Innholdsfortegnelse for 28 September 2018 i Vrouekeur

Geniet jy jou werk? vra Theresa van Baalen dié week. En, sê sy, “… as jy, soos baie ander, voel dat jou werk nie noodwendig die hoogtepunt van jou dag is nie, lees verder.” Tensy ’n skatryk, kinderlose groottante haar hele fortuin aan jou bemaak het toe sy die tydelike met die ewige verwissel het, of as jy die Lotto gewen het, is jy, soos ek, deel van die massa wat moet werk om die pot aan die kook te hou. Ek wonder soms wat ek sou doen as ek oornag miljoene in my bankrekening sou kry. Sal ek ophou werk? Ja, vir minstens drie maande om goeters gedoen te kry waarvoor ek lus het, maar nie voor tyd het nie. Soos ek myself ken, sal ek ná dié sabbatsreis…

In Zirk van den Berg se roman, Die vertes in, wat pas verskyn het, is daar romanse, intrige, dood, wreedheid, verlange. Zirk is ’n gebore Namibiër en oud-Namibiërs hunker altyd terug na hul geboorteland, sê hy. Hy erken dat Die vertes in, wat in die destydse Duits-Suidwes-Afrika afspeel, ’n manier is om na sy heimat terug te keer. Hy woon tans in Nieu-Seeland. “Ek voel halfverleë om dit te sê, want natuurlik kan ek hier van die ander kant van die aardbol af nie oor Namibië voel soos die mense wat daar woon nie. Ek voel nogtans ’n diepe verbintenis met die land. Dis waar ek my eerste herinneringe gemaak het. “Ek het ’n paar jaar gelede Namibië toe gegaan om navorsing vir die boek te doen. Terwyl ek daar…

Lynette Havinga, die registrateur van die SAVR, sê: “Veeartse moet aan die minimum standaarde voldoen en die praktyke word deur die SAVR geïnspekteer ten einde te verseker dat alle diere dieselfde standaard behandeling ontvang. “Die raad het egter sedert 2013 nie meer voorgestelde riglyne vir die heffing van geld nie, aangesien die Mededingingsraad sodanige riglyne as antimededingend beskou en boetes vir sodanige riglyne hef.” Haar raad is dat mense wat nie privaat praktyke se tariewe kan bekostig nie, dierewelsynsorganisasies nader of ’n mediese fonds vir hul diere uitneem en dan ’n klein bedraggie maandeliks vir kostes wegsit. “Die koste om ’n praktyk te bestuur, kan etlike miljoene rande beloop, dit hang onder meer af van die praktyk, waar dit geleë is, watter diere behandel word, watter gemeenskap bedien word en watter…

Jenewer & rum Fitch & Leedes hou op 29 September Gauteng se Gin & Rum Social Garden-geselligheid. Dit word by die Turbine Hall in Newtown gehou. Kaartjiepryse wissel van R130 tot R190 per persoon. Bespreek by www.webtickets.co.za en vind meer uit by ginandrumgarden@gmail.com Babafees! Die Baby Show word van 28 tot 30 September by die Kyalami Internasio nale Konvensiesentrum gehou. Die tentoonstelling sal meer as 150 uitstal lers hê met werkswinkels wat deur onder andere Meg Faure aangebied word. Kaartjiepryse wissel van R80 tot R250. Besoek www.babyshow.co.za Markdag Die Ngwenya Country Market het onlangs sy tweede verjaardag gevier. Hierdie gewilde mark word elke eerste Sondag van die maand by die Ngwenya Glass Village op Muldersdrift, Gauteng, gehou. Heerlike drankies en lekkernye en allerhande stalletjies met kunsvlyt en kuns maak van…

Hoe gemaak as jy alles probeer het en steeds ongelukkig is by die werk? Almal verdien om hul werk te geniet en as jy alles probeer het om probleme by die werk uit te stryk en om jou uitkyk teenoor jou werk te verander, maar jy voel steeds ongelukkig en ontevrede, is dit dalk tyd om vir ’n nuwe pos te begin soek. Hier is ’n paar dinge om te onthou: ▸ Maak nie saak hoe min jy van jou werk hou nie, hou jou “ek haat my werk”-gedagtes vir jouself. Moet dit veral nie op sosiale media uitblaker nie, want jy wil nie hê dit moet die verkeerde ore bereik nie. Jy wil nie jou werk verloor nog voor jy ’n nuwe een het net omdat jy daaroor gekla…

GOEIE MANIERE Hoewel jou kinders nie alles noodwendig met al hul maats hoef te deel nie, moet hulle steeds teenoor almal gaaf wees en teenoor almal respek toon. Benadruk van vroeg af die waarde van goedhartigheid en empatie. KONFLIK Enige normale verhouding gaan soms deur konflik. Daar gaan slegte dae kom. Daar gaan meningsverskille wees. Leer jou kinders dat konflik normaal is en nie noodwendig ’n krisis hoef te wees nie. TYDSVERLOOP Die einde van ’n vriendskap kan vir jou kinders soos die einde van hul bestaan voel. Dit is normaal dat jou kinders se vriende soms gaan verander soos wat hul lewensuitkyk verander of hulle uitmekaar dryf. Hoewel jou kinders ontsteld gaan wees as ’n vriendskap nie uitwerk nie of doodloop, leer hulle dat dit normaal is, dat hulle…

ONTBEEN ’N HOENDERBOUDJIE 1 Maak seker hoender is sonder vere. Spoel hoenderboudjie af en maak met kombuispapier droog. 2 Begin by “enkel” van hoenderboudjie. Sny vleis en senings heeltemal teen been af. Werk op ’n kapbord, want die senings kan taai en hard wees – hulle kook gelukkig sag. 3 Sny kraakbeen en “knieknop” los van vleis. Dit is die moeilikste stap. 4 Gebruik agterkant van mes en druk vleis van albei kante af terug. As vleis los is, trek been heeltemal uit. WENKE ▪ ’n Hoenderboudjie is eintlik die kuit van die hoender, dus gebruik ek begrippe soos “enkel” en “knieknop” om dinge makliker te verduidelik. ▪ As jy te veel vleis afgesny het, druk ekstra vleis in beenholte terug. ▪ Hoendervleis is soos ’n spons, dit absorbeer alles…

As jong joernalis het ek namens die plaaslike koerant ’n toerismevergadering op Upington bygewoon. Dié aand is daar planne beraam vir toerismegroei en ek het ’n poskaart met ’n klein sakkie rooi sand in ’n plastieksakkie gekry. Die poskaart met sy foto van rooi duine op, het iewers in ’n laai beland. Maar snaaks genoeg, ek onthou die woorde op die poskaart soos gister: “Sprinkel die rooi sand in jou skoene en jy sal altyd terugkom na die Kalahari toe.” En of dit nou waar is of nie, ek voel so elke paar jaar asof ek Kalahari-onttrekking kry en dan kies ons koers soontoe. Ons ry dieselfde pad wat ek as kind vir seevakansies gery het: die N7 tot by Vanrhynsdorp, waar jy wegdraai en deur Calvinia en Brandvlei ry.…

Wat baie lesers van ’n boekblad soos hierdie verwag, is resensies. Terwyl ’n resensie eintlik ’n deeglike beskrywing en interpretasie van (en waardeoordeel oor) ’n nuwe publikasie is, is die meeste “resensies” meestal weinig meer as boekbekendstellings. Aan die einde van verlede jaar en die begin van hierdie jaar het ek in ’n reeks besprekings na resensies gekyk. Literêre kritiek, met die fokus op enkeltekste met die oog daarop om hierdie tekste te beskryf en interpreteer, is slegs een deel van die veld literatuurstudie. Die tweede terrein van literatuurstudie, wat ook in hierdie blad bespreek is, is literatuurgeskiedenis. In ’n literatuurgeskiedenis word literêre tekste in ’n historiese konteks geplaas. Die aandag val op die tydperk waarin ’n bepaalde teks verskyn het, op vergelykings met soortgelyke tekste uit dieselfde tydperk en…

ROLPRENTE OPERATION FINALE Met Mélanie Laurent en Oscar Isaac Regisseur Chris Weitz OORLOGDRAMA Daar word steeds rolprente oor die Tweede Wêreldoorlog gemaak – seker die mees berugte, gevreesde en brutale oorlog in die wêreldgeskiedenis. Die neiging is deesdae om op die jare ná die oorlog te konsentreer. Oorlogmisdadigers en die argitekte van die reuse-uitwissing van onskuldige mense is deesdae die nuwe modewoorde in Hollywood en Operation Finale sit die tradisie voort. Die ware verhaal begin 15 jaar nadat die wrede oorlog beëindig is wanneer ’n groep geheime agente gewerf word om Adolf Eichmann te arresteer. Saam met Adolf Hitler is hy seker die mees berugte beplanner van die bose plan van Duitse wêreldoorheersing. Maar waar is hy? En hoe gaan hulle hom arresteer? Dit is ’n tergende en baie gevaarlike…

Teiken Hoeveel woorde van vier (4) of meer letters kan jy uit die gegewe letters saamstel? Elke letter in die rooster mag net een keer in ’n woord voorkom. Elke woord moet die letter in die ingekleurde blokkie bevat en daar moet minstens een woord met nege letters wees. Meervoude, verkleinwoorde, eiename, woorde met koppeltekens en uitheemse woorde tel nie. (Die stamwoord vir elke woord is in die Verklarende Afrikaanse Woordeboek, HAT en/of WAT). TEIKEN: 18 woorde, goed 21 woorde, baie goed 27 woorde of meer, uitstekend OPLOSSING: Spykerhak, pakkery, sakeryk, sapryke, hakery, kapery, sapryk, spyker, apery, harpy, heryk, hyser, kyker, pakys, rypak, saery, syhek, ykers, yskap, yspak, krys, pryk, prys, ryke, rype, skry, yker. Koderaai Elke syfer verteenwoordig ’n letter van die alfabet. Om mee weg te spring, is…

ONVEILIG MET VRIEND SE WOEDE Ek is in ’n ernstige verhouding. My vriend raak gereeld buite beheer kwaad en dan is dit byna of hy later nie besef of onthou hoe kwaad hy was nie. Dit is asof dit vir hom nooit gebeur het nie en hy nie kan verstaan hoekom ek ontsteld is nie. Wanneer hy so kwaad word, voel ek baie onveilig. Is daar iets wat ek kan doen om die situasie beter te maak? – Onveilig Met die beperkte inligting kan ek noem dat dit selfs ’n neurologiese toestand kan wees waarvoor hy duidelik nie behandeling kry nie. Ek stel voor dat jy met hom praat wanneer hy nie in ’n staat van woede is nie en vra of hy weet hoe erg hy oorkom. Die feit…

HOSPITAALONDERVINDING Daar is soveel negatiwiteit in ons land dat ek graag iets positiefs wat ek ervaar het met my gunstelingtydskrif, Vrouekeur wil deel. Ek is onlangs deur ’n neurochirurg in Pretoria geopereer. Ons almal in die saal was maar redelik benoud oor die operasies wat wag. Vroeg die oggend van die operasie word ek met engelesang wakker en ek dink ek is in die hemel. Net om te besef dis die dagpersoneel wat aan diens gekom het en Rose of Sharon sing. ’n Rukkie later sien ons hoe dieselfde personeel in ’n kring saambid en vir elke pasiënt op die teaterlys voorbidding doen. Sowat 95% van die personeel was swart vroue en 95% van die pasiënte wit. Kan die res van die land en veral opstokers en politici nie uit…

Eers het hy ’n geweer gebruik om elke dag sy werk te doen. Deesdae gebruik hy ’n pen. Dit is die lang lewenspad van Wynand du Toit: van soldaat tot skrywer. Wynand is een van Suid-Afrika se bekendste oudsoldate en het bekend geword in die jare tagtig toe die destydse grensoorlog op sy hoogtepunt was. Baie Suid-Afrikaanse huishoudings – mans en vroue – is direk en indirek deur die oorlog geraak. In daardie tyd was baie jong Suid-Afrikaanse mans wetlik verplig om militêre diensplig saam met beroepsoldate soos Wynand te doen. Wynand was lid van die destydse Suid-Afrikaanse weermag se verkenningskommando wat algemeen as die recce’s bekend gestaan het. Hulle het dikwels in lewensgevaarlike omstandighede militêre operasies agter vyandelike linies in van die buurstate uitgevoer. Wynand is op 21 Mei…

Dr Elbé Coetsee, sosiale entrepreneur en uitnemende kenner van Suid-Afrikaanse handwerk, leef en werk jaarliks in die beste van twee uiteenlopende wêrelde. Suidwaarts in Tafelberg se skaduwee en in die noordweste van Limpopo, met ’n uitsig op die Blouberg, van waar sy die afgelope 24 jaar haar geliefde Mogalakwena-handwerkprojek bestuur. Tussendeur reis sy deur die land en kontinent om haar belangstellingveld te ontgin en te beskryf. Dié wildsplaas, wat sy en haar gesin sedert die jare tagtig bewoon, het sedertdien organies tot ’n grootskaalse onderneming ontwikkel met die Mogalakwena River Lodge, die Craft Art-sentrum, ’n navorsingsentrum, kunstenaarstoevlugsoord, natuurreservate en ’n fabriek wat inheemse plante verbou. Mogalakwena beteken metafories “kwaai krokodil” en die groep het voorwaar verskeie kleintjies met internasionale trekkrag gekry. Getroud met die Pretorianer Peet Coetsee, tans ’n advokaat…

ORGANISERINGS-WENKE ▸ Kry ’n inligtingslaai waar almal weet als gebêre moet word – van skoolblaaie tot nuwe tydskrifte. ▸ Pak kosblikke die aand voor die tyd. Dit maak oggende makliker. ▸ Dit klink dalk vir jou vervelig, maar jou week sal vlotter verloop as jy op ’n Sondag aan die aandetes vir die week dink en dan een keer winkel toe gaan om al die benodigdhede te koop. ▸ Probeer om nou en dan dubbeld kos te maak en dit dan te vries. ▸ Koop groente op groot maat, sny als op en verpak. ▸ Ontklotter een keer per week en gaan ook deur die kinders se tasse, laaie en dies meer. Skoon met sout Kunsblomme kan goed stowwerig raak. Gooi dit in ’n papiersak waarin sout is en skud…

LEPELSTEELTJIES 36 koekies 250 ml (105 g) koekmeel1, 25 ml (¼ t) sout1, 25 ml (¼ t) bakpoeier3 10 ml (120 g) fyngerasperde Cheddarkaas1 25 ml (120 g) botter (kamertemperatuur) appelkooskonfyt Voorverhit oond tot 200 °C en spuit 2 klein kolwyntjiepanne met kleefwerende sproei. 1 Gooi meel, sout en bakpoeier in voedselverwerker en meng deur. 2 Gooi kaas en botter by en pols tot hanteerbare deeg vorm. Maak balletjies van 7,5 ml en plaas in holtes van kolwyntjiepannetjies. 3 Druk holte met ronde kant van 2,5 ml maatlepel in deeg. 4 Skep appelkooskonfyt in elkeen en bak vir 15 minute tot goudbruin en gaar. 5 Laat afkoel. WENK Skep voor opdiening weer ’n bietjie appelkooskonfyt in elkeen, want van die konfyt bak weg…

Wie beter as Diane Victor kan gestalte gee aan ’n tema soos Spoke, diewe en digters, die tema wat kurator Johan Thom gekies het as sambreel vir die aanbieding van die visuele kunste op Aardklop? Victor is vanjaar weer feeskunstenaar van dié fees in Potchefstroom nadat sy dit in 2009 ook was. In die bestek van byna tien jaar het haar werk nie net in volume (sy is een van die produktiefste Suid-Afrikaanse kunstenaars) toegeneem nie, maar ook wat die spookagtige kwaliteit daarvan betref. Die manier waarop sy die roet van ’n kersvlam gebruik om figure op papier of tussen twee panele glas vas te vang, kan kwalik anders as skimagtig beskryf word. En heelwat van haar onderwerpe het ’n boefkwaliteit (al is nie almal digters óf diewe nie). Dink…

In Den Haag het ek op ’n groot verhoog voor die voetligte gestaan met ’n mikrofoon waarin dit van my verwag was om te sing. Die gehoor donker en gelaai van die verwagting. Hoese het soos skimpe deur die groot konsertsaal opgeslaan. Dit was Februarie en dit was winter. Ons vliegtuig het in die sneeu geland en opgestyg. Die eeu was byna om. Nie lank tevore nie het ek met ’n tjek en ’n ooreenkoms uit die kantoorgebou waar ek gewerk het, gestap. Suid-Afrika was een massiewe verandering. Saketoestande het ons genoop om te herstruktureer, en my posisie was daarmee heen. Dis hoekom, toe my goeie vriend Gert op ’n Maandag vir my sê hy moet die naweek in Nederland optree en wil ek nie saamkom nie, ek op die…

Vir alle navrae navrae@xword.co.za of 082 346 3431 Besoek www.xword.co.za WEN R1 000! Voltooi die blokraai en gebruik die omkringde letters om die versteekte woord of naam te ontsyfer. Leidraad: Sieklike hoogtevrees, soms met gepaardgaande duiseligheid SMS jou antwoord, voorletters, van en dorp/stad voor of op 17 Oktober 2018 na 48410. SMS’e kos R1,50 en is net vir mense in SA. Geld sal vir foutiewe SMS’e gehef word en gratis SMS’e geld nie.…

Mense is lief om te gesels. Die statistieke sê dat ’n gemiddelde Suid Afrikaner omtrent 30 gesprekke per dag voer en dat jy ’n ⅕ van jou lewe praat. In een jaar sal jy 66 boeke van 800 bladsye elk met jou gepraat kan volmaak. Die skrywer van Spreuke sê met die tong kan jy iemand maak of breek. Jakobus sluit hierby aan wanneer hy vir ons sê hoe ons baie keer die tong verkeerdelik gebruik en mense seermaak. Al gebruik ons dikwels ons tong om kwaad te praat, het die Here eintlik bedoel dat ons met ons tong goed moet doen. In Kol 4:2-17 lees ons van drie maniere waarop ons ons tong kan gebruik om goed te doen: Paulus sê eerstens ons kan ons tong in gebed gebruik.…

Amalia Uys is van 9 Oktober af in die nuwe kykNET-drama Spoorloos en ook binnekort in twee Deon Opperman-flieks, Vat ’n kans en Die skandaal, op die kassie te sien. Met ons vorige kuier het sy tydens die verfilming van Jagveld by Deon Meyer en Diony Kempen se Karoo Film Company gewerk. Sy wou agter die kameras werk en leer om flieks te vervaardig. Sy was daar ook as vervaardiger tydens voorproduksie en produksie betrokke. Die fliek is as Hunting Emma in Amerika uitgereik. Sy vertel opgewonde dat Jagveld by die Woodshole-rolprentfees in Amerika uit 21 internasionale inskrywings as beste fliek aangewys is. “Dit is wonderlik om daarin te kan deel. Die Amerikaners was mal oor die fliek. Ek vermoed dis omdat hulle ’n ingebore liefde vir Westerns en ook…

Ron Horton van die liefdadigheidsorganisasie Balls an’ All wat diere in townships en arm gebiede gratis inent en steriliseer, sê dis belangrik om vir troeteldiereienaars insig te gee. Hulle werk nou saam met veeartse. “Veeartse studeer langer as ’n dokter en die graad is peperduur. Dan kos dit jou ’n fortuin om ’n praktyk met gesofistikeerde toerusting en die honderde soorte medisyne wat aangehou moet word, op die been te bring. Daarby moet ’n veeaarts alle fasette van die beroep kan beoefen wat byvoorbeeld werk aan tande insluit. Daar is nie spesialiste op elke gebied soos by mense nie. “Hoekom sal ons honderde duisende rand bestee aan ’n operasie wat ons lewe kan red, maar ons kerm oor ’n paar duisend rand om ’n geliefde dier te red? Daar is…

ALARM MAAK WAKKER MET ’N KOPPIE KOFFIE Daai eerste koppie koffie in die oggend is vir baie mense ’n lewensredder. Hoe gemaklik sal dit dan nie wees as jy ’n eie barista het wat jou in die oggend met jou gunsteling-Keniaanse mengsel wakker maak nie? Stel die alarm van die nuwe Barisieur Coffee & Tea Alarm Clock, maak seker daar is genoeg koffie en water in, en slaap dan rustig met die wete dat ’n koppie môre-oggend vir jou wag. Die Barisieur het selfs ’n melkhouertjie wat sorg dat jou melk in die nag koud bly. Ongelukkig maak die barisieur net een koppie op ’n slag, so óf manlief óf vroulief sal op hul beurt moet wag. Hierdie ple siertjie gaan jou R6 000 kos, en kan by Barisieur.com bestel…

NUWE VOORKOMS MET VERF Die maklikste manier om jou huis ’n voorkomsverandering te gee, is met verf. Prominent Paints het nou ’n bekostigbare gehalte-verfreeks wat jy vir binne en buite die huis kan gebruik. Die reeks sluit die vier sleutelprodukte, naamlik Acrylic PVA, Basic Matt, Gloss Enamel en Plaster Primer in, van R15,95 tot R62,62 per liter. www.prominentpaints.co.za KIEME OP JOU KUSSING Sonder beskerming vir jou kussing kan daar heelwat vuilheid en bakterieë vergaar. Dooie selletjies, sweet, haarolies en velprodukte gee op jou kussing af en bou op, wat jou kussing onhigiënies maak en selfs vlek. Die Protect-A-Bed Pillow Protectors is sag, dun, waterdig en laat lug deur, wat ’n gemaklike en higiëniese slaap verseker, vanaf R145. www.protectabed.co.za VARS UIT DIE OOND Checkers en Checkers Hyper se Rustic Pies is…

ONTWERPERSTEM VERNUWE STEEDS Die stylvolle sangeres Jennifer Zamudio kon die afgelope 18 jaar daarin slaag om met elke album te vernuwe. Dié Ghoema-bekroonde kunstenaar se 12de album, Goud is my woorde (’n liedjie deur Rudi Claasse) is die kroon op haar standvastige loopbaan. Dié luisterryke, kontemporêre produksie, met byderwetse poprock-verwerkings deur Christie, Cobus en Elben Schutte van die StarTrax-produksiehuis, bevat 14 snitte, vyf daarvan Jennifer se eie oorspronklike komposisies. Dit is juis haar eie werk wat tref. Die toonvenstersnit is gewis die positiewe, opbouende lied, My hart se wens. Ewe roerend is die snit Tot die see opdroog (Pappa se song), ’n ode aan die sangeres se pa, René, wat in 2016 oorlede is. Luister: “Ek sal jou mis tot die see opdroog/tot die hemel al sy sterre verloor/tot die…

TULBAGHIA FRAGRANS ‘ALBA’ “WINTER BRIDE” ’n Meerjarige bolplant met baie geurige spierwit blomme in die winter en lente. Bossies blomme in die huis sal slegte reuke soos rook, kosreuke en dierereuke laat verdwyn. Die plant is immergroen, gehard en hou van volle son. Daar is jou waarlik onder die inheemses (die tradisionele spesie of moderne hibriede van spesies) plante wat letterlik vir elke gebruik in en om die huis ingespan kan word. Dis die moeite werd om hulle in ’n inheemse tuin te plant, sommer net vir die mooi ook … AGATHOSMA BETULINA (BOEGOE) As jy die blare van die boegoe kou, help dit vir maagkwale. Toeka se oumense (dalk vandag s’n ook) het ’n boegoe-tinktuur gemaak deur die blare in brandewyn te trek. As tuinplant het boegoe beslis besitreg…

MOEILIKHEIDSGRAAD: ⋆⋆⋆ WAT HET JY NODIG 7 balle Kartopu Organica (50 g) Nr 442 2,75 mm-en 3,25 mm-naalde 4 knope GROOTTE Pas 10–12 jaar AFKORTINGS adl – agter deur lus alt – alternatiewe aw – aweregs beg – begin don – draad oor naald gl – glip herh – herhaal pat – patroon patsteek – patroonsteek r – regs st(e) – steek(steke) vermin – verminder vermeer – vermeerder vlg – volgende weersk – weerskante BREI-INLIGTING ▸ Gebruik enige 4 draad-breidraad van jou keuse ▸ Met vermeerdering, werk patroon in vermeersteke in. ▸ Met vermindering, behou patroon sover moontlik of werk in koussteek waar dit nie moontlik is nie. ▸ Die mou is tot by elmboog – brei mou korter of lanker soos verkies. PATROONSTEEK Oor veelvoud van 5 plus 3…