Innholdsfortegnelse for 13 September 2019 i Vrouekeur

Die veteraanaktrise Brümilda van Rensburg pryk dié week op ons voorblad. Ek en sy kan ons somme nou maar maak hoe ons wil, ons is oor die helfte van ons lewens. En dis presies waaroor ek en sy in ’n onderbreking tydens die fotosessie gesels het. Maak nie saak hoe oud ons is nie – oud voel ons gewis nie. Ek kan nie namens Brümilda praat nie, maar soos ek haar opsom, sal sy waarskynlik met my saamstem – maak nie saak dat ons oor die halfeeumerk is nie – ons voel nie oud nie. En as ek na die voorbladfoto kyk wat Willem Botha geneem het, sien ek net mooi. Maar ek sien nog iets. Ek sien ervaring. Dis die een geluk van ouer word, jy weet meer. Nie…

Wenke vir die lente SKROP Dis nodig om van dooie velletjies ontslae te raak sodat jou vel bevogtende produkte dieper kan absorbeer. ’n Gereelde afskilferingsroetine (een keer per week) laat jou vel vars en gesond lyk. DRINK WATER Jou organe benodig water om te funksioneer en jou vel is jou grootste orgaan. Drink genoeg water om te keer dat jou vel uitdroog. SMEER SONSKERM Sonskerm is nie net vir stranddae nie. Selfs as dit bewolk is, is daar skadelike UVstrale wat jou vel aanval. LIGTE BEVOGTIGER Winter is verby en dis nie meer nodig om dik, olierige bevogtigers te gebruik nie. ’n Ligte bevogtiger sal jou vel gesond en hidreerd hou. OOGROOM Die vel om jou oë is baie dun en dis belangrik om ’n oogroom te gebruik wat fyn…

Navorsers aan die Stanford-universiteit het bevind dat studente wat stap, meer kreatiewe antwoorde in toetse gee wat spesifiek ontwerp is om kreatiwiteit te meet. Dit blyk dat stap die vloei van kreatiewe gedagtes tydens en kort ná ’n wandeling bevorder. So skryf daai blink gedagtes dadelik neer! “Stap het ’n aansienike uitwerking op kreatiwiteit,” berig die navorsers in die Journal of Experiments Psychology: Learning, Memory and Cognition. “Die meeste deelnemers het voordeel getrek uit stap teenoor sit; en die gemiddelde toename in kreatiwiteit was rondom 60%.” Die digter Wordsworth het poësie geskep terwyl hy stap. Aristoteles het sy lesings gegee terwyl hy met sy studente op die skoolterrein wandel. Die skrywer Charles Dickens was ’n passievolle stapper. Hy het elke stad en dorp op sy wêreldreise te voet verken en tydens…

AFRIKAANS IS BAKGAT Die Bakgat in Afrikaans-konsert word op 29 September by Sun Arena Time Square, Pretoria, gehou. Kunstenaars soos Nádine, Robbie Wessels, Juan Boucher, Arno Jordaan en Tobi Jooste gaan daar optree. Kaartjies is by Computicket beskikbaar WEN! 3 lesers kan dubbelkaartjies na die vertoning wen. SMS BAKGAT gevolg deur jou naam, van en adres voor 18 September 2019 na 48410. SMS’e kos R1,50 en is net vir mense in SA. Geld word vir foutiewe sleutelwoorde gehef en gratis SMS’e geld nie. Bepalings en voorwaardes: Deur vir hierdie kompetisie in te skryf, gee jy Caxton-tydskrifte die reg om ander Caxton-tydskrifaanbiedinge aan jou te bied. AARBEIFEES Die Redberry-plaas op George maak reg vir die jaarlikse George-aarbeifees. Hierdie fees op 21 en 22 September deur Ola is ’n buitelugmark met talle…

ROLPRENTE DORA AND THE LOST CITY OF GOLD Met Isabela Moner en Eva Longoria Regisseur James Bobin TIENERFANTASIE Jy kan dalk reeds uit die plakkaat aflei dat dit ’n doodgewone kinderfantasie is – ’n sprokie vir tienerdogtertjies wat dalk netsowel op hul selfone sou kon afspeel, hoewel dit natuurlik vir die silwerdoek gemaak is, en baie meer impak daar sal hê. Wat dit dalk ’n bietjie oorspronkliker maak, is die feit dat ’n dogtertjie (Isabela Moner) die hoofrol speel en natuurlik nie ’n bang haar op haar kop het nie. Sy sal enige bedreiging aandurf wat Indiana Jones sou aanpak. Dora is ’n doodgewone tiener wat in ’n dilemma beland. Sy moet haar ouers red, en die enigste manier om dit te doen, is om haar dapper vriendjies se hulp…

Maria en Alwyn Neethling en hul seun, Alwyn jr, woon in Langerug op Worcester. Maria was ’n binneversierder, Alwyn is die hoofoperasionale beampte by Victoria & Albert-baddens en Alwyn jr studeer. Maria en Alwyn het die huis net voor hul troue in 1995 gekoop. “Dit was die lelikste huis in die straat, maar in die regte omgewing, sentraal geleë en binne loopafstand van al die skole,” vertel sy. Boonop is die huis op ’n dubbelerf, baie stewig gebou en daar was baie potensiaal om hul eie stempel daarop af te druk. Die huis is van die vorige eienaar, oom Barnie, Tolla van der Merwe se skoonpa, gekoop. BOU EN BREEK Maria vertel die huis lyk glad nie meer soos dit destyds gelyk het nie – die enkelspoorgaragepaadjie met lae Vibracrete-muurtjie…

Baie van ons sê liewer ja wanneer ons nee bedoel. Daai inherente ding om mense tevrede te wil stel, is deel van ons. En so gaan ons lieg-lieg deur die lewe, liewer gewilde Jan as dooie Jan. Hou liewer konsert en ontwikkel ’n maagseer. Dalk is dit hoekom daar nie ’n behoorlike woord in Afrikaans vir people-pleaser is nie. Mense stel woorde voor soos mensebehaer, mensepaaier of gatkruiper. Nie een val regtig lekker op die oor nie, terwyl jabroer ook nie werklik dié onderdrukkende gewoonte behoorlik vasvat nie. Waar kom dit vandaan? Ons knaende obsessie met aanvaarding. Jy sal liewer ja sê, terwyl jy regtig nie lus is om iemand vir ’n koffie te ontmoet, hulle te help trek of na ’n show te vergesel van ’n sanger wat jy…

Baardirisse is perfek vir ’n lenteen vroeë somertuin. Hulle maak ’n groot impak as hulle in volle blom is, is maklik om te kweek en het baie mooi kleure. Daar is min ander meerjariges wat by ’n baardiris se vorm, kleur en prag kan kers vashou. Hierdie plante kom oorspronklik uit die Noordelike Halfrond en word al eeue lank vir hul dekoratiewe en simboliese waarde sowel as vir parfuum en geur gekweek. ONTWIKKELING Oor die laaste eeu het die baardiris baie ontwikkel. Vroeër was die blomme net in wit, geel of pers beskikbaar, maar kwekers het ’n wye kaleidoskoop van kleure en skakerings gekweek en ook die groottes en vorm van die blomblare verander. Vandag is ’n baardiris ’n pragtige gekartelde blom. Irisse word nou in blou tot amper swart…

Op ’n dag was ’n ervare en ’n nuweling-monnik saam op reis. In ’n stadium het hulle by ’n rivier gekom waar die stroom baie sterk was. Terwyl hulle voorberei het om die rivier oor te steek, het hulle ’n pragtige jong vrou gesien wat ook probeer het om die rivier oor te steek. Die vrou het gevra of hulle haar kon help om aan die ander kant te kom. Die twee monnike het fronsend na mekaar gekyk, want hulle het ’n eed afgelê om nie aan ’n vrou te raak nie. Toe het die ouer monnik die jong vrou opgetel en sonder om ’n woord te sê, haar deur die rivier gedra en aan die ander kant van die rivier neergesit en toe met sy reis voortgegaan. Die jonger…

Dit is ’n gewone Woensdagmiddag in een van Johannesburg se boomryke noordelike voorstede. Daar is egter niks gewoons aan die vrou wat vanuit die donkerte van haar motorhuis te voorskyn kom om my by die voorhek te groet nie. Op 63 besit Brümilda van Rensburg steeds daardie seldsame kombinasie van sensualiteit en styl wat mense in hul voetspore kan laat vassteek. Haar petite figuur is in swart geklee; haar blonde hare opgesteek en haar glimlag gul en gasvry, al is sy een van Suid-Afrika se mees herkenbare, suksesvolle aktrises. “In ons bedryf is daar nie plek vir ego nie,” sê Brümilda waar ons aan die lang eetkamertafel van haar mooi huis sit. In die middel van die tafel staan ’n kandelaar wat haar ma, Freda, nog destyds van Frankryk teruggebring…

“Stap is die naaste ding aan ’n wonderkuur wat ons het,” sê dr Thomas Frieden, die voormalige direkteur van die Amerikaanse Sentrum vir Siektebeheer. Hier is vyf voordele wat jou dalk sal verbaas: 1 DIT WERK TEEN GENE WAT JOU LAAT GEWIG AANSIT Navorsers aan die Harvard-universiteit het ’n studie gedoen van 32 sulke gene in meer as 12 000 mense om te bepaal of die gene werklik oorgewig bevorder. Hulle het bevind dat by mense wat elke dag flink stap, die uitwerking van die gene met die helfte verminder. 2 DIT HELP OM ’N SUIKERTAND TE TEM Twee studies van die Universiteit van Exeter het bevind dat ’n wandeling van 15 minute die lus vir sjokolade beteuel en die hoeveelheid sjokolade wat mense eet wanneer hulle stres ervaar, verminder.…

Annelien en Weco van Basten van Meyerton het twee honde en twee katte. Annelien is die enigste kind en diere was nog altyd haar beste maats. “Pluto was my eerste hond toe ek maar twee jaar oud was. Hy was my beste maat en my hele bestaan. Ons het saam gespeel en geleer en hy was baie spesiaal. Toe hy oorlede is, was dit ’n baie traumatiese ervaring, soos om ’n beste maat te verloor. Dit het my geruk.” Annelien was toe 14 en nie emosioneel gereed vir ’n ander dier nie, maar sê dis menslik om weer ’n maat te wil hê. Hulle het toe vir Coco gekry. “Hy was ’n baie intelligente kolliehond, maar my band met hom was nie so heg nie. Op my 21ste verjaardag het…

PIZZA MET VYE, BRIE EN SPEK 4 porsies pizzabasis (soos op bl 33)125 ml (½ k) uiemarmelade10 vye (gedroog of vars)100 g (1 houer) brie200 g (1 pakkie) spek, in stukkies gesny1 rooi ui, in agtstes gesny100 g (1 pakkie) roketblaartjies 1 Smeer marmelade op pizzabasis.2 Sny vye en kaas in kleiner stukke en rangskik op marmelade.3 Braai spek en uie tot gaar en pak op basis.4 Bak vir 15 minute.5 Sit met roketblare voor. PIZZADEEG 250 g broodmeel15 ml (1 e) olyfolie2,5 ml (½ t) sout1 ml (1/5 t) suiker5 g (½ pakkie) kitsgis1 80–250 ml (¾ k–1 k) louwarm water 1 Meng meel, olie, sout, suiker en gis saam.2 Roer water by en meng.3 Sit op werkoppervlakte en knie deeg vir 10 minute of tot glad en elasties.…

Ons toer van drie weke deur Namibië begin en eindig in Windhoek. Ná al die vlaktes en wydtes van die woestyn en kuslyn, is mens amper sku vir stadsgeraas, maar gelukkig het die stad ’n plattelandse hart. Die argitektuur wat tussen modern en histories-Duits wissel, bied ’n interessante agtergrond vir ’n lekker kuier. Ons ry die laaste paar kilometer noord op die B1 in die stad se rigting. By die Agrimark adverteer hulle soutlekke en nie lank daarna nie, die Heroes’ Acre, waarvan die bronsstandbeeld van die onbekende soldaat voor die marmerobelisk van ver af te sien is. Dié amptelike oorlogsgedenkplein vir die republiek is op 26 Augustus 2002 ingewy en het patriotisme en nasionalisme ten doel. Die plein is omring deur die paradegrond en sitplek vir 5 000 mense.…

Die rol wat David Koloane gespeel het om ná die einde van apartheid ruimte vir swart kunstenaars te skep, is iets wat in heelwat huldeblyke genoem is. Koloane is op 30 Junie op die ouderdom van 81 in sy huis in Johannesburg dood. Van dié huldeblyke het in buitelandse publikasies soos onder meer The New York Times en die Nederlandse Trouw verskyn. Tesame met kuns wat hy bykans vier dekades lank gelewer het, was Koloane op sy nederige en waardige manier ook uitgesproke oor die manier waarop apartheid kunstenaars aan bande gelê het. In 1995 het hy in ’n onderhoud met Ivor Powell gesê: “Apartheid was politiek van ruimte meer as enigiets anders. Kyk jy na die Wet op Naturellegrond van 1913 en dié van 1936, gaan albei oor ruimte,…

SKOONSUSTER DWEEP My skoonsuster woon by ons en maak ons lewens baie moeilik. Sy behoort aan ’n sekte en veroordeel almal wat nie presies soos sy dink en glo nie. Dit raak vir my te veel. Ons is nie kerkgangers nie en sy glo ons is boos, maar maak tog van ons gasvryheid gebruik. – Ongemaklik Jou skoonsuster leef volgens dubbele standaarde. Julle sal haar oor die reëls van jul huishouding moet konfronteer. Praat rustig, maar dui onverbloem aan dat indien sy nie haar gedrag stopsit en julle toelaat om sonder hindernis in jul eie huis te maak soos julle wil nie, sy welkom is om ’n ander tuiste te vind. Beheptheid met geloof kan dikwels verregaande wees en ’n mens wil nie beïnvloedbare kinders daaraan blootstel nie, omdat hulle…

Deur XWord.co.za Teiken Hoeveel woorde van vier (4) of meer letters kan jy uit die gegewe letters saamstel? Elke letter in die rooster mag net een keer in ’n woord voorkom. Elke woord moet die letter in die ingekleurde blokkie bevat en daar moet minstens een woord met nege letters wees. Meervoude, verkleinwoorde, eiename, woorde met koppeltekens en uitheemse woorde tel nie. (Die stamwoord vir elke woord is in die Verklarende Afrikaanse Woordeboek, HAT en/of WAT). TEIKEN: 10 woorde, goed 14 woorde, baie goed 17 woorde of meer, uitstekend OPLOSSING: Kokkedoor, oordek, dekor, koord, rodeo, doer, door, drek, droë, kerk, koer, koor, oker, oord, orde, roek, rook Koderaai Elke syfer verteenwoordig ’n letter van die alfabet. Om mee weg te spring, is 3 (drie) letters klaar ingevul. Kyk nou of…

As ek ooit eendag in ’n woud verdwaal, a la Benjamin Komoetie, hoop ek Zenobia Kloppers is die een wat my opspoor. Sy’s die tipe mens onder wie se voorskoot jy wil wegkruip. Sy straal so ’n rustigheid en warmte uit, jy voel jy sit iewers voor ’n vuurherd. “Sjoe,” sê sy en lag verleë wanneer jy jou waarneming met haar deel, “dis ’n groot kompliment. Ek’s maar so ’n bietjie van ’n moederhen, jong, dis vir my lekker om my vlerke spreekwoordelik om iemand te sit. Soos die Bybel sê glo ek werklik ’n sagte woord keer die grimmigheid af.” Mens voel so gemaklik in haar geselskap, dis moeilik om te glo dat Zenobia eintlik ’n “rolprentster” is, hoewel die titel geensins oordrewe is nie. Ons sien haar juis…

1 OORGEËRFDE HARTSIEKTES Dis wanneer iemand met afwykings van die hart gebore word, soos septale defekte, waar daar ’n gat tussen die twee hartkamers is. Daar kan obstruktiewe defekte wees, waar die bloedvloei tussen die verskillende hartkamers gedeeltelik of totaal geblokkeer is. Sianotiese hartsiekte is wanneer ’n hartdefek veroorsaak dat daar te min suurstof deur die liggaam versprei. 2 ARITMIE Dit is ’n ongereelde hartklop. Die hart kan sy normale ritme verloor as dit te stadig of te vinnig klop, die hartkamers voortydig saamtrek of fibrilleer, of wanneer die hart onreëlmatig klop. Aritmie kom voor wanneer die elektriese impulse wat die hartklop koördineer, nie reg werk nie. Die meeste mense ervaar soms ongereelde hartritme, waar dit voel of jou hart fladder of weghardloop. Maar as dit te veel gebeur of…

Die oulike klipgeboutjie van The Gin Shop neffens ’n gastehuis en restaurant op die piepklein dorpie Chrissiesmeer in Suid-Afrika se meredistrik staan knus onder horingoue akkerbome. Buite in die sonnetjie sit ’n paar klante met aanloklike glase vol jenewer en tonikums. ’n Jong vrou met dreadlocks sit eenkant en gesels. Haar fyn hande beduie in die lug en daar hang ’n vreedsaamheid om haar. Ek vra of sy die gin-huis se toonbank beman en sal omgee om vir ons een te skink – onwetend dat sy eintlik die baas, stoker, verspreider, etiketplakker, resepontwikkelaar en kruiekweker is. Haar handdruk is ferm, haar oë waaksaam vir vreemdelinge, maar haar ontvangs gul. Dis Sondagmiddag en hulle is eintlik al toe, maar kom gerus binne en sy vertel jou die hele storie. Binne hang…

SEPTEMBER-WENBOEK September-wenners wen twee Romanzas met die komplimente van LAPA Uitgewers: In Sophia Kapp se Tweede kans op geluk gaan Nanette terug na haar skoonouers se plaas, Geluk, maar dinge is nie hoe sy dit onthou nie. Haar seer en swaarkry is eg, maar is dit net een kant van die storie? Ontstig ontdek sy dat haar swaer, Barry, wat sy maklik kon afmaak as ongevoelig, iemand is wat weet wat die liefde is en hoe diep dit kan reik. Hartsbesit deur Anna van Tonder is ’n SuperRomanza met Minni Minnaar as die hoofkarakter. Sy verloor haar onderneming en haar vriendin nooi haar om op haar ouers se plaas te gaan kuier terwyl sy haar lewe in oënskou neem. Hier ontmoet sy vir Zak Erasmus, ’n aantreklike boer, maar dis…

KANEELSUIKERROLLETJIES 9 rolletjies 180 ml (¾ k) melk, louwarm1 pakkie (10 g) kitsgis60 ml (50 g) suiker1 groot eier1 eiergeel60 ml (¼ k) botter, gesmelt750 ml (435 g) witbroodmeel3,75 (¾ t) sout160 ml (2/3 k) klam bruinsuiker22,5 ml (1½ e) kaneel60 ml (¼ k) sagte botterGLASUURSEL250 ml (130 g) versiersuiker30 ml (2 e) melk 1 Gooi kitsgis by melk en meng goed. Laat staan vir 5 tot 10 minute.2 Gooi suiker, eiers en gesmelte botter by en meng goed.3 Gooi meel en sout by en meng tot deeg vorm. Knie vir 7 minute tot glad en elasties.4 Bedek deeg met plastiek en laat vir 1 uur of tot dubbelvolume rys. Voorverhit oond tot 180 °C en smeer vierkantige koekpan van 20 cm met botter.5 Meng bruinsuiker en kaneel.6 Keer deeg…

André Schwartz se kreatiewe kragtoer André Schwartz se 15de album, Die pad(Universal), is ’n uitbundige viering van sy drie dekades in die musiekbedryf. Die album bevat 14 snitte, waarvan tien oorspronklike nuutskeppings in uiteenlopende musiekstyle is. Verskeie skrywers en vervaardigers, Stephan van Huysteen, Christie Schutte en Joe Foster, het insette gelewer. Die resultaat is opwindende afwisseling. André, wat onlangs met ’n Ghoema-musiektoekenning vir sy lewenslange bydrae tot Suid-Afrikaanse musiek vereer is, het drie jaar lank aan dié album gewerk en het met ’n vars popaanslag in Afrikaans na vore gekom. Die album ontgin nuwe klanke en word plek-plek met elemente van sy vorige werk verweef. Die toonvenstersnitte is die geestelike penskets Die pad (Roux Cloete), die profetiese Tweede kans (lirieke deur Joe Foster) en die peinsende Ek sal wag (Hanmarie…

Antoinette Pienaar het as aktrise en sangeres naam gemaak en danksy haar gereelde gesprek oor genesende kruie oor die radio, het sy die status van ’n kenner van “alternatiewe geneesmiddels” gekry. Hierdie kennis van Karoo-kruie het ook neerslag in haar boek Kruidjie roer my gevind. Op die agterblad van haar nuwe boek, Die lang man sonder skaduwee, word gemeld dat mense van “heinde en ver kom” om by haar en oom Johannes, ’n “legendariese Griekwa-medisyneman, gesond te raak”. Nie net word kennis van Karoo-kruie ingespan om mense van allerlei kwale te genees nie, in hierdie boek word stories, raaisels en rympies ook as ’n genesende krag ingespan. Stories het volgens Pienaar ’n genesende werking “want dikwels het ’n fisieke probleem ’n emosionele oorsaak en is dit stories wat die hart…

MOEILIKHEIDSGRAAD: ★★★ WAT HET JY NODIG? 7 balle ELLE COUNTRY TWEED DK (50 g) in Denim 3,25 mm-en 4 mm-naalde Kabelnaald LET WEL Ek het ’n pak Country Tweed in my kas gehad, maar dit word nie meer vervaardig nie. As jy nie daarvan in jou wolwinkel kry nie, kan jy dit met enige DK-breidraad vervang. Die trui het ‘n kort lyf – brei dit langer as jy verkies. GROOTTE Pas klein tot medium PATROONSTEKE 1 MOSSTEEK 1ste ry: (r1, aw1) tot einde. 2de ry: regs die aw-steke en aweregs die r-steke soos dit voorkom 2 GROOT KABEL 1ste ry: r12 2de ry: aw12 Herh 1ste en 2de ry nog 5 keer. 13de ry: k12v. 14de ry: aw12. Herh 1ste tot 14de ry tot einde. AFKORTINGS aw–aweregs ggr – glip…