Innholdsfortegnelse for 12/29/2019 i Rapport

Ettienne Scheepers glo iemand anders is verantwoordelik vir sy gesin se dood nadat die familie se VW-bussie in Oktober oor ’n krans by Voëlklip gestort het. “Ek glo daar was gemene spel,” het hy aan Rapport gesê op die presiese plek waar sy vrou, Heidi (36), seun, Hugo (2), en dogter, Cozette (6), op 22 Oktober verongeluk het. Ettienne het sy eerste Kersdag as wewenaar hier blomme kom neersit. “Daar is geen manier dat sy selfmoord sou gepleeg het nie. Sy was erg gekant teen selfmoord en baie uitgesproke daaroor.” ‘Dit is ongelooflik hoe wreed mense kan wees.’ Die familie sou kort daarna op vakansie na Mosambiek gegaan het, maar Heidi het daardie aand gesê sy gaan nie meer saam nie. Sy en die kinders het gery en nooit weer…

’n Gebroke ma van Pretoria het ’n week voor Kersfees uitgevind die man wat haar dogter 13 jaar gelede vermoor het, is reeds drie jaar gelede sonder haar medewete uit die tronk vrygelaat. Joey Howard, ma van die vermoorde Marlené Mauer, het vroeg in Desember op Facebook geskryf sy sal baklei om te keer dat haar kind se moordenaar, Daniël van der Walt, vrygelaat word. Op 19 Desember het ’n vrou haar via Facebook laat weet Van der Walt is reeds in 2016 op parool vrygelaat en het al selfs ’n radio-onderhoud toegestaan. Hy is in 2007 17 jaar tronk toe gestuur omdat hy Mauer op 10 Desember 2006 gewurg en toe met ’n stomp voorwerp doodgeslaan het. Hy het destyds in sy pleitverduideliking gesê hy het Mauer vermoor nadat…

Die Springbokslot Eben Etzebeth het sy stilswye verbreek oor die voorval in Langebaan aan die Weskus wat tot bewerings van rassisme en aanranding teen hom gelei het. Etzebeth (28), wat verlede naweek sy debuut vir die Franse klub Toulon gemaak het, het in ’n onderhoud met die Franse rugbykoerant Midi Olympique die motiewe bevraagteken van diegene wat hom beskuldig het. “Dis ’n jammerte, maar die mense wat dit op my geblameer het, beskuldig die verkeerde mens,” het Etzebeth gesê. “Ek dink hulle het ander motiewe, want dit (die bewerings) is vals. Ons sal sien wat in die toekoms gebeur, maar die waarheid sal uitkom.” Kort voordat die Springbokke se Wêreldbekergroep op 25 Augustus aangekondig is, is Etzebeth onder meer van aanranding en rassisme beskuldig nadat hy en vriende op ’n…

Militêre intelligensie het ’n dringende opdrag aan alle weermag-eenhede gestuur om hul wapens en ammunisie voor môre te tel. Die interne instruksie wat Rapport onder oë gehad het, is Donderdag deur lt.genl. Jeremia Nyembe, hoof van militêre intelligensie, uitgereik. Dit was twee dae nadat die weermag besef het 19 R4-aanvals-gewere is uit die Lyttelton Tekbasis in Centurion gesteel. Die minister van verdediging, Nosiviwe Mapisa-Nqakula, het summier al die bevelvoerders se verlof gekanselleer en die dosyn verdagtes “onpatrioties” en “selfdienende skurke” genoem. Luidens Nyembe se instruksie, wat aan genl.maj. Mannetjies de Goede, waarnemende hoof van die Suid-Afrikaanse Weermag (SAW), gerig was, is dit “dringend” dat alle eenhede voorraadopnames doen om te bepaal of daar dalk nóg oorlogswapens is wat voete gekry het. “Dit moet beklemtoon word dat die veiligheid van alle…

’n Vrystaatse verkeersbeampte is ’n held op sosiale media nadat hy eiehandig slaggate in ’n pad probeer regmaak het. Dit het ’n paar dae gevat voordat die vernuftige beampte van die Mangaung-metro geïdentifiseer is as Piet Motlohi, wat in Thaba Nchu vir die metro werk. Motlohi se foto’s is verlede week op Facebook gelaai nadat dit baie hard gereën het. Hy was in sy uniform besig om met ’n graaf sand in ’n groot slaggat in ’n pad naby Thaba Nchu te gooi. Saso Mahloane het hom afgeneem en die foto’s op die open-bare Facebook-groep #ImStaying gesit. Hy het Motlohi geprys, maar nie sy naam bekend gemaak nie. “Kan hierdie man dalk eerder ’n bestuurder word?” het ’n vrou op die Facebook-blad geskryf. Daarna skryf ’n man: “Give that man…

Meer as ’n derde van maatskappye wat vier jaar gelede nog belastingopgawes ingedien het, is oënskynlik tot niet. Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) se nuutste belastingstatistieke wat Maandag uitgereik is, wys ’n skokkende afname in die getal geregistreerde sake-entiteite én die getal opgawes wat ingedien word. Vir die 2015-belastingjaar was daar meer as 3,2 miljoen SAIDgeregistreerde maatskappye in Suid-Afrika, waarvan 875 366 opgawes ingedien het. Vir die 2018-belastingjaar het dié getalle gekrimp na 2 miljoen geregistreerde entiteite, waarvan nog net 572 355 opgawes ingedien het. Vir 2017 – wat nou heeltemal afgehandel is – het net 814 151 ondernemings opgawes ingedien. Die SAID skryf die afname in geregistreerde maatskappye toe aan ’n skoonmaakproses om entiteite te verwyder wat intussen dormant geraak het, maar die afname van meer as 34% in aktiewe…

Die regering wil met nuwe wetgewing ’n 20%-belang verkry in alle eksplorasie- en produksieregte vir gas en olie én verwag van maatskappye om nóg 10% vir swart aandeelhouers te gee. Die langverwagte wetsontwerp vir die olie- en gasbedryf is op Oukersdag in die Staatskoerant vir kommentaar gepubliseer. Hoewel rolspelers sê daar is min verrassings in die wetsontwerp, is baie van hulle steeds teleurgesteld dat die regering nie wil afsien van sy eis om outomaties ’n 20%-dra-belang in alle projekte te kry nie. Die regering het in 2017 onderneem om dié aandrang te heroorweeg toe dit duidelik geword het maatskappye is lugtig om kapitaal te belê en al die risiko’s te dra onder daardie omstandighede. Ghana se regering vat net 15%. Hoewel regeringsbelange in olie- en gasprojekte algemeen is, is die…

Ek kyk vandag na die aandelemark en waarom dit belangrik is om in aandele te belê vir kapitaalgroei. Dis die derde in ons kort reeks oor beleggingsmarkte, nadat ek in die vorige twee weke reeds die kapitaalmark (effekte) en geld-mark (kontant) as beleggingsmoontlikhede bespreek het. ’n Belegging is niks meer nie as geld wat jy uitleen. En daarvoor betaal die lener ’n prys, gewoonlik rente in die geval van die kapitaal- en geldmark. ’n Aandelebelegging werk anders in baie opsigte. Daar is verskillende tipes aandele waarop ek nie nou ingaan nie. Ons bly maar by aandele soos ons verstaan vanuit die oogpunt van gewone beleggers. Deur ’n aandeel in ’n maatskappy te koop, besit jy in werklikheid ’n stukkie van daardie maatskappy. Sy sukses is jou sukses, sy verlies is…

Indië gee SA se o.19-span dwarsklap Ná die Suid-Afrikaanse o.19-krieket-span se tweede afgedankte loesing die afgelope week, brand die gevaarligte met die oog op die Wêreldbeker-toernooi wat in Januarie begin. Indië het die Suid-Afrikaners gister op ’n drafstap met agt paaltjies in Oos-Londen geklop en die huidige wêreldkampioen het die reeks beklink met nog net môre se laaste wedstryd oor. Die tuisspan het eerste gekolf en 119 in 29.5 boulbeurte aangeteken. Die Indiërs (120/2) het die wenlopies in die 17de boulbeurt aangeteken. Jonathan Bird (25, 33 b) en Andrew Louw (24, 28 b) het die beste van die Suid-Afrikaners met die kolf gevaar. Die besoekers se draaibalbouler Yashasvi Jaiswal (4/13) het die Suid-Afrikaners dronk gedraai. – Sportredaksie Jordie Barrett uitgesit by MCG Die All Black Jordie Barrett (foto) is uitgeskop…

“Jy’s te vinnig vir ’n losskakel. Gaan speel vleuel.” Dit was die voormalige Springbok-losskakel Keith Oxlee se op-drag aan ’n jong, langhaar-speler wat hom by Durban Collegians se o.20’s aangemeld het. Oxlee, gewese Natalse Bok, was toentertyd die afrigter van die o.20-span. Só het Keith Thoresson sy eerste tree na groot rugby gegee. Sy loopbaan was kort. Hy moes op 24 al uittree weens aanhoudende kniebeserings, maar nie voordat hy menige keer toeskouers laat kraai het van plesier met sy vaart en hippie-haarstyl in die Natal- en Ligblou-trui nie. Sy rugbystorie is ook vol kinkels. Thoresson het grootgeword in die berugte Punt-hawegebied (Point) van Durban, waar sy pa bestuurder was van die Seemansinstituut. “Die gesegde lui ‘Durban’s all Bluff, till you get to the Point’,” sê hy en lag. “Ek…

Nege paaltjies staan tussen die Proteas en ’n eerste toetssege in die era van Mark Boucher as die nuwe nasionale krieketafrigter. Suid-Afrika se boulers sal egter vandag die skroewe stywer moet vasdraai om daardie nege paaltjies te laat kantel nadat Engeland se kolwers gistermiddag op SuperSport-park in Centurion hardkoppig teruggeveg het om hul span steeds ’n kans te gee om die eerste toets te wen. Vir ’n verandering moes die Proteas se boulers swoeg om Engeland se paaltjies op die derde dag te laat tuimel, met die Engelse kolwers wat gister weerbarstig weerstand gebied het. ’n Aanvangsvennootskap van 92 lopies is nie te versmaai nie, veral as dit boonop die beste van die toets is. Dit hou die Engelse staande in die geveg. Rory Burns se onoorwonne 77 lopies en…

Die Proteas sou gistermiddag graag nog ’n paar paaltjies wou laat kantel het, maar die harde werk is ingesit om vandag toe te slaan. Só het Suid-Afrika se snelbouler Anrich Nortjé gesê ná gister se derde dag van spel op SuperSportpark in Centurion. Die Proteas kort nege paaltjies om die toets te beklink en Nortjé glo hulle kan vandag die nodige doen om die sege te verseker. Engeland kort nog 255 lo-pies vir ’n sege met twee dae se spel oor. “Ons het vandag (gister) ’n goeie beleggingsessie ingesit om die lopietempo laag te hou,” het Nortjé diplomaties gesê oor hul onvermoë om paaltjies te kry. “Hopelik kan ons môre (vandag) toeslaan.” Volgens Nortjé was dit ’n bietjie makliker as die vorige paar dae om op die Centurion-kolfblad stelling in…

Midway met Ed Skrein en Patrick Wilson. Regisseur: Roland Emmerich. Die tergendste vraag sedert: “Wanneer gaan die krag weer af?” is: Hoekom is Midway oorgemaak? Dit is in 1976 verfilm as Midway, ook genoem Battle of Midway. Dit het gewemel van stername wat soos torpedo’s oor die silwerdoek gespat het – so gewigtig dat dit die fliek dieper laat sink het as die oorlogskepe wat die Japannese in Pearl Harbour gekelder het. Die probleem in 1976 was dat ’n mens in supersterre vasgekyk het, nes ’n tannie wat met ’n verebolla reg voor jou in ’n teaterstoel kom plaasneem. Daar was soveel name dat dit beswaarlik op die plakkaat kon inpas. Jy kon nie óm die name sien nie. Charlton Heston, Henry Fonda, James Coburn en Robert Mitchum was magtiger…

Op die drumpeltjie van die Nuwejaar kyk ek na my Ier, my twee hondekinders, ma Babs, my broers en hul kinders, my vriende, die see, jul pragtige briewe wat ek weekliks ontvang, my gesondheid, my werk wat my tone laat krul van die lekkerte en besef ek dit maak nie saak hoe annus horribilis jou jaar was nie, daar is altyd stof tot dankbaarheid. Ja, dit was ’n rowwe jaar vir baie en vir ons land, maar ek is opgewonde om 2020 met ywer te omhels. Maar voor ons dit doen, moet ons beplan om 2019 met fanfare en ’n heerlike Oujaarsaandpartytjie te groet. Ná Kersfees beloof ek my handjies die saligheid en ek het by Nina Timm, bekroonde blogger (My Easy Cooking) en kookboekskrywer, gaan aanklop vir idees. Nina…

Ek stap op ’n weeksoggend na ’n kafeetjie so twee blokke van my huis af in Brooklyn, Kaapstad. As ek ’n artikel oor kougom gaan skryf, behoort ek dit darem seker al kouende te doen. My eie kougomgewoontes is maar karig. Op skool was ek gans te voorbeeldig om laggend en uitdagend op die skoolbanke te sit en kougom kou – ek het natuurlik lank die ouvroustorie geglo dat kougom jou derms gaan knoop as jy dit insluk. ( Jy mag dit insluk, maar dit word nie verteer nie. Pleks van derms knoop, vind die kouseltjie sy weg heelhuids deur die kolon . . .) Maar ek moet bieg: Jare later het ek al ’n keer of wat ná ’n middagete my jenewer-asempie op kantoor suksesvol met ’n sterk Stimorol…

Albert Grundlingh, Stellenbosch, skryf: Dit is verblydend dat Rapport (22 Desember) historiese stukke soos dié deur Michael Morris oor genl. Ben Viljoen plaas. Dit sou die skrywer egter geloon het as hy Carel van der Merwe se onlangse omvattende biografie oor Viljoen (Kansvatter: Die rustelose lewe van Ben Viljoen, Protea, Pretoria, 2019) geraadpleeg het. Daar is minstens 11 mistastings in Morris se kort artikel. Ek vestig net die aandag op vier. Die korrekte gegewens in Kansvatter met relevante bladsynommers word ook verstrek. ■ Volgens Morris het Viljoen geweier om “aan imperiale Brittanje trou te sweer”. Viljoen het egter wel die getrouheidseed op St. Helena afgelê, een van die eerste Boerekrygsgevangenes daar wat dit gedoen het (bl. 156). ■ Volgens Morris was dit Viljoen se “verbete patriotisme” en weiering om trou…

Hein Grobler skryf: Dit was vir my interessant om op 15 Desember te lees van die Russiese troepe wat die Boeremagte bygestaan het gedurende die Anglo-Boereoorlog en van die twee Russiese ambulanse wat diens gedoen het saam met die Boeremagte. Ek het uit bronne van die Hermansburgse sendinggenootskap vasgestel dat my oupa Friederich Eugen Teichmann (oorspronklik van Riga in Letland), ook ’n ambulans bedryf het saam met die Boeremagte. Nadat die formele oorlog gestaak is, kon die ambulans nie meer sinvol aangewend word nie. My oupa het my ouma, my ma en haar twee jong broers by die Franse konsulaat in Pretoria as Russiese burgers geregistreer, en hulle kon in Pretoria bly terwyl genl. Roberts in bevel was van die Engelse magte in die stad. My oupa het landuit vertrek…

janblom s.nw. donderpadda. – Woordeboek van die Afrikaanse Taal. Hoofredakteur: W.F. Botha. Die donderpadda blaas homself op. Later is hy so opgeswel, sy pote hang in die lug. Hy ruik reën. Die wolke hang donkerpers en dik oor die land. ʼn Onaardse geluid kraak uit sy keel. Hy brul. Die jaar kom tot ʼn einde. Dit is weer tyd om die Padda-Mense van die Jaar aan te wys. Daar kan net twee wees. Hy roep die ander nader en hoor hulle van ver: Sommige fluit, ander maak piepgeluide, grom en snork. Daar is ook blikslanertjies. Binne oomblikke is dit ʼn koor, ʼn kakofonie van geluide. Die grootblaarvoupadda kondig die amptelike opening van die gala-aand aan met sy vinnige sarsie harde slagskote wat hy afvuur. Stilte. Donderpadda begin: “Julle kan gerus…

Wat sal van ons word sonder hierdie kosbare week tussen Kersfees en Nuwejaar? Net soos wat die Sabbat ons ’n kans gee om tot verhaal te kom vir een dag uit sewe – om weg te kom uit die kantoor, weg uit die ateljee, weg uit die fabriek, weg van die toonbank, weg van “base” wat eise stel en resultate oudit, weg van fone wat lui en bestellings om aan te voldoen – net so is die jaareinde vir die meeste werkende Suid-Afrikaners die enigste kans in die jaar om regtig nie beskikbaar te wees nie en slegs die foon te antwoord wanneer familie of vriende bel. Dis die een week waarin niemand jou snaaks aankyk as jy nog nie van die groot storie van die dag gehoor het nie,…

Die DA is steeds in beheer van Tshwane, met Abel Tau as die waarnemende burgemeester en die kantoorsleutels is nog stewig in die hande van die DA-koalisie se uitvoerende komiteelede, sê die party. Die ANC sê egter dis net ’n kwessie van tyd voordat hy en die EFF van die DA-koalisie ontslae raak. Mike Moriarty, DA-voorsitter in Gauteng, het gister gesê argumente oor die geldigheid van die wantrouemosies in die burgemeester, Stevens Mokgalapa, en speaker, Katlego Mathebe, op die chaotiese raadsvergadering van 5 Desember sal waarskynlik tussen 3 en 7 Januarie aangehoor word. Dit nadat die hooggeregshof in Pretoria Vrydag beslis het die DA se aansoek oor die besluite van dié dag is dringend en sal binne sewe dae aangehoor word. Die saak handel oor die wettigheid van die proses…

Die enigste rede waarom Suid-Afrika op Oukersaand nie in die duister gedompel is deur fase 4-beurtkrag nie, is dat fabrieke tans vir die somervakansie gesluit is – want ’n volle 15 000 MW se opwekkingsvermoë was op 24 Desember buite werking. Dié skoksyfer wys dat die toe-stand van Eskom se vloot stokou kragstasies en swak ontwerpte nuwe kragstasies weinig verbeter het sedert fase 6-beurtkrag Suid-Afrika op 9 Desember verlam het. Gereelde beurtkrag is dus die land se voorland sodra nywerhede middel Januarie weer begin produseer, tensy Eskom-ingenieurs ’n haas uit ’n hoed trek. Dit kan enige kanse op ekonomiese groei volgende jaar beduiwel. Boonop het daar nog niks konkreet gekom van pres. Cyril Ramaphosa se versekering dat die regering dit makliker gaan maak vir kraggebruikers om hul eie krag op…

In ’n stap wat die wapenwedloop van die Koue Oorlog-era weer kan laat opvlam, het die Russiese weermag ’n missiel bekend gestel wat teen meer as 27 keer die spoed van klank op sy teiken kan afpyl. Die Avangard- hipersoniese missielstelsel wat kernbomme van tot twee megaton kan vervoer, het Vrydag amptelik deel van die Russiese arsenaal in die Orenburg-streek in die Oeralgebergte geword. Ingenieurs naby Moskou werk al sedert 2004 aan die nuwe wonderwapen. Die stelsel is ’n hipersoniese sweefvaartuig wat op ’n interkontinentale ballistiese missiel gemonteer word. Dit kan sy roete en hoogte blitsig aanpas om teenmissielstelsels te omseil. Pres. Wladimir Poetin van Rusland het in Maart verlede jaar in sy staatsrede die eerste keer oor die missiel gepraat. Hy het gesê die Avangard, saam met die Sarmat-,…

Boeing het sy uitvoerende hoof, Dennis Muilenburg, twee dae voor Kersdag afgedank ná ’n jaar se bedryfsterugslae vir die maatskappy. Die laaste druppel wat die emmer laat oorloop het, was Boeing se nuwe ruimtevaarderkapsule, die CST-100 Starliner, wat ná die vuurpyllansering daarvan op 20 Desember nie die Internasionale Ruimtestasie kon bereik nie. ’n Sagtewareprobleem het die toetsvlug kortgeknip. Dis nog nie duidelik wat dit vir Amerika se planne vir bemande vlugte sal inhou nie. Links word die ruimtetuig van Cape Canaveral, Florida, gelanseer. Regs word ’n beskermende tent daaroor getrek nadat dit met ’n valskerm in White Sands, Nieu-Mexiko, te lande gekom het.…

Novak, Ronaldo sweet saam Novak Djokovic het ’n formidabele oefenmaat in Dubai gevind: Die Portugese sokkerster Cristiano Ronaldo. Ronaldo, wat vir Juventus in Italië sokker speel, het ’n video op Twitter geplaas waarin hy wys hoe hy en Djokovic saam in ’n gimnasium oefen en hy die tennisster sy bekende rekspronge laat doen. “Dit was ’n voorreg om jou te sien en saam met jou te kon oefen, my vriend,” het Ronado gesê. Die 34-jarige Ronaldo en 32-ja-rige Djokovic is dalk aan die skadukant van hul glansloopbane, maar hulle is steeds uiters fiks en gemotiveerd. Djokovic se nalatenskap sal daarvan afhang of hy Roger Federer (20) en Rafael Nadal (19) se Grand Slam-oorwinnings kan verbysteek. Djokovic het reeds 16 verower en kan dalk nog ’n paar by sy versameling voeg.…

Vernon Philander wil van die oorblywende toetse waarvoor hy beskikbaar is “die meeste maak” nadat hy hom met ’n Kolpak-kontrak tot Engelse graafskapkrieket verbind het en daarmee sy bande met die Proteas knip. Die Proteas se veteraanbouler sal hom ná die toetsreeks teen Engeland by die graafskapspan Somerset aansluit. Die 34-jarige naatbouler, wat Engeland tans met sy skitterboulwerk terroriseer, gaan hom aanvanklik op ’n jaar-tot-jaar grondslag by die span aansluit. Sy kontrak is vir eers net vir 12 maande. Hy sal elke jaar sien hoe dinge verloop voordat hy besluit of hy dit gaan hernieu. “Ons gaan egter dinge jaar vir jaar neem en sien hoe dit gaan.” Philander het vroeër in sy loopbaan vir Kent, Middlesex, Nottinghamshire en Somerset in Engeland gespeel. In die lig van sy goeie boulvertoning…

Marriage Story Met Adam Driver en Scarlett Johansson. Regisseur: Noah Baumbach Net iemand wat self deur ’n traumatiese egskeiding geworstel het, kan só ’n hardebaard-draaiboek skryf waarin woordgevegte, verwyte, die stryd om wie die kind(ers) kry, en die verdeling van besittings ordentlik uitgebeeld word. Marriage Story is sonder twyfel die beste uitbeelding nóg van die titaniese persoonlike stryd om te skei, selfs beter as Kramer vs. Kramer. As Kersvermaak al in jou keel klont en jy na ’n naarwordsakkie soek, veroorsaak hierdie rolprent ’n elektriese vonk in jou brein. Dit kyk op ’n nugtere, onverbiddelik eerlike manier na ’n doodgewone paartjie met ’n seuntjie wat besef dat die klein jakkalsies nou Godzillas geword het. Hulle wil skei, maar wanneer prokureurs betrokke raak, verander dit in ’n opswepende guerrillaoorlog waarin liefde…

Noudat die Kersete verteer is, dwing gebeure ons uit die tydelike nuusontvlugting terug na die werklikheid. Dié werklikheid sluit in die sterftes, nou al 25, van jong seuns by inisiasieskole waar hulle veronderstel is om die kulturele oorgang na manwees te maak. Maar weens die gewetenloosheid van mans wat nie voldoende na die seuns omsien nie, keer van hulle eerder as lyke na hul ouerhuise terug. Soos vorige jare is daar nou weer oproepe dat behoorlik toegeslaan word op ongeregistreerde inisiasieskole, maar soos die feestyd ’n skadu word en die son op die nuwe jaar begin skyn, raak dit weer vergete. Tot met die Junie-skoolvakansie, wanneer die situasie homself herhaal; en dan wéér in Desember, want in die naam van kultuur mag onregte mos maar gepleeg word én dis meestal…

Fanie Brink, Bothaville: Thuli Madonsela (22 Desember) pro-beer alles wat fout gaan regverdig met belaglike argumente soos “Niemand kan eerlik sê dat ons in die verkeerde rigting op pad is nie . . .” Dit doen nie haar bekwaamheid as voormalige openbare beskermer gestand nie. Trouens, dit openbaar haar verbysterende gebrek aan insig oor die politieke en ekonomiese realiteite. Die politieke doelwitte en hervormings van die ANC sal nie deur die vernietiging van die ekonomie en die land, waarvoor die finale aftelling reeds begin het, bereik word nie. Die land sal teen 2023-’24 sy status as ’n ontwikkelende land verloor en in ’n onderontwikkelde land verval, met die gevolge van ’n vernietigde demokrasie, geen ekonomiese groei, ongekende hongersnood en menselyding. ■ Kontak ons: Weekliks-redakteur: Pieter Malan – pmalan@rapport.co.za; boeke: Johan…

Brenda, Mpumalanga, skryf: Ons het al twee jaar ’n driebeen-hondjie, Lulu, en ons glo sy weet nie eens dat sy vier bene behoort te hê nie. My man het haar langs die pad opgetel met een vergruisde beentjie. Die veearts het dit bo afgesit. Soos julle onderaan die foto van Rover en Kersvader skryf, is Rover al heel tuis op sy drie bene. Moenie met ’n kunsbeen sukkel nie. Die hondjie het duidelik by die nuwe omstandighede aangepas. Lulu is so ’n handvol, ons is eintlik bly dat sy net drie bene het! Liefde is die beste medisyne.…

Die DA gaan in Januarie weer pro-beer om ná die verwydering van Mongameli Bobani as burgemeester beheer in die Nelson Mandelabaaimetro oor te neem. Die kans op sukses is groter as die UDM sy belofte hou en vir niemand stem nie, en indien die verkiesing wel einde Januarie gehou word. Bobani was net meer as ’n jaar burgemeester van ’n koalisieregering saam met die ANC en ander kleiner partye. Hy is deur ’n mosie van wantroue verwyder uit sy pos, wat sy regspan in die hooggeregshof in Port Elizabeth aanvoer onregmatig was. Bobani wou hê die hof moet die saak dringend aanhoor, maar die hof het sy aansoek met koste van die hand gewys. John Steenhuisen, tussentydse DA-leier, sê aan Rapport gesprekke sal met ander partye gevoer word om die…

’n Kaapse kardioloog se “kort humeur” het hom meer as ’n miljoen rand uit die sak gejaag. Die arbeidshof in Kaapstad het dr. André Saaiman, wat die SA Endovascular-praktyk by Netcare se Kuilsrivier-hospitaal besit, beveel om vier maande se salaris aan dr. Lou Hofmeyr te betaal nadat hy afgedank is. Dit kom neer op R257 159 per maand. Hofmeyr, ook ’n kardioloog, het hom tot die hof gewend omdat Saaiman hom op 2 Mei 2017 in die pad gesteek het omdat hy nie ’n handelsverbod-ooreenkoms wou teken nie. Hofmeyr het aan die hof gesê toe hy daarna tuiskom, het sy negejarige kind skertsend gevra of hy afgedank is. “Ek het gevoel my reputasie is ernstig geskaad. Ek het bly wonder wat al die ander kardioloë sou sê.” Waarnemende regter Bradley…

In Duitsland, wat al meer as ’n halfeeu deur koalisies regeer word, kan ’n kompromisdokument tussen die politieke partye wat ’n regering vorm tot 100 bladsye beslaan. Dit is een van die lesse wat Suid-Afrikaanse politici op ’n besoek hier geleer het. As ’n party nie ’n volstrekte meerderheid behaal nie, skuif die koalisievennote hul manifeste opsy en ’n nuwe kompromis-dokument word gebore, sê dr. Corné Mulder, parlementêre hoofsweep van die VF Plus. Ook Helen Zille (voorsitter van die DA se federale raad), genl. Bantu Holomisa (UDMleier), Narend Singh (IVP-LP), Pemmy Majodina (ANC-hoofsweep in die parlement), Steve Swart (ACDP-LP), David Masondo, adjunkminister van finansies, en prof. Richard Calland, professor in openbare reg aan die Universiteit van Kaapstad en sameroeper, het die besoek meegemaak. Masondo is die voorsitter van ’n komitee…

Suid-Afrikaanse beleggers het nie so ’n rampspoedige 2019 gehad soos wat ekonomiese hoofopskrifte dit wil hê nie. Trouens, alle hoofstroom-bateklasse behalwe plaaslike genoteerde eiendom het inflasie geklop. Selfs die vuisvoos JSE, wat al ’n hele paar jaar onderpresteer het, het effens kop opgetel met dubbelsyfer-opbrengste. Die jaar se opbrengste vir die onderskeie indekse is: ■ MSCI-wêreldindeks in randterme: 23% ■ JSE-indeks vir alle aandele: 12,6% ■ SA effekte: 10% ■ Kontant: 7% ■ SA eiendom: 1,8% Eiendomsmark bly egter steeds onder druk. Johan Gouws, hoof van adviesdienste by Sasfin Wealth, het aan Rapport gesê die JSE se groei kan egter misleidend wees. “Dit was deur en deur die hulpbronne-indeks wat vanjaar goed gepresteer het en ’n opbrengs van 26% gelewer het.” Leonard Krüger, portefeuljebestuurder by Allan Gray, het ook in…

10% Met soveel het Suid-Afrika se mielieproduksie geval in die 2018-’19-landbouproduksiesei-soen. En die vooruitsigte vir ’n beter seisoen lyk nie goed nie, sê Wandile Sihlobo, ’n landbou-ekonoom, op sy blog. Daar word ondergemiddelde reënval voorspel vir die ganse land in die laatsomer (Januarie tot Maart) en vroegherfs (Februarie tot April) en hoër as normale temperature vir die hele land, behalwe die verre suidwestelike gedeeltes. Benewens die laer mielieproduksie, het dié van sojabone ook geval met 24%, terwyl 21% minder sonneblomsaad geproduseer is. – Liesl Peyper 117% Dit is die gemiddelde skuldtot-inkomste-verhouding van Suid-Afrikaners – ’n teken dat baie verbruikers meer geld leen as wat hulle kan bekostig. Luidens die skuldberader DebtBusters se jongste kwartaallikse skuldverslag is die syfer die hoogste wat in die afgelope vier jaar aangeteken is. Benay Sager,…

Die Springbok-vuurvreterslot Eben Etzebeth het dit duidelik aan die Franse publiek gemaak – hy is nie Bakkies Botha nie! Dié Bok-bielie het die afgelope week in ’n onderhoud met die invloedryke koerant Midi Olympique in Frankryk erken dat hy gereeld met sy voorganger-Springbok-slot vergelyk word, maar dit is nie sy keuse nie. Sy aankoms by die Franse klub Toulon is groot gevier en Etzebeth het reeds opslae gemaak toe hy verlede naweek ’n onderskepdrie in sy debuut vir sy klub teen Clermont gedruk het. Maar hy wil nie as ’n tweede Bakkies Botha gesien word nie. “Ek hoor dit baie,” het hy vir die Franse koerant gesê. “Maar voordat ek oor verwagtinge, stres of vergelykings praat, wil ek net sê die enigste druk wat ek het, is dit wat ek…

Om op 23-jarige ouderdom ’n uitblinker op die rugby-veld te wees, is vir Junior Pokomela veel makliker as om op dié jeugdige ouderdom die finansiële versorger van sy familie te wees. Pokomela slaag egter albei die rolle met lof. Hy is vanjaar ’n voorslag as kantman van die Cheetahs in die Pro14-reeks én help sy boetie en neef finansieel met hul skoolloopbane. Sy sukses op die rugbyveld is sy paspoort om sy tienjarige boetie ’n toekoms te bied wanneer hy eendag die skool verlaat. Pokomela se dryfkrag is sy familie. Dis waaroor alles vir hom gaan, al voel hy goed dat hy deur sy sukses ook sy gemeenskap inspireer. Sowel sy broer, Yibanathi, en neef, Kamva Yakwe, is op Grey High in Port Elizabeth. En Pokomela weet as hy nie…

’n Nuwe rugbytoernooi aan die einde van die jaar en meer Suid-Afrikaanse spanne wat in die Noordelike Halfrond speel. Dít kan van die vernaamste gevolge vir internasionale rugby wees indien ’n private maatskappy met diep sakke daarin slaag om groter seggenskap oor die spel te kry. Die Springbokke en ander Suidelike Halfrond-lande se tradisionele jaareindtoer na die Noordelike Halfrond kan deur ’n nuwe toernooi tussen dié lande vervang word, terwyl die aangesig van die Superreeks ook kan verander. Die oordra van bestuursmag na ’n reuse-borg kan die “ingrypendste verandering wees sedert beroepsrugby in 1995 gevestig is” en dié “aanslag” op rugby kan tot ’n oorlog tussen rugbybase oor die wêreld heen lei. Die internasionale beleggingsmaatskappy CVC Capital kan die grootste rolspeler in rugby word in sowel die Noordelike as Suidelike…

HOU VAN DIE DAG Die naguiltjie Anrich Nortjé speel ’n Sam Curran-aflewering in die 28ste beurt met ’n effense huppel in sy uitvoering na die punt-grens om Suid-Afrika se 150 op die telbord te kry. TOP-OOMBLIK Rassie van der Dussen behaal sy toets-vyftigtal in sy debuuttoets. Hy het ook ’n debuut-vyftigtal in sy eerste T20- en in sy eerste eendagwedstryd vir die Proteas behaal. VERBROU Rassie van der Dussen laat val Rory Burns op 20 in die glippe ná ’n giftige bal deur Vernon Philander, wat die buiterand van Burns se kolf vind en agtertoe skiet vir ’n vier. DEURBRAAK Puik draaibal-boulwerk deur Keshav Maharaj sorg dat hy die Engelse aanvangskolwer, Dom Sibley, vir 29 lopies boul nadat Engeland se aanvangskolwers ’n eerstepaaltjie-vennootskap van 92 kon smee. BAL VAN DIE…

Spies in Disguise En dan rym dit boonop! Hierdie liggewig-animasiefliek sal ’n glimlag op jou bakkies plaas. Neem die kroos saam, want jy kan ook gaan kyk. Die storie is so vergesog, jy moet giggel. Will Smith, met die grinnik in sy stem, is ideaal as ’n strikdasgeheime agent met ’n ego groter as die beurtkragskedule. Wag tot jy sien hoe galant hy in sy spioenmobiel klim! Sy sidekick se stem word deur Spider-Man se Tom Holland gedoen. Die skrywers wys dat daar darem nog oorspronklikheid tussen hul moeë breinselle skuil. ’n Verwaande spioen verander in ’n duif! Nou moet hy, met wimpers groter as sy vlerke, die booswigte vastrek. Maar hoe gaan hy dit regkry as almal vir hom lag? Hy gebruik sy bleeksiel-kollega om te help, maar die…

Die vraag wat seker almal wil weet is: Gaan die ligte aanbly in 2020? As ek na my visie kyk, my aanvoeling, voorspel ek dat daar baie probleme gaan wees. Ons gaan nog gereeld beurtkrag kry tot Junie, Julie, dan gaan hulle dit eers uitsorteer. Dis wat ek kry. En van daar af gaan dinge weer normaal wees. En gaan pres. Cyril Ramaphosa uiteindelik ’n ruggraat kry en beheer neem van die land se probleme? Hy is maklik beïnvloedbaar deur ander lande, hy wil hul styl volg, maar dit gaan nie in Suid-Afrika werk nie. Hoe weet jy dit? Oor die beloftes wat hy maak. Sê jou kristalbal dit, of is dit jou politieke aanvoeling? Dis wat my visie sê. Hoe weet jou visie dit? Terwyl ek met jou praat,…

Die wêreld het mal geword. Hier is ’n oorsig van 2019 wat net verwys na plasings op Twitter wat ek dié jaar gelike het. Dis ’n voyeuristiese kykie na dit wat hierdie oë laat rek het . . . In Januarie ondervra die polisie in Brittanje ’n oudpolisieman 34 minute lank omdat hy op Twitter gesê het transvroue (met penisse) is “nie vroue” nie. Black First Land First se Lindsay Maasdorp vier die dood van drie kinders by die Hoërskool Driehoek; Helen Zille word gekruisig omdat sy ’n belastingboikot vra; en die DA beskuldig ’n onnie van rassisme. In Februarie teug die EFF aan Rupert & Rothschild-rooiwyn by ’n dinee; Lindiwe Sisulu trap wêreldmoondhede uit wat oor korrupsie kla; R220 miljoen se droogtehulp aan boere raak weg; en die ANC…

Rina Landman skryf: In die resensie van Rebel deur Chris Schoeman (Rapport Weekliks, 8 Desember) word kmdt. Gideon Scheepers ’n “prominente Boererebel” genoem. Dit behoort teen hierdie tyd bekend te wees dat Gideon Scheepers nie ’n rebel was nie. Hy was ’n burger van die Republiek van Transvaal, gebore op die plaas Grootlaagte in die distrik van Middelburg. My ouma was sy suster en die bewerings dat hy ’n rebel was, het die familie altyd baie ontstel. Daar is baie boeke oor hom geskryf. Die bekendste is seker Scheepers se dagboek deur Gustav Preller en Sword in the Sand deur Johannes Meintjes. Bill Nasson reageer: In die Kaap was die “rebel”-definisie ’n bietjie mistig – meer as een kant – maar die skrywer is reg. Hy was ’n Transvaalse burger…

F. du Plessis, Stellenbosch, skryf: Pres. Cyril Ramaphosa se stelling dat wit mense “indringers” is, is populisties en onpresidensieel. Ná die Zumaera het miljoene Suid-Afrikaners uitgesien na ’n beter toekoms met Ramaphosa as president. Ons het hoop gehad dat korrupsie ’n knou gaan kry en ons swaarverdiende belastinggeld reg aangewend sal word om ons land weer op die regte pad te kry. Stellings soos dié is egter meer verdelend as opbouend. Is dit nie die president se primêre doel om ’n land se mense te verenig nie? As dít kan gebeur, sal die ekonomie mos floreer. Ramaphosa het op 16 Desember van sy toespraak afgewyk en gesê Zoeloekrygers by Bloedrivier was vryheidsvegters wat geveg het teen “invaders” oftewel indringers. Hy het nie gesê wit Suid-Afrikaners is indringers nie. – Red.…

Brahm du Preez, Parys, skryf: Die rubrieke van Rowan Polovin (“Bekyk beleid oor Israel”) en Pieter Malan (“Looney left is hierom afstootlik”) in Rapport van 22 Desember verwys. In ’n wêreld waar liberale beskouinge voorrang geniet, ook in ons media, is dit werklik bemoedigend en verfrissend om te sien dat Rapport balans bring met die plasing van genoemde rubrieke. Wenners van Blokraai 398 ■ Magrietha A. van Niekerk van Kraaifontein wen R500 met haar posinskrywing. ■ Nicolaas C. Holtzhausen van Krugersdorp wen R500 met sy SMS-inskrywing. ■ Kieran Venter (12, foto) wen R250 in die Junior Blokraai.…

In die ensiklopedie van onderskatte plaaslike skrywers verdien Dibi Breytenbach ’n uitgebreide inskrywing. Sy werk voltyds as staatsaanklaer, maar is ook ’n uiters produktiewe skrywer wat soos Rudie van Rensburg met elke publikasie ’n al hoe groter indruk maak. Ná haar indrukwekkende drieluik Saliger (2015), Vrediger (2016) en Heiliger (2017) – spannende, intelligente, oortuigende misdaadverhale met ’n sterk kern van regskennis en polisieprosedure – waag die skrywer weer haar hand aan ’n beplande drieluik, beginnende by Dowe gode (2018). Dié roman het weer ’n sterk indruk gemaak. Opvallend was die onopgesmukte dog liriese styl, wat hierdie leser met tye geweldig aan John Irving laat dink het. Dit is waarskynlik ’n totaal onverwagte vergelyking vir diegene wat nie bekend is met Breytenbach en haar werk nie, of vir lesers wat dalk…

2019 was meestal ʼn droewige jaar vir SA. Natuurlik was daar hoogtepunte – die Wêreldbekerrugbytoernooi byvoorbeeld – maar 2019 sal grootliks as nog ’n verlore jaar onthou word. Hier is my lysie van ʼn paar wenners en verloorders. Myns insiens was georganiseerde arbeid, veral Numsa, een van die grootste verloorders van die jaar. Hulle het die situasie by die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) heeltemal verkeerd opgesom en hul staking was die laaste strooi wat die lugdiens se rug gebreek het. Noudat die SAL in sakeredding is, sal baie werksgeleenthede ook daarmee heen wees. Natuurlik was dit nie net Numsa se skuld nie, maar die boodskap is duidelik: hou aan met onrealistiese eise en vernietigende stakings en selfs ʼn staatsbeheerde onderneming (SBO) sal uiteindelik sy alie sien. Die SAL het vir nog…