Innholdsfortegnelse for Apr/Jun 2021 i SARIE KOS

Ek was nog nooit bang vir harde werk nie, want my ma het my geleer: As jy hard werk, word jy raakgesien. En diegene wat raakgesien word, sal altyd werk hê. “Só, my kind, jy moet hard werk om werk te hê!” En dít was my mantra, nog altyd. Maar soms raak ek moeg, nes almal. Soms wil ek ook tou opgooi en net nie meer planne maak en nuwe dinge probeer nie. Voor ek egter daar uitkom, raak dit tyd vir kosmaak en dan rus ek maar in die kombuis. Want dis waar ek rustig raak, my emosies verander. Die kombuis is eintlik my sielkundige wat my minstens drie keer per dag sien. (Dis op ’n rustige dag, meeste van die tyd is ek heeldag in haar spreekkamer!) Onlangs…

KOOP NOU AANLYN Die bekende wyn-handelsmerk Robertson Winery het nou ’n aanlyn winkel waar jy wyn vanaf die gemak van jou rusbank kan bestel en koop. Die kelder sal jou wyn teen sakpas pryse enige plek in Suid-Afrika vir jou aflewer. Besoek die winkel by shop.robertsonwinery.co.za MOOISTE SAK Hierdie stewige Pieter de Jagerwynsak van seildoek en leer word vervaardig op Stellenbosch. Dis so ontwerp dat van twee groter MCC-bottels tot twee slanker dessertwynbottels daarin kan pas. R549 by yuppiechef.com LANK LEWE ONS WYNBEDRYF Weens die inperking en streng reëls oor alkoholverkope is ons wynbedryf onder erge druk. Checkers het besluit om te help en sowat 1,5 miljoen liter wyn van plase gekoop, wat hulle onder hul eie handelsmerk, Elephant’s Cousin, verkoop. Dié inisiatief help wynplase om van surplusvoorraad ontslae te…

Warm tamatie-enfetaslaai Die lekker is in die eenvoud: tamatie, feta en vars kruie. Dis die perfekte voorgereg vir ’n herfskuier. genoeg vir 6 4 knoffelhuisies, fyngekap 600 g gemengde tamaties, gehalveer 6 wiele fetakaas 80 ml olyfolie 30 ml droë basiliekruid sout en varsgemaalde swartpeper hand vol vars basiliekruid brood vir voorsit Verhit oond tot 200 °C. Pak knoffel, tamatie en feta in oondroosterbak. Sprinkel olyfolie en droë basiliekruid oor. Geur goed met sout en peper. Bak vir 15-20 minute of tot tamaties oopbars en kaas begin verbruin. Haal uit oond en sprinkel vars basiliekuid oor. Sit voor met snye vars brood. Steak met kaassous As jy weet hoe om ’n goeie kaassous te maak, kan jy met min moeite smaaklike kos op die tafel sit. Hierdie is my resep…

DIS NET IN AFRIKAANS WAT VREEMDE KOSWOORDE SOON SLAPTJIPS, KOEKSISTERS EN YSTERVARKIES JOU LUS MAAK VIR NOG HERMAN Basiese ystervarkies Min dinge maak my hart so warm soos ’n ystervarkie wat netjies gesny en met stroop deurdrenk is. genoeg vir 12-14 230 g (250 ml) sagte botter 250 g (310 ml) strooisuiker 3 eiers 420 g (750 ml) koekmeel 10 ml bakpoeier knippie sout 250 ml melk 160 g (500 ml) fyn klapper STROOP 60 ml kakaopoeier 375 ml water 600 g (750 ml) suiker 15 ml botter Verhit oond tot 200 °C. Klits botter en strooisuiker tot lig en romerig. Voeg eiers een vir een by en klits elke keer goed. Sif meel, bakpoeier en sout saam en voeg om die beurt met die melk by bottermengsel. Giet in…

Ons praat sop met die 5 boere en aanbieder in seisoen 13 van kykNET se maatsoekreeks Boer soek ’n vrou MARCIEL HOPKINS, AANBIEDER My ma, Annaline, maak die ongelooflikste skaapnek-sop. Sy is nie noodwendig die grootste kok nie, maar dié sop is een van haar spesialiteitsgeregte. In my grootwordjare het sy gereeld hierdie sop gemaak wanneer ek moeg van netbalwedstryde gekom het en dit koud en nat was. Dit was die beste vertroosting op ’n wintersdag! Sy is ook baie heilig op die resep en sal dit nie sommer deel nie. NIEL BRUWER Sop herinner my aan my kinderjare en my studentedae toe ek vakansies of naweke huis toe gegaan het na ons plaas op Williston. Dan het ons in die aande om die Aga-stoof sit en kuier met sop.…

Heerlijk! Dís hul konfyt se naam want dis amper almal se reaksie: “Oe, jééérlik!” “Dis ons erfenis, aangegee van geslag tot geslag,” sê Wiida Badenhorst, ’n aantreklike blondekop met besige, vaardige hande. Sy onthou haar kindertyd op ’n plaas met die singende naam Skaterwater, naby Bothaspas – tussen Memel en Newcastle – in KwaZulu-Natal. Zoeloe-vroue wat in die warm son nastergal in die veld en op die lande bymekaarmaak en, emaljeskotteltjies op die koppe, plaashuis toe aandra. Bietjies-bietjies, totdat haar ma, Elize Conradie, genoeg het om konfyt te kook. ’n Goeie seisoen sou so tien botteltjies konfyt oplewer. Dit was skaars, gesog. Later het sy die saad in haar tuin gesaai en was dit die sterproduk by die Bothaspaskontreiwinkel, wat sy dertig jaar bedryf het. Nastergalkonfyt is nie iets wat…

PANKO Die Japannese manier om broodkrummels te maak van ou brood. Pleks dat die brood fyngemaal word, word dit met ’n spesiale masjien in papierdun vlokkies gesny, wat gedroog word. Dit is by die meeste supermarkte se rak met Oosterse bestanddele te kry. Hoekom panko gebruik? Omdat die krummels groot en grof is, absorbeer dit minder olie terwyl dit braai. Die eindresultaat bly ook langer bros. BROODKRUMMELS Die struktuur is fyner as dié van panko en jy kan die gedroogde krummels by die supermark koop. Vars broodkrummels wat nie gedroog is nie, werk goed as vulsels. Indien jy jou eie krummels maak, droog eers die brood soos beskuit in jou oond en verwerk dit dan tot fyn krummels. Vir growwer krummels, verwerk eers die brood en droog dan die krummels…

Wanneer dit by klank en kos kom, neig ons om eerder aan atmosferiese klank te dink. Die agtergrondmusiek of geraas wat ’n ervaring kan beïnvloed. Roomysvervaardiger Häagen-Dazs het selfs ’n app vrygestel om roomyshouers te skandeer sodat verbruikers na ’n vioolconcerto kan luister terwyl hulle wag vir die roomys om te versag. Die Britse 3-ster-Michelinsjef Heston Blumenthal het die wêreld van haute cuisine in 1997 behoorlik op hol gehad toe hy seekos bedien het met ’n versteekte iPod en oorfone wat seeklanke gespeel het. Die gedagte is dat seekos varser, méér na die see sou proe wanneer dit met seeklanke geniet word. Sedertdien het wetenskaplikes bewys dat Heston se gereg nie net ’n fênsie foefie was nie. Soniese spyseniering het ’n “ding” geword en jy kan sommer tuis daarmee eksperimenteer.…

SOUT VAN DIE AARDE Sout uit die Kalahari sal sorg dat jou varklies mooi bros bak in die oond. Kalahari Desert se soutmeul kos R30,99 vir 100 g OLYFOLIE Vir goeie olyfolie wat boonop jou sak pas, kyk nie verder as Clover se Olive Pride nie. Vanaf R69,99 vir ’n 750 mlbottel GEHALTEMES ’n Skerp mes in die kombuis is onontbeerlik, veral as jy jou varklies se vel netjies wil sny. Die Wüsthof-reeks messe sal jou ’n leeftyd hou. Vanaf R1 140 vir ’n 20 cm-sjefsmes GOUE VARK Vir gehalte-varkvleis wat van gesertifiseerde bronne afkomstig is, besoek jou naaste Checkers vir hul Farmstead Pork. Soek die goue kol op die rak HEERLIK SAPPIG Wanneer jy vleis stadig gaarmaak, wil jy meeste van die vog behou. Gebruik Gladbakpapier vir die taak.…

Winter of somer? Winter. In Doebai het ons minstens agt maande van die jaar somer! Winter in Suid-Afrika herstel ek van die hitte in die Midde-Ooste Komyn of roosmaryn? Komyn. Dis so ’n veelsydige spesery in kerries en talle Midde-Oosterse, Turkse, Mexikaanse en Irannese geregte Sjokolade of fudge? Fudge. As kind het my pa my graag met ’n Hot Fudge Sundae by Milky Lane bederf Europa in die somer of Afrika in die winter? Afrika in die winter. In die winter wil ek net in my knus huis in die Kaap bly en na die reën luister Vakansie by die see of in die bos? By die see. Ek is mal oor die oseaan!…

MOZZARELLA Vars mozzarellakaas is sag en word tradisioneel in die suide van Italië van buffelmelk gemaak. Dit word gewoonlik in soutwater verkoop om die kaas te preserveer en langer vars te hou. Geprosesseerde mozzarella is harder en bly langer vars. Wanneer vars mozzarella van beesmelk gemaak word, staan dit bekend as fior di latte en nie mozzarella nie. Die spesiale tegniek wat gebruik word om mozzarella te maak – die wrongel (curd) word in kookwater gedompel en dan geknie – is verantwoordelik vir sy unieke draderige tekstuur. Kleiner balle vars mozzarella staan bekend as bocconcini. Die kaas is heerlik in slaai, maar net so lekker gesmelt op pizza of ander gebak. PARMESAAN Niemand sal stry dat parmesaan met sy delikate geur en smaak die koning van kase is nie. Die…

As jy soos ek grootgeword het met die Vroue-Landbouvereniging se bakkompetisies, sal jy weet hoe streng die reëls is vir daai goue rosette. Hier is hul lys van hoe die perfekte ystervarkie moet lyk: 1. Dit moet in sjokoladestroop gedoop word om as ystervarkie bekend te staan, die ander weergawes is lamingtons. 2. Grootte en eenvormigheid is belangrik, ongeveer 30 mm tot 40 mm in breedte en lengte. 3. Die klapper rondom moet egalig en netjies vertoon. 4. Die tekstuur van die koek moet fyn en delikaat wees. 5. Die stroop moet egalig intrek sonder om die koek pap en moeilik hanteerbaar te maak – ’n klein wit kolletjie koek in die middel is ’n teken van goeie verspreiding. 6. Die perfekte ystervarkie het ’n balans tussen koek, stroop en…

Pienk piekeluie Wie onthou die kaasworsie en uie op ’n tandestokkie? Dit was op elke okkasie op Upington en die inspirasie vir hierdie resep. Sit die uie voor met goeie kaas en gebraaide wors soos chorizo. ’n Moderne weergawe van ’n ou, nostalgiese versnapering. genoeg vir 10-12 375 ml witwynasyn 50 g (60 ml) suiker 15 ml heel koljandersaad 10 ml vinkelsaad 10 ml sout 10 heel kruienaeltjies 1 beet, geskil en gerasper 24 piekeluie, geskil Bring al die bestanddele behalwe die uie in ’n middelslagpot tot kookpunt terwyl jy roer om suiker op te los. Sodra dit begin kook, voeg uie by en kook vir 10-15 minute of tot uie sag maar nie pap is nie. Verwyder van hitte en laat oornag afkoel in yskas. Die beet sal die…

Hoe ons werk, ontspan en onthaal het vir ewig verander. ’n Huis is nie meer net ’n woonplek nie, maar ook kantoor, gim, kuierplek, selfs spa. En ons deel dit met familielede, ook vriende. Dié uitgawe van SARIE WOON fokus op ruimtes nou in die kollig: die nuwe tuiskantoor, die kombuis as hart van die huis, die badkamer-spa en geliefde stoep, patio of woonstelbalkon. Dit vra nie ’n nuwe huis of banklening nie, net inisiatief en oplossings wat wérk. Dis ’n nuwe leefwyse – slim, mooi en kreatief.…

Biltongkrokette met soetmosterd Dis een van my gunstelingpeuselkosse om te maak en werk ook goed as voorgereg. genoeg vir 24 KROKETTE 15 ml botter 2 takkies vars tiemie, fyngekap 1 ui, baie fyn gekap 1 knoffelhuisie, fyngerasper 250 g beesmaalvleis sout en varsgemaalde swartpeper 30 ml dijonmosterd 60 ml koekmeel 225 ml melk 100 g cheddarkaas, gerasper 120 g beesbiltong met baie vet, fyngekap KRUMMELS 140 g (250 ml) koekmeel 3 eiers 250 ml gedroogde broodkrummels olie vir diepbraai 250 ml gekoopte soetmosterd 100 ml lemoensap Krokette Verhit botter in middelslagpot. Braai tiemie, uie en knoffel in warm botter tot uie goudbruin raak. Voeg maalvleis by en braai tot bruin van kleur. Geur met sout en peper. Roer mosterd deur en dan die meel. Meng goed en braai mengsel 2…

1 Koskaste Die kenner sê: ERRIEDA DU TOIT, HUISKOK EN KOSSKRYWER Ons kyk terug na die tydperk sedert herfs 2020 om werklik te verstaan wat ons koskas dié herfs van ons vra. Ons was oorbluf gelaat deur hoe afhanklik ons van supermarkte en geriefskos geraak het en hoe magteloos en onseker die leë winkelrakke ons gelaat het. Iets positiefs uit ons nuwe normaal is die goeie kosgewete wat ons kweek deur alternatiewe, etiese verskaffers in ons eie omgewing te vind. So reken ek die gonswoord vir hierdie herfs is hiperplaaslike produkte uit jou eie kontrei, vars afgelewer by jou voordeur. Jy word ’n kurator van jou eie kosboks, maar gee jou ook oor aan die seisoensverrassings wat die boer vir die boks voorsien. Kosbokse is ’n nuwe vorm van entrepreneurskap;…

Olyfolie VOORDELE Ekstrasuiwer olyfolie, die eerste pars van die olyf deur ’n koudparsproses, word as die beste gehalte en gesondste beskou. Dis ryk aan mono-onversadigde vette, góéd vir jou cholesterol. Belangriker is die chemiese plantstof oleuropien waaraan die gesondheidsvoordele van olyfolie hoofsaaklik toegeskryf word, eerder as die vetsuursamestelling, volgens Mariza van Zyl, geregistreerde dieetkundige van BeterEet, ’n aanlyn praktyk. Jou hart, brein, immuunstelsel en bloeddruk kan daarby baat en dit kan kanker help voorkom. Olyfolie is boonop sag op die maag en het selfs ’n kalmerende effek op maagsere. NADELE Wanneer dit tot rookpunt (sowat 200 °C) verhit word, verloor dit sy geur. Die struktuur van die vetsuurkettings word ook verander en dis minder gesond. VIR DIE BESTE GESONDHEIDSVOORDELE Gooi oor slaai, doop brood daarin, druip oor risotto en gebruik…

1 Vertel ons wie Cariema is. In Islam is die gee van ’n naam vir ’n kind een van die belangrikste rituele wat ’n ouer kan voltrek. Die keuse van ’n naam word nie liggies opgeneem nie, dis iets wat behoorlik deurdink word. Die naam Cariema of Kareemah (soos dit uitgespreek word in Arabies) beteken “vrygewig, gul” en dit is wie ek is. Khalil Gibran het gesê, “Jy gee min as jy van jou besittings gee. Dit is wanneer jy van jouself gee dat jy eers werklik gee”, en dit was nog my hele lewe lank my mantra. Ek dra die hoed van ma, vrou, suster, dogter, sakevrou, skrywer, sjef en storieverteller, en in elkeen van hierdie rolle probeer ek myself ten volle gee. 2 Wat maak hierdie boek uniek?…

“Ek wil meer sensories lewe,” sê my vriendin wat al vir jare maak asof sy interessanter is as wat sy eintlik is. “Jy maak meer staat op jou sintuie, neem alles in. Dit help glo om in die oomblik te lewe.” “Nee, dankie.” “Wanneer laas het jy ’n blaar tussen jou vingers gevoel? Of jou kos werklik geproe? Of regtig na die see geluister?” “Ek het ’n app daarvoor, help my slaap –” “Want as jy nie in die oomblik lewe nie . . . waar leef jy dan nou eintlik?” Daardie aand kan ek nie slaap nie. Haar woorde spook by my. My gedagtes het verder gedwaal en land toe op die konsep van oorsensitiewe – of selfs sesde – sintuie. My ma se haarkapper het nie net geglo…

1 Vertel my meer van jouself en wat jy doen. Ek is al die afgelope 15 tot 20 jaar in die FMCGbedryf [vinnig bewegende verbruikersgoedere] en het al in verskeie velde gewerk – met vleis, vars produkte en drinkgoed. In 2017 het ek besluit om my eie besigheid, vandag bekend as Aquasky, te begin. Op daardie stadium was dit kwaai droog in Suid-Afrika en die sektor waarin ek was, is erg geraak. Ek het navorsing begin doen oor atmosferiese water en my idee het vorm aangeneem. In November 2017 het ons die eerste masjiene gekoop. Ek het oorsee in lande soos China daarna gaan soek, maar uiteindelik het ons ’n masjien hier in Suid-Afrika gekoop wat ek dink ’n baie goeie keuse was. As iets fout is of as ons…

440 Die ton uie wat per dag op die plaas geoes word, oftewel net oor 1 000 kratte. 900 Dis hoeveel arbeiders help met die uie, aartappels en vrugte op Kromfontein. REËN As dit reën terwyl die uie in die grond is, kan dit maklik donsige skimmel kry. REUK Die reuk van die ui lê in die groen en dit is waarom jy uie so duidelik ruik wanneer dit nog op die land is. Dié wat reeds in die kratte lê, ruik jy nie. PLANTTYD Begin gewoonlik einde Julie of begin Augustus. IN TOTAAL Ons plant gesamentlik ongeveer 600 hektaar uie op die Dutoit-groep se groenteplase. OPTREK Uie staan 90 tot 140 dae op die land. Wanneer die nek pap raak, omval en op die grond gaan lê, word die…

Gebraaide hoender met spinasie en bone Dié gereg lyk indrukwekkend, maar is eintlik baie maklik om te maak. Ek gebruik ook soms kekerertjies pleks van bone. genoeg vir 4 30 ml olyfolie 8 hoenderdye 2 knoffelhuisies, gekap 3 takkies origanum, fyngekap gerasperde skil van 2 suurlemoene 25 ml Engelse mosterd 200 g-sak spinasie 410 g-blik bone van jou keuse, gedreineer 250 ml room 125 ml hoenderaftreksel sout en varsgemaalde swartpeper gerasperde parmesaankaas vir voorsit Verhit braaipan oor hoë hitte tot warm. Voeg olie by en plaas dye velkant na onder in pan. Braai 5-8 minute of tot vel mooi goudbruin is. Haal uit pan en hou eenkant. Gebruik dieselfde pan en voeg knoffel, origanum, suurlemoenskil, mosterd en spinasie by. Roerbraai tot spinasie begin verwelk. Voeg bone, room en aftreksel by…

1 Wanneer kos in die Franse kombuis met krummels bedek word, noem jy dit panne. Dis ’n proses waar iets eers in meel gerol word, dan eier en laastens krummels. 2 Maak krummels interessant en meng parmesaankaas of gedroogde kruie by. 3 Gebruik die regte olie vir diepbraai. Olyfolie is nie ’n goeie keuse nie, maar kanola-, sonneblom- en selfs druiwepit-olie werk goed. 4 Die ideale temperatuur vir diepbraai is 180 °C. Dit gee die olie genoeg kans om die voedsel met hitte te penetreer en die krummels stadig bruin te braai. 5 As jy iets met krummels wil bedek maar nie eiers wil gebruik nie, kan jy ook mosterd gebruik. Natuurlik gaan dit die smaak beïnvloed. 6 Almal hou van rus, selfs voedsel wat met krummels bedek is. Laat…

Pizza is nie verniet die wêreld se gunstelingkos nie. Benewens die umami-bom wat bars wanneer tamatie, kaas en salami mekaar in ’n lekker warm plek ontmoet, hoort die tekstuur van gesmelte kaas hoog op die lys van verslawingsmiddels – iewers tussen kafeïen en kokaïen. Voeg daarby ’n krakerige kors, die visuele genot van ’n geel-en-rooi tapisserie en Pavarotti oor die luidspreker, en jy’t ’n resep vir volronde sensoriese genot. Want nie net ons vermoë om te proe nie maar ook ons persepsie van smake, is afhanklik van al ons sintuie, skryf Bianca du Plessis Malan Ons eet met ons oë, sê hulle, maar ek verkies om my neus te volg. Baie mooi en visueelstimulerende kos kan soms teleurstel, maar ’n fantastiese aroma lei jou selde na ’n brak brousel. Of…

Brosgebraaide varklies Daar is baie tegnieke om die varklies so mooi bros te kry, maar ek hou by die een wat ek as student geleer het. genoeg vir 6-8 Verhit oond tot 180 °C. Sny met ’n skerp mes kepe 1 mm uit mekaar in die vel van ’n 2 kg-varklies. Smeer vel goed met 45 ml olyfolie en 30 ml growwe sout (ja, dit klink baie, maar vertrou my). Plaas lies velkant na onder in ’n oondroosterbak en bak vir 1 uur. Haal uit oond, verhoog temperatuur tot 200 °C en draai varklies om sodat velkant bo is. Bak nou verder vir sowat 1 uur en 20-30 minute of tot die vel opgepof en goudbruin is. Sit voor met bykos van jou keuse. Oornag-varklies met mosterdglaseersel As ek tyd…