Innholdsfortegnelse for Herfs 2018 i SARIE KOS

Elke seisoen bring nuwe geure en smake. En hier is ons nou: Dis herfs. My gunsteling-tyd van die jaar. Nog nie regtig koud nie, maar die dae is beslis nie meer somerwarm nie. Soos ek hier sit en skryf, bly my kop heeltyd by wat seker die grootste nuus van ons tyd is: water! Ja, dis ’n realiteit wat nie net ’n paar mense raak nie, maar elkeen van ons. Of jy nou in die Wes-Kaap woon of iewers waar water dalk nog in oorvloed beskikbaar is, ons sal eenvoudig moet bewus raak daarvan. Maar dan is daar die troefkaart. Ons is Suid-Afrikaners en ons weet mos al teen dié tyd dat geen krisis of probleem ons ooit onderkry nie. Ons maak planne en dink aan slim maniere om te…

KLEWERIG Maak die varklies met Vital se soet sojasous. Dit help maak die vark bros en klewerig terwyl dit braai. Koop landwyd teen sowat R35 vir 250 ml. GOEIE OLIE Proe die suurlemoen! Dis nou as jy die vark braai in Westfalia se suurlemoen-gegeurde avokado-olie. Landwyd te koop teen R44 vir 250 ml. ROOKSMAAK As jy sojasous gebruik, moet jy jou hand lig hou met die sout, want sojasous bevat baie. Oryx Desert Salt uit die Kalahari het ’n ligte rookgeur wat die vark se rookgeur sal versterk. Koop landwyd teen sowat R60 vir ’n 100 g-meul.…

Hawermoutpeuselstafie Dié stafie is heerlik as peuselkos. Jy kan dit ook saam met jogurt eet as vullende ontbyt of ligte ete. sowat 12 stafies 140 g bruinsuiker 125 ml heuning 20 ml botter 400 g hawermout 100 g sonneblomsaad 100 g okkerneute 100 g gemengde rosyne 1 Voer bakplaat van 30 x 20 cm met Glad-bakpapier uit. 2 Bring suiker, heuning en botter tot kookpunt oor lae hitte. Verlaag hitte en laat prut 8–10 minute om ’n stroop te maak. Meng droë bestanddele in ’n groot bak. Voeg warm stroop by en meng deeglik. Gooi in bakplaat en druk styf vas. Plaas in yskas om af te koel. 3 Keer uit op ’n kapplank en sny in 2 cm-stafies. Verpak in Glad Zip Seal-sakkies of draai elkeen afsonderlik toe in…

“Kos was kos, poeding was poeding en never the twain shall meet” Ek het min fiemies gehad as kind, maar soet groente het ek nie vertrou nie. Geelwortel, soetpatat, ertjies, mielies, pampoen en beet was in my jong gemoed wolwe in skaapsklere. Kos was kos, poeding was poeding en never the twain shall meet. Gelukkig het die soetgroente-fiemies verdwyn kort nadat ek geleer het om my eie skoenveters vas te maak. Deesdae is die groente-snyplank as ’t ware ’n loopplank. Soetpatat, raap, witwortel, jong beetjies en ander ondergrondse groente met hul aardse soetheid steek trots kop uit tussen krulkool en blomkool. Selfs die groot snoettot-stert-kosgolf swig voor die wortel-tot-blaar-beweging, met plantslagters as die nuwe supersterre. Sedert die pendulum van vleis na plante begin swaai het, beleef soetgebak en…

GOU-GOU SKOON Spaar water met ’n kleefvrye pan wat maklik skoonmaak. Hierdie 28 cm-braaipan met glasdeksel uit die S&P-reeks is landwyd by @home-winkels te koop teen R899. AANGESUUR Min dinge smaak so lekker soos ’n sous met crème fraîche in. In die gebraaide vark met ertjies gebruik ons Lancewood se Cultured Cream. Sowat R26 vir 250 g by supermarkte. SMAKE VAN AFRIKA Ons hoor Afrika-geure gaan groot wees in 2018 en jy gaan harissa-pasta uit Noord-Afrika in elke kombuis kry. Koop Pesto Princess s’n teen R59,99 vir 130 g. (Kyk by pesto-rak.)…

SARIE KOS is ryk in geure en kleure, en die smaaklikste Afrikaanse koswoorde. Ons bring hulde aan ons taal met lekker-sê-woorde soos #padkos. Volgens H.W. Claassens se Die Geskiedenis van Boerekos het dié woord waarskynlik lank reeds bestaan toe dit opgeteken is uit ’n boer se brief van 1750: “Ik heb laaten slagten om pad kost te hebben.” In 1797 skryf ene Johanna Duminy van Riviersonderend in haar dagboekie van “pat kos klaar maken”. Vir baie van ons bring dié eg Suid-Afrikaanse tradisie goeie herinneringe aan lang reise saam met familie en vriende. Ook koskenner C. Louis Leipoldt (1880-1947) skryf in sy gedig Toe Pa nog jonk was nostalgies van padkos soos soutribbetjies en panna (varkvleisgereg). Kyk op bl. 14 vir 5 meer moderne inpakresepte. Gaan ook na Afrikaans.com…

1 Die Heuwels se Fantastiese Borrels Met Die Heuwels Fantasties se nuwe projek kan Kersfees so ’n bietjie langer hou. Dié gewilde Suid-Afrikaanse groep het met die hulp van Van Loveren-wynplaas ’n “ryp en vrugtige” Cap Classique gemaak. “Borrels vir Kersfees” is laasjaar bekend gestel, en sanger Pierre Greeff sê dis ’n “swembad-wyn” – menende dis ’n borrelende wyn wat gepas is vir enige geleentheid, fênsie of nie. Borrels vir Kersfees is beskikbaar op Cybercellar.com teen R120 per bottel. 2 “Wyn maak is ’n kuns, en dis kuns om wyn te maak” Carrol Boyes, bekroonde ontwerper van luukse leefstylprodukte en -eetgerei, het nou ’n ewe gesofistikeerde wynhandelsmerk: Carrol Boyes Wines. Die versameling leefstyl-wyne word in samewerking met Barnardt Boyes gemaak en die etikette dra die kenmerkende kreatiewe Carrol Boyesidentiteit, met…

Yolani se 4 #padkos-wenke 1. Kies kos wat jou langer versadig gaan laat voel, bv. volgraan- eerder as witbrood. 2. Plaas altyd blaarslaai aan weerskante van toebroodjie-vulsels – dit keer dat die broodjies pap raak. 3. Gaskoeldrank of drankies wat baie kafeïen bevat, veroorsaak dehidrasie en maak dat jy kort-kort dors word – wat jou kortkort gaan laat stop! Kies water en drink net genoeg. 4. Maak vir die pret vir elke passasier sy eie bruin papiersakkie met peuselhappies in, bv. ’n vrug, aartappelskyfies, neute en iets soets. Altyd in Yolani se padkos-mandjie Biltong en droëwors Fles met warm sop Genoeg water Vars in-seisoen-vrugte Groente- of aartappelskyfies Tuisgemaakte toebroodjies en iets lekker soets! Yolani vertel #Padkos laat my aan familie en vriende dink. Die beplanning is net so lekker soos…

Soort van osso bucco Tradisioneel word die gereg gemaak van kalfskenkels ( veal ), maar dis nie so vrylik beskikbaar nie. Probeer hierdie weergawe, dis heerlik. Die gremolata (mengsel van pietersielie, suurlemoenskil en knoffel) is baie belangrik saam met die gereg. genoeg vir 6-8 45 ml olyfolie 4 groot beesskenkels ( beef shins ) 60 ml meel 1 wortel, grofgekap 1 ui, grofgesny 3 knoffelhuisies, grofgesny 2 lourierblare 2 takke roosmaryn 250 ml rooiwyn 250 ml beesaftreksel 1 x 410 g-blik gekapte tamaties sout en varsgemaalde swartpeper GREMOLATA gerasperde skil van 4 suurlemoene hand vol pietersielie, fyngekap 2 knoffelhuisies, fyngekap Verhit oond tot 120 °C. Verhit olie tot warm in groot oondvaste pot. Rol skenkels in meel tot heeltemal bedek. Braai meelskenkels in warm olie tot…

Dis seker goed dertig jaar gelede dat ek laas ’n stukkie hoender geëet het. Rooivleis was toe geruime tyd al nie meer op my spyskaart nie. Ek’t daarna gewoond geraak aan groot manne met halfrou steaks op hul bord wat grom: “Nou vir wat eet jy nie vleis nie?” My dan slim gehou. Soos dié een: Om ’n dag se kos vir een vleiseter te produseer word sowat 15 142 liter water gebruik. Vir ’n laktoovo-vegetariër 4 542 liter en vir ’n vegan slegs 1 136 liter. Of: Elke minuut word grond so groot soos sewe sokkervelde skoongemaak om landbougrond te skep vir veeboerdery (www.onegreenplanet.org). Mettertyd het ek geleer die gouste manier om korte mette met die onderwerp te maak is om te sê: “Ek raak emosioneel oor enigiets met…

Swartstroop-melasse Organiese melasse is ’n neweproduk in die suikerbedryf. Wanneer suikerriet verfyn word en geen bykomende suiker uit die oes gekristalliseer kan word nie, is melasse die oorblywende stof. Anders as verfynde suikers, bevat dit spore van vitamiene, antioksidante en minerale: kalsium, magnesium en kalium. Rou heuning Soeter as suiker en een van die oudste natuurlike versoeters. Dit bevat ensieme en spore van minerale en vitamiene. Soek die woord rou op die etiket, aangesien die pasteuriseringsproses baie van die goeie dinge vernietig. Die gebruik van plaaslike heuning kan glo jou immuniteit help opbou teen allergene in jou omgewing. Klappersuiker Ook bekend as klapperpalmsuiker of klapperkristalle. Dit word van die klapperpalmblomknoppies se soet nektar gemaak. Dit bevat klein hoeveelhede minerale en spoorelemente, asook inulien, ’n soort onoplosbare vesel wat voordelig is…

HUL UITDAGING Kook ’n gereg met hoender as inspirasie. BESTANDDELE Hoender, gerookte paprika, kersietamaties, rys en suurlemoen, asook hul eie toormiddels. KOOKPLEK Caro se woonstel hoog op in Seepunt. Die bestanddele vorm spatsels kleur teen die geel tafel, die lug is gelaai met die reuk van vars gekneusde basiliekruidblare. Klapper, Caro se goudvis, ignoreer almal. CARO is ’n plaasmeisie van Piet Retief, met altyd iets prettigs en onkonvensioneels aan haar voorkoms. Vandag is dit ’n kransie begrafnisblomme in haar hare. HERMAN kom van Upington af en glo ’n gereg se bestanddele moet met hom “praat”. “Ek maak vandag ’n ‘eenpot-wonder’. Of sommer ’n moer-by-dis.” CARO vul haar suppli (Italiaanse rysballetjies), klein, eiervormig, met mozzarella. Rome se gunstelingstraatkos, dié. “Die Italianers gebruik sommer oorskiet-risotto daarvoor.” Daarby maak sy Spaanse hoenderkebabs en…

Basiese rafelvark Die geheim is om die boud met vel en al gaar te maak. Maak die vel saam met die potsous fyn om seker te maak jou rafelvark is nie droog nie. genoeg vir 6-8 45 ml olyfolie 2 uie, grofgekap 3 knoffelhuisies, grofgekap 200 g tamatiepasta 1 x 400 g-blik gekapte tamaties 750 ml rooiwyn 45 ml gerookte paprika hand vol origanum, gekap 1,25 kg ontbeende varkboud sout en varsgemaalde swartpeper Verhit oond tot 110 °C. Verhit olie in oondvaste pot tot warm. Braai uie en knoffel ’n paar minute of tot dit begin verbruin. Voeg tamatiepasta, gekapte tamaties, rooiwyn, paprika en origanum by. Bring tot kookpunt en meng deur. Plaas varkboud in sous en maak seker die hele boud is bedek met sous. Geur goed met sout…

Amandels is deel van die steenvrug-familie. Dit bestaan uit drie lae: die sagte buite-hulsel, wat beskou word as ’n oorryp perske; die harde pit of steen; en binne die pit die amandel waarmee ons kook. Dis reg om geoes te word wanneer die vrugte oopbars. ’n Masjien skud die boom ’n paar sekondes sodat die ryp vrugte afval. Dit word dan opgetel en skoongemaak, ook met ’n masjien. Onverwerk kan dit tot twee jaar in die yskas gebêre word. ’n Gesonde boom kan tot 8 kg (sowat 8 000) amandels per seisoen lewer. ’n Amandelboom is eers ná 7 jaar ten volle produktief. Die bome word ná 24 jaar uitgekap.…

KITSPRET! In ’n oogwink in jou hand. Dís die wonder van ’n Polaroid-kamera. Nuut op die mark is die Fujifilm Instax Square SQ10, wat die onmiddellikheid van ’n kitskamera met die slimheid van ’n digitale kamera kombineer. Jy kan foto’s (ja, ook van jou kos!) dadelik uitdruk, of hulle bêre, later bekyk en dan afdrukke maak. En jy kan pret hê met filters en foto’s se helderheid – dit doen jy sommer op die skerm sodat jy kan sien wat jy gaan kry. Kry dit landwyd by kamerawinkels. Vanaf R1 099 (Mini 9). *Sien ook bl. 14. HONDETROOS As goeie boeretroos jou ding is, moet jy Terbodore se donkergeroosterde koffie probeer uit The Great Dane-reeks. (Selfs die spesiale draadjie waarmee jy die pakkie kan herseël, lyk soos ’n hondebeen.) Kry…

Hierdie resep het ek al telkemale gemaak. As jy nie waatlemoen kan kry nie, kan jy bv. dun gesnyde appel gebruik. Selfs spanspek werk goed. genoeg vir 6 Verhit 45 ml olyfolie in ’n groot braaipan en roerbraai 1 gekapte knoffelhuisie, 2 gesnyde uie en ’n 1 cm-stuk fyngerasperde gemmer 5-8 minute of tot lekker bros. Voeg 500 g gerookte varkliesrepe by wat in blokkies gesny is en braai nog 10-15 minute of tot die vet uitgebraai het en die vleis goudbruin en bros is. Voeg 60 ml soet sojasous en 60 ml teriyaki-sous by, asook 1 gekapte brandrissie en meng deur. Laat 5-6 minute braai of tot ’n lekker taai sous vorm. Roer hand vol gekapte koljander deur. Pak 400 g waatlemoen-blokkies op ’n bord en skep die warm…

Elke lepel of vurk wat gelig word, word vasgehou deur eeue se spoke. Elke vou in die linne, elke weerkaatsing van ’n mes, elke delikate wynglas getuig van dekades se strewe na vooruitgang, kulture wat oor die aarde versprei het, smake en gebruike wat honderde jare onbekend gebly het, gewoontes waaroor daar gefrons is, sosiale geleenthede of plesiere wat vir duisende verbode bly, die kleinste gebare wat die bevoorregtes van die verwaarloosdes bly skei, uitgediende kodes wat agtergebly het uit die tydperke van onderdrukking, chauvinisme of engheid. Om die geskiedenis en ontwikkeling van die etenstafel te leer ken, is nie so eenvoudig soos wat jy dink nie. Verskillende skole van huishoudkunde, sosiale geskiedenis, etiket of spyseniering vertel verskillende stories. Daar word gestry oor datums of lande van oorsprong. Opvoedkundige instansies…

skenkel Die perfekte snit om in meel te rol. Dit verbeter die kleur en help verdik die sous waarin jy die vleis gaarmaak. Stowe (braise) die snit stadig by ’n lae temperatuur in die oond om die kollageen in die bindweefsel af te breek en die vleis sag te maak. Wanneer enige vleis gestowe word, is dit belangrik om dit eers bruin te braai en te seël in ’n warm pan. Dit sorg vir ’n lekker bruin sous en ’n aantrekliker eindresultaat. maalvleis Een van gewildste items onder die goedkoper vleissoorte. Dis veelsydig en jy kan baie mense met min vleis kos gee. Moet nooit die pot of pan oorlaai waarin jy dit gaarmaak nie en behou ’n matige hitte. Vir patties of frikkadelle moet die hitte hoog wees sodat…

VINNIG GAAR Varkworsies* is baie veelsydig en kan van ontbyt tot aandete jou maag vul. Kyk by Woolworths-winkels vir ’n hele reeks geure. Pakkies van 8 (500 g) teen R45. ROMERIG Ek is nie suinig met room in ’n gereg gooi nie, maar as daar tog iets oorbly, is Parmalat se herseëlbare houers jou beste vriend. Koop die 250 mlhouers teen sowat R22. 4 KOPPIES UIT 1 Rys is altyd welkom by ’n maal, veral as jy weet 1 koppie rou rys gaan 4 gaar koppies lewer. Dis Spekko se belofte met hul langkorrel-Saman-rys. Landwyd te kry teen sowat R65 vir 1 kg.…

Vanwaar die liefde vir bak eerder as kosmaak? Bak is vir my baie anders as kosmaak. Die proses van bak verg meer presisie, die noukeurige afmeet van bestanddele, die meng en bak daarvan. Dit is meer opwindend, want die eindresultaat sien jy eers aan die einde van die proses. Wat is die storie agter die snoer pêrels wat jy heeltyd in Koekedoor gedra het en steeds dra? Dit is my oorlede ma se pêrels; dit herinner my aan haar en al die mooi goed wat sy vir my geleer het in die kombuis. Dit laat my spesiaal voel. Hoe het die skuif van naaswenner in die 1ste Koekedoor tot agter-die-skermswerk by die kleinspanweergawe Koekedoortjie gebeur? Ná Koekedoor het…

Ek braai graag my ertjies in harissa-pasta vir ’n nuwe, anderste geur. Dis deesdae vrylik te koop. genoeg vir 4 Verhit 45 ml olyfolie in groot braaipan. Geur 6 varktjops met sout en varsgemaalde swartpeper. Sprinkel 20 ml fyn komyn oor en braai 4-5 minute per kant in warm pan of tot goudbruin en gaar. Skep uit pan en hou eenkant. Gebruik dieselfde pan en verhit 30 ml botter. Braai 30 ml harissa-pasta 1 minuut. Gooi 250 g ertjies by en braai 5-8 minute. Geur goed met sout en varsgemaalde swartpeper. Skep uit en hou eenkant. Verhit 250 ml crème fraîche en 100 ml melk in dieselfde pan. Roer tot gladde sous vorm. Skep ertjies in opdienbord. Plaas vark bo-op en skep roomsous oor. Sit voor. KIES JOU BORD Trooskos…

OP JOU TAFEL IN 30 MINUTE Geurige maalvleis en roomkaas My gunsteling-soort toedraaikos. Ek gebruik naanbrood as omhulsel. genoeg vir 4 45 ml olyfolie 1 ui, fyngekap 2 knoffelhuisies, fyngekap 400 g maer maalvleis 1 duimnael-grootte stuk vars gemmer, fyngerasper 1 brandrissie, gekap 45 ml soetsojasous 1 x 250 g-houer roomkaas 4 naanbrode 70 g slaaiblare van jou keuse Verhit braaipan en voeg olie by. Roerbraai ui en knoffel 1 minuut. Voeg maalvleis by en braai nog 8-10 minute of tot vleis bruin is, met korrelagtige tekstuur. Voeg gemmer, rissie en sojasous by. Braai nog 1 minuut – jy hoef nie sout of peper by te voeg nie, want die soja is reeds sout. Smeer lepels vol roomkaas oor naanbrode. Verdeel maalvleis tussen brode en plaas ’n hand vol slaaiblare…