Innholdsfortegnelse for Jul - Sep 2022 i SARIE KOS

Onlangs kry ek vir die eerste keer in drie jaar die kans om weer my voete in Europa te sit. Parys, Frankryk, om spesifiek te wees. Kinderlik opgewonde soos toe ek die heel eerste keer oorsee gereis het. Voor ek vertrek, vertel ek vir vriende dat ek met my hele wese hoop dat “die stad van liefde” en sy mense nog lyk soos ek onthou. Ek spot selfs en sê ek gee nie eens om as die Franse nors en onbeskof met my is oor ek nie Frans praat nie. Trouens, ek wens hulle is so ’n bietjie mislik met my, want dan weet ek dat dit nie ’n droom is nie. Dan weet ek, ek reis. Maar helaas het Parys en sy mense nes die res van die wêreld…

Deon Meyer se geliefde karakter het dié hamburger geïnspireer. genoeg vir 4 45 ml olyfolie 4 x 180 g-beesvleispatties (sien bl. 7) 4 hamburgerrolletjies, gehalveer 1 groot ui, fyngekap 3 groot (100 g) agurkies, in blokkies gesny 60 ml soetmosterd (resep hier onder) 45 ml goeie mayonnaise (soos Hellman’s) ½ kop ysbergslaai, in dun skywe gesny en losgemaak 8 snye cheddarkaas 60 ml goeie BBQ-sous Soetmosterd genoeg vir sowat 200 ml 75 g (95 ml) suiker 50 g (60 ml) wit asyn 2 eiers 25 g (30 ml) mosterdpoeier 2 ml sout Verhit ’n braaipan oor hoë hitte tot warm en voeg olyfolie by. Braai patties in warm olie, sowat 2-3 minute per kant vir mediumgaar of langer soos verkies. Haal uit pan en laat rus eenkant. Plaas hamburgerrolletjies met…

1 Tradisioneel word die deeg met die bokant van die hand tot papierdun gerek. Deesdae word fillodeeg kommersieel in fabrieke vervaardig met rollers. Die kuns om dit self te maak is besig om te verdwyn. 2 Die deeg droog maklik uit sodra jy dit uit die verpakking haal, daarom moet jy dit met ’n klam doek bedek terwyl jy daarmee werk. 3 Fillodeeg kan bevrore of vars by supermarkte gekoop word. Indien dit bevrore is, móét jy dit stadig in die yskas laat ontdooi. 4 Een vel gebakte fillodeeg het sowat 300 kilojoules (80 kalorieë) en weeg net 25 g. 5 Jy kan dit in soet én sout geregte gebruik. Die lekker bros kors word vinnig gaar. 6 Kataifi is ’n ander vorm van fillodeeg. Dis lang, dun stringe en…

HOENDER MET KORTPAD-DHAL Onlangs moes ek ’n resep vir ’n kliënt uitdink. Ek het ’n pak klaargemaakte sop gebruik om hoender in gaar te maak. Ek besluit toe om verder te speel en het lensiesop gebruik om te kyk of ek Indiese dhal kan maak. Wel, hier is die resep genoeg vir 4 1. 1 hoender 2. 1 ui, fyngekap 3. 2 knoffelhuisies, fyngekap 4. 45 ml matige kerriepoeier 5. 600 ml gekoopte lensiesop 6. 2 wortels, geskil en fyngerasper 7. 10 ml brandrissievlokkies + olyfolie, sout en varsgemaalde swartpeper Verhit oond tot 180 °C. Gebruik ’n kombuisskêr en knip rugbeen van hoender los. Draai hoender om, vou dye en boude na buite en druk hoender plat. Plaas met velkant na bo in oondroosterpan. Sprinkel ruim met olyfolie en geur…

Die patat se wetenskaplike naam is Ipomoea batatas. Een patatrankie (van so 30 cm) lewer 8 tot 12 patats, maar dit hang natuurlik ook af van die vog- en voedingsinhoud van jou grond. Patats wat uitgevoer word, weeg gemiddeld 150 g tot 600 g. In die Dutoit-besigheid is patat die groente wat die meeste kere met die hand hanteer word. Dit vat gemiddeld 150 mense om 1 hektaar patats te verwerk van die oggend wat hulle begin oes, dit optel, pak en dit geklas word. As jy patats reg afhard en reg stoor, kan hulle tot 8 maande hou. Die patat met die oranje vleis is die gesondste aangesien dié kultivar die minste natuurlike suikers bevat. Patats gee ’n hoë opbrengs per hektaar. Patats se vitamien A-inhoud is hoog. Patats…

Kaboemielies met lamskerrie Ek noem dit kaboemielies, ander mense praat van stampmielies, maar ons het dit altyd saam met potjiekos geniet op vakansie in Namibië. Hier’s my weergawe. genoeg vir 6-8 STAMPMIELIES 500 ml droë stampmielies 2 lourierblare ’n knippie saffraan of borrie 60 ml room KERRIE 45 ml olyfolie 1 ui, fyngekap 2 knoffelhuisies, fyngekap 30 ml komynsaad 20 ml fyn koljander 30 ml vinkelsaad 3 lourierblare sade van 6 kardemompeule 45 ml borrie 60 ml masala 60 ml matige kerriepoeier 200 g-boksie tamatiepuree (passata) 400 ml-blik klappermelk 410 g-blik gekapte tamaties 1 kg lamsribbetjies sout en varsgemaalde swartpeper 24 uur voor die tyd Bedek stampmielies met kookwater en laat week oornag. Kerrie Verhit oond tot 220 °C. Verhit olyfolie in ’n oondvaste middelslagpot tot warm. Voeg uie en…

Scrat, die hiperaktiewe sabeltandeekhoring in die Ice Age-flieks, is mos obsessief oor ’n akker. Jammer, daar het nooit so ’n wese bestaan nie. As jy jouself egter skielik in ’n Ystydperk bevind, kan jy maar jou lewe in gevaar stel vir ’n paar akkers (of enige neut). Neute is stewige klein pakkies vet, proteïen en vesel. Meeste van die vet is boonop die gesonde, onversadigde soort. Net die ding wat jy nodig het om in ’n yswoestyn (of ’n besige dag) te oorleef. Gereelde eters van neute was minder geneig om aan kanker of hartsiekte te sterf gedurende ’n Harvardstudie wat oor 30 jaar gestrek het. Eet dus gerus elke dag ’n handjie vol (sowat 30 g) as deel van ’n gesonde dieet. Gereelde eters van neute sterf minder aan…

‘’nVrou se plek is in die kombuis, Marietjie!” was mnr. Wessels se laaste woorde as getroude man. Die paramedici kon, ná ’n groot gesukkel, uiteindelik die koekroller verwyder. Mev. Marietjie Wessels, bekend vir haar hoogspringdae en totale stomheid sedert kindertyd, het met ’n kopknik skuldig gepleit. Sy was nooit iemand vir doekies omdraai nie. (Gelukkig was die kinders al groterig, oud genoeg om te verstaan dat ’n koekroller soms nodig is.) Haar vonnis is egter kortgeknip nadat sy met ’n enkele sprong oor daai tronk se muur ge-hoogspring het. Koebaai. Dís wat jy kry as jy Marietjie onderskat. Marietjie Wessels is nooit weer gesien nie – of ten minste nie soos sy geken was nie. Sy’t glo haar naam verander, ’n nuwe lewe begin op ’n ander plek. ’n Plek…

OP DIE SPYSKAART Potbrood met tuisgemaakte botter Gevulde eiers met spekkrummels Ontbeende varknekrol Ricotta-en-murgpampoentjie-gebak 3-bone-slaai Regte melktert met ’n sjokoladekinkel WENKE VIR TAFELDEK BAIE KERSE Laat kerslig die atmosfeer skep vir jou kuier. Groepeer houtblakers van verskillende hoogtes in die middel van die tafel. Gewone wit kerse van jou supermark lyk net so mooi soos duur kerse. TAFELDOEK MET TEKSTUUR Gebruik ’n groot stuk fluweelmateriaal in ’n diep purper as tafeldoek. Die tekstuur sal dadelik ’n luukse gevoel aan jou tafel gee. SPESIALE STOELE Laat jou gaste ekstra spesiaal voel deur bosse droë loof wat dieselfde kleur as die tafeldoek gekleur is, aan elkeen se stoel vas te bind. Jy kan sommer ook ’n groot kombuislap aan elke stoel vasbind as ’n geskenk om huis toe te vat. BONKIG IS…

Spekuloos, spekulaas, spekulatius . . . Nee, dis nie siekte nie, as spekulatius jou dalk ’n oomblik gegooi . Dit het ook niks te doen met ’n spekulum, daai spieëlinstrument wat dokters gebruik nie. In dié tydskrif praat ons oor lekker kos. En spekuloos . . . spekulaas . . . watsenaam is ’n tradisionele broskorsspeserykoekie, botteragtig en gekaramelliseerd. Sugar and spice and all things nice . . . Dit word dikwels beskryf as ’n soort gemmerbrood, maar dis ’n bietjie misleidend. Dit het nie heeltemal dieselfde byt nie; die speserymengsel neig na geurig eerder as “warm”. Eeue lank was dit volksbesit in die Lae Lande, ’n eetding wat met Sinterklaas geassosieer is. Mos die “oupa” van ons eie, liewe Kersvader. Spekuloos, soos dit in België genoem word, word geëet…

PAMPOEN-EN-CHORIZO-PAPPARDELLE Pappardelle is pasta-repe wat dikker as 1 cm gesny is. Ek sit dit graag voor omdat dit lekker tekstuur aan die gereg gee en die dikker repe die geur van die pasta vier. genoeg vir 6 BASIESE PASTADEEG 125 g (225 ml) koekmeel 125 g (225 ml) witbroodmeel, plus ekstra vir uitrol 30 ml olyfolie 1 eier, geklits en aangevul tot 100 ml met water SOUS 500 g-sak pampoenblokkies 1 ui, gekap 2 knoffelhuisies, fyngekap 6 salieblare, fyngekap 45 ml olyfolie, plus ekstra vir braai sout en varsgemaalde swartpeper 225 g chorizowors, in skywe gesny 500 ml room gerasperde parmesaankaas vir voorsit Meng koekmeel en broodmeel en plaas in ’n hopie op jou werkvlak. Maak ’n holte in die middel en vul met olyfolie en eiermengsel. Gebruik jou vingerpunte…

Patatsop Dié sop is heerlik vullend en jy hoef nie groot porsies te bedien nie. Sit voor met lekker vars brood en jy gaan wens die winter eindig nooit nie. genoeg vir 6-8 20 ml kerriepoeier 60 ml olyfolie 2 uie, fyngekap 3 knoffelhuisies, fyngekap 1 appel, geskil en gerasper 15 ml fyngerasperde vars gemmer 800 g (sowat 5) patats, geskil en in blokkies gesny 400 g-blik rooi lensies, gedreineer 1 200 ml groenteaftreksel 300 ml melk sout en varsgemaalde swartpeper Verhit ’n middelslagpot oor matige hitte. Droogbraai kerrie so 20 sekondes. Voeg olyfolie by en verhit tot kerrie braai. Voeg uie en knoffel by en braai vir 1 minuut. Voeg appel en gemmer by en braai nog 2 minute. Voeg patats, lensies, aftreksel en melk by. Geur goed met…

PENS EN POTJIES Beer Country’s Pots Pans and Potjies met 80 resepte is die tweede boek van die swaers Greg Gilowey en Karl Tessendorf, die span agter die gewilde TV-reeks Beer Country. Die kookboek vier Suid-Afrika se bier- en braaikultuur en fokus op kook met gietyster. (Penguin Random House, sowat R320) DIE MELKTERTMOORDENAARS The Milk Tart Murders is Sally Andrew se vierde Tannie Mariaboek – en soos rooiwyn raak dit net beter. Wat het ’n melktertresep en Marilyn Monroe te doen met die moorde op die Karoodorp Ladismith? Lees gerus hoe amateurspeurders Tannie Maria en die joernalis Jesse dié raaisel oplos. (Penguin Random House, sowat R290) KOSMEMOIRES In Krummels in my koffer, Emile Joubert se kosmemoires, leer ken die leser dié wynskrywer en smulpaap as seun, soldaat en rugsakreisiger en…

Die winterkombuis is ’n intieme plek waar ons gewillig nader aan die stoof leef en die warmte van oondskottels opsoek. Hierdie kosmaak teen die koue begin egter nie in die kombuis nie, maar in die grond. Die geboortegrond van ons voedende wintersoppe, kluitjies en die pruttende pappot is die mielielande van die Vrystaat en Noordwes, die sagte heuwels van die Swartland, die vrugbare wêreld van Mpumalanga, Limpopo en die Oos-Kaap. Die jong lote het ’n seisoen terug al uit die rooi aarde gebeur om die mieliestronke, boontjiepeule, grashalms en koringare barstens toe vol heilsaamheid gereed te kry vir oestyd. Die winterspens is ’n gretige bymekaarkomplek vir hierdie gawes uit die grond. My grootste glasflesse word gereserveer vir patriotte uit eie bodem, van halfwit lappiesbone en rooi gespikkeldes tot heerbone. Met…

ALMAL SE VRIEND Robertson Winery se Pinotage kan sy plek op enige wintertafel inneem. Die druifvariëteit is in 1952 die eerste keer in die tuin van die wetenskaplike Abraham Perold ontwikkel en vandag een van ons trotse uitvoerprodukte. Sowat R79 vir ’n 750 ml-bottel landwyd, of besoek robertsonwinery.co.za vir meer. VOL GEUR Komplementeer jou wintergeregte met die heerlike aromas van Diemersdal Shiraz. Op die neus is bessie- en pruimgeure, met die geure van swartpeper, granaat en naeltjies in die mond. Geniet die wyn teen ’n bekostigbare R120 per bottel by drankwinkels landwyd. ROOIWYNSOUT Gee bredies en sop nuwe lewe met sout wat met rooiwyn gegeur is. Wees op die uitkyk vir Masterstock se Cape Red Wine Salt by deli’s landwyd teen sowat R55 vir ’n 57 g-potjie, of besoek masterstock.co.za…

Mille-feuille met fillodeeg Tydens my besoek aan Parys vroeër vanjaar het ek opnuut verlief geraak op klassieke Franse gebak. Tradisioneel word dié fyngebak, wat “duisende lagies” beteken, met blaardeeg gemaak, maar dit kan ’n uitdaging wees om blaardeeg te maak. Ek volg die beginsel van botter en deeg wat op mekaar gelamineer word, maar met fillodeeg. genoeg vir 6 KARAMELSOUS 200 g (250 ml) bruinsuiker 80 ml water 45 ml botter 125 ml room DEEG EN VULSEL 500 g-boks fillodeeg, ontdooi 230 g (250 ml) botter, gesmelt 130 g (250 ml) versiersuiker 500 ml melk 30 ml suiker 30 ml mielieblom 2 eiergele versiersuiker vir sif Karamelsous Bring bruinsuiker en water tot kookpunt in ’n middelslagpot. Kook vir 5-8 minute of tot ’n ligte karamel vorm. Skud pot nou en…

Jy hoef nie ’n gekwalifiseerde sjef te wees om ’n sjefsbaadjie te dra nie. Van ons top-restaurateurs wat nie “papiere” het nie, sluit in Bertus Basson (sien ook die artikel op bl. 30), Kobus van der Merwe van Wolfgat op Paternoster en Jan Hendrik van der Westhuizen – werklik wêreldklas-geselskap. As baas van jou eie kombuis mag jy swart, pienk, groen of goue knope dra, met ’n toque hoër as Carême s’n. Daar’s geen kombuispolisie wat jou aan jou Crocs gaan uitsleep nie. Restaurante wyk dekades lank reeds van die norm af, met kleure en style wat by die gees en ontwerp van die restaurant pas. “Ek dink die sjefsbaadjie het beslis ’n plek in die kombuis, hoewel ek nie gaande is daaroor nie,” meen Bertus. “Ons het al ander…

SPAGHETTI Dis die prinses van pastas. Die lengte van die dun, reguit en lang deegdrade kan wissel, maar die reël is dat jy dit nie mag breek voor jy dit kook nie. Spaghetti word meestal saam met tamatiesous en frikkadelle geëet. TAGLIATELLE Direk vertaal beteken die naam “om te sny”. Dit word gemaak deur pastavelle stewig op te rol en dan in dun, plat repe te sny. Dis veral gewild saam met vleissous (bolognese). ROTELLE Dis rond en lyk letterlik soos ’n fietswiel, vandaar die naam wat “wiel” beteken. Voorgesit saam met ’n verskeidenheid van roomsouse wat in die “speke” van die wiel opdam, sorg dit vir ’n genotvolle eetervaring. PENNE Veral kinders hou baie van hierdie kort pastabuise, smaaklik voorgesit met roomsouse wat die hol pypies vul. Die buise…

Hoekom spesifiek Portugal? Ek het op 2 Februarie 1996 uit Johannesburg in Oporto aangekom. Een van die redes vir my verhuising was dat my hele familie in Portugal woon. Die land het ook ’n ekonomiese oplewing beleef, ’n pragtige land wat ’n beter toekoms kon bied. Die klimaat is wonderlik, met meer as 230 dae sonskyn per jaar en ’n gemiddelde maksimum temperatuur van 20 grade Celsius. Ideaal om te geniet in die winter, lente, somer en herfs. Watter soort werk doen jy? Ek is die eienaar en bestuurder van ’n klein Quick Fit Tyre Centre, wat ook voertuigherstelwerk doen. Wat maak Portugal so veilig? Dit is op drie na die vreedsaamste land in die wêreld. Die belegging in openbare veiligheid en die koördinasie van middele tussen die polisie en…

Die meeste van die graansoorte is deesdae by jou naaste gesondheidswinkel beskikbaar. Jy kan ook hierdie drie plekke probeer: KAAPSTAD Gaan maak ’n draai by Komati Foods by Lower Main Road 74, Observatory. Hier kry jy byna elke bestanddeel vir die lekkerste goedvoelkos. Of besoek hulle by komatifoods.co.za. JOHANNESBURG Loer in by die Fruits & Roots Health Store by die Hobart Corner-winkelsentrum, of besoek hul webwerf, fruitsandroots.co.za, vir meer. AANLYN Besoek wellnesswarehouse.com. Hulle lewer oral in Suid-Afrika af. Mense van Augrabies tot Zastron sal kan saamkook!…

1 Wie is Christine Capendale? ’n Foodie wat daarvan hou om ander te inspireer – veral in die kombuis. Ek streef heeltyd daarna om myself te verbeter en nuwe goed te leer, is mal oor reis, huis mooimaak, tuinmaak. Maar die belangrikste van als, ek wil ’n goeie ma wees vir my kinders en ’n goeie vrou vir my man, Edwin. 2 Ek beskou jou as Suid-Afrika se nr. 1-bakker, niemand werk so presies soos jy nie. Wat is jou geheim? Dit is ’n báie groot kompliment, veral van iemand wat ek bewonder! Ek hou nooit op om te leer nie. Ek het ’n BSc-graad in huishoudkunde wat my baie help om resepte te verstaan en te ontleed, en dan is ek ook mál oor bak en kook vandat ek…

LUUKSE RYS Kook jou rys met ’n halwe suurlemoen tot gaar. Haal suurlemoen uit en roer dan een eetlepel botter deur die warm rys vir lekker geur. SAGTE BOTTER Maak botter sag en smeerbaar deur ’n botterbakkie met kookwater te vul en vir 5 minute te laat staan. Gooi water uit en plaas bak bo-oor botter. Ná 20 minute sal dit perfek sag wees. LEKKER MELK Gooi gebruikte vanieljepeule in jou melkbottel en laat staan oornag in yskas. Môre het jy heerlike vanieljemelk. SKERP MESSE Moet nooit jou kombuismesse in die skottelgoedwasser was nie, dit maak die lemme gouer stomp. WEEK GOU BONE Vergeet om jou bone oornag te laat week? Plaas in pot met koue water en bring tot kookpunt. Dreineer en herhaal nog twee keer. KEEL WAT KRAP…