Innholdsfortegnelse for Tuis Werf 2024 i Tuis

Jou alles-in-een-tuingids, het ons verlede jaar se Tuis Werf genoem. En dis daardie spesiale uitgawe wat ’n idee by my laat posvat het: ’n algehele regruk van die klein stoep en tuintjie voor my skakelhuis in Kaapstad. Ek het begin droom van geboude plantbakke met bougainvilleas en vlinderbos, klompiestene op die vloer, ingeboude bankies met gemaklike sitplek, ’n muur van patroonteëls waar jy inkom en met die paar trappies opstap na die voordeur. Ook ’n losstaande vuurput. Kruipvy wat die binnemure toegroei, en perfekte beligting. En bowenal, die pièce de résistance: parkeerplek vir my kar in my werf. Die plan is eenvoudig, volgens my. Verhoog die voorste muur, genoeg sodat ’n garagedeur daarin pas. En dan moet ek ’n stukkie van die smal stoep wat dwars oor die lengte van…

VERANDA Tabby en Alex het groot drome gehad vir ’n nuwe opstal op hul herlewingsplaas buite Stanford. En heel bo-aan hul wenslysie vir dié huis was ’n onderdakstoep reg rondom. Goodluck Homestead is ’n werkende vee-en-groenteplaas. Die vorige huis het ’n asemrowende uitsig oor golwende weivelde na Hermanus en tot so ver as die Kleinrivierberg gehad, maar daar was g’n stoep van waar hulle dié uitsig kon geniet nie. In Oktober 2022 het hulle die ou plaashuis gesloop. En danksy ’n ruim lening van die plaas se aandeelhouers kon Tabby en Alex hul droom van ’n huis wat ook ’n inkomste sou genereer, bewaarheid. Alex was daagliks op die terrein as projekbestuurder en het met sy praktiese benadering gesorg dat al die afwerking presies aan die argitek Donné Putter se…

WIE WOON HIER?Izak en Riëtte van der Wat, hul seuns, Izak (9) en Leopold (6), en Fielies die labrador WAAR JohannesburgGROOTTE 30 m² Die rooi staalstutte waarin die pilare rus is Izak se eie ontwerp wat hy by die lasersny-firma Microcode laat maak het. Hy verduidelik dat die stutte met behulp van ’n chemiese ankermiddel aan die stene geheg is. “Ek het 12 mm-gate 250 mm diep in die steenmuur geboor en toe skroefpenne saam met die chemikalieë in die gate gesit. Dit stol baie vinnig en jy kan die volgende dag al jou struktuur begin opsit.” Die oorspronklike stoep van die Van der Wats se huis in Parkview, Johannesburg, was ’n steen des aanstoots: Teëls wat binne hoort, is buite gebruik en was glad as dit reën; daar was…

ONS PANEEL JOHANNES (BORRIE) BOTHA van Leading Edge Energy in Sunningdale, Kaapstad, is ’n elektrisiën wat sonkragstelsels vir huise en ondernemings installeer. MARCUS SMIT van Marcus Smit Argitekte op Somerset-Wes is al 30 jaar in die bedryf. Hoewel argitektuur sy nering is, is hy ook dol oor tuinmaak. WALTER CLOETE is ’n tuinboukundige van Walgro in die Strand, waar hy al 40 jaar lank tuine ontwerp. NEVILLE ORSMOND van Create a Landscape in Gauteng, ’n ou bekende in Tuis, het 19 jaar ervaring van tuinuitleg. ’n Goed ontwerpte beligtingsplan verseker ’n naatlose oorgang tussen jou huis en tuin; boonop vergroot dit jou onthaalruimte. – Neville Begin met ’n plan Tuinbeligting val in een van twee kategorieë: Dis óf funksioneel, óf esteties. “Funksionele ligte is ideaal vir grensmure, donker kolle en…

ONS PANEEL NEVILLE ORSMOND van Create a Landscape in Johannesburg, ’n ou bekende in Tuis, het 19 jaar ondervinding van tuinuitleg. PETRO JACOBS het Petro Landscaping in 2004 gestig. Die maatskappy is in Kaapstad gebaseer. SARAH STEVENS is ’n tuinboukundige en landskapontwerper van Kenton-on-Sea. SHARON WALKER, ’n landskapkonsultant gebaseer in Bloemfontein en Knysna, bied gereeld tuinontwerpkursusse aan. Sy is ook ’n raadgewer oor buiteleefruimtes vir SmartStone en medeskrywer van die boek Sinvolle tuinontwerp. LEIKLIP Leiklip is ’n wonderlike medium vir tuinpaadjies, glo Petro. Dis ’n natuurlike produk en kom in verskillende vorms, groottes en kleure. Hou net in gedagte dat dit dunner is as ’n plaveisteen en maklik kan kraak of breek indien die grond nie vooraf gelyk gemaak is nie. GRUIS Gruis is ideaal in tuine waar dreinering ’n…

LÊ DIE TEËLS ... Wat jy nodig het INKOPIELYS • teëlrandstroke• kroonlysgom• Pro Grip Key Coat Primer and Additive• afvlaksement• velle met genoeg seshoekige mosaïekteëls in wit en swart• teëlsement GEREEDSKAP • hoekslyper• troffel• afwitkwas• mengspaan• betonhark• krytlyn• potlood• teëltroffel• stryktroffel• spons• nutsmes• teëlsnyer• teëlknipper• groot plat skroewedraaier• rubberhamer• emmers• wisser (“squeegee”) PROJEKNOTAS • Besluit voor jy begin watter ontwerp jy wil hê. Teken dit op ’n stuk papier voordat jy die wit teëls begin uithaal om plek te maak vir die swart teëls (sien stap 14 en 15 op bladsy 155).• ’n Laag afvlaksement is nie altyd nodig nie; indien jou oppervlak heeltemal gelyk is, kan jy dadelik wegspring. PROJEKGIDS Harde werk 7/10 Vaardigheidsvlak 10/10 Tyd nodig Drie dae (met genoeg droogtyd tussenin) 1 Berei die oppervlak voor Sny…

Niks klink mos mooier as reën wat op ’n sinkdak val nie.– Jan Sauer Klip met stories In 2019 koop die formidabele raakvatter Jan Sauer Lambrechts die oudste huis op Richmond in die Noord-Kaap en omskep dit in ’n suksesvolle gastehuis en sy persoonlike naweekplek, Seisoen Karoo Retreat. Die afgeleefde eiendom het oorgenoeg uitdagings vir sy kreatiewe vermoëns gestel, en sy keuse vir afwerkings praat die taal van dié Karoodorp se hart. Sy bouspan – almal plaaslike mense – het al die klipwerk teen die mure, op die stoep en vir die waterglanspunte gedoen. “Ons het klip uit die ou stoep herwin,” verduidelik Jan Sauer, ’n ou bekende onder gereelde Tuis-lesers. “Dit was harde werk, want party was dik en ander dun, maar die span het ongelooflik gekonfyt geraak daarmee.”…

WIE WOON HIER? Karin CronjéWAAR FranschhoekGROOTTE Sowat 48 m² VLAKKE EN VLOERE Vyf verskillende vlakke is in die agterplaas geskep: braaiplek, werkoppervlakke langsaan, sitbankies op twee verskillende vlakke en ’n buitestort. Op die vloer by die braaiplek is 6 mm- bruin gruisklip as vloerbedekking gegooi. SONKAMER Nadat Karin binnenshuis ’n groot kookeiland in die oopplanvertrek geïnstalleer het, was daar nie plek vir ’n eetkamertafel nie. Die oplossing? ’n Treffende aangeboude glaskas van 3 x 2,8 m! “Om die fantastiese uitsig op die bergpas bo Franschhoek ten beste te benut, het ek op ’n glasdak besluit, want ek wou nie ’n enkele duim van die berguitsig verloor nie,” vertel Karin. “Dit is ook ongelooflik om die sterre saans te sien, veral wanneer die kaggelvuur brand.” Karin het op ’n smeulstofie besluit…

Die selfdoenkenner Deon de Goede het hande wat vir niks verkeerd staan nie. Dié kranige kok onthaal graag, en ’n dooie kol langs die vuurput in sy agtertuin het gesmeek om ’n kreatiewe ingryping. “Alles het begin met die onooglike afdak buite langs die skoorsteen van ons binnebraai,” vertel sy vrou, Debbie. Dit was voorheen ’n stoorplek, met vibracrete sigbaar uit hul kamervenster. “Ek kon dit nie meer verdra nie,” sê sy. Dié onbenutte ruimte was perfek vir ’n buitekombuis, en kort voor lank het Deon met ’n plan vorendag gekom wat hulle albei gelukkig sou maak. Nou verskans ’n hele muur van ontblote bakstene waarteen braaihout opgestapel is die vibracrete, terwyl ’n ingeboude kas met ’n sementblad en wasbak werkspasie verskaf. Die pièce de résistance is die houtbekleding bo…

Bougainvilleas hou van ’n warm, sonnige tuin, kan swak grond trotseer (mits dit goed dreineer) en as hulle eers gevestig is, vra hulle min sorg. Trouens, hoe minder water dié klimplante kry, hoe helderder is die kleur van die skutblare wat reg deur die somer verskyn! Wenke vir klimplante • Kies ’n geskikte plant wat immergroen is as jy heeljaar ’n groen grensmuur wil hê. Met ’n bladwisselende ranker soos ’n bloureën sal jou grensmuur in die winter kaal vertoon, maar ’n massa pers blomme sal in die lente daarvoor vergoed! Vir ’n muur wat baie son kry, is ’n sonliefhebber soos ’n rankroos of bougainvillea geskik. Teen skadumure sal sterjasmyn goed werk. • Sommige plante soos kruipvy en Boston- en Virginiese klimop klou self aan mure vas. Maak ’n…

Woon jy in ’n klein plekkie of in ’n meenthuiskompleks? Verhewe beddings is ’n gewilde, praktiese en aantreklike oplossing en ’n manier om die beste in ’n tuin na vore te bring. Ons het ’n paar kenners gevra om die voordele te verduidelik en hul beste raad en topwenke met ons te deel. Die kunstenaar Gill Allderman het met GroBox-plantbokse ’n welige groentetuin buite haar kombuis geskep. Dié stewige plantbokse word herwin van vrugteplase en uitgevoer met Bidim, ’n geotekstiel wat keer dat die grond deur die sparre val, maar wel water laat dreineer. Gill het bourommel, houtskaafsels en karton onderin die bokse gesit en dit toe opgevul met goeie grond wat met kompos verryk is om die kruie en groente ’n goeie hupstoot te gee. KENNERSRAAD Waarom sulke beddings?…

WIE WOON HIER? Jéan en Ilinda du Preez en hul twee katte, Pixel en MekoWAAR Monaghan-landgoed, LanseriaERFGROOTTE 6 000 m²GRONDTIPE Klei en sand Ilinda du Preez wou ’n tuin hê wat soos die veld lyk en voel. “Ek het nog altyd van ’n natuurlike tuin gehou en wil, wanneer ek deur die tuin stap, omring wees met veldblomme en grasse net soos wat dit in die natuur is,” vertel sy. “Een van die voorwaardes van die landgoed waar ons bly is dat 50% van die totale oppervlak van die erf natuurlike veld moet bly – die huis, swembad, tuin en enige ander geboude struktuur mag dus nie meer as die helfte van die erf beslaan nie.” Sy sê die plante wat in die tuin gebruik word, moet ook grootliks inheems…

PROJEKGIDS Harde werk 3/10 Vaardigheidsvlak 4/10 Tyd nodig ± 1 uur Klaar grootte ±450mmHx 350mmBx350mmD Wat jy nodig het INKOPIELYS (vir een stoeltjie) • een 2 400 x 450 mm-gelamineerdedennehoutplank (dikte 20 mm), soos volg gesaag: vier panele van 330 x 450 mm (sye) een paneel van 350 x 350 mm (bokant)• 150-grint-skuurpapier • houtvuller• vier en twintig 6 mm x 40 mmspaanderbordskroewe GEREEDSKAP • potlood• maatband• winkelhaak• koordlose boor en 3 mm-boorpunt• 35 mm-plaatboorpunt• figuursaag• 102 mm-gatsaag• skuurmasjien PROJEKNOTAS • Onthou om gidsgate te boor.• Laat saag jou panele klaar op maat by jou naaste houthandelaar; dit sal jou taak aansienlik vergemaklik. Só maak jy... 1 Meet en merk ’n 20 mm-strook langs een van die lang sye van ’n 330 x 450 mm-paneel. Boor nou 4 gidsgaatjies eweredig…

PROJEKGIDS Harde werk 5/10Vaardigheidsvlak 4/10 Tyd nodig 1 tot 2 uur Wat jy nodig het INKOPIELYS • 18 mm-laaghout, soos volg gesaag: een 1 800 x 660 mm-plank (sitplek) een 1 800 x 390 mm-plank, met een lang rand teen 13 grade gesaag (rugleuning) vier 640 x 470 mm-planke (armleuning-sye)• 22 x 69 mm- geskaafde dennehout, soos volg gesaag: twee 1 800 mm-lengtes (sitplekraam, voor en agter) twee 618 mm-lengtes (sitplekraam-sye) twee 680 mm-lengtes, albei ente teen 45 grade gesaag (armleunings, bo) vier 490 mm-lengtes, een ent teen 45 grade gesaag (armleunings, voor en agter) een 1 840 mm-lengte, albei ente teen 45 grade gesaag (bokant van rugleuning) twee 410 mm-lengtes, een ent teen 45 grade gesaag (kante van rugleuning)• 22 x 95 mm- geskaafde dennehout, soos volg gesaag: twee…

Wat jy nodig het INKOPIELYS • hout, gesaag in die grootte van ’n tafelblad (of gebruik ’n ou tafelblad)• maskeerband• passer, boor en 8 mm-houtboorpunt• figuursaag• Woodoc Water-Borne FLOOR Clear Matt• Woodoc Colours Brights in die kleur Red• houer vir meng• plat roerspaan• verfkwaste• skuurpapier• tafelpote• skroewe• ysbak PROJEKNOTA Ons het ou metaaltafelpote herwin vir die ysbakstaander. Kyk op Facebook Marketplace vir iets ouds wat nuwe nut kan kry; nuwe pote is te koop by Gelmar, Leroy Merlin en Takealot. 1 Begin by die middelpunt van die blad en plak maskeerbandlyne loodreg na die rand (gebruik die breedte van die maskeerband as spasieerder). Merk met jou passer ’n sirkel vir die ysbak se posisie in die middel. Wenk Maak jou sirkel effens kleiner as die bokant van die ysbak sodat…

KENNERSRAAD Só maak mens met klip Met klipbekleding kan jy ’n natuurlike fokuspunt skep. Volgens Wikus van Staden van Van Staden Retaining Systems in Somerset-Wes is dit ’n uiters gespesialiseerde taak. Dit verg jare se ervaring van klip met ’n beitel bewerk tot verskillende groottes en vorms. Hier is sy raad: • Kies altyd plaaslike klip – dis kenmerkend van die omgewing waarin jy woon en makliker bekombaar. • Ken jou klip: Die vernaamste drie klipsoorte in die Kaapse streek is Tafelberg-sandsteen, wat wissel van ’n ligte sandkleur tot donkerrooi; Malmesbury-skalie, ’n donker klip met ’n roesbruin voorkoms weens sy hoë ysterinhoud; en Kaapse graniet, ook bekend as Llandudno-graniet, wat ’n harde, moeilike klip is om mee te werk en nie so geredelik beskikbaar is nie. • Die klip word…

Dis vir ons heerlik wanneer vorige deelnemers aan ons Regruk met Flair-kompetisie hul volgende projekte inskryf, want ons wil weet wat ons kreatiewe lesers aanvang! Nadat ons Ryan en Carla Jardine se huisopknap in 2019 gewys het, het hulle verlede jaar hul tuinopknap op dieselfde eiendom ingestuur. “Hopefield raak vreeslik warm in die somer. Ons erf is op ’n kleibank waar water nie maklik in die grond indring nie,” vertel Ryan. “Daar’s ook ’n taamlik steil helling af na die huis aan die voorkant van die erf. En omdat die gebou meer as 170 jaar oud is, is daar g’n voglaag in die fondasie nie. Gevolglik vloei al die water na die huis, waar dit tot stygende klammigheid lei.” Die Jardines het besluit om verhewe beddings te bou wat die…