Innholdsfortegnelse for 5/24/2020 i Rapport

Groot teenkanting is aan die opbou onder ouers wat sê hulle weier om hul kinders skool te stuur terwyl die Covid-epidemie nog onbeheers in Suid-Afrika voortwoed. Terwyl duisende onderwysers môre by skole moet aanmeld om voor te berei vir die hervatting van die skooljaar op 1 Junie het ’n kwart van ouers in ’n internetpeiling gesê hulle sal “beslis nie” hul kinders skool toe stuur nie. Die Ipsos-peiling is gedoen onder 1 000 Suid-Afrikaanse ouers wat internettoegang het. Meer as 130 000 mense het reeds ’n petisie geteken teen die opening van skole. Intussen raai vakbonde onderwysers aan om vir diens aan te meld, maar huis toe te gaan as hulle voel die maatreëls om hulle teen Covid-19 te beskerm, is nie voldoende nie. Angie Motshekga, minister van basiese onderwys,…

Teken in: 087 353 1300. SMS “Rapport” na 31069. Intekenare-navrae: 087 353 1300. (Maandag tot Vrydag: 07:00-16:30. Saterdae, Sondae en openbare vakansiedae: 07:00-11:00.) SMS “diens” na 31069. E-pos: intekenare@media24.com WhatsApp: 087 353 1333 Waar kry ek Rapport? 087 741 3137 Nuuswenke: 011 713 9633 of 021 406 3228 E-pos: nuus@rapport.co.za Klagtes oor stories: Alet Wichmann 011 713 9682.alet@media24.com Redakteur: Waldimar Pelser 011 713 9633 of 021 406 3228 waldimar.pelser@rapport.co.za Nuus- en Sakeredakteur: Erika de Beer 011 713 9633 of nuus@rapport.co.za Sportredakteur: Albert Weideman 011 713 9671 of albert.weideman@rapport.co.za Beleef: Alet Wichmann 011 713 9682 of alet@media24.com Weekliks en briewe: Pieter Malan 021 406 3514 of pmalan@rapport.co.za…

Die minister van kleinsakeontwikkeling, Khumbudzo Ntshavheni, sê haar opmerkings dat swart ekonomiese bemagtiging (SEB) “ ’n fundamentele vereiste is” vir hulpverlening aan ondernemings wat weens Covid-19 ly, is buite konteks aangehaal. Nsthavheni sê dit in ’n verantwoordende verklaring aan die hooggeregshof in Pretoria. Die DA vra die hof om te bevind dat dit “ontoelaatbaar en onwettig” moet wees vir die regering om SEB te gebruik wanneer bepaal word wie gehelp word. Die DA het hierdie saak aanhangig gemaak nadat Nsthavheni in April in ’n portefeuljekomiteevergadering oor kleinsake gesê het dat SEB “ ’n fundamentele vereiste vir die transformasie van hierdie land se ekonomie” is. Sy sê in haar stukke haar kommentaar was deel van haar antwoorde op ’n reeks vrae. “Toe ek my antwoord gee, het ek eerstens verwys na…

Boere sal eerder hul voedselskenkings vernietig voordat hulle dit vir die regering gee om dit sentraal te beheer. Hulle sal ook voortgaan om voedsel aan nieregeringsorganisasies van hul keuse te skenk om uit te deel “ongeag die regering se diktatoriale pogings om voedselskenkings en die verspreiding daarvan te beheer”. ‘Ons kry aanhoudend noodoproepe van kwesbare mense wat vir ons hulp vra omdat hulle nie enige hulp van die staat af kry nie.’ “Boere weier doodeenvoudig om gehoor te gee aan die regering se eise dat kos sentraal beheer word. Hulle sê hulle sal hul voedselskenkings eerder vernietig as om dit vir die regering te gee om te versprei,” sê Theo de Jager, president van die Wêreldlandbou-organisasie (WLO) en voorsitter van die landbounetwerkorganisasie Saai (Suider-Afrika Agri-inisiatief). Die hooggeregshof in Kaapstad het…

Prof. Tess van der Merwe sê wanvoeding is een van die grootse probleme in Suid-Afrika en een van die bydraende faktore tot die land se hoë vetsug-syfer. Ongeveer 70% van Suid-Afrikaanse vroue en 40% van mans is oorgewig. “ ’n Groot gedeelte van die arm mense in ons land ly aan vetsug en die realiteit is dat dit ’n vorm van wanvoeding is. Hulle het doodeenvoudig nie geld om goed soos groente en vrugte te koop nie en eet hoofsaaklik stysel soos pap en brood,” sê Van der Merwe. Bepaal só jou LMI: Deel jou gewig (kg) twee keer deur jou lengte (cm) en maal dit met 10 000. Voorbeeld: Jy weeg 65 kg en is 1,7 m lank. (65 kg / 170 cm / 170 cm) x 10 000…

Dit lyk of Suid-Afrikaners wie se planne om te emigreer deur die inperking in die wiele gery is, asook diegene wat oorsee werk maar hier vasgekeer is, uiteindelik die land mag verlaat. Die minister van binnelandse sake, dr. Aaron Motsoaledi, het gister in ’n verklaring gesê dat “essensiële reis” goedgekeur is vir Suid-Afrikaners wat wil terugkeer na die lande waar hulle woon. Suid-Afrikaners wat die land wil verlaat mag dit nou doen indien hulle gaan werk, studeer, met familie herenig wil word, permanente verblyfreg elders wil opneem of mediese behandeling wil ontvang, het Motsoaledi gesê. Die verbod op internasionale reis het duisende Suid-Afrikaners se planne op ys geplaas. Jadyn Wichmann het in Desember ’n pos as mediese diagnostiese radiograaf by die Waitematagesondheidsraad in Nieu-Seeland gekry. Teen April het sy al…

Aircastle, ’n verhuurder van langafstandvliegtuie, het die afgelope week self brandstof in vier vliegtuie gegooi sodat die bankrot Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) hulle aan hom kon terugbesorg in Tucson, Arizona. Dit sal waarskynlik daar gestoor word saam met duisende ander vliegtuie ná inperkings weens die Covid 19-pande-mie lugvervoer wêreldwyd verlam het. Die bemanning van die vier Airbus A330-243-vliegtuie het ’n geleentheid terug Suid-Afrika toe gekry met een van die repatriasievlugte van Washington in die VSA, het Louise Brugman, woordvoerder van die SAL-sakeredders, aan Rapport gesê. Dít beteken die SAL is verlos van die instandhoudings- en huurkoste, maar daar is nog nie duidelikheid oor enige boetes weens die verbreking van die aanvanklike ooreenkoms tussen die twee partye nie, het Brugman gesê. Sy het nie ’n vraag van Rapport beantwoord oor hoeveel van…

Meer hooi op hul vurk en harder werk kan die voorland van Krieket Suid-Afrika (KSA) se afrigters en hoëprestasie-personeel wees weens die Covid-19-pandemie. Die afrigterskorps van KSA kan dalk ook effe kleiner word. Graeme Smith, KSA se direkteur van krieket, het die afgelope week op ’n nuuskonferensie gesê alhoewel die beheerliggaam nog ’n hele rits breiers moet aanstel, kan die impak van die koronavirus ’n groot invloed daarop hê. Die Suid-Afrikaanse A-span kort nog ’n nuwe afrigter ná Russell Domingo se vertrek, terwyl die SA o.19- en SA vrouespan se poste ook nog gevul moet word nadat dit onlangs geadverteer is. KSA moet ook nog sê oor die pos van die Protea-hoofkeurder. “Weens Covid-19 neem die proses langer, want dit skep ’n paar uitdagings met die onderhoude en om deur…

Naomi se beursie bult Die Japanse tennisster Naomi Osaka het die mantel by Serena Williams van die VSA as die wêreld se hoogs betaalde sportvrou oorgeneem. Volgens Forbes het Osaka (22) prysgeld van sowat R658 miljoen (£30,7 m) oor die afgelope 12 maande verdien. Dit is sowat R24,6 miljoen (£1,15 m) meer as wat die 38-jarige Williams verdien het. Osaka se reuse-prysgeld laat ook die vorige rekord van R523 miljoen (£24,4 m) wat in 2015 deur die Rus Maria Sharapova verdien is, na kleingeld lyk. Sedert Forbes in 1990 vroue se inkomste begin insluit het, het tennisspelers elke jaar die lys oorheers. Osaka is 29ste op Forbes se 2020-lys, wat in die week bekend gemaak word. – The Guardian Durf, passie en vasbyt! Die ongelooflike verhaal van ’n 15-jarige Indiese…

Die Sentraal-Gauteng Lions (CGL) het krieketgeskiedenis gemaak toe hy Vrydag sy eerste vroulike president en voorsitter, Anne Vilas, aangewys het om die leisels te neem. Vilas is die ma van die gewese Protea-paaltjiewagter Dane Vilas, wat nou as ’n Kolpak-speler vir Lancashire in Engeland speel. Anne werk reeds langer as 30 jaar in die sportbedryf. Baie van dié jare is gewy aan die bemarking van GM-produkte, wat deur baie spelers gebruik word. “Ek voel baie nederig om as die eerste vroulike president en voorsitter gekies te word. Ek sien daarna uit om saam met my twee visepresidente, Ebrahim Lambat en Batlhalefeng ‘Lucky’ Lesele, my onafhanklike direkteur, Ziyanda Ngcobo, en die res van die raad te werk,” het Vilas in ’n verklaring gesê. Die GCL was die afgelope ruk kwaai in…

Die toekoms van die Cheetahs se uitblinker-slot Sintu Manjezi sal in ’n arbitrasiesaak beslis word, met die Vrystaatse Rugbyunie wat volhou hulle het ’n bindende kontrak met die slot vir die volgende twee jaar gesluit. Hoewel geen kontrak geteken is nie, glo die Cheetahs Manjezi het hul aanbod aanvaar en dat hy dus by hulle sal speel. Sy kontrak verstryk in Oktober en hy wil graag vir die Bulle gaan speel. Die slot het aanvanklik ’n groot aanbieding van die WP ontvang om Kaap toe te trek. Volgens Rapport se inligting is die R1,6 miljoen per seisoen wat hy in die Kaap sou verdien het veel meer as wat hy tans by die Cheetahs verdien. Die Bulle het die WP egter verbygesteek in die wedloop om Manjezi se handtekening toe…

Die SWD-Arende het hul toelaes aan klubs weens die Covid-19-pandemie met die helfte gesny. Dit beteken die klubs ontvang nou net R6 000 per maand van die rugbyunie af. Die Arende doen dit as deel van die kostebesparingsmaatreëls wat ingestel is. Ook omdat die Suid-Afrikaanse Rugbyunie sy toekenning aan die unies verminder het na 65% van die oorspronklike bedrag (wanneer rugby hervat word) en 45% (as dit nie hervat word nie). Die SWD se uitvoerende bestuur het ingestem om hul honorariums met 36% te sny en alle bydraes aan die skeidsregtersvereniging op te skort. ■ Die Luiperds Rugbyunie het gister sy 100ste bestaansjaar stilweg gevier. Die dag sou oorspronklik met ’n feeswedstryd teen Namibië gevier word. Die unie hoop om later ’n feeswedstryd aan te bied.…

Spelers van die Boland Rugbyunie is vir die afgelope twee maande nie betaal nie en vrees dat hulle ook in Mei droëbek sal moet sit. ’n Klag oor die versuim om salarisse te betaal, is die afgelope week by die Spelersorganisasie MyPlayers ingedien. Luidens die klag het die Boland-spelers nie hul salarisse vir Maart en April ontvang nie. In Februarie is hul reiskoste glo nie betaal nie. Die Boland-unie moet nou boonop opdok nadat hy die afgelope week ’n arbeidsgeskil met sy voormalige uitvoerende hoof, Cassie Carstens, geskik het. Carstens is in Desember deur Ivan Pekeur, president van die BRU, in die pad gesteek. Rapport het betroubaar verneem die skikkingsbedrag beloop R320 000. Dit is gelykstaande aan vier maande se salaris. Die skikking sal in paaiemente van R80 000 per…

Franco Mostert gaan soos een van sy jare lange mentors, Johan Ackermann, ’n nuwe hoofstuk in sy rugbyloopbaan in Japan skryf. Die Springbok-slot het volgens Rapport se inligting ’n langtermynkontrak van vier jaar met Honda Heat gesluit waar hy as die plaasvervanger vir sy nasionale spanmaat RG Snyman gekontrakteer is. Snyman sal hom binnekort by die Ierse klubspan Munster aansluit. Die voormalige Springbok-hulpafrigter Johann van Graan is die hoofafrigter van Munster. Sodra die inperking weens die Covid-19-pandemie opgehef word, sluit Ackermann, wat Mostert eers by die Leeus en daarna van 2018 af by Gloucester afgerig het, by die Japanse klubspan die Docomo Red Hurricanes aan. Mostert behoort maklik in Japan aan te pas. Dié 29-jarige boorling van Welkom het voorheen reeds tussen 2016 en 2018 vir nog ’n Japanse klubspan,…

Money Heist. Met Úrsula Corberó en Álvaro Morte. Skepper: Álex Pina. Die Spanjaarde blink nie net in stiergevegte uit nie. Hulle pak sommer ook die televisiebul by die ho-rings en het twee reekse gemaak wat Netfliekers bevredig het. Daar was Elite, ’n soort Spaanse kloon van Riverdale, en nou Money Heist. Laasgenoemde is deesdae die onderwerp van bespreking by TV-verslaafdes wat desperaat na iets nuuts op Netflix soek wat guacamole by die Amerikaanse TV-resep gooi. Wat die plakkaat interessant maak, is dat almal in rooi oorpakke aangetrek is behalwe ’n enkeling. Wat maak hom so anders? Hierdie resensie gaan pro-beer om nie te veel te verklap nie. ’n Groep wyd uiteenlopende en toffie-appel-mooie mense word deel van ’n bende wat, nes in Reservoir Dogs (1992), nie mekaar se name ken…

Hoe ek voel Vandag is daar so ’n swaarmoedige, donker wolk wat blitse in my binneste sny. Ek dink aan al die mense wat nie kos het nie, wat nie skuilings het nie, wat hul werk verloor het, wat hul werk gaan verloor, my vriende wat nie mag werk nie, wat siek is en wat alleen is. Soveel hartseer. Dit voel of die seer wat ek voel my wil opeet, my deur ’n vleismeule druk en my in duisende klein stukkies uitspoeg. Hoe help ’n mens? Die enigste manier waarop ek en my Ier kan help, is om na die mense naaste aan ons om te sien. Ek het aan die begin van inperking Checkers se Money Market ontdek en so sorg ons dat Doreen en Desmond elke week hul…

Dit is weer tyd om Franz Kafka te lees. Nie sommer enige Kafka nie, maar sy laaste, mees onthutsende: Die kasteel. Eintlik moet ’n mens so ’n roman lees in die hart van die winter, op ’n plek waar die sneeu buite heuphoogte gestapel lê. Dit is ’n boek vir wanneer die dae kort en die lig min is, die stiltes diep en die kontak met jou medemens selde en skraal. Die herfs wat ons tans beleef sal egter deug, want ons is verskrik en swaar van gemoed genoeg om die woorde diep te laat insink. ’n Man wat net K. heet, beland in ’n dorp wat in die skadu van ’n kasteel geleë is. Die kasteel, gehul in mis en sneeu, is skynbaar die setel van die graaf wat…

Wyle Nico Smith se boek In Mamelodi het ek my God gevind is vanjaar die wenner van die Andrew Murray-prys vir Christelike publikasies in Afrikaans. Dis ’n heruitgawe van ’n boek wat onder ’n ander titel reeds in 2010 verskyn het. Die beoordelaars skryf dat ’n heruitgawe nodig geword het omdat die kerk (bedoelende die NG Kerk) “dalk nog nie voorheen gereed was om die verhaal te hoor nie”. Die implikasie is dat die kerk dalk nou gereed is om die verhaal te hoor. Dit is goed om, tien jaar ná sy dood, weer op Smith se spoor te loop. Dit was in baie opsigte ’n stormagtige pad wat hom dikwels in botsing met die NG Kerk gebring het. In ’n stadium was hy die oogappel van die kerk en…

Die Covid-19-krisis het ons verskeie lesse geleer oor die manier waarop mag in Suid-Afrika gebruik word. Een daarvan is dat ons heersers nie die perke van hul magte en vermoëns verstaan nie. Slegs ’n paar jaar nadat die Mandela-regering aan bewind gekom het, het die groot transformasie van die staatsdiens ’n aanvang geneem. Ervare wit werknemers is op vroeë aftrede gestuur en vervang deur ’n magdom regstellende-aksie-aanstellings, baie van hulle politieke aanstellings en amptenare uit die voormalige tuislande – wat baie van hul slegte gewoontes met hulle saamgebring het. Teen 1999 was die institusionele geheue by die meeste departemente verlore en baie van die nuwe mense het nie ’n idee gehad hoe om hul werk te doen nie. Elke nuwe minister wou sy eie direkteur-generaal (en verskeie adjunkte) aanstel. Die…

Tinkie Nieuwoudt de Beer, Port Elizabeth, skryf: Ek verwys na Rynhardt J. van Rensburg se aanklag teen die “liberale” Waldimar Pelser. Van waar, Gehasi? Wat wel ’n gegewe is, is dat Pelser se hele wese gepantser is vir reg en geregtigheid. Hy staan soms onvergenoegd met bakarms en so rooi soos ’n kalkoen voor die hele wêreld om te sien terwyl hy vuur spu oor dinge wat normaalweg onder die mat ingevee sou word. Wie gee om of dit in Afrikaans of Engels is? Oordrewe inklusiwiteit en vasgemesselde ideologieë kan op die lange duur lelik boemerang.…

’n Tyd gelede het ek ’n rubriek geskryf oor die jaar 2020 wat een sal wees wat ons nooit vergeet nie. Wie ook na my geluister het, fire jou oogkundige, want ek het nie geskimp ons hunker daarna om maande lank in onsekerheid te leef, om fisiek sowel as sielkundig om oorlewing te veg en as toegif verbied te word om aan mekaar te raak nie. Die eerste dae was almal half in ’n dwaal. Jy voel soos een wat bomskok onder lede het. Jy’s bewerig, huilerig, kan nie slaap nie, is nie lus vir eet nie, kan nie konsentreer nie, loop soos ’n domsiek skaap al in die rondte. Ons wat eintlik so flippen tough is. Ons wat oor jare afgetakel is deur die inhaligheid van korrupte politici en…

A Childhood Made Up: Living with My Mother’s Madness deur Brent Meersman. Uitgewer: Tafelberg. Prys: R290. Milnerton in Kaapstad is bekend vir sy lagune, Woodbridge-eiland, ’n fraai vuurtoring, sy aanskoulike strand met branderplankryers, en ’n uitsig oor Tafelberg wat die visuele tafereel vervolmaak. Soms staan daar helderpienk flaminke, hul nekke soos vraagtekens, kniediep in die blink strandmeer. Pragtig. Maar soos in die meeste voorstede skuil die werklike kloppende hart met sy kleppe wat lek in die brose borskas ágter die mure van die wonings. Dit is hier waar die donker dramas in die verweefde lewe van families afspeel. Die Kapenaar, skrywer en joernalis Brent Meersman vertel in sy nuutste boek – memoires – oor sy naargeestige kinderlewe wat meestal in Milnerton in ’n armoedige woonstelblok afspeel. Die tydperk strek van…

Sassa se aandrang daarop om sélf die uitbetaling van ’n nu-we Covid-19-toelaag vir armlastiges te behartig, het daartoe gelei dat net tien mense teen Vrydag hul toelaes ontvang het uit die 2,9 miljoen wat daarvoor kwalifiseer. Die regering het sover geweier om te sê hoeveel armlastiges hul toelaes gekry het sedert die maatreël op 21 April deur pres. Cyril Ramaphosa aangekondig is om te keer dat mense honger ly. Sassa, die agentskap wat maatskaplike toelaes administreer, het Donderdag verduidelik dat dit baie ingewikkeld was om uit 4,9 miljoen aansoekers diegene te sif wat nie reeds vir ander toelaes in aanmerking kom nie. Vrydagmiddag het Busisiwe Memela-Khambula, uitvoerende hoof van Sassa, in ’n onderhoud met SAfm erken dat net tien aansoekers se toelaes sover uitbetaal is terwyl voedselprysinflasie skerp styg en…

Ingrypende verligting van die streng inperkingsmaatreëls wat al meer as twee maande geld, word voorgestel in ’n konsepdokument waarin regulasies vir ’n vlak 3-inper-king uiteengesit word. Die dokument bepaal onder meer dat die meeste ondernemings onder streng voorwaardes weer kan oopmaak. Sigarette mag steeds nie verkoop word nie, maar drankwinkels kan van Maandag tot Donderdag handel dryf — ten spyte daarvan dat dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering, en dr. Aaron Motsoaledi, minister van binnelandse sake, volgens berigte steeds gekant is daarteen. Die dokument is gedateer 20 Mei en sit die wysiging van die regulasies kragtens art. 27 van die Rampbestuurswet uiteen. Dit is gemerk “confidential draft”. Rapport kon nie die egtheid van die dokument bo alle twyfel bevestig nie. Mlungisi Mtshali, woordvoerder vir Dlamini-Zuma, wou nie oor die…

Die departement van gesondheid wil nou ’n ondersoek doen na dr. Glenda Gray, subkomiteevoorsitter van die ministeriële raadgewende komitee (MAK) oor Covid-19, se gedrag nadat sy die regering se inperkingsregulasies gekritiseer het. Gray, president van die Mediese Navorsingsraad (MNR), was die afgelope week onder skoot van die regering nadat sy die in-perking gekritiseer het. Dr. Anban Pillay, waarnemende direkteur-generaal van die departement van gesondheid, sê in ’n brief aan prof. Johnny Mahlangu, voorsitter van die MNR, Gray het “vals bewerings” teen die regering gemaak. Gray het verlede week in ’n onderhoud met News24 gesê die inperkingsregulasies is “onsinnig en onwetenskaplik”. Sy het ook gesê die regering het sommige regulasies “uit hul duim gesuig”. Pillay beskryf haar uitsprake in sy brief as nadelig vir die regering se pogings om Covid-19 te…

Suid-Afrika moet nou Covid-19-toetse begin rantsoeneer omdat daar nie genoeg beskikbaar is nie, het dr. Yogan Pillay, adjunk-direkteur-generaal van gesondheid, Woensdagaand aan die parlementêre portefeuljekomitee oor gesondheid gesê. “Ons gaan bietjie meer selektief moet wees met wie ons toets.” Hy het gesê daar is ’n “wêreldwye geskarrel vir toetsstelle”. Dr. Keith Cloete, hoof van die Wes-Kaapse departement van gesondheid, het ook Woensdag op ’n mediakonferensie gesê dat die Wes-Kaap – die provinsie met meer as 60% van die land se laboratorium-bevestigde Covid-gevalle – ook nou toetse moet rantsoeneer. Volgens Cloete is die agterstand by die nasionale gesondheidslaboratoriumdiens (NHLS), wat sowat die helfte van die land se toetse uitvoer, net te groot om in te haal. Rapport het verlede week berig dat daar by die NHLS in Groenpunt, Kaapstad, alleen ’n…

Sy het haar talent vir gesels by haar pa gekry, sê die sprankelende Kia Johnson, nuwe ankeraanbieder van die omgewingsprogram 50/50 op SABC2. “My pa is nogal ’n entertainer en ons kon van kleins af maklik gesels tot drieuur in die oggend,” sê sy. Haar pa, Zain Johnson, is al langer as 30 jaar ’n radio-omroeper en werk deesdae by CapeTalk. Kia het groot ervaring van radio en televisie. Sy is ’n aanbieder op die ontbytprogram van Radio Tygerberg en was voorheen aanbieder by Radio 2000, SAfm en Kfm. Sy was ook al op die kassie as aanbieder van Expresso (SABC3) en Dagbreek (kykNET), asook die jeugprogram Take 5 op SABC1. “Om met mense te gesels maak my gelukkig, want dan is jy die persoon wat ’n glimlag op hul…

Mediese fondse spaar baie geld omdat operasies wat nie noodgevalle is nie en dokters- en spesialisbesoeke dramaties afgeneem het weens die Covid-19-pandemie. Dit kos nagenoeg R340 000 vir iemand wat aan ’n ventilator gekoppel is en R169 525 vir ’n Covid-pasiënt in ’n waakeenheid. Aan die ander kant kos een Covid-19-pasiënt se hospitaalopname gemiddeld R85 000 (nie-hospitaalkoste uitgesluit) en omdat die siekte nog vir lank met ons gaan wees, moet die impak daarvan op mediese fondse vir 2020 en 2021 in ag geneem word, sê dr. Ryan Noach, uitvoerende hoof van die mediesefondsadministrateur Discovery Health. Afhangend van die omvang van die pandemie, kan Covidsifting, -toetse en -hospitaalbehandeling in dié tyd tot ’n bykomende R816 tot R3 561 per begunstigde vir alle mediese fondse lei. Dít kan die land se mediese…

Vervaardigingsaktiwiteit het in Februarie vir die negende opeenvolgende maand ingekrimp en volgens ekonome is die vooruitsig vir die res van die jaar sleg weens die uitwerking van die Covid-19-virus op die wêreldekonomie. Die vervaardigingsektor het volgens Statistieke Suid-Afrika (SSA) in Februarie met 2,1% op ’n jaargrondslag ingekrimp. Nedbank se ekonomiese eenheid sê die inkrimping is veral te sien in uitvoergerigte bedrywe omdat handel met Asiatiese lande weens die pandemie baie be-perk was. Vervaardiging wat verband hou met basiese yster- en staalprodukte het met 4,8% op ’n jaargrondslag ingekrimp en 0,9 persentasiepunte tot die to-tale daling bygedra, terwyl hout, papier, uitgewery en drukwerk met 6,1% ingekrimp en 0,7 persentasiepunte bygedra het. Geoff Nölting, ’n ekonoom van FNB, sê die kategorie vir kos en drinkgoed is een van net twee subsektore wat…

Munisipaliteite, en nie Eskom nie, is verantwoordelik vir Suid-Afrika se hemelhoë kragtariewe, sê Eskom se baas. André de Ruyter het die afgelope week op ’n virtuele nuuskonferensie gesê munisipaliteite las tot 80% by die prys waarteen Eskom elektrisiteit verkoop. Meer as 40% van die land se kraggebruikers koop hul krag van munisipaliteite en dié vet winsgrens is die ware rede hoekom verbruikers meen kragpryse is te hoog, het hy gesê. Kenners is dit met hom eens dat munisipale kragtariewe onder die vergrootglas moet kom, maar stem nie saam dat Eskom se tariewe relatief laag is, soos De Ruyter ook aanvoer nie. De Ruyter se uitspraak volg teen die agtergrond van ’n besluit verlede week deur die elektrisiteitsreguleerder Nersa dat Eskom ’n bykomende R13 miljard uit kragtariewe mag verhaal. Nersa moet…

Graeme Smith het hom vandeesweek vir die eerste keer teen ’n muur van krieketpolitiek vasgeloop in sy nuwe amp as Krieket Suid-Afrika (KSA) se direkteur van krieket. Smith het sy steun Donderdag tydens ’n digitale mediakonferensie uitgespreek vir Sourav Ganguly, die president van die Indiese Krieketbeheerraad (BCCI), om as die nuwe voorsitter van die Internasionale Krieketraad (IKR) verkies te word. Smith het gesê Ganguly, ’n voormalige Indiese kaptein, verstaan die moderne spel, en is ’n goeie leier. Smith en Ganguly het ’n goeie verhouding, wat gehelp het in die onderhandelings van die moontlike T20-reeks ter waarde van R180 miljoen wat Indië in Augustus hier kan kom speel. KSA se president, Chris Nenzani, was egter nie tevrede met Smith se uitlatings nie. KSA het later die dag ’n verklaring uitgereik waarin…

Daar loop die honde mos twee-twee, want hulle is bang die kinders byt. Met dié braaivleisvuur-kwinkslag word daar gereeld met van die land se “rowwer” stede gespot. Onder hulle tel Welkom. Dean Elgar kan getuig van die ongenaakbaarheid van die Vrystaatse goudstad. Woeste Welkom word wilder, sê Elgar, as jy as Engelssprekende jou verstand in ’n oorwegend Afrikaanse wêreld moet slyp. Welkom het hom gebrei. Al het hy nog nooit ’n hond gebyt nie, moet Elgar gereeld soos ’n straatbrak op die krieketveld baklei. Engelse kommentators het selfs ’n rits byvoeglike naamwoorde in Elgar-clichés verander: “Nuggety, gritty, gutsy.” Elgar is meer as net ’n vegter, maar daardie hardnekkigheid sal vir altyd sinoniem met hom wees. “Dis jou samestelling, dis hoe jy grootword. Jou samestelling begin lank reeds voordat jy ’n…

Die Bulle se nuwe direkteur van rugby, Jake White, is nog nie klaar met sy inkopies nie, en dit blyk dat die Wêreldbeker-wenner Bongi Mbonambi ’n oorblywende naam op sy kooplys is. Mbonambi het tans ’n kontrak met die Stormers en WP, maar volgens Rapport se inligting het hy ’n klousule in sy kontrak wat hom toelaat om aan die einde van die Superrugby-reeks uit sy kontrak te kom en dat die Bok-haker al voelers na die Bulle uitgesteek het om ’n terugkeer Loftus Versfeld toe te maak. White het aan Rapport bevestig daar is belangstelling van Mbonambi se kant af. Ook dat die Bulle belang stel in sy dienste. Maar hulle vereis ook dat die haker eers die klousule in sy kontrak uitklaar voordat enige onderhandelinge kan plaasvind. “Hy…

Verlede naweek het die Bundesliga weer afgeskop, maar as jy lees welke voorsorgmaatreëls alles gevolg is, besef jy dat so ’n plan in min ander lande as Duitsland sou kon werk. Maar werk dit? Darem effens anti-klimakties as ’n doel in doodse stilte geskiet word en die viering daarvan met wettige sosiale afstand plaasvind. Ek is in elk geval al so gretig om weer ander mense van my rusbank af te sien meeding dat ek selfs volhard met die nuutste reeks van My Kitchen Rules Australia. Die eens gewilde program is deesdae só sidderend sleg dat daar in Australiese koerante geskinder word dat dit die einde is, maar steeds kan ek nie wegkyk nie. ■ En streep my kolliehond as ek daai laaste sin nie woord vir woord net so…

Tuiniers is alewig in ’n stryd gewikkel om insekte uit hul tuin te hou, maar ware tuiniers, tuinmaak-entoesiaste en boere besef insekte speel ’n integrale rol in die ekologiese ketting in jou tuin. Ons het virtueel by die insektekenner Arné Stander gaan kuier om ons te help om meer raak te sien as net insekte se uitpeuloë en antennas. Hy is deel van Babylonstoren se tuinspan, waar hy as bewaringsekoloog en entomoloog werk. Babylonstoren is ’n plaas aan die voet van die Simonsberg naby die Paarl. Die plaas se tuine is ’n lushof waarheen duisende toeriste elke jaar stroom en bekoor word deur die asembenemende en goedversorgde plantegroei. Die groente en vrugte in die tuin is te koop en word in die restaurante op die plaas gebruik. Babylonstoren is nie…

Wat is Ramadaan? Ramadaan is die negende maand van die Islamitiese kalender (vanjaar is dit 1441) wat deur Moslems beskou word as ’n heilige maand van vas om die eerste openbaring van die Koran te herdenk. Hierdie jaarlikse viering word beskou as een van die Vyf Pilare van die Islam. Van sonop tot sononder mag Moslems nie eet, drink, rook of seks hê nie, want nie net maak dit jou geloof sterker nie, maar lei tot groter selfbeheersing vir die res van die jaar. Ramadaan is ook die maand van goedhartigheid en liefdadigheid. Feite van die Bo-Kaap ■ Die eerste Moslemgelowiges is as slawe uit lande soos Indonesië, Sri Lanka, Madagaskar, Maleisië en Indië na Suid-Afrika gebring. ■ ’n Groot groep Moslems vergader elke jaar tydens die begin van die…

Brendan Kuhn* (49) is op tien dae oud aangeneem en het in Germiston grootgeword. Dit was gelukkige grootwordjare saam met ’n liewe ma, pa, broer en suster. “Maar ek het altyd gewonder waar ek vandaan kom,” sê hy. Ná skool het hy by die lugmag aangesluit en is uitgeplaas Kaapstad toe. “Ek het geweet my biologiese ma woon in die Kaap en het met my aankoms ’n aannemingsagentskap gevra om haar op te spoor. Ek het haar in daardie jaar in die Kaap baie goed leer ken. Sy’t my vertel van haar swaarkry toe sy as jong meisie onbepland swanger geraak het en dat sy nooit my pa van my vertel het nie. Hy was ’n Griekse musikant wat in 1970 by die Palmgrove-hotel in Margate opgetree het. Hulle het…

■ Sannie Wiese (82), ondervoorsitter van die Afrikaanse Christelike Vrouevereniging (ACVV), filantroop en bekende in leeskringe, is in Kaapstad aan kanker oorlede. Haar man, Eric, in lewe finansiële hoof van Naspers, is in 2017 in hul huis in Higgovale vermoor. Sy het ten spyte van hierdie groot terugslag haar geloof behou en aangegaan met die lewe. Wiese het ook Christelike boeke geskryf. Daar word vertel dat toe haar man nog geleef het, niemand in hul huis, gaste en vriende ingesluit, oor hul kwale en skete mog praat nie. Dit sou net as demper dien. Hierdie grafskrifskrywer het haar by die Oranjezicht-leeskring ontmoet waar haar liefde vir lees en letterkunde opgeval het. Sy word oorleef deur drie kinders, wat almal oorsee woon. ■ James Sherwood, die eienaar van die Mount Nelson-hotel…

Môre presies ’n jaar gelede is pres. Cyril Ramaphosa as demokraties verkose president voor ’n skare mense op Loftus Versfeld ingehuldig. Gaste moes douvoordag in ’n yskoue en donker Pretoria aanmeld om veiligheidsklaring te kry. Só ’n skarebyeenkoms, met al die gepaardgaande opwinding en ongerief, is ondenkbaar vandag. So ook is die normale politiek. In voorpandemiese tye sou die nuus gewemel het van bespiegeling oor hoe sterk Ramaphosa staan vóór die ANC se nasionale algemene raad wat in Julie sou plaasvind, die party se grootste byeenkoms tussen die vyfjaarlikse konferensies. Tussen 4 000 en 5 000 afgevaardigdes neem gewoonlik deel aan dié bestekopname van die ANC se beleidsrigtings en leierskorps, sonder dat laasgenoemde amptelik op die agenda is. Covid-19 oorskadu egter selfs die grootste politieke gevegte vir nou. Die ANC…

Joey Bezuidenhout, Benoni, skryf: Dankie aan Renée de Wet se verwysing na The Blue Room in Johannesburg. Ek het in 1946-’47 daar gewerk as kelnerin. Wat ’n sonderlike tyd was dit nie – die beste restaurant in Johannesburg. Mans was gebaadjie en gedas. Kelnerinne moes ’n swart romp, wit hemp en ’n wit baadjie (tydens middagetes) en swart baadjie (vir die aand) dra. Met ’n swart das. Soos die Engelsman sê: “I’m going down memory lane.” Ferdi Retief, Bloemfontein, skryf: Ek het ook in my studentejare as ’n kelner in die Blou Kamer-restaurant gewerk. Dit was ook só dat ’n mens jou tassie met jou moes saamneem, want die bestuur het sommer by die Blou Kamer ingestap en gesê jy moet klim op perron só en só, want een van…

Gerald Chamberlain, Kaapstad, skryf: Ek verwys na die foto van Kaapstad op bl. 3 van Beleef verlede week. Volgens die onderskrif dateer die foto van die 1930’s, maar dit kan eers ná 1960 wees, want die Paul Sauer-, Sanlam- en Trust Bank-gebou is duidelik sigbaar en is eers in die 1960’s voltooi. Ek hoop ek is reg! Jy is (deels) reg, Gerald. Die foto kon beslis nie in die 1930’s geneem gewees het nie, want destyds was die drooglegging van die hawe- en strandgebied nog nie voltooi nie. Dit is selfs ná die 1960’s geneem. Die Sanlam-gebou (deesdae die Media24-gebou) is in 1962 voltooi, maar die ou Trustbank-gebou waarna jy verwys (deesdae bekend as Foreshore Place), is in 1970 voltooi. Die konstruksie van die snelweg op die strandgebied het duidelik…

Soos uit die leeuedeel van sy skryfwerk blyk, is hy ’n meesterlike, uitdagende storieverteller. Aanspreeklikheid deur Jaco Fouché. Uitgewer: Human & Rousseau. Prys: R285. In ’n doodgewone woonstel op Sandbaai, vlakby Hermanus, werk die skrywer Jaco Diehl aan ’n manuskrip oor Joseph Fouché, die minister van polisie onder Napoleon wie se genadelose dog onbeholpe onderdrukking van opstandelinge hom die naam “die slagter van Lyon” besorg het. Fouché is “die objek van [sy] obsessie” (bl. 61). In sy nagtelike drome is Diehl saam met die slagter by Lyon – en later as banneling in Triëst, die stad wat die reisskrywer Jan Morris as die hoofstad van Nêrens beskryf. Sy gedagtes kantel ook nóg verder terug, na die “Lied van Roland”. Dié Franse epiese vers uit die Middeleeue waarin Karel die Grote…

Op 29 Maart het Rapport berig dat die regering gereed staan om ’n algemene inkomstetoelae aan te kondig vir miljoene informele werkers wat weens die Covid-19-rampregulasies deur hongersnood in die gesig gestaar word. ’n Aankondiging daaroor is op 21 April gedoen toe pres. Cyril Ramaphosa ’n reeks ekonomiese hulpmaatreëls aangekondig het vir slagoffers van Covid-19 en van die regering se streng inperkingsregulasies, wat dit oornag vir miljoene gesinne onmoontlik gemaak het om vir hulself te sorg. Vandag weet ons dat nog net tien mense die nuwe toelae ontvang het. Die gesloer met die uitbetaling van die karige R350 geskied teen die agtergrond van stygende kospryse, ’n polisiediens wat reeds sowat 230 000 mense in hegtenis geneem het weens soms geringe oortredings van die rampbestuursregulasies en onverskoonbare pogings deur ideologies dronk…

Met ’n lootjie van net R100 kan jy Handré Pollard se tokse, Pieter-Steph du Toit se oefenbroek met die Wêreldbekerspan se handtekeninge daarop of selfs ’n braai-kuier saam met Bobby van Jaarsveld losslaan. Dis nou als om mense te help wat weens die Covid-19-pandemie swaarkry. Die All In Challenge het in Amerika begin waar bekendes aandenkings of ervarings geskenk het wat uitgeloot word. Drie Maties – Stefan Stofberg en Daneel en Stefan Steinmann – het die uitdaging ’n Suid-Afrikaanse geur gegee en bekendes hier genooi om dieselfde te doen. Pollard het sy tokse, met sy naam en die Suid-Afrikaanse vlag daarop, geskenk. “Dit is nie iets wat jy net in ’n winkel kan koop nie,” sê Pollard. Die gelukkige eienaars van die wenlootjies kan ook tokse van Willie le Roux…

Die woorde Michelin-ster en mikrogolfoond pas moeilik op een fynproewerstong. Restaurant Guy Savoy in Parys, Frankryk, spog met drie Michelin-sterre en word reeds sedert 2017 deur die restaurantgids La Liste beskou as die beste ter wêreld. Nou maak die befaamde Guy Savoy (66) sop wat mens tuis, en boonop in die mikrogolfoond, kan warm maak. Dis darem nie sommer énige sop nie. In ’n onderhoud met die nuusagentskap AFP het hy gesê dis sy legendariese artisjoksop. Dit word in ’n glashouer afgelewer wat ’n mens teen lae temperatuur op ’n stoof kan warm maak of teen 600 W in ’n mikrogolfoond. Die truffelskaafsels wat jy saam kry, word agterna bygevoeg. Jy kry ook truffelen-sampioen-brioche. Restaurant Guy Savoy kry mens in een van die duurste dele van Parys, ’n klipgooi van…

Drie senior medici by die Groote Schuur-hospitaal in Kaapstad het gewaarsku die gesondheidsektor moet versigtig wees om te veel hospitale en dokters as “Covid-19-hospitale” en “Covid-19-dokters” te verklaar terwyl pasiënte met ’n beter prognose aan die noodlot oorgelaat word. Prof. Allan Taylor, kliniese hoof van die neurochirugie-eenheid by dié hospitaal en twee van sy kollegas skryf in die jongste uitgawe van die South African Medical Journal (SAMJ) die fokus van politici en gesondheidsbeplanners is tans om “lewens te red” deur bronne aan te wend vir die voorkoming van Covid-19 en behandeling van Covid-pasiënte. Staats- en private hospitale het ’n groot reeks prosedures en operasies gestaak. Pasiënte wat ontslaan kon word, is huis toe gestuur en sale is leeg gemaak in afwagting van die toestroming van Covid-gevalle. Kliniese spesialiste help ook…

Mense met vetsug se kans om weens Covid-19 te sterf, is 50% groter as dié wat nie oorgewig is nie, wys nuwe navorsing oor Covid-19-sterftes wat in die Journal of Obesity Surgery gepubliseer is. Prof. Tess van der Merwe, een van Suid-Afrika se voorste kenners van vetsug, sê die bevindinge is nie verrassend nie. “Al hoe meer navorsing oor Covid-19-sterftes dui daarop dat jou kans om te sterf van die virus baie groter is as jy ’n liggaamsmassa-indeks (LMI) van 30 of meer het.” Die nuwe studie strook met nog een, wat onder 112 Covid-19-pasiënte in China gedoen is, berig The Conversation. Dié pasiënte wat kritiek siek geword het, se LMI was aansienlik hoër as dié wat minder ernstig siek geword het. Van die 17 pasiënte wat uiteindelik dood is,…

Die Pretoriase balie, een van die oudste verenigings vir advokate, gaan sy deure sluit weens ’n geldkrisis. Adv. Jannet Gildenhuys (SC), voorsitter van die balieraad, het gister aan Rapport bevestig die balie gaan aansoek doen om gelikwideer te word omdat dit duidelik geword het hulle kan nie einde Mei hul geldverpligtinge nakom nie. Die hoofstad se advokate skuld R8,5 miljoen aan die balie vir kantoorhuur en beroepsgeld en die grendelstaat weens Covid-19 het alle hoop op ’n herstel verydel. Die tradisie is dat advokate onafhanklik praktiseer, maar lid word van ’n balie om mekaar professioneel te kan steun. Advokate huur saam kantore en deel die onkoste van die balies. Die balies dwing ook etiese reëls af en lei jaarliks nuwe advokate op. Die Pretoriase balie bestaan al van die einde…

‘Hier sal ek tot niet gaan. “Nie omdat ek aan dié grond verknog is nie, gewoon omdat die buiteland anders dalk maar nie noodwendig beter is nie. Oorsee verlep alles dalk net meer beteueld. “Hier sal ek my gat sien: ’n klein voorval dalk, ’n vinnige skoot by my tuinhek . . .” Só skryf Johan Myburg, die pas bekroonde en mees onlangse wenner van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns se gesogte Hertzogprys vir poësie, in een van sy eerste gedigte in sy oorrompelende bundel Uittogboek. Maar moenie ’n fout maak nie, hierdie skryf, hierdie neerpen van ’n baie bekende Suid-Afrikaanse aktualiteit eindig nie in ’n tipe boedeloorgawe nie. Allermins. “Dat ek sal gaan dit weet ek wel – dilemma is ek kan dalk tien dalk honderd soortgelyke…

Niemand weet rêrig hoe dit gaan met Tito Mboweni se geliefde aalwynplantjie (Aloe ferox) nie, maar hopelik leef dié nog wanneer die minister van finansies einde Junie nuwe begrotingsyfers bekend maak om vir die impak van Covid-19 voorsiening te maak. Mboweni het reeds drie keer die plantjie na die parlement gebring as metafoor vir die land se geldsake. In Februarie 2019 het hy gesê die Aloe ferox is veerkragtig, gehard en droogtebestand. In Oktober 2019, toe die fiskale situasie reeds versleg het, het Mboweni gesê die plantjie het ’n lang, moeilike winter agter die rug. In Februarie vanjaar was die boodskap dat vir die Aloe ferox om sy volle potensiaal te bereik, ons al die moontlike moet doen om dit op medium- en lang termyn te help. Maar dit was…

Hoeveel van jou geld moet in die buiteland wees? Dit was sekerlik die algemeenste vraag wat ek die afgelope drie weke van Rapport-lesers ontvang het. Die antwoord verskil van 0% tot 100%. Soos gewoonlik in die beleggingswêreld is die meeste antwoorde op sulke vrae relatief en het dit betrekking op die individuele belegger se persoonlike omstandighede. Iemand wat ’n beperkte bedrag het ten einde ’n inkomste te genereer om van te leef, kan nie geld buiteland toe neem nie. Daarvoor is die wisselkoers te onvoorspelbaar en wisselvallig, ondanks die feit dat die rand die afgelope tien jaar met gemiddeld 9,5% per jaar teen die VSA-dollar verswak het. Die ander rede is dat rentekoerse in Suid-Afrika al vir baie jare baie aantreklik is en steeds ʼn betreklik hoë rentekoers lewer aan…

Ná my rubriek twee weke gelede onder die opskrif “Dink só oor aftreegeld in dié tye” het ek sowat 300 e-posbriewe van lesers gekry. Ek probeer sover moontlik vrae van lesers óf persoonlik óf in die rubriek te beantwoord. Wat ek weer besef het, is hoe beangs mense tans is oor hul geld-sake, veral aftreegeld, waarin negatiwiteit oor alles seëvier. Daar is ongelukkig ook diegene wat die situasie uitbuit vir eie gewin. Soos die “raad” om jou werk te bedank sodat jy jou aftreegeld kan onttrek om dit alles in die buiteland te belê. Dit is ’n ondeurdagte, onsinnige spul snert. Kom ons neem as voorbeeld aftreegeld van R3 000 000 (dis gewoonlik die syfer vir diegene wat darem aftreegeld het). Inkomste as pensioen begin met 6% per jaar, groei…

Suid-Afrika se krieketspelers se salarisse is vir eers veilig met geen besnoeiings wat vir die afsienbare toekoms beplan word nie. Waaroor daar wel kommer is, is die geestesgesondheid van die spelers weens die Covid-19-inperking, met sport wat hier en oorsee weens die koronavirus ontspoor het. Saca stel 2 beraders aan om spelers te help. Die Suid-Afrikaanse Krieketspelersvereniging (Saca) het gevolglik twee sielkundiges aangestel wat tot die beskikking van die spelers is om hulle by te staan. Andrew Breetzke, uitvoerende hoof van Saca, het die afgelope week aan Rapport bevestig daar word nog nie oor salarisbesnoeiings gesels is nie. “Ons beskik oor ’n noodfonds vir bystandverlening aan spelers wat finansieel swaarkry,” het Beetzke aan Rapport gesê. Hy sê indien die inperking langer sou duur as wat verwag word, sal gesprekke oor…

Maak reg vir “Rumble in the Jungle 2”. Die datum: November 2020. Die plek: Rwanda. Die appelswaaiers: “Iron” Mike Tyson en Francois “Wit Buffel” Botha. En die rede? Volgens Botha om te help verseker dat elke persoon in Afrika vir die koronavirus getoets word. Botha het gistermiddag in ’n onderhoud met RSG se Jody Hendricks gesê hy is besig om voor te berei vir ’n herontmoeting met Tyson, teen wie hy sy rieme 21 jaar gelede in Las Vegas styfgeloop het. “Daar is nog nie ’n kontrak onderteken nie,” het Botha beklemtoon. “Daar moet nog baie water in die see loop voordat dit wel gebeur. Met Mike is dit maar aan en af, jy is nie altyd seker waar jy met ’n ou soos hy staan nie. “Maar dit is…

Transformasie-druk en kwota-gesprekke het die genot wat Temba Bavuma nog altyd uit krieket geput het, begin temper nadat hy in 2014 as 24-jarige sy toetsbuiging gemaak het. Temba sal kaptein wees as Krieket SA hom vra Bavuma het vandeesweek sy 30ste verjaardag gevier en in ’n Instagram-gesprek met die krieketkommentator Pommie Mbangwa eerlik oor transformasie gepraat. Hy het ook bevestig hy sal ja sê as Krieket Suid-Afrika die Protea-toetskapteinskap vir hom aanbied. Bavuma, wat in 2016 die eerste etniese swart kolwer geword het wat ’n toetshonderdtal vir Suid-Afrika slaan, sê hy wou nog altyd teen alle spelers meeding. Hy wou nooit net om die twee plekke meeding wat vol-gens die transformasieteikens deur etniese swart spelers in die nasionale span gevul moet word nie. “Op skool en in provinsiale krieket het…

Suid-Afrika het ’n halfdosyn dubbele Springbokke in rugby en krieket. Dan is daar die handvol wat vir die SA Skole span in die twee sporte gespeel het. Lee Barnard is een van hulle. Toe die eerste SA Skole-rugbyspan in 1974 gekies is, was Barnard die losskakel – en die latere Springbok-agtsteman en breier van die Bokke, Nick Mallett, was ’n spanmaat. Talent in sport het van kleintyd af by Barnard se ore uitgestroom. Lee is ’n Johannesburger gebore en getoë en as ’n kannetjie het hy reeds op Blairgowrie Primary School in sport uitgeblink met provinsiale o.12-kleure in sokker en krieket Toe is hy in st. 6 (gr. 8) King Edward VII toe waar hy begin rugby speel het. ‘As ek móés kies, sou dit krieket wees.’ Dit was ook…

Daan Human gaan hom heeltyds by die Springbokke se afrigtingspan aansluit. Op versoek van Rassie Erasmus, SA Rugby se direkteur van afrigting, is Human deur Jake White van sy Bul-kontrak vrygestel om deel te word van Jacques Nienaber se Bok-bestuurspan. Human was sedert 2019 by die Bulle betrokke en voor dit by die Cheetahs as voorspelerafrigter. Die voormalige Bokvoorryman CJ van der Linde is die gunsteling om Human (44) by die Blou Bulle te vervang. Human sal by die Bokke die gaping vul wat gelaat is ná Matt Proudfoot hom einde verlede jaar met ’n langtermynkontrak by Eddie Jones se Engelse span aangesluit het. Die aanvanklike verwagting was dat Human net as ’n konsultant deur Erasmus betrek sou word en hy steeds by die Bulle betrokke sou kon bly. Nou…

Dit is ’n heerlike projek vir die hele gesin. Gebruik wat by die huis rondlê om ’n aanloklike omgewing te skep vir goggas en insekte om te kom wegkruip. ’n Insekhotel word tipies uit hout gemaak, met verskillende kompartemente, maar werk met wat jy het. Verskillende materiale word gebruik om die kompartemente te vul, soos dennebolle, takkies, stokke, ou blompotte, ou dakteëls, leiklip, bamboeslatte of enige iets wat rondlê in die tuin. Hierdie verskillende materiale bied skuilplek vir insekte. Jy kan die “kamers” so eenvoudig of interessant maak as wat jy wil. Laat jou kreatiwiteit vloei en laat waai met jou unieke hotel. Jy kan selfs elke “kamer” ’n ander naam gee. Die insekte wat hier kan intrek, sluit in bye (bestuiwers), wespes (bestuiwing en plaagbeheer), kakkerlakke (ontbindingsproses), krieke, oorkruipers…

Juanita Aggenbach gee die volgende raad aan kinders wat na hul biologiese ouers wil soek: “Sorg dat jy weet wie jy is voor jy begin soek. Moenie jou identiteit haak aan ’n onbekende persoon, wat jy hoop van jou sal hou nie. Die verwerpingslas waarmee jy rondloop, is ’n leuen. Hulle het jou nie weggegooi nie; hulle het jou ’n kans op ’n gelukkige gesinslewe gegee. “Neem in ag dat hulle aanbeweeg het met hul lewe. Hulle het moontlik gesinne van hul eie, wat nie van jou bestaan weet nie – en dat daardie besluit nie noodwendig verkeerd was nie. “Die idee met aanneming was dat jy ’n hoopvolle toekoms kon hê – moenie dink jou gelukkige toekoms lê in jou verlede nie. Om te weet hoe jou ma lyk…

But most of all, I miss Jimmy’s Corner, my favorite bar and one that seems to encompass all that’s improbable and beguiling about New York. It’s a neighborhood joint that has been around for nearly 50 years and sells $3 beers in a part of the city — Times Square — where it should, by all rights, have been flattened years ago by the crush of Disney, countless corporate chains and sleek, soulless hospitality group lounges. Koos Kotzé van Kaapstad skryf: Wat mis ek? Ek mis beurtkrag. Ek mis die woede wanneer dit inskop en die verligting as dit verby is. Dis die voorspelbaarheid waarna ek verlang. Ek mis kommentators wat sê “he will surely be disappointed . . .” wanneer ’n rugbyspeler ’n geel kaart kry weens ’n oortreding…

Dit is stop-die-wêreld-ek-wil-afklim- waansin. Demokrate het uiteindelik besluit wie hul kandidaat gaan wees om Donald Trump in November teen te staan: Joe Biden. Om ingeligte besluite te neem oor wie om te benoem moet kiesers die kandidate goed kan deurkyk. Dit is daarom onontbeerlik om kandidate se prestasielys en verlede te bestudeer. Aangesien presidentsverkiesings gou kan ontaard in ’n kroeggeveg, behoort geen politieke party die Amerikaanse kieser probeer mislei deur aan hulle ’n kat in die sak as kandidaat te verkoop nie. Joe Biden se salwing kom ná afloop van ’n verdelende benoemingsproses in die Demokratiese Party. Nie net het die party die aantygings van korrupsie teen Biden se seun geïgnoreer nie, maar ook die feit dat hy ’n ou, heteroseksuele wit man is – wat nie ’n probleem vir…

Tog verlekker ons ons in vetterige braaivleis, ons stuur die kinders skool toe, ons rook, ons ry vinnig in ons motors. Ons moet pasop om nie so bang te wees vir Covid-19-sterftes dat ons nalaat om te lewe nie. Die risiko om van die siekte te sterf, is vir die meeste mense heelwat laer as wat aanvanklik gereken is. En risiko lê opgesluit in elke sinvolle lewe. Teen Vrydag is 369 mense in Suid-Afrika weens die nuwe koronavirus dood. Dit kan teen November tot 48 000 styg, sê regeringsadviseurs. Hierdie syfer is heelwat hoër as die 25 000 wat volgens prof. Shabir Madhi vanjaar weens Covid-19 kan sterf, en die skaars 12 000 wat ’n gesiene groep aktuarisse verwag. Aan die ander kant is dit veel laer as die 351…

Francois Bekker, Pretoria, skryf: Die feit dat Rapport se boekeredakteur nog ’n resensie van Petrovna Metelerkamp se biografie Jeanne Goosen: ’n Le-we vol sinne geplaas het, moet verwelkom word. Die gevolg is dat drie swaargewig-resensente die boek bespreek het wat die voornemende leser in staat stel om ’n ingeligte besluit te neem. Joan Hambidge (in Beeld) en Herman Lategan (in Rapport van 10 Mei) reageer positief, maar Daniel Hugo vel ’n ander oordeel. Almal gaan nie saamstem nie en daarmee is geen fout te vind nie. Tog voel ek genope om my opinie oor Metelerkamp se boek te deel. Ek het dit ’n hoogs toeganklike werk gevind sonder akademiese pretensie. Meer nog, ’n Lewe vol sinne slaag daarin om een van ons letterkunde se kleurvolste skrywers se lewe op te…

Leeggetapte belastingbetaler, Pretoria, skryf: Denel is besig om in te plof en kan nie meer hul salarisse vir Mei betaal nie. Nou word voorgegee dat die impak van Covid-19 die hoofrede vir die probleme is. Die skade is egter oor baie jare deur ’n onbeholpe ANC-regering aangerig. Daar was gekontrakteerde teikens aan groephoofde om van hoogs bekwame bestuurspanne ontslae te raak en in die naam van transformasie mense aan te stel wat die ANC goedgesind is. By Denel is dit vererger deur die to-tale wanorde by die Nasionale Beheerkomitee oor Konvensionele Wapens wat uitvoerpermitte moet goedkeur. Dié kritiek belangrike komitee slaan vir maande hul vergaderings oor. Die vertroue van buitelandse kliënte is verloor, en sal nie weer herstel nie. In 2016 was Denel se groepswins nog R395 miljoen – wat…

“With a German accent, in your head say ‘show me your papers’ . . . This is downright scary! You don’t issue people certificates to be able to function outside their home . . . This actually feels like Hitler’s Germany where you had to have blonde hair and blue eyes to be able to function anywhere, and you were damned otherwise. When are people going to say enough is enough?”. Die woorde behoot an Sara Marie Brenner. It was gemaak oppe Facebook-post van haa man, Ohio State senator Andrew Brenner. Die statement wasse response op dr. Amy Acton se suggestion dat die US immune certificates order, vi mense wie antibodies het tien Covid-19. Die twie idiots moes apologize annie Jewish community vi hulle “bad analogy”. Ek sit bad analogy…

Jy het net meer as twee maande oor om jóú Afrikaanse roman van minstens 40 000 woorde te voltooi en in te skryf vir NB-uitgewers se volgende Groot Afrikaanse Romanwedstryd. Inskrywings word vanaf 1 Junie 2020 aanvaar en sluit finaal op 1 Augustus. Vier pryse van altesame R350 000 is op die spel: Die wenner kry R200 000, die naaswenner R70 000 en die derdeprysen debuutwenner R40 000 elk. Vra ’n inskrywingsvorm (met die volledige reëls en vereistes) aan by Sadé Walter: 021 406 3412 of romanwedstryd@nb.co.za .…