefotografeer, van sy 50 jongste werke. Dit is ’n goeie mengsel van sy gebruiklike onderwerpe: huise, treine, versaakte swembaddens, landskappe, ou karre en gekrokte bakkies, plattelandse winkels, huise en dorpstonele. Elke skildery word vergesel van ’n skryfstuk deur ’n bekende skrywer, musikant, digter of skilder. Dis nie ’n beskrywing of tegniese ontleding van…

• Sonbrand en ligte brandwonde Smeer skoon heuning op seer songebrande dele en probeer dit vir minstens ’n halfuur aan hou voor jy dit afspoel. As jy jou tong verbrand het, kan jy eenvoudig ’n lepeltjie heuning so lank as moontlik op die brandkol probeer hou. • Gesigmasker Meng 2 eetlepels (30ml) heuning met 3-4 eetlepels (45-60ml) dik ongegeurde jogurt, smeer dit egalig oor jou gesig en nek, en los dit vir 25 minute aan. Die heuning is antimikrobies en bevat hope antioksidante, terwyl die jogurt melksuur, ’n alfahidroksisuur, bevat wat dooie velselle oplos en help om puisies, lyntjies en plooie te verminder.…

Wil jy tog so bitterlik graag ’n groentetuin begin, maar weet regtig nie waar om te begin nie? Die Livingseeds-lente-somer-groentebeginnerstel het alles wat jy nodig het om aartappels en ses ander groente te kweek wat maklik groei – waaronder stoelboontjies, tamaties, komkommer, spinasiebeet, murgpampoentjies en blaarslaai. Ook ingesluit is ’n eksemplaar van die Growing Manual deur Nicola Freeman, wat in PDF-formaat aan jou gestuur word. Dié volkleur-handleiding van 48 bladsye verduidelik elke stap van die proses, onder meer grondvoorbereiding, inligting oor saai, hoe jy saailinge hanteer, oorplant en hoe om behoorlik vir jou plante te sorg. LET WEL Die inhoud van die stel kan nie omgeruil word nie en kan elke seisoen verander. Omdat geen gedrukte eksemplare tans beskikbaar is nie, word die boekie per e-pos en in PDF-formaat aan die…

Tuinmaak volgens die maansiklusse is gegrond op die eeue oue teorie dat dié siklusse plantgroei beïnvloed. Net soos die gravitasiekrag van die maan seevlakke laat styg en daal, het dit ook ’n invloed op die vog in die grond én in plante en saailinge wat uit 97% water bestaan. Daar word beweer saad absorbeer meer water wanneer dit volmaan en nuwemaan is –wanneer meer vog na die grondoppervlak getrek word. Dit laat die sade uitswel en lei tot beter ontkieming en uiteindelik sterker plante. Tuinmaak volgens die maan, soos wat baie van ons se grootouers dit beoefen het, neem spesifiek twee fases van die maansiklus in ag: die tyd tussen die nuwemaan en volmaan (wanneer die maan groei), en die tyd tussen volmaan en nuwemaan (wanneer die maan afneem). Volgens…

Hop (Humulus lupulus) is ’n meerjarige rankplant wat tot die hennepfamilie, Cannabaceae, behoort – dus ’n neef van die daggaplant en brandnetel. Die plant loop in die lente uit, groei teen 5m hoë raamwerke en is teen die einde van die somer volgroei. Die hopranke word met die hand geoes, waarna die plant se kegelagtige blomme gepluk, uitgedroog en tot korrels verwerk word. Dié korrels word in die produksie van bier gebruik om die kenmerkende bitter smaak te ontwikkel. Die aktiewe bestanddeel wat verantwoordelik is vir die bitterheid, die sogenaamde alfasure, is ’n chemiese komponent wat in die harskliere van die blomme voorkom. Die hoeveelheid alfasure in die blomme (gemeet as ’n persentasie van die totale hopoes se gewig) wissel van variëteit tot variëteit, en dié met ’n hoër persentasie…

Vyftien jaar gelede het Maria van der Westhuizen as skoonmaker by die Karoowoestyn-nasionale botaniese tuin begin werk. Vandag is sy die hooftuinboukundige by dié tuin se unieke en indrukwekkende kwekery. “Ek het glad nie in plante belang gestel toe ek hier begin werk het nie!” lag Maria. “Om die waarheid te sê het ek gedink die vaal vetplante is eintlik maar vervelig.” Maar die mense wat plante kom koop het, het Maria elke nou en dan uitgevra oor ’n plant, en sy het moeg geraak daarvanomtesêsyweet nie. “Later het ek het weggekruip as ek mense gewaar wat dalk iets oor die plante wil weet. Totdat ek op ’n dag besluit het om die antwoorde in die biblioteekboeke te gaan soek.” Maria het die destydse kurator, Werner Voigt, tans die kurator…

“My vriende bel my gereeld om raad te vra oor watter plante hulle vir hulle huis moet koop, waar hulle dit kan kry en hoe om dit aan die lewe te hou,” lag Tobie. “Met die eerste inperking het ek en ’n vriendin besluit om ’n aanlyn-huisplantewinkel te begin. Ons probeer ’n ruimte skep waar mense mooi, bekostigbare huisplante kan koop en raad kan vra oor hoe om hulle te versorg.” Plants by Tobie het optelpunte in Blouberg, Sunningdale en Melkbosstrand, maar bied ook ’n afleweringsdiens in Kaapstad én stuur plante per koerier reg oor Suid-Afrika. Kontak Plants by Tobie @plantsbytoby…

Die OZCF-bokashiprogram keer dat sowat 200 t huishoudelike kosafval jaarliks in die stad se opvullingsterreine beland. “Talle mense het die afgelope maande by die program aangesluit,” sê Ian. “Die een vrou is mal oor fietsry – sy haak ’n waentjie aan haar fiets, laai almal in die buurt se emmers op en karwei dit dan plaas toe.” Hoekom bokashi? Anders as met komposhope en wurmplase hoef jy nie kombuisafval eers uit te sorteer nie – selfs vleis, suiwel, sitrus en uie kan in jou 20 ℓ-bokashiemmer gaan. Elke laag afval van 3-4 cm diep word met ’n dun lagie bokashisemels bedek tot die emmer, wat met ’n deksel verseël word, vol is. Dit is ’n reuklose fermentasieproses wat maklik binnenshuis beheer kan word. Wat doen die plaas daarmee? Die emmers…

Ons woel omtrent die afgelope klompie maande in die kuberruim: Ons webwerf is aan die gang en op sosiale media gesels ons ook nou alte heerlik met ons lesers. Gaan kyk gerus by platteland.net – hier kan jy: INTEKEN op die gedrukte én digitale uitgawe WEN Skryf in vir kompetisies in die tydskrif SKRYF Stuur vir ons ’n lekker brief óf kla oor enige probleem met intekeninge of aflewering KUIER Rol af en gaan direk na ons Facebook-of Instagramblad. Dagsê, Vilien! Die digby 10000 volgelinge van ons Facebook-blad het sekerlik agtergekom daar’s heelwat meer aksie – ons het ’n veel groter verskeidenheid van foto’s, video’s en inteken-en ander nuus, en ons lesers gesels en deel alte lekker saam. Die vrou agter al dié aksie is Vilien Coetzee van Kaapstad. Ons het…

As jy hou van die parfuumagtige sitrusgeur van Earl Grey-tee, sal jy waarskynlik nie genoeg kan kry van ons nuwe gunstelingjenewer nie: Bergamot Gin word gegeur met Italiaanse bergamotlemoene (Citrus bergamia) wat op die plaas Bergsoom by Citrusdal in die Wes-Kaap gekweek word. Dié jenewer, wat dubbelgoud gewen het by die Michaelangelo-toekennings, word gemaak deur Francois Joubert van Incendo oor wie ons in 2020 in die Winteruitgawe (Platteland #27) geskryf het. In die einste uitgawe het ons ook lang trane gehuil omdat dit toe nog nie kommersieel beskikbaar was nie, maar nou is dit. Net so lekker soos die jenewer self is die storie daaragter. Vir die jong Alex Giardini verteenwoordig dié unieke produk ’n konneksie met sy Italiaanse pa, Giancarlo, wat 8 jaar gelede oorlede is. Boonop word die…

Jane’s Delicious Superfoods for Super Health deur Jane Griffths Al pryk de laaste boek van Jane Griffiths reeds op Platteland se boekrak, maak ons graag plek vir haar nuutste skepping: ’n omvattende gids met meer as 150 superkosse wat ryk is aan voedingstowwe wat ons immuniteit en gesondheid ’n hupstoot kan gee en ons risiko vir allerlei siektetoestande verlaag. Jy leer waarom elke superkos goed is vir jou, hoe om die meeste voordele daaruit te put en hoe om dit deel te maak van jou etes. Daar is ook interessante inligting oor die geskiedenis en herkoms van die kos wat ons eet, voedselsensitiwiteite en praktiese wenke om smoothies, vars spruite en sap te maak of bestanddele te fermenteer of droog. En soos ons Jane al leer ken het, is daar…

Soos ’n fee verskyn Carina Stander uit die woud diep in die Tsitsikamma waar sy woon. Kaalvoet, in ’n eenvoudige wit rok, en met pasgewaste hare – lank en donkerbruin met spatsels kleur wat in die son glinster. Op die tuinpaadjie wat sy en haar man en twee seuns met hulle eie hande gebou het, kom sy aangestap, byna swewend, tot by die tuinhekkie in die wit paaltjiesheining. Sy glimlag breed, gooi haar hande wyd oop, draai haar kop skuins sodat sy die ruie plantegroei rondom haar betrag. “Welkom in ons wêreld!” Dit is ’n wonderwêreld van verhale en fantasie en verbeelding wat sy en haar man, Gerrit van Niekerk, en hulle twee seuns, die 14-jarige Aden en 10-jarige Ilan, kom skep het. In die tuin baljaar ape en loeries…

Dit voel dalk vroeg wanneer jy knap voor 07:00 op hulle plaas buite Henley on Klip opdaag, maar die Freemangesin – Sean, Nicola en hulle vyf kinders – is elke dag vóór hoehanekraai al wakker. Sean stap verby die groenteskoutuin en mik na New Yolk City. In die wintersonnetjie glinster die nuwe bord buite die 32 hoenderkampies. Die letter O vorm ’n raam om ’n eiergeel – en bo dit pryk ’n illustrasie van ’nstadshori son met ’n hoender wat staan soos die Statue of Liberty in New York. “Die kinders noem dit ’n tipiese grap,” lag Sean. Courtney (23), Robyn (22), Daniel (20) en die tweeling, Leah en Jenna (18), is almal betrokke by die besigheid. “Courtney is in beheer van die ontwerp-en sosialemediawerk, en ek het vir…

As dit by vleishoenders kom, verkies Sean ’n Light Sussex of Potchefstroomkoekoek. Livingseeds se koekoeke is effens groter as die standaardras wat in Suid-Afrika beskikbaar is. Die koekoek is ontwikkel toe drie rasse in die jare sestig op Potchefstroom gekruisteel is: Black Australorp, ’n buitengewoon goeie eierlêer en fantastiese vleishoender; White Leghorn, nog ’n puik lêhoender, en Barred Plymouth Rock, omdat die geslag van die kuikens maklik bepaal kan word. “Kyk na die kuiken se kop: As daar ’n groot wit kol is, is dit ’n hen, en as die kolletjie klein is óf glad nie daar is nie, is dit ’n haan. Jy kan op dag 1 al sien wat die geslag is. “Omtrent 17 jaar gelede het ons plaaslike Koekoeke gekoop en hulle met Black Australorps, White Leghorns…

Gaye se jaarlikse Moonbloom-kalender is gegrond op diemaanfases en Suid-Afrika se sewe klimaatsones (Wes-Kaap; Oos-Kaap en Klein-Karoo; Wes-Vrystaat, Noord-Kaap en Noordwes; Gauteng, die Vrystaatse Hoëveld en Limpopo; Mpumalanga; KwaZulu-Natalse Middelland; en KwaZulu-Natalse Laeveld en kus). Die kalender sal jou help om te weet watter dae die beste is om sekere plante te saai, oor te plant of te plant, of spesifieke tuintake af te handel en só met verloop van tyd ’n eenvoudige, gesonde plantsiklus in jou tuin te vestig. Die kalender gebruik simbole om aan te dui watter dae die beste is om blaargroente of -kruie, blom-, stingel-, vrugte-, saad-, wortel-en knolgroente te plant. Ander kategorieë is eenjarige blomplante; blombolle en twee-en meerjarigeblomplante; en bome. Onder die tuintake is die beste dae om wortel-of stingelsteggies te sny; snoei om…

CALITZDORP Vetplantfees 18 & 19 September 2021 Calitzdorp vier die Klein-Karoo se vetplantprag met ’n reusevetplantverkoping met skaars spesies van die beste vetplantkwekers in die land wat jy nie sommer in ’n kwekery sal raakloop nie. Ook op die program is ’n begeleide toer van ’n uur en ’n half waar jy die bekende Jakkalskop se inheemse en skaars vetplante in blom kan sien – in hulle natuurlike habitat. Kenners gaan ook wys hoe om vetplante te vermeerder en te versorg. Bespreek ook sommer nou jou plek vir die gewilde driegangaandete (R300 p.p.), waar jy skouers kan skuur met vetplantkenners en ’n praatjie kan geniet van Adam Harrower, die vetplantkurator van die Kirstenbosch-botaniese tuin Besprekings vetplant.co.za KAAPSTAD Leer fynbos verf met vryheid! 23 Oktober 2021 Die Kaapse illustreerder Karen Vermeulen…

Die OZCF is tegelykertyd ’n organisasie sonder winsbejag en ’n organiese stadsplaas wat grens aan Homestead-park in the Kaapstadse stadskom. Die plaas is in 2012 begin op ’n rolbaanbaan wat in onbruik verval het. Die gewilde OZCF-markdag wat voorheen in Homestead-park gehou is, vind nou elke Saterdag en Sondag in die V&A Waterfront plaas. Op Vrydagoggende sal jy Josephine Fitzmaurice en ’n span vrywilligers aantref wat groente oes vir die mark, waar verskeie ander kleiner organiese plase en kosstalletjies hulle vars en boetiekprodukte van die hand sit. Die plaas beplan om sy gewilde naweekwerksessies te hervat sodra die inperkingsmaatreëls verslap word. Kontak ozcf.co.za Oranjezicht City Farm and Market Day @ozcfarm…

Ertjies (Pisum sativum) is een van die oudste groentegewasse wat al sedert die vroegste tye gedroog, geweek en as basiese voedingsbron gebruik word. Maar kan jy glo die Italianers het sowaar eers in die 13de eeu ontdek hoe lekker dit vars is. (Terloops, het jy geweet die Italianers verkies om vars ertjies in aftreksel te posjeer?) Om ’n tuisgekweekte ertjiepeul tussen jou vingers oop te kraak en aan die gesonde groen “Smarties” te peusel is ’n loutere plesier wat jou gou sal oortuig om hulle elke jaar in jou winter-en lentetuin te plant. Jy sal jaar ná jaar uitsien na hulle heerlike soet geur en kort seisoen in die lente. Interessant genoeg is ertjies ook ’n sogenaamde “voedingsgewas” wat ’n broodnodige voorraad stikstof aan die grond verskaf. As jy klaar…

Die lente is die tyd van heerlike geure – in ons tuine is dit so en in die kombuis behoort dit geensins anders te wees nie. Funky Ouma se soute en speserye werk fantasties om ’n bietjie lente in jou geregte te kry: Probeer die African Rub (R50), ’n veelsydige geurmiddel met baie kruie en min sout, of die Seafood Spice (R89), wat ook goed werk saam met geroosterde groente, witvleis én soutige muffins. En wat van Braaidag? Daarvoor het hulle Braai & Cooking Salt (R28). Mensig, maar dít smaak mos nou soos lente! Om dankie te sê aan almal wat hulle en ander klein ondernemings deur die Covid-19-pandemie ondersteun het, het Funky Ouma nou ’n “Dankieboks” bymekaargesit met Chilli Salt (280g), ’n African Rub Travel Tin, 500ml olyfolie en…

Pluk blomme VANAF 1 SEPTEMBER Lentetyd is blommetyd. Op die Jamestown-blomplaas kan ’n mens op Saterdae en Sondae jou eie blomme kom pluk: Daar’s jakobregops, leeubekkies, pronkridderspore, papawers en nog vele meer. Jy betaal R4 per steel. Waar? Jamestown-blomplaas, Stellenbosch. Toegang R30 aanlyn en R50 by die hek. Kontak jamestownflowerfarm.co.za flowers@jamestownflowerfarm.co.za 082 894 6405 Komaan, skapies! 2-3 OKTOBER Ontsnap dié seisoen na die platteland en woon die Suid-Afrikaanse nasionale skaaphond-kampioenskap by. Hier kan jy aanskou hoe nagenoeg 30 skaaphonde hulle slag wys met klein groepies skape terwyl die hanteerder op een plek bevele gee. Waar? Die plaas Grootvlei, Caledon. Kontak sasga.za.net ajfp@isales.co.za of sasda@jenny.co.za Die kersie op die koek! 29 NOVEMBER TOT 31 DESEMBER Buite Ceres, skaars 5km van die ongerepte Matroosberg natuurreservaat af, kan die hele gesin dié vakansie…

TEKEN IN TEEN SLEGS R247 PER JAAR* • Dit is R61,75 per uitgawe – jy spaar R133• Gratis aflewering ingesluit GEDRUKTE UITGAWE VIR NUWE INTEKENARE 087 353 1300 (WhatsApp 087 353 1333) subs@media24.com SMS “plattelandint” na 32361 en ons kontak jou (Alle SMS’e kos R1,50) VIR HERNUWINGS Bel 087 353 1300 (+27 21 065 0033 vir internasionale tariewe) subs@media24.com MAAK DIE LEWE MAKLIKER MET ’N DIGITALE INTEKENING zinio.com of magzter.com * Teken in op 4 uitgawes per jaar. Die aanbod is geldig tot 26 November 2021. JY SPAAR 35% Bepalings en voorwaardes Diéaanbod geld slegs vir intekenare in Suid-Afrika. Jou intekening word verskaf op ’n vooruitbetaalde basis. Die tariewe kan van tyd tot tyd aangepas word om voorsiening te maak vir verhogings in die omslagprys. Ons kan ook die betalingsinstruksies wysig…

Hoe ver van die stad af? Trompsburg is presies tussen Bloemfontein en Colesberg – dit is 120 km na albei toe. (Met die N1, natuurlik.) Geriewe Hier is ’n U-Save, Foodzone, Pep en Dries Lategan se ysterwarewinkel. En jy sal verbaas wees oor wat jy alles by die koöperasie – die OVK – kan kry. Hier is ook twee banke. Naaste hospitale Die nuwe Albert Nzula-distrikshospitaal was lank in die nuus omdat dit klaar gebou was, maar ’n volle vyf jaar lank nie in gebruik geneem is nie. Dit is nou aan die gang en inwoners het verskillende menings oor die diens en versorging daar, maar noodreddingsdienste, arbeidsterapeute en selfs sielkundiges is beskikbaar. Hier is ook ’n huisdokter en private fisioterapeut op die dorp. Die naaste private hospitale is in…

As Simply Bee ’n byekorf was, was Helena van der Westhuizen sekerlik die koningin, maar nié van die inseksoort wat heeldag in voedsame prinsesselei baai en onophoudelik eiers lê nie. Nee, hiérdie moederowerste gedra haar meer soos ’n werkerby wat nie bang is om haar hande vuil te maak nie. Al het Simply Bee se winkel, dekorwinkel, observasiesentrum, “fabriek” en spa – alles langs mekaar in Kerkstraat – verlede jaar heelwat minder besoekers as gewoonlik ontvang, het die aanlynverkope met ’n verstommende 600% gestyg én die onderneming het sy beste jaar tot nog toe beleef. Tog sê Helena, immer beskeie, dit is waarskynlik omdat verbruikers meer aanlyn begin koop het – “en natuurlik help dit baie as jy produkte vervaardig wat mense opgebruik en dan weer moet koop”. Ondanks dié…

Die Freemans sê van die rasse wat hulle aanhou, is rateltaai. “Ons het nog nooit probleme gehad met koekoeke nie. Dit is ’n mooi hoender wat goed eiers lê én goeie vleis het,” sê Sean. Hulle het agtergekom Easter Eggs-hoenders met ’n sekere kleur is meer delikaat. “Die gryses sukkel maar. Hulle is baie vatbaar vir ’n genetiese afwyking wat skêrbek genoem word – dié hoenders se snawel kruis oor mekaar en die hoender kan dan nie vreet nie.” Courtney wil graag Sebright Bantams kry, ’n pragtige hoender uit Brittanje met ’n swart randjie op die punte van wit of bruin vere. “Maar hulle is baie vatbaar vir Marek se siekte, ’n virusinfeksie wat tot geweldige produksieverliese of selfs die dood kan lei.” Die probleem met Wyandottehoenders wat in Suid-Afrika…

Gaye Boshoff het vrede met mense wat meen sy is met die maan gepla. “Dalk is dit die hippie in my, maar eintlik hóú ek daarvan om ’n bietjie van ’n heks te wees – in die tuin én die kombuis,” sê sy en lag dat daar golwe deur haar krulle trek. Bowendien is hierdie “maansiek stories” tog die waarheid: Gaye se gewoel en werskaf in die groentetuin word al baie jare deur die stand van die maan bepaal. Volgens haar het dit al tot menige indrukwekkende oes gelei, maar ook tot die geboorte van haar Moonbloom-groente-en-kruieplantkalender, wat sy sedert 2016 elke jaar self opstel, ontwerp en uitgee. (Lees meer oor die kalender op bl. 96.) “Een van die plesiere in die lewe is om goeie, gesonde, organiese kos vir…

1 Vat ’n vetplant huis toe Op 2 Oktober word hier ’n jolige markdag en plantverkoping gehou waar jy waterslim en inheemse plante soos aalwyne, pelargoniums, vygies, struike en bome kan koop. Die kwekery is ook heeljaar oop. 2 Fliek tussen die vetplante Op 25 November vertoon Galileo ’n natuurfliek in die tuin. 3 Gaan op ’n gratis toer Gratis tuintoere word van September tot Desember aangebied. 4 Geniet die staproetes Die Woestyn-voëlkykroete is net 900 m lank, maar neem jou deur verskillende habitatte met ’n verskeidenheid van voëls – meer as 90 spesies kom in die tuin voor. Die Skalieroete is ’n kort maar steil roete van 1 km. Die Grysbokkieroete is ’n gemaklike roete van 3,4 km met lieflike uitsigte oor die Hexrivierberg en Breedevallei. Die Heuweltjieroete van…

1 SKROP EN VERF DIE MUUR Die muur was erg verwaarloos en gevlek deur die ysterryke boorgatwater. Tobie het die muur gelig vir privaatheid en panele vervang wat gebreek was. Daarna is die muur met ’n staalborsel skoongeskrop en met ’n onderlaag geverf. Uiteindelik het twee lae diepgrys verf gevolg. 2 BOU ’N DUBBELDOELBEDDING Tobie het twee groot bergskilpaaie, John en Ebony, wat die tuin vinnig kan verwoes. “Dít wat hulle nie eet nie, lóóp hulle plat,” sê hy. Gevolglik het hy hoë plantbeddings gebou waarby hulle nie kan uitkom nie. Die beddings gee ekstra dimensie aan die tuin en is ’n lekker uitspanplek waar Tobie graag laatmiddae. sit en nadink oor die dag se dinge. 3 PRAKSEER ’NRANKSTELSEL Al is die muur nou mooi geverf, wil Tobie dit mettertyd laat…

Rooi waterlokval met feromoon-aas vir die blaarmynermot (Tuta absoluta)– dit laat volwasse manlike motte verdrink sodat die wyfies steriel bly. R188 (aas uitgesluit) Livingseeds livingseeds.co.za Klewerige kaarte monitor plantluisen witvlieg-besmetting en vang die parasiete (10 per pak) R156 Livingseeds livingseeds.co.za…

“Om as projek te oorleef moet ons diversifiseer. Dit was die vonk vir die allotment-projek waarmee ons in April 2019 begin het,” sê Jo. “Tans is daar 37 huishoudings wat saam 34 beddings huur. Dikwels huur 2-3 mense saam om die koste te deel.” Hoe groot is die beddings en hoeveel kos dit? Dit wissel van 5m2 tot 8 m2. Vir ’n 6 m2-bedding sal eerste huurders R4500 vir ses maande betaal, of R5 400 indien die plaas die besproeiing doen (basiese outomatiese besproeiing is ingesluit by die laer tarief). Huurders wat hulle kontrak hernu, betaal R3 900 vir ses maande (of R4800 met besproeiing). Wat is ingesluit? ’n Voorbereide bedding wat gereed is vir plant, saad en saailinge vir elke seisoen, traliewerk en plantstutte, hoepelysters en voëlnet, organiese bemesting…

Ertjiesop met gerookte varkskenkel Ertjiesop laat my dadelik dink aan my laerskooldae in die koshuis – die ertesop wat ons dáár moes eet, het gemaak dat ek tot vandag toe nog puntenerig is oor sop. Dié lekker resep wat ek in die grendeltyd probeer het, het my van deuntjie laat verander. Genoeg vir 4-6 Bereidingstyd 30 minute plus 1 uur staantyd Gaarmaaktyd ± 3 uur JY BENODIG • 200g droë ertjies• 2 uie, grofgekap• 2 wortels, grofgekap• 2 selderystele, grofgekap• 1 heel gerookte varkskenkel van ongeveer 1kg, in vars water gewas en met kombuispapier drooggedruk• 300g bevrore ertjies• sap en skil van 1 groot suurlemoen• croutons om voor te sit• suiker-ertjies of roketblare vir garnering SÓ MAAK JY Spoel die droë ertjies onder koue water af. Gooi dit dan in…

Van Kleinzee af ry ons Hondeklipbaai toe en vat die afdraai na Soebatsfontein. Die kronkelpaadjie streep wit deur die malsheid van die blomme wat oopbek lag in die middagson. Teen die bultjie op… en dan slaan ’n skoupsel ons asem weg. Die veld is aan die brand! So ver as wat die oog kan sien – én nog verder – is die veld getooi in ’n see van oranje soos die blomme van Namakwaland pronk. By Skilpad kry ons kampplek en besluit om twee nagte oor te bly, want soveel mooi sal onse oë nie op een dag kan opkyk nie. Ons skrop nes tussen die blomme en gaan slaap met die heer- like wete dat ons ons môre kan oorgee aan die natuur sodat ons siel weer ons liggaam…