Innholdsfortegnelse for Jan/Mar 2021 i SARIE KOS

Uiteindelik kan ons 2020 groet. Totsiens sê en uitsien na ’n nuwe begin. As ek ooit gewonder het hoekom ons elke jaar so graag wil “oor begin”, verstaan ek dit vanjaar. Dit is nie asof 2020 haar beste vir ons gegee het nie! Tog beteken ’n nuwe jaar vir my nie “oor begin” nie . . . Dit beteken eerder ek kry die kans om dinge met nuwe oë aan te pak, om met ’n vars gemoed dinge te doen wat vir my lekker is. As student het die bakklasse my geleer wanneer ’n resep nie uitdraai soos dit moet nie, sien jy dit as ’n oefening om dit op die ou end wel perfek reg te kry. Van dag een af word dit as sjef by jou ingedril dat…

BELGIESE BIER Hierdie Europese land is nie net bekend vir sjokolade nie, maar maak ook van die wêreld se beste bier. Al is jy nie ’n groot bierdrinker nie, probeer gerus ’n Duvel. Dié bier se unieke brouproses gee dit ’n baie subtiele bitter smaak en ’n diep geur met tropiese note. Jy kan dit plaaslik by shop.thebeermerchant.co.za teen sowat R270 vir 6 bestel. VAT VYF Die vier nefies van Robertson het altyd ’n plan om jou te bederf, soos met hul reeks Fiver-drankies met wyn as basis. Dis lekker lig en vars, met net 5% alkohol. Ons hou veral van die aarbei-en-lietsjiegeur. Koop aanlyn by vanloveren.co.za teen R442 vir 24 x 275 ml-bottels. SONRYP SIDER ’n Appelbier is heerlik as jy in die somer jou dors vinnig wil les.…

FIDDLERS CREEK Oranjerivier, Noord-Kaap Wat jy kan verwag: Slaan kamp op aan die oewer van die Oranjerivier vir ’n wildernis-wegbreek mét geriewe soos ’n onderdakkombuis, opwasbakke met lopende water, krag en ’n ingeboude braai. Die gewilde vlotvaart-ekspedisies wissel van ’n halfdag tot 5 dae. Besprekings: 027 761 8953, info@bushwhacked.co.za BRUINTJIESKRAAL Baviaanskloof, Wes- en Oos-Kaap Wat jy kan verwag: Dié kampterrein aan die oewer van die Grootrivier is die perfekte basis vir verkenning van die skilderagtige kloof. Elke kampeerplek het ’n spoeltoilet, stort en braaigeriewe. Warm water is beskikbaar. Veral geskik vir paartjies en gesinne. Besprekings: 084 515 0993, info@bruintjieskraal.co.za MOTSWEDI Mokala Nasionale Park, Noord-Kaap Wat jy kan verwag: Die luukse kampterrein het 6 kampeerplekke, natuurlik afgeskort deur kameeldoringbome en elk met sy eie ablusiegeriewe, songeiser, kombuisdeel en opwasarea. Ideaal vir…

1 Wie is Johannita Eksteen en waar kom sy vandaan? Ek is in Gauteng gebore en was ’n laatlam. Hoewel ek broers en susters het, het ek eintlik maar alleen grootgeword. Op hoërskool was ek op Bloemhof op Stellenbosch en ná skool het ek bemarking studeer. My pa is oorlede toe ek 16 was en weens die geldelike implikasies het ek tussendeur my studies begin werk en myself gedruk om finansieel onafhanklik te word. Die kans het hom voorgedoen om by twee wonderlike korporatiewe maatskappye te werk waar ek baie van besigheidstelsels en -metodes geleer het. Vandag bly ek en my man, Bennie, ’n boer, saam met ons twee kinders net buite die Paarl en ek bestuur Funky Ouma. 2 Funky Ouma is alombekend in Suid-Afrika. Wanneer het jy en…

9 BLOUBESSIE-DINGE 1 Die bessies word nie verder ryp nadat dit geoes is nie. 2 Vars bloubessies vries goed, reg om te geniet wanneer jy dit nodig het. 3 ’n Studie wat in 2012 gedoen is, dui daarop dat bloubessies jou teen geheueverlies kan beskerm. ’n Studie wat in 2013 op muise uitgevoer is, bied ’n moontlike verklaring: Dit lyk asof bloubessies ontslae raak van giftige proteïene wat in die brein ophoop. 4 Bloubessies is goed vir diabete omdat dit help om bloedsuikervlakke te verlaag. 5 Wenk van Pieter Zietsman van TopFruit: Moenie bloubessies van die plant af eet nie. Hou dit eers ’n dag of twee in die yskas sodat dit fermer word en die skil sappig oopbars in jou mond. 6 Maine in die VSA produseer die meeste…

1 KOMBUCHA MET ALKOHOL Hierdie gefermenteerde teedrankie is al lank groot nuus vanweë die moontlike gesondheidsvoordele daarvan. Nou is dit ook te kry met hoë alkoholvlakke. Die drankie bevat antioksidante en goeie bakterieë, wat dit ’n gesonder alkoholiese alternatief maak. 2 KEKERERTJIES Dié graansoort gaan jy op meer plekke as in hoemoes en patees begin vind. Dis hoog in vesel en ’n goeie plantproteïen-bron. Wees op die uitkyk vir kekerertjietofoe, kekerertjiemeel en selfs kekerertjiepap. 3 KOFFIE IN MEER AS NET JOU KOPPIE Maak jou reg om koffie as bestanddeel in ’n wye reeks produkte te sien. Dink aan koffiebrood, koffiemarinade vir jou vleis en koffie selfs in jou skoonheidsprodukte. 4 CBD STEEDS HOOG Die laaste paar jaar het CBD (dagga-olie) bekendheid verwerf en die weg gevind na produkte soos koffie,…

SLIMMER MET SARIE is ’n splinternuwe aanlyn projek wat enige entoesias die kans gee om meer te leer oor hul stokperdjie of die geleentheid gee om nuwe vaardighede aan te leer. In ons eerste kursus leer Herman Lensing, kosredakteur van SARIE en SARIE KOS, saam met ’n paar ander kenners vir jou 13 onontbeerlike tegnieke. Herman gaan jou moeilike sjeftegnieke leer sodat jy dit in jou huiskombuis kan oefen. Hierdie is nie ’n gewone kosdemonstrasie nie; hierdie is die beginsels van kook en bak. Dit is die grondslagtegnieke waarsonder geen sjef in die kombuis sal regkom nie. Die kursus sluit alles in wat jy nodig het: die resepte, wenke, raad en tegnieke om van jou ’n sjef te maak. Jy voorsien jou eie bestanddele. WAT JY GAAN LEER IN DIE…

Uit nood  Die Eerste en veral Tweede Wêreldoorlog het nie net die politieke landskap hervorm nie, dit het ook die Westerse koskultuur op sy kop gedraai deurdat produkte en toerusting wat ontdek is om soldate vinniger en beter te voer, in geriefskos omskep is. ’n Kwarteeu later pronk helder, geurbeheerde weergawes van die loopgrawe se oorlewingspakkies op die Weste se blink formika-tafels. Al was die komponente van Crimplene Cuisine in die laat 1940’s reeds daar, het dit die eksperimentele 60’s, die geëmansipeerde 70’s en die gejaagde 80’s gekos om hierdie kosrevolusie behoorlik aan te blaas. Blikkieskos is reeds in die 19de eeu vir soldate ontwikkel, maar hierdie vroeë vorm van geriefskos het eers regtig gedurende die Tweede Wêreldoorlog posgevat. Die eerste gesnyde winkelbrood het rakke in 1928 getref en was…

1 Wie is Siba Mtongana? Ek is in die eerste plek ’n eggenoot, ma en mens wat lief is vir God. Ek is ook die stigter en uitvoerende hoof van The Siba Co., ’n onderneming gemoeid met als rakende Siba, waaronder ’n pasgemaakte koservaring vir ons gaste. Ek is ’n entrepreneur, bekroonde skrywer en sjef. Ek is altyd besig en aan die gang. Ek is oplossingsgeoriënteerd, kreatief en passievol oor byna alles waaraan ek raak. 2 Wat is jou geheim om jou rolle as sakevrou, ma en eggenoot te laat werk? Daar is nie ’n geheim nie; dis eerder ’n kwessie van ’n sterk ondersteuningsbasis en struktuur by die huis en kantoor. My tannie bly byvoorbeeld by ons en speel ’n integrale rol in die grootmaak van ons kinders, veral…

“Lockdown Lyfie” is ’n term wat nie net my huidige liggaamsvorm beskryf nie, maar ook my post-2020-gemoedstoestand oor die algemeen: ongemaklik, effens verbouereerd en hopeloos te netelig om die nuwe jaar mee in te gaan. (Terloops, hoe daar stééds nie ’n “Lockdown Lyfie”-trefferliedjie bestaan nie, gaan my verstand te bowe.) Nog nooit een vir Nuwejaarsvoornemens nie, besluit ek reeds in November om my situasie te probeer beredder, ten spyte van die pyn en lyding wat dit ongetwyfeld gaan beteken. So, met ’n bakkie roomys in een hand en ’n stuk briekaas in die ander (die yskas moet leeggeëet word voordat die dieet amptelik Maandag begin), oorweeg ek my opsies: “Draf?” vra my sielsongelukkige vriend wat oor naweke oefen vir “pret”. “Sies.” “Stap, as ’n alternatief?” “Alternatief vir wat, uber .…

ALLES WAT JY WIL WEET ALLES WAT JY WIL EET ALMAL WAT JY WIL KEN SKOERT, VLIEG! So saam met die warm seisoen kom dikwels ook ongewenste gaste. Met hierdie stylvolle klein waaier van ShooAway kan jy buite tafel dek sonder die bekommernis dat ’n vlieg op jou kos gaan kom sit. Dit hou insekte weg sonder enige onaangename reuke, skadelike chemikalieë of dooie goggas op die tafel. R299 by Yuppiechef SOUT EN PEPER DAN VOEL JY BETER Kos is meestal nie afgerond sonder sout en peper nie en dit smaak nog beter as dit vars gemaal is. Ons is gaande oor Le Creuset se sout- en pepermeul in kusblou. Dis gemaak van keramiek sodat dit nie mettertyd verweer of roes nie, perfek vir elke dag se gebruik. Vanaf R549…

SKATTEJAG Maak maaltye ’n speletjie. Moenie Kiets se korrels net in sy bak sit nie, steek dit op ’n paar verskillende plekke in die huis weg. Dit sal sy natuurlike jaginstink aanwakker en ’n uitdaging wees. Speel ’n speletjie met Wagter sodat hy sy ingeboude snuffelvermoë kan inspan. Sit sy korrels op ’n paar plekke in ’n kombers wat op ’n hoop gegooi is. En hou die pret dop terwyl hy sy kos uitsnuffel, sê Marycke Ackhurst, troeteldiergedragskundige by Hill’s Pet Nutrition. EINA, MAAGPYN! Druiwe, rosyne en korente is giftig vir jou hond en kan by sommige nierversaking meebring. Vermy ook uie, knoffel en grasuie in groot hoeveelhede. Dit kan anemie veroorsaak, asook diarree, maagpyn en naarheid. Bly sommer heeltemal weg daarvan. 10% Die hoeveelheid water in droë katkos. Anders…

1 Indien jy langs water kamp waar die kwik saans nogal laag kan daal, vat ’n paar koerante saam en sit dit onder jou opblaasmatras of slaapsak om jou teen die koue te isoleer. 2 Kampkos hoef nie net uit blikke te kom nie, jy kan heerlike varsgemaakte geregte óók geniet. Vir diegene wat graag slaai maak, draai jou slaaikop in foelie toe, dan bly dit langer vars in die koelboks. 3 Indien jou vuuraanstekers op is, gooi kookolie oor koerantpapier om die vlamme te stook. 4 Maak vuurhoutjies waterdig deur die voorpunte in naellak of kerswas te doop. 5 Gooi ’n kombers wat as ’n mat kan dien in jou tent, dit sal nie net ekstra gemak oor boomwortels bied nie, maar ook die skoonmaak voor jul vertrek soveel…

Ons praat hoender met die aanbieders van kykNET & kie se geselsprogram Tussen ons (Maandag tot Donderdag om 17:30 op kanaal 145) ZELDA LA GRANGE As jy al ooit voor sonsopkoms by die boeremark in Pretoria was, sal jy weet dat jy daardie tyd nog die “makhulu” plaashoenders daar kan koop. Die goed lyk soos mini-dinosourusse en is die lekkerste vryloop-werfhoenders. Ek druk so ’n mini-reus in die oond, gesmeer met olyfolie, suurlemoensap, roosmaryn en knoffel. Die vel maak ek van die vleis los en druk ’n paar stukkies botter in om die sappigste vleis maar ook krakerigste vel gaar te maak. TRACEY LANGE Ons het gereeld hoender geëet en tot vandag toe is dit ’n gunsteling. Dit was nie net altyd op ’n Sondag nie, maar die lekkerste van…

Italiaanse caprese-pasta (bl. 91) Ek is mal oor tamaties net so rou met sout en peper. Hierdie pasta met die geur van die tradisionele Italiaanse slaai vier die eenvoud van tamaties. Sit warm of koud voor. genoeg vir 4-6 60 ml olyfolie 2 knoffelhuisies, fyngekap 500 g-pak kersietamaties, gehalveer 1 hand vol vars basiliekruid, grofgekap sout en varsgemaalde swartpeper 400 g spaghetti 300 g sagte mozzarellaballe 120 g-houer basiliekruidpesto Plaas olyfolie in middelslagpot saam met knoffel en verhit tot warm. Voeg tamaties by en braai tot al die sap loskom, sowat 5-8 minute. Voeg basiliekruid by en meng deur. Gebruik aartappeldrukker en druk tamaties fyn tot ’n sous vorm. Geur goed met sout en peper. Hou eenkant terwyl jy pasta gaarmaak volgens aanwysings op die pak. Dreineer. Voeg pasta by…

Vir my bly soetbrood ’n buffetontbyt-bederf, gewoonlik by ’n hotel. Nadat jy al die sout geregte geniet het, gaan jy nog ’n laaste keer terug vir ’n sny soetbrood en ’n koppie koffieHERMAN Karamelbrood (bl. 107) Die Amerikaners noem dit “monkey bread”. Dis klein stukkies deeg wat in karamel gebak word en baie lekker as alternatief vir koek. genoeg vir 1 brood 375 ml louwarm melk 10 g-sakkie kitsgis 2 eiers 15 ml heuning 10 g sout 65 g (80 ml) suiker 115 g (125 ml) botter, gesmelt 700 g (1 250 ml) koekmeel VULSEL 115 g (125 ml) botter 60 ml heuning 100 g (125 ml) witsuiker 7 ml fyn kaneel 100 g (125 ml) bruinsuiker Meng melk, gis, eiers, heuning, sout en suiker saam in groot mengbak tot…

Volgraanbeskuit soos my ma s’n Maklik om te bak en erg lekker!  genoeg vir 25-30 stukke Verhit oond tot 180 °C. Plaas 1 kg bruismeel, 75 g (500 ml) semels (bran), 15 ml bakpoeier, 315 g (375 ml) sagte bruinsuiker, 65 g (125 ml) sonneblomsaad, 160 g (375 ml) muesli, 80 g (250 ml) hawermout en 80 g (250 ml) fyn klapper in groot mengbak en meng. Voeg 500 g gesmelte botter, 500 ml karringmelk en 2 eiers by en meng tot sagte deeg vorm. Voer oondpan van sowat 27 x 36 cm met bakpapier uit. Keer deeg uit in pan en druk gelyk met jou vingerpunte. Gebruik ’n skerp mes en sny beskuitporsies in die deeg – jy kan besluit hoe groot. Bak vir 35-40 minute of tot goudbruin…

Kia is lankal ’n gedugte mededinger in die plaaslike motormark en veral die sportnutse van dié Koreaanse vervaardiger beïndruk. Die nuutste toevoeging in Kia se sportnuts-arsenaal is die Seltos. Dit skuif onder die gewilde Sportage in en moet sy man staan teen mededingers soos die Hyundai Creta, Suzuki Vitara en Nissan Qashqai. Daar is drie enjinopsies, waarvan twee petrol en een diesel is, en ons het die topmodel, die op en wakker 1.4-liter-turbopetrol GT Line, toetsbestuur. In die GT Line-gedaante spog dit met ’n sewegang- outomatiese ratkas, wat help om ’n soepel rit te verseker. Die Seltos se voorkoms trek aandag en dit is redelik luuks. Kopers sal ook beïndruk wees met hoe ruim die Seltos is en veral die bagasieruim is lekker groot en toeganklik. Pryse begin by R391…

VAK AH ELU HBRBKOMAADB, IAAK OBKBN ES VAP LLK AFANAADMAADBJOHN MUIR, SKOTSE SKRYWER Kampvuurkerrie met rotistokbrood (bl. 17) Daar is min dinge wat so lekker warm maak soos kerrie by die vuur. Ek gebruik die roti-tegniek en rol baie botter in die deeg in om die stokbrood te maak. Dis hemels! genoeg vir 6 KERRIE 45 ml olyfolie 1 ui, fyngekap 2 knoffelhuisies, fyngekap 30 ml geroosterde masala 30 ml komynsaad 20 ml vinkelsaad 20 ml fyn koljander 400 ml-blik klappermelk 400 g-blik tamatiepuree 24 ontbeende hoenderdye sout en varsgemaalde swartpeper 410 g-blik botterbone, gedreineer hand vol vars koljanderblare, fyngekap ROTI-STOKBROOD 250 ml water 90 ml olyfolie 5 ml sout 460 g (1 000 ml) koekmeel, plus ekstra vir uitrol 115 g (125 ml) botter, gesmelt 12 stokke vir braai…

DIE JAFFEL ’n Jaffel is wat jy maak wanneer jy afleiding soek van die werklikheid en wil ontvlug na onskuldiger tye van skoolkampe, sportbyeenkomste en die jaarlikse landbouskou. Dis asof die bekendheid van ’n kerriemaalvleis-jaffel die onsekerheid van die toekoms kan uitbalanseer. Vir een mens bring dit herinneringe terug van kerkbasaars, vir ’n ander is dit die simbool van woonwa-vakansies en padkosmandjies. ’n Jaffel gaargemaak oor die blou vlam van ’n primus-pompstofie, afgesluk met kondensmelkkoffie, is onthoukos in sy suiwerste vorm en ’n skaars kulinêre genot waarvoor daar nie ’n Michelinster-gradering is nie. Maar dis ook ’n vreugdekos vir die hier en nou. Die maak daarvan – die smeer en bou van die broodjie direk in die pan, die toeklap en vasklem, die afsny van die korsies en die rooster…

LEER KEN JOU LAMSNITTE LAMSBOUD Die room van die lam se karkas. Niks sê feesmaal soos ’n lamsboud nie. Nes die blad, werk die boud ook baie hard en daarom is dit geuriger. Perfek vir oondbraai of oor ’n oop vuur braai. Koop met of sonder die been. Die boud kan die skenkel aanhê of dis reeds verwyder. SKENKEL (SHANK) Koop skenkel heel of in stukke gesny (kort skenkels). ’n Gesogte snit wat duur kan raak omdat elke skaap net twee in die agterkwart het (dit word uit die boud gesny). Die voorkwart se skenkels bevat baie min vleis en word meestal saam met die blad verkoop. Vol geur en vra vir lang, stadige gaarmaakmetodes om dit te versag. MAALVLEIS Maalvleis word gemaak van verskeie snitte uit die lam. Dit…

1 Eet vir gesondheid Dit is al lank geen geheim nie dat wat jy in jou mond sit, regstreeks verband hou met jou gemoed, voorkoms en algemene gesondheid. Ons probeer nuwe diëte en glo banting, keto, onderbroke vas (intermittent fasting) en wat nog alles gaan dié oplossing wees vir ’n droomlyf en gesonde gees. Kenners reken die verbruiker het nou begin besef dat ons holisties moet lewe, in balans na dinge moet kyk. Volgens die webwerf greenseedgroup.com se kostrend vir 2021 ismense nou reg om die middeweg te vind tussen ekstreem ongesonde kos (dink aan daardie foto’s van oordadige, opgetooide melkskommels wat ons sien op Instagram) en die teenpool, uitsny en uithonger. Ons gaan keuses maak vir langtermyngesondheid, maar ook kos eet wat ’n positiewe impak op ons omgewing het.…

Bliksemstraal! Met ’n habanero-rissiebyt gaan dié worcestersous van Miss J.L. Hall’s die “oe!” in jou oesters (en ’n paar anatomiese plekke) sit. Vir die minder avontuurlustige palet is daar ses ander soorte om van te kies: Ook een, No Chili, sonder skop. Daar is inderdaad ’n Miss J.L. Hall en sy woon op . . . Worcester, die plaaslike een net anderkant die berg vanaf die Paarl. Dié verduideliking is nodig, want Johanna is oorspronklik ’nlassie uit die noorde van Engeland. “Ek het Worcester(shire)sous by my grootouers, Grangran en Poppa, leer ken. Ons het hope Lea & Perrins [die oorspronklike vervaardigers] by Grangran se lekker lensiesop gegooi. Dit was nogal skerp gekruid op so ’n jong palet, maar ek was gek daarna. As student was dit my geheime wapen in…

MAASKAAS Die tekstuur is romerig maar klonterig, dis sag op die tong en effens surerig. Omdat dit hoog in proteïen maar laag in kilojoules is, is dit gewild by mense wat hul gewig dophou. Sy het tydens die inperking haar liefde vir maaskaas herontdek, vertel kosskrywer Errieda du Toit. “Ek het die afgelope ses maande dertien kilogram afgeskud . . . volroom-maaskaas was en is steeds my groot daaglikse bederf.” Verskeie studies het bevind hoëproteïenkosse kan jou meer versadig laat voel en help om oor die algemeen minder te eet, volgens healthline.com. Maaskaas is inderdaad net so vullend soos ’n omelet met ’n soortgelyke voedingsamestelling, het ’n Amerikaanse studie met 30 volwassenes bevind. Dis ook ’n goeie keuse vir die gawe goggas in jou ingewande, nes ander gefermenteerde kosse, volgens…

GAAN BOS Het jy geweet bosbessies word nie in SA verbou nie, daarom kry ons dit hier net gedroog? Kyk uit vir Safari se produk, sowat R19 vir ’n 70 g-pakkie TOOR MET EIERS Sonder eiers kan ons nie in die bakkombuis toor nie. Gebruik altyd vars eiers soos Nulaid s’n vir die beste resultaat. Sowat R18 vir 6 KLEEF- EN KRUMMELVRY Voer jou pan met GLADbakpapier uit sodat beskuit maklik loskom. Sit dit ook in jou oond as jy beskuit droog sodat die oond nie vol krummels raak nie. Sowat R46 vir ’n 5 m-rol…

WINTER OF SOMER? Somer STRAND OF BINNELAND? Strand OESTERS OF STEAK? Albei, hoe kan jy my laat kies! SJOKOLADE OF NEUTE? Neute, ek neig meer na sout as soet, maar is steeds lief vir my soet bederfies so nou en dan. HAKKE OF TEKKIES? Hakke, natuurlik, ek hou van ’n bietjie glam! As dit tekkies is, moet hulle ’n platform hê en beeldskoon wees. HANDSAKKE OF GRIMERING? Grimering, en ek dink my dogter Buhle aard reeds na my – sy is mal oor lipstiffie, wat sy dikwels uit my handsakke gaps!…