Innholdsfortegnelse for Somer 2021 i Weg! Platteland

Vloog Theron. Enigiemand wat in die jare sewentig en tagtig al verstand gehad het, sal dié naam onthou. Veral diegene wat ’n vinnige geldjie wou maak… ’n Mens kan dink van Vloog wat jy wil en hom noem hom wat jy wil, maar hy was ’n boeiende karakter. Die dinge wat hy aangevang het, het die ganse wêreld aan die gons gehad. ’n Flambojante man met ’n lewensreis soos min. Iets wat nooit hoofnuus was nie, is die feit dat hy as kind op ’n piepklein dorpie in die Swartland beland het waar hy ’n sorgvrye lewe gehad het, maar ook groot swaarkry geken het. Ons praat natuurlik van Koringberg, die einste dorpie waar ons die afgelope 15 jaar wortel geskiet het en waar Platteland aanmekaargeslaan word. (Lees meer oor…

In ’n laagte digby Gifberg, net onder die verligte kruis wat neffens die N7 waghou oor die Knersvlakte, lê Vanrhynsdorp. Deur die week dreun duisende motors en vragmotors verby dié sluimerende dorpie. Sommige draai in om tenk vol te maak of na Nieuwoudtville of Calvinia te mik, maar die meeste reisigers stoot net aan om by hulle bestemming uit te kom: Na die noorde toe wag Nuwerus, Garies, Kamieskroon… dan Springbok en anderland: Namibië. Suid is dit Klawer toe, gevolg deur Clanwilliam, Citrusdal, Piketberg, Malmesbury en die Kaap. Wat gebeur op Sondag 27 September 2020 op Vanrhynsdorp? Reg geraai: Nie veel nie. Natuurlik staan ’n paar lorriebestuurders en bene rek by die Shell-garage reg langs die hoofpad. Karre, baie van hulle met ’n woon- of boswa aan die haak –…

Die afgelope klompie dekades het die klem in dierevoeding al hoe meer begin wegbeweeg van diere na eienaars. Die dryfveer daaragter? Gerief. Kyk maar na die beskikbaarheid van goedkoop dierekos in supermarkte, hoe maklik en vinnig jy ’n dier kan kosgee, die min voorbereiding en vuil skottelgoed wat dit verg, en die vereiste dat die kos altyd “gebalanseerd” moet wees sodat dit voldoen aan die dier se totale daaglikse voedingsvereistes. Dit alles het daartoe gelei dat troeteldiereienaars hulle eerder wend tot droë pille of grofgemaalde produkte – en talle daarvan bevat baie koolhidrate. Die dramatiese styging in vetsug, velprobleme soos haarverlies, stink asem, tandbederf en baie ander kwale kan dikwels toegeskryf word aan die toenemende gebruik van verwerkte produkte met ’n hoë koolhidraatinhoud. Die probleme wat ontstaan weens hoogs verwerkte…

Vispakkies ’n Geskenk vir aandete! Die dubbellaag bakpapier werk soos ’n oondjie – maak dus seker jy draai die pakkie mooi styf toe. Wees ook versigtig wanneer jy dit oopmaak – die stoom kan jou gesig brand! Genoeg vir 4 Bereidingstyd 20 minute Gaarmaaktyd 10-15 minute JY BENODIG • 600 g visfilette van omtrent 80 g elk (ons het forel gebruik)• ¼ koppie (60 ml) gekapte vars platblaarpietersielie en koljanderblare – gebruik ’n mengsel van die twee• 1 eetlepel (15 ml) suurlemoensap en die fyngerasperde skil van 1 suurlemoen• 2 knoffelhuisies, grofgekap• 2 eetlepels (30 ml) fyngekapte vars gemmer• 200 g tagliatelle, gekook tot al dente en bedruip met olyfolie• 3 rooi soetrissies, pitte en vliese verwyder en in dun skywe gesny• olyfolie SÓ MAAK JY Verhit die oond tot…

Die Preekstoel, Noord-Roggeveld Is jou kop ook soms so vol politiek en geheime WhatsApp-groepe en You-Tube-video’s wat by jou bly spook dat jy aan niks anders kan dink nie? Op só ’n dag vat ek die pad uit Calvinia na ’n plaas in die berge. By Nooiensrivier draai ek af en neem die grondpad oor verskeie bergpassies totdat ek ná 45 minute van innerlike wroeging myself op ’n soort plato tussen die berge bevind. Ek merk die kranse na regs, maar hou nie stil nie, al sien ek dit is ’n uitsonderlike uitsig. Skielik is alles stil. Só stil dat ek rem. Dit is regtig stíl – in my kop en in my hart. Al sit ek nog agter die stuurwiel, voel dit skielik kompleet of ek met geboë hoof…

Aftree verg ’n kopskuif Ek het nooit gedink die aanpassing sou so maklik wees nie: Skielik raak aftrede spesiaal en ’n soort rustigheid raak die filosofie van my verwagtinge. Niks, nie eens die Covid-19-pandemie, kan dit verander nie. Aftrede was nooit deel van my woordeskat nie. Maar helaas word dit ’n nuwe lewe, ’n nuwe begin. Ek voel vry! Ek is nie meer vasgevang in die gejaag na geld of status nie, en flitsende ligte, taxitoeters en sirenes is slegs ’n vae herinnering, die vyfuurverkeer bloot skimme uit my verlede. Die malende stadsmassas is behoorlik vasgeroes in hulle eie lewenspatrone. Die platteland gee jou ’n blitskursus in die benutting van gehaltetyd. Ek is betower deur my keuse – kom ons noem dit bosbetower – want ek is nou ’n “boskind”,…

As ’n mens van Gauteng af Laeveld toe mik, kan jy net duskant Machadodorp twee roetes kies: Óf jy draai regs op die N4 na Waterval-Boven (deesdae Emgwenya) en ry die Elandsvallei binne deur die historiese tonnel van die Nederlandsche Zuid-Afrikaansche Spoorwegmaatschappij (NZASM), óf jy hou links op die R36 na Schoemanskloof. In hierdie wêreld praat die mense sommer van “die Kloof”, maar daar is in werklikheid ’n Bo-Kloof én ’n Onder-Kloof. Die skeidslyn is Patatanek, ongeveer 12 km hoër op van Viva af en omtrent 2 km van die geverfde Old Joeklip af. Dit vorm terselfdertyd ook die grens tussen die Mbombela-en Emakhazeni-munisipaliteit. Van Gauteng se kant af begin die Kloof amptelik by die De Beersnekpas, reg by die Bambi Country-lodge oorkant die afdraai op die R36 Lydenburg toe,…

Die slim mense sê in wankelmoedige, wildewragtig tye soos tans smag ons opnuut na ankerplek. Sterk, stewige wortels. Ons éie wortels. Dit is waarom bykans iedereen van die 7,8 miljard mense op aarde die een of ander tyd terugstap op hulle spore. Só ’n “reis” lei meermaal na die plek waar ons grootgeword het – indien nie fisiek nie, dan ten minste op ’n manier wat ons toelaat om regtig diep na te dink oor hoe dié omgewing help vorm het aan die mens wat ons vandag is. Kortom: Ons komvandaan is ’n belangrike deel van wie ons is (of was), en die konteks waarin ons grootword, bepaal in ’n groot mate hoe ons uiteindelik die wêreld sien. Pas ons in? Voel ons welkom in ’n groter gemeenskap? Of word…

Dit is die middel van die oggend in die laatlente en in die koel bries draal die reuk van fynbos en dennehars. Bo die Overberg in die Wes-Kaap maal bollings wit wolke, maar die sonstrale slaan tog plek-plek deur en verlig stukke van die landskap. Al wat jy hoor, is die wind deur die ruigte terwyl Chris Nicklin ’n strook goiing uit ’n ou sak sny. Hy steek dit aan die brand en druk dit in ’n rookpomp. Dan klim hy in ’n wit bye-oorpak, en trek ’n sluierhoed oor sy kop en ’n paar pantserhandskoene oor sy hande. “Kom ons kyk wat hier aangaan,” sê hy terwyl hy die korf se deksel lig. Uit die korf klink ’n gegons op terwyl Chris ’n bolling rook oor die kolonie bye…

Wat is die punt van ’n soetrissie wat nie deur hitte – ’n roosterelement, oond of ou swart gietysterpan – gelouter is nie?” vra die Britse kosskrywer Nigel Slater in sy groentebybel, Tender. “Met hulle wasagtige plastiekskil en bittermin sap bied rou groen soetrissies nie veel meer as eentonige krakerigheid nie… dit voel eintlik altyd uit plek en ongemaklik in watter gereg jy dit ook al gebruik. Maar wag net tot die vrugte ryp en sonsak-oranje of bloedrooi word (party variëteite bly altyd groen) sodat jy dit oor ’n oop vlam of in ’n vuurwarm oond kan skroei… dán wys soetrissies hulle ware hart en siel vir jou. Deur dit te oondbraai of rooster maak jy nie net die vleis sagter nie – jy skep as ’t ware ’n soet…

Brumilde & Mariette Joubert Joubert & Seuns-padstal “My skoonpa het in 1966 hier grond gekoop,” vertel Mariette Joubert. Haar dogter, Brumilde, kom sit langs haar in die Joubert & Seuns-padstal teen die N4. “Dit was ongerep hier, en die pad nog smal.” Joubert & Seuns is ’n bekende sitrusprodusent in die Laeveld, maar hulle vervaardig ook meubels en doen uitgrawingswerk vir landbou- en ander doeleindes. “My skoonpa het alles gedoen. Hier was selfs ’n slaghuis op die plaas – die Belladonna-slaghuis in Nelspruit gebruik tot vandag toe sy worsresep.” Mariette se skoonma het vier padstalle in die Kloof bestuur en aanvanklik is vrugte aangeplant vir dié stalletjies. “My skoonma het vrugterolle gemaak en die kinders moes staan en vlieë wegwaai. Op Kersdag is daar waatlemoene geoes terwyl ander families aansit…

In ’n lieflike klipgebou wat lyk soos ’n Provensaalse skuur, staan meel, water, gis en sout gereed om in brooddeeg verander te word. Jeff Lawrence trek los met sy kursus “Bread Fundamentals: What a Difference the Water Makes”. “Ons gaan vandag twee plaasbrode en panini’s bak,” sê hy, “maar ek gaan julle nie ’n resep leer nie en eerder touwys maak oor die interaksie tussen die bestanddele. Die héél belangrikste is om nie die proses aan te jaag nie!” Die skuur, wat destyds as vermaaken-kuiervertrek gebou is, asook hulle huis het ’n manjifieke uitsig oor die Wakkerstroom-vleilandreservaat, en elke nou en dan moet iemand eers gou ’n vrypostige koei uit die tuin verjaag. JEFF EN SUE het R180 000 betaal vir hulle eiendom van 7 500m2 wat hulle in 2004…

FOTOGRAFIE As die gogga eers byt… Insekfotografie het sy uitkyk op die lewe heeltemal verander, sê die fotograaf Mike Green. Hy deel sy wenke hoe om dié klein gediertes af te neem en te geniet. Waar kom jou belangstelling in insekfotografie vandaan? Vreemd genoeg was dit nie ’n liefde vir insekte nie. Ek is al 38 jaar ’n fotograaf en het al amper elke genre behalwe makrofotografie verken. Agt jaar gelede moes ons my ma, wat demensie het, voltyds op die plaas gaan oppas. Dit was frustrerend om nie meer foto’s van troues en sportgeleenthede te kon neem nie. My goeie vriend John Read het my toe aan makrofotografie bekend gestel… En skielik het ek honderde onderwerpe reg onder my neus geghad! Waarom geniet jy dit om foto’s van skoenlappers,…

Ons almal is op soek na ’n persoonlike Kanaän of ’n Monomotapa – ’n stad van goud – wat êrens op ons wag, al is die sogenaamde “belofte” dalk net rus en vrede en die “goud” slegs ’n vae wens om stadiger en stiller te lewe. Trek jy platteland toe, vernaam ná ’n leeftyd in die stad, leer jy gou dit is glad nie so eenvoudig nie. Dinge is ánders op die platteland. En die “rustigheid” is soos dié van ’n eend wat elegant oor ’n dam gly: Daar waar ander nie kan sien nie, trap en skop hy vir dood om aan die gang te bly. Boonop is jy ’n inkommer. As jou mense nie al geslagte lank in die omgewing bly nie, maak niks anders saak nie: Jy…