Innholdsfortegnelse for Oct - Dec 2022 i SARIE KOS

In April 1997 swaai die deure van my ma, Susan, en haar vennoot, Dienie Pienaar, se tuisbedryf by Koöperasiestraat 3 op Upington oop. Dié tuisbedryf – Sandies genoem – was alles waarvan my ma gedroom het en moes soos iets uit ’n tydskrif lyk. Die mure is in sagte kleure met donkergroen aksente geverf. Die rakke, met stroke katoenkant op die rande versier, het gesweef onder donkergroen sinkdakkies wat my pa opgesit en netjies afgerond het met broekiekant soos ’n Karoostoep. Hier is die tuisgebak uitgestal in die mooiste plastiekhouers waarvoor sy die hele Kaap platgery het, want haar tuisbedryf se gebak sou nie in plastieksakke verpak word nie. Alles moes elke dag perfek wees – dit was ononderhandelbaar – en die verskeidenheid ruim. Noem dit en dit het op…

VERLIEF OP PARYS Stap deur die strate en besoek die mees romantiese plekkies met 50 soet en sout resepte uit Anne-Katrin Weber se In Love with Paris (Hardie Grant Books, R355). Geniet klassieke Franse gunstelinge soos croque madame, coq au vin, kersie-galette en madeleines. Die kookboek sal jou van voor af verlief maak op die stad van liefde. KOS IS ALLES Estelle Sacharowitz bieg sy dink heeltyd aan kos. En die rede is dat kos oor mense en samesyn gaan. In It’s All About the Food (Penguin Random House, R430) deel sy meer as 80 resepte wat jy vir jou familie en vriende kan maak om daardie oomblikke te skep wat die liggaam en siel voed – van eenvoudige bakkiekos soos sop tot fynkos en vingerkos. KOLE IS KONING Kole…

1. Die vlaggies van Must Love Party sal dadelik als ophelder. Handgemaak van 100% katoen met tossels. R475 by mustloveparty.co.za vir ’n string van 12 vlaggies 2. Gebruik die rottangspeelgoedmandjie van Sixth Floor as ’n inkopiemandjie. R1 599 by Superbalist 3. Keramiekkoekstaander (30 cm) van Le Creuset om jou skouspel van soetgebak op uit te stal. In dié meringue-kleur asook ceriserooi. R899 4. Ver(strik)lik mooi. Good Guys Bow Ties se handgemaakte strikdasse is ideaal om ’n mansuitrusting mee af te rond. R150 by goodguysbowties.co.za 5. Winter of somer, pannekoek is altyd ’n goeie idee. Daarom is so ’n vlak, kleefvrye Scanpan-pan ’n moet. R1 639 by Yuppiechef 6. Raak nostalgies met die oulike koekblik van Kitchen-Craft, ook gerieflik om koek in die motor te vervoer. In room asook vintage-blou, Franse…

DEUR HERMAN LENSING BYGESTAAN DEUR DANIELLE MARTINS & TJAART PRINSLOO ’N DOSYN DINGE OOR GEVULDE EIERS 1 Om seker te maak die eiergeel is mooi in die middel van die eier, prik met ’n naald ’n gaatjie in die onderkant (die breër deel) van die eier en spin die eier op jou werkvlak voor jy dit kook. So verdwyn die lugborrel onder in die eier en die geel beweeg na die middel. 2 ’n Hardgekookte eier wat nie afgedop is nie, kan tot 1 week in die yskas hou. Sit dit net in ’n lugdigte houer sodat ander reuke nie in die eier intrek nie. 3 Jy kan gevulde eiers reeds 24 uur voor ’n ete maak. Hou die eierhelftes saam met die vulsel in die spuitsak in die yskas.…

OP DIE NEUS DIE WYN Cape Portrait Chenin Blanc Sauvignon Blanc 2021, vanaf R70 vir ’n 750 mlbottel by store. durbanvillehills. co.za of landwyd by vooraanstaande wynwinkels DIE RESEP IN DIE MOND Hierdie wyn met sy sterk sitrusondertone – dink lemoenskil, nartjie en suurlemoenbotter – sal lekker gaan saam met die speserygeure in die koftas. Dis dalk ’n ligte wyn met die eerste oogopslag, maar dit het genoeg lyf om sy man te staan teen die rookgeure van die braai. OP DIE NEUS DIE WYN Nederburg Double Barrel Reserve 2020, vanaf R115 vir ’n 750 ml-bottel by store.nederburg.com of landwyd by vooraanstaande wynwinkels DIE RESEP IN DIE MOND Met so ’n stewige gereg is jy op die regte spoor met Nederburg se gul wyne. Dié een het ’n fluweeltekstuur in…

1 Vanwaar die idee vir sewe kleure? Simply Seven Colours is my eenvoudige gids vir mense oor hoe om ’n lieflike bord kos met sewe (of selfs meer) verskillende kleure voor te sit. Elk van die sewe hoofstukke gaan oor ’n ander kleur en die idee is om ’n gereg uit elke hoofstuk te kies waarmee sewe watertand kleurkombinasies geskep kan word. 2 Hoekom speel sewe kleure as ’n tradisionele eetkultuur so ’n belangrike rol in Suid-Afrika? Hoe geyk dit ook al mag klink, ons Suid-Afrikaanse kos is net so kleurryk en uiteenlopend soos die diverse kulture in die land. Daarom maak die idee om ook ’n dinamiese bord kos te geniet soveel sin. In my familie het ons tradisioneel altyd probeer om ons spesiale maaltyd op ’n Sondag te…

A – ASPATAT B – BRAAIBROODJIE C – CHAKALAKA D – DRAAIROOMYS E – ESDORINGSTROOP F – FRIKKADEL G – GRONDBOONTJIE H – slapHAKSKEENTJIE I – INLÊPERSKES J – JELLIE K – KAPOKAARTAPPEL L – LOURIERBLAAR M – MALVALEKKER N – Nooi in ’n NARTJIE O – OLIEBOL P – PIMPERNEUT R – ROOSMARYN S – SPOOKASEM T – TOEBROODJIE U – UINTJIE V – VETKOEK W – WONDERPEPER Y – YSTERVARKIE LENTE 2022 VOORBLAD Resep op bl. 28 Foto Michael le Grange Stilering Herman Lensing * Wat is jou mooiste Afrikaanse koswoord? Laat weet ons asseblief op sosiale media. As ons saam kook in Afrikaans, smaak dit net soveel beter!…

DIT SMAAK SO LEKKER . . . Jy knor gereeld oor droë honde- en katkos se prys, maar baie geld word aan navorsing bestee en die vervaardiging is kompleks: Die korrels moet uit die regte kombinasie van vet, proteïen, vesel en ander voedingstowwe bestaan. Die bestanddele kan ook duur wees – selfs die vleisbedryf se sg. neweprodukte soos pote waarvoor daar ’n groot aanvraag in bv. China is. En om die korrels in Kiets en Woef se smaak te laat val, doen die vervaardigers snuiftoetse: Verskillende formules word uitgesit en dosyne honde (of katte) losgelaat om hul goedkeuring te gee. WAS ONS MAAR SEEPERDJIES Want hulle eet so lekker! Seeperdjies het geen tande en maag nie. Dis ’n eienskap wat hulle met lipvisse deel, ’n spesie helderkleurige seevisse. Kos gaan…

IKOON-BESTANDDEEL Dit klink só maklik. Kook ’n blikkie kondensmelk sowat drie uur lank in water. En jy kry ’n soet, dik lekkerny wat jou aan karamel laat dink. ’n Waarskuwing. Moenie jou neus in ’n boek druk en vergeet om die water gereeld aan te vul nie. Dan word dit ’n plofbare situasie. Boem! My eerste trauma in die kombuis gewees. Deesdae kan jy dit ook (reeds gekook) op die winkelrak kry. Kitsklaar, want dis oraloor die aardbol ’n lekkerny. In Pole is dit tydens die kommunistiese bewind gemaak en kaymak genoem. (Hoewel die oorspronklike kaymak ’n produk soortgelyk aan korrelof Devonshire-room is.) In Rusland is dit bekend as варёная сгущёнка (warjonaja sgoesjtsjonka). Wat eintlik net “gekookte kondensmelk” beteken! Aan die ander kant van die wêreld, in Argentinië, is dulce…

WEEKSDAGETES STAP VIR STAP 1 PESTO-HOENDER Die smaak van pesto gaan baie goed saam met hoender. Ek voeg botterbone by vir ekstra lyf. genoeg vir 4-6 1. 1 heel hoender 2. 1 ui, fyngekap 3. 2 knoffelhuisies, fyngekap 4. 250 ml hoenderaftreksel 5. 250 ml room 6. 125 ml basiliekruidpesto 7. 410 g-blik botterbone, gedreineer + kole vir braai, sout en varsgemaalde swartpeper Verhit oond tot 180 °C. Gebruik ’n kombuisskêr en knip rugbeen van hoender los. Draai hoender om en vou boudjies en dytjies uit onder hoender. Druk dan met jou handpalms die hoender se bors plat. Jy het nou ’n spatchcock -hoender. Meng uie, knoffel, aftreksel, room en pesto saam. Plaas hoender in oondroosterbak en gooi roomsous oor. Geur hoender goed met sout en peper. Maak bak…

KUBERKUIER Wat het jou na België geneem? Ek en my man het in 2004 van Oos-Londen na Antwerpen verhuis. Ek het die broodwinner geword en hy die tuisbly-ouer toe ek as bedryfsgesondheidsdirekteur vir die farmaseutiese maatskappy Johnson & Johnson in België begin werk het. My pos het die bevordering behels van werknemergesondheid in die J&J-fabrieke en -kantore in Europa, die Midde-Ooste en Afrika. Baie anders as die wêreld van ’n algemene praktisyn. Dit was ’n groot aanpassing. Ons het ons kinders, toe 14 en 11 jaar oud, in Belgiese skole gesit waar hulle Nederlands en Frans moes leer, en later ook Duits. België het drie amptelike landstale. Belgiese sjokolade, wafels en bier . . . jy kan ’n boek daaroor skryf, nè? Beslis. Die geskiedenis van sjokolade in België kom…

Winnie the Pooh het by Rabbit gaan kuier lank ná ontbyt verby was en middagete nog nie begin het nie. Vir ’n noenontbyt, dus. Niemand weet regtig wat die oorsprong daarvan is nie. Dalk kom dit van die Engelse tradisie om voor ’n jagtog ’n groot maaltyd te geniet. Of die Katolieke gebruik om voor mis te vas en daarna lekker te eet. Ons weet wél wat dit in stand hou: ’n Laatslaper wat uit die bed rol en verklaar: Ek is nou baie honger. “Breakfast” beteken letterlik “breaking the fast” ná die nag se slaap, sê Leanie Huxham, geregistreerde dieetkundige by Vergelegen Dietitians op Somerset-Wes. “Dieetkundiges beveel gewoonlik aan dat jy een tot twee uur eet nadat jy wakker geword het. Baie studies het bevind as jy ontbyt oorslaan,…

KORS • 280 g (500 ml) koekmeel • 155 g (170 ml) botter • 60 ml strooisuiker • 45 ml yswater VULSEL • 125 ml vars suurlemoensap • 125 g-bakkie grenadellamoes • 190 ml room • 3 eiers • 160 g (190 ml) strooisuiker • gerasperde skil van 1 suurlemoen MERINGUE • 4 eierwitte • 300 g (375 ml) strooisuiker Maak kors eerste Verwerk meel, botter en strooisuiker in ’n voedselverwerker tot die tekstuur van growwe broodkrummels. Gooi yswater by en meng tot ’n bal vorm. Draai toe in kleefplastiek en verkoel in yskas vir 20 minute. Rol koue deeg op ’n meelbestrooide oppervlak tot 3 mm dik uit. Spuit ’n losboomquichepan van 35 x 20 cm met kleefwerende kossproei. Voer uit met deeg en sny rande wat oorhang af.…

PEUSELKOS 15 Feestelike kaasbord (P)55 Basiese gevulde eiers56 Oosterse gevulde eiers59 Brosgebraaide eiers60 Gekaramelliseerde-uie-eiers60 Mexikaanse eiers60 Tuna-melt-eiers ONTBYT EN LIGTE ETES 114 Geel mieliepap124 Sampioene en posjeereier op roosterbrood127 Warm caprese-slaai127 Croque madame, maar anders128 Een-pan-aartappelkoek128 Geroosterde vrugte met muesli en vanieljevla BYKOSSE 114 Mielies in die lugbraaier133 Spinasiepap (isigwamba)134 Blomkoolsteaks met mosterdroom en geroosterde amandels137 Gevulde aartappels met gesmelte kaas137 Pampoenpap (isijingi) BROOD 85 Basiese roosterkoek86 Pesto-roosterkoek86 Stokbrood-roosterkoek88 Plat roosterkoek88 Knoffelroosterkoek114 Mielieciabatta137 Gestoomde brood (ujeqe) PASTA 113 Mieliepasta SEEKOS 61 Gegeurde rys met steurgarnale (P)88 Forelsosaties HOENDER 30 Hoendermayo-jaffels31 Plathoender met anderste braaibroodjies (P)66 Pesto-hoender 67 Botterkerriehoender68 Tamatiehoender69 Soetrissie-en-chorizo-hoender70 Ertjie-en-kruisementhoender71 Geure van die Ooste72 Preiehoender73 BBQ-hoender74 Kruiehoender75 4-kaas-hoender86 Hoendersosaties87 Hoendersosaties met roosterkoek (P)137 Geroosterde hoender met speserye VARKVLEIS 86 Varkliessosaties LAM 30 Kerrie-afval met stampmielies85 Basiese kerriesosaties BEES 22…

PRETTIGE PASTEL Die Switserse handelsmerk Victorinox se Trend Coloursreeks – met kleure soos ligoranje, pastelrooi en liggeel – pas perfek by die lente. Die stel van twee messe en ’n groenteskiller is ook ’n oulike geskenk vir kosfoendi’s. R399 by uitsoek-kombuiswinkels vir die trio DUBBEL DIE LEKKER Nes jy dink lugbraaiers kan nie méér funksioneel word nie, kan jy nou twee geregte op een slag in ’n japtrap in die K-Healthy Kenwood HFP70 (8 liter) berei. Dié lugbraaier het agt verskillende funksies, met die Max Crisp-funksie wat die gaarmaaktyd versnel vir superbros kos. Boonop kan jy die mandjies sinchroniseer sodat albei geregte op dieselfde tyd klaar is. Sowat R3 099 by uitsoekkombuiswinkels LENTEPRAG Vier die lente met een van die pragontwerpe in die Paryse handelsmerk Les Néréides se wye reeks…

Basaarkerrie-en-rys Ja, basaarkerrie smaak op geen ander plek so lekker soos by ’n basaar nie, maar ons kan probeer! genoeg vir 8-10 • 30 ml olyfolie• 1 ui, gekap• 2 knoffelhuisies, fyngekap• 45 ml matige kerriepoeier• 30 ml borrie• 1 kg beesmaalvleis• 125 ml bruin asyn • 50 ml bruinsuiker• 60 ml gladde appelkooskonfyt• 410 g-blik tamatiepuree• 30 ml worcestersous• 60 ml perskeblatjang, plus ekstra vir voorsit sout en varsgemaalde swartpeper•150 g (250 ml) sultanas• 6 wortels, geskil en in klein blokkies gesny langkorrelrys vir voorsit Verhit olyfolie in ’n groot pot oor hoë hitte. Voeg uie, knoffel, kerriepoeier en borrie by. Roerbraai 1 minuut. Voeg maalvleis by en roerbraai 2-3 minute of tot korrelagtige tekstuur. Voeg asyn, suiker, appelkooskonfyt, tamatiepuree, worcestersous en blatjang by. Geur met sout…

01 BEPLANNING Die eerste moet Niemand het my nog ooit gebel en gesê: Ek sien daar is vreemde mense wat verjaar, gaan ons ’n koek bak of ’n partytjie hou? Ek verstaan dus nie hoekom miljoene mense elke jaar iets vier waaraan hulle nie glo of regtig iets van weet nie. Die kern van feestelikhede aan die einde van elke jaar is Kersfees, in hierdie dae vier ons die geboorte van Christus. Hoekom sal ’n gesin wat nooit die binnekant van ’n kerk sien nie, almal om ’n blink boom sit en kyk hoe ’n seuntjie bont papier verskeur om die soveelste stuk plastiek-ammunisie te ontbloot of dogtertjies sedelose poppe met lang bene probeer grimeer? Geen ander geloof op aarde word jaarliks onteer met ’n materialistiese sirkus of ’n…

10 KOEKIEDINGE 1 Minder meng is beter wanneer dit by koekiedeeg kom, want hoe meer jy meng, hoe meer gluten vorm. Minder gluten is wat jou daai sagte smelt-in-die-mond tekstuur gee. 2 Laat koekies altyd eers heeltemal afkoel voor jy dit verpak. Warm koekies kan stoom en dan word jou koekies sag as jy dit in ’n toe houer sit. 3 Minder meel vir uitrol gaan sorg vir ’n beter eindresultaat. Gebruik ’n kombuiskwas om ekstra meel af te borsel as daar te veel op jou koekies vassit voor jy dit bak. 4 Almal hou van rus, koekies ook. Genoeg rustyd voor jy dit bak, gaan sorg dat die koekies hul vorm beter behou en minder oor die bakplaat “loop”. 5 Bak by laer temperature vir ’n mooi kleur. 6…

KRAAN-, STILOF VONKELWATER? Dis ’n kwessie van persoonlike smaak, reg? Vonkelwater*, water waarby koolsuurgas onder druk gevoeg word, maak egter sommige mense bekommerd. Dit het ’n hoër suurgehalte as stilwater, volgens die Amerikaanse tandheelkundige vereniging (ADA). Die ADA het versoete sportdrankies met suikerlose karbonaatwater vergelyk. Karbonaatwater kalwe baie minder van jou tande weg, het hulle bevind. Dit het inderdaad ’n soortgelyke effek op jou tandemalje as stilwater. Om jou tande so gesond moontlik te hou beveel hulle aan jy verruil versoete water vir vonkelwater. Maar moenie gewone, gefluorideerde water (in krane) met net vonkelwater vervang nie. * Of “prikwater”: Etienne van Heerden, Die biblioteek aan die einde van die wêreld , 2019 95 Die persentasie water waaruit ’n komkommer bestaan. Water is belangrik vir jou lyf, maar jy kan…

Moeilike tye is volop, siklies soos droogte, maar steeds onvoorspelbaar. Die mens word onkant gevang deur oorlog, resessie, ’n natuurramp, siekte of dood in die familie. Ons geskiedenis is vol vroue wat ’n plan gemaak het toe daar nie een was nie. Ná die verwoesting van die Anglo-Boereoorlog het Emily Hobhouse in Maart 1905 in Suid-Afrika aangekom met 17 kratte voorraad en ’n paar helpers en begin om meisies en jong vroue op te hef. “Sy het dit op ’n baie slim manier gedoen,” sê Elsabé Brits, skrywer van Emily Hobhouse, geliefde verraaier. “Sy het spin- en weefskole (26 in die destydse Transvaal en Oranje-Vrystaat) op die been gebring, waar sy vroue geleer het om merinowol te spin en te kleur, en dan te weef. Maar sy het spesifieke studente…

Diegene wat by die see of selfs binne loopafstand van enige watermassa groter as ’n visdam woon, weet dat verlangse familie skielik begin belangstel in hoe jou dag was, gewoonlik so ’n maand of wat voor die feestyd. “Ja-nee, lekker, maar hoor’ie, hoe lyk jul planne vir Desember?” vra ’n niggie wat ek laas gesien het toe ons haar Barbie ’n “Rachel cut” met ’n tuinskêr probeer gee het. (Die resultate was ongelukkig meer “Raspoetin” as “Rachel”.) “Ek en Gerhard het besluit om die huwelik nog ’n kans te gee, bietjie vakansie te hou . . .” “Sjoe,” sê ek. “Slaapplek is maar min –” “Die kinders slaap sommer in die garage, ek’s min gespin.” “En die karre?” “Sure, hulle kan in die karre ook slaap.” “Nee, ek bedoel –”…