Innholdsfortegnelse for 24 July 2015 i Landbouweekblad

REKORDTROS ’n Tros druiwe is teen die rekordbedrag van 1 miljoen jen (sowat R100 000), oftewel R4 000 per korrel, in Japan verkoop. Die tros van 26 korrels Ruby Roman-druiwe was die duurste op vanjaar se veiling in die dorp Kanazawa, Japan. Dit is ook amper dubbel die vorige rekord van 550 000 jen wat verlede jaar opgestel is. Die wenbieër mnr. Masayuki Hirai, hoofsjef van die Nikko-hotel in Kanazawa, sê sy opdrag was om die druiwe tot elke prys te bekom. — The Telegraph AFRIKA-MIELIETEKORT Hoewel die internasionale graanoes beter lyk as wat die aanvanklike oesskatting voorspel het, heers kommer oor ’n tekort aan mielies in Afrika suid van die Sahara. Volgens die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-organisasie sal 34 lande, waarvan 28 in Afrika is, voedselhulp moet…

Mnr. Herman Mashaba, uitvoerende voorsitter van Lephatsi Investments en voormalige voorsitter van die Vryemarkstigting, sê in ’n rubriek dat ons in Suid-Afrika vandag op politieke leierskap moet konsentreer omdat die besluite wat op daardie vlak geneem word, die nadeligste op die land inwerk. Hy sê as die Regering die werklikheid in ag wou neem, sou hy besef dat die besluite wat hy neem, skade aanrig en dat hy van rigting moet verander, maar dit is nie wat gebeur nie.Die Regering blyk doelgerig in die verkeerde rigting in te foeter. Ons beleidmakers blyk vasberade te wees om die teenoorgestelde te doen as wat in die res van die wêreld werk. Regerings wie se voorbeeld nagevolg kan word, is byvoorbeeld Mauritius en Singapoer. Hul besluite word geneem op grond van die werklikheid.…

■ Só kan jy saamboer laat werk ■ Wilddroom in saaiwêreld word waar ■ SA inmaakvrugte bult spiere ■ Kalifornië in kwaai droogte se kloue ■ Boereplan: Hou kalibrering met fietsmeter dop GESIN ■ Boerekos: Lensies en bone SPESIAAL ■ Suiwel, Buitelewe WILD Skaars wild was ’ndroom van die Crous-broers, Kobus, David en Riaan, met hul Vrystaatse wortels. In die hartland van die somersaaigebied het hulle besluitom vertikaal uit te brei na wild. Hul mikpunt was om stygende produksiekoste enklimaatsrisiko te troef. Nouis hulle aangewys as die Wildtelers van die Jaar.…

DIE DREYER-GESIN van Raka-wyne, Caledon, het die hoogste opbrengs in die Suid-Kaap in ’n kanolakompetisie behaal. Van links is Pieter, Josef, Elna en Jorika Dreyer. Lees die artikel op bl. 34. HOE LYK DIE FAMILIE? Mnr. Piet en mev. Elna Dreyer het vier kinders. Josef is getroud met Madelize. Hul dogtertjie, Anel, is begin Julie gebore. Pieter is getroud met Carlien en het ’n seuntjie, Gerhard (4 weke). Jorika is vir die wynbemarking verantwoordelik. Gerhard en sy vrou, Lin-Mari, woon in Port Elizabeth. Hulle het ’n seuntjie, Pieter, en het nog enetjie op pad. HOE ONTSPAN JULLE? Pieter: “Ek jag en vang vis.” Josef: “Omdat ek so baie tyd in die kantoor deurbring, is dit vir my lekker om soms uit te gaan en saam met Pieter-hulle te boer.” MNR.…

SOWAT 50 melkboere in die Oos-Vrystaat se melkerye is in die weegskaal omdat ’n melkkoper einde September sy 26 jaar oue melkdepot in Clocolan gaan sluit. Die melkverwerker Montic, met sy fabriek in Heidelberg, Gauteng, het boere op 1 Julie daarvan in kennis gestel. Een van die boere het aan Landbouweekblad gesê hy is al 40 jaar ’n melkboer op die plaas waar sy pa en oupa ook melkboere was. Hy kon nog nie ’n ander koper vir sy melk kry nie. Hy het reeds sy werknemers moes kennis gee. Die boer sê die sluit van die depot gaan ’n groot invloed op die omgewing hê omdat elke boer vyf tot agt gesinne onderhou. Daar is boonop personeel by die depot wat hul werk gaan verloor. Mnr. Martin Swanepoel is…

DIE bevele vir beslaglegging op lone wat onwettig en ongrondwetlik bekom is, is “ver in die minderheid”, sê mnr. Marius Jonker, ondervoorsitter van die vereniging vir skuldinvorderingsagente (Adra). Regter Siraj Desai het nie net 15 loonbeslagleggingsbevele as onwettig en ongrondwetlik bevind nie, maar ook beslis sekere dele van die Wet op Landdroshowe is ongrondwetlik. Die regsfirma Flemix en Vennote het in die hof aangevoer hy hanteer op enige gegewe tydstip sowat 150 000 aktiewe loonbeslagleggingsake. Desai het in sy uitspraak gesê hy moet aanvaar “as die individuele sake voor my almal onwettig verkry is en van nul en gener waarde is, is daar duisende, indien nie tienduisende, van daardie aktiewe loonbeslagleggingsbevele wat ook onwettig en ongeldig is. ‘‘Ek kan nie met ’n skoon gewete daaroor stilbly nie.” Mnr. Clark Gardner,…

’N Suid-Afrikaanse brandewyn het vir die eerste keer konjak in ’n vooraanstaande internasionale kompetisie onttroon as die wêreld se top-brandewyn. Die KWV het weggestap as die beste brandewyn-en-konjakprodusent ter wêreld in vanjaar se Internasionale Spiritualieë-uitdaging (ISC) in Londen. Dit is die eerste keer in die kompetisie se bestaan van 20 jaar dat dié eer ’n brandewyn te beurt val. Die KWV se 20 jaar oue brandewyn is ook aangewys as die beste brandewyn ter wêreld, bo nege ander soorte konjak en internasionale brandewyne, wat almal goue medaljes gewen het. Die plaaslike brandewynbedryf het die afgelope jare heelwat markaandeel aan onder meer whiskey afgestaan. Brandewyn besit tans sowat 7% van die mark. “Dis ’n historiese oomblik vir die KWV en die wonderlikste kompliment wat ons as Suid-Afrikaanse produsente kon kry,” sê…

DIE grondkwessie gaan vir minstens nog vyf tot tien jaar baie aandag in Suid-Afrika kry. Die stortvloed van wetgewing oor die landbou en grondkwessies gaan nie ophou nie, maar eerder toeneem, meen mnr. Justice Malala (INLAS), politieke ontleder. Malala het in Midrand by die Farm-Biz-konferensie oor landboubesigheid in Afrika gesê die Regering wil ’n rolspeler in die gemeenskap wees en dit na sý sin transformeer. Volgens hom het die land drie moontlike scenario’s: Die “lae pad”, “dieselfde ou storie”, of die “hoë pad”. Eersgenoemde behels ekonomiese groei van 1,5%, wat beteken werk word nie geskep nie. Die politiek bly dieselfde, dus vuisgevegte in die Parlement pleks van die skep van inklusiwiteit en dialoog, mense word nie aanspreeklik gehou nie en vakbonde baklei teen mekaar. Suid-Afrika kan ook die ‘hoë pad’…

DIE mega-neiging wat die meeste grys hare binne die Suid-Afrikaanse landbou veroorsaak, is wisselkoersveranderinge, sê mnr. Ernst Janovsky, hoof van Absa Agribesigheid se sentrum vir uitnemendheid. Hy sê ’n verandering in die wisselkoers verander die hele landbouprentjie. “Dit verander pryse en dit verander die omstandighede waarbinne sakebesluite geneem is.” Hy sê geen pryse binne die plaaslike landbou is Suid-Afrikaanse pryse nie. “Dit word altyd op een of ander manier van buitelandse pryse afgelei. Die internasionale markpryse is redelik stabiel, want verbruik verander nie oornag nie. Daar is wel onbestendigheid in produksie, maar wisselkoerse is verreweg die onstuimigste faktor wat alles kan verander en jou maak of breek.” Janovsky sê boere kan hulself in ’n mate beskerm deur verskansing of deur in dollar handel te dryf. Dit kos egter geld en…

VAN 1 tot 3 September bied die KwaZulu-Natalse Geenbewerkingsklub weer sy jaarlikse bewaringsboerdery-konferensie by die ATKV Drakensville-vakansie-oord aan. Dit word aangebied deur boere en kundiges wat al jare lank by bewaringsbewerking betrokke is. Vanjaar se tema is: “Pluk die vrugte van ’n verantwoordelike houding teenoor landbou”. Dr. Richard Teague, weidingkundige van die A&M-universiteit van Texas, gaan die konferensie open met ’n praatjie oor die integrasie vanweidings-endekgewasseomsodoendeekostelsels en grondgesondheid te herstel, risiko’s te verminder en wins te vermeerder. Van die ander sprekers is die bewaringsbewerkingboere mnre. Rene Stubbs, melkboer van Howick, Egon Zunckel, graanboer van Winterton, Anthony Muirhead van Winterton en Cobus van Coller, ’n graanboer van Viljoenskroon. Verskeie akademici en konsultante praat ook, soos dr. Johann Brits, insektekundige van die Universiteit van Pretoria, dr. Charlie Reinhardt, onkruidkundige van die Universiteit…

Betroubare navorsing en vooruitskattings oor landbouvooruitsigte en die stand van voedselsekerheid in die volgende tien jaar toon uiteenlopende neigings. Aan die een kant word verwag dat landbouproduksie sal bly groei, hoofsaaklik gedryf deur tegnologie en verhoogde produktiwiteit. Maar ten spyte daarvan gaan die hoeveelheid mense sonder voedselsekerheid in Afrika suid van die Sahara toeneem. As jy dus internasionaal mededingend wil wees, wat Suid-Afrika móét wees met sy oopgrens-beleid, sal kommersiële boere moet bly belê in nuwe tegnologie en hul uitset per eenheid inset verhoog. Te midde daarvan gaan die land in ’n streek wees waar voedselonsekerheid en tekorte aan basiese voedsel gaan toeneem. Die vraag is, hoe gaan ’n mens jou besigheid posisioneer om in dié omstandighede geld te maak en aan die voorpunt te bly? Die ANC en sy…

Siaanbakterie kom wydverspreid in die land se 50 grootste staande waterliggame voor. Daarom sê dr. Mark Matthews, wetenskaplike in aardwaarneming aan die Universiteit van Kaapstad, daar is rede om baie bekommerd te wees oor die watergehalte van groot waterliggame. Siaanbakterie staan algemeen bekend as blougroenalge, maar Mark sê dit is eintlik ’n fotosintetiese bakterie en nie ’n alg nie. Dit word veroorsaak deur te veel voedingstowwe in water, wat enige soort stikstof en fosfaat behels. Mark het vir sy doktorale studie satellietbeelde bestudeer wat van 2002 tot 2012 geneem is. Hy het die voorkoms van chlorofil, siaanbakterie en oppervlakskuim gemonitor. Die studie, onder toesig van dr. Steward Bernard, wetenskaplike van die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR), is deur dié raad gefinansier. SLEGSTE DAMME Die situasie in die Hartbeespoort-, Darlingen Spitskopdam is…

Mnre. Pieter en Josef Dreyer sê hul pa glo in Suid-Afrika moet mense van sy generasie vir hul kinders werk gee, anders kry hulle nie werk nie. Benewens die feit dat al die Dreyer-kinders in die familiebesigheid werk, het hulle ook werkersgesinne wat op die plaas woon. Die mans en vroue van die werkersgesinne werk op die plaas en op die grond wat hulle bygekoop het. Dit verseker dat daar deur die jaar genoeg is om die werkers besig te hou. Josef, Raka se wynmaker, is ook vir die kelder en wingerd verantwoordelik. Hy sê die vroue wat snoei, was skepties oor die pneumatiese snoeiskêre wat hulle ingebring het, maar snoei nou net te lekker daarmee. Hy is gemaklik daarmee dat die werkers op hul eie aangaan in die wingerd.…

In 2000 het Pieter ’n droom bewaarheid toe hy sy buffelboerdery in Phalaborwa begin het met die gewaardeerde hulp van mnr. Koos en mev. Pop Bekker. Dit kom van kleins af toe hy vir die eerste keer ’n prentjie van ’n buffel gesien het. “ ’n Ryk Jors met myngeld het by my oupa op Springbokvlei kom kuier. Hy het nie soos my pa en oupa Springboktwak in ’n pyp gerook nie. Hy het geld gehad vir sigarette.” Pieter vertel dat daar destyds kaartjies met prentjies van diere daarop in die sigaretpakkies was. Die man haal toe die kaartjie uit en gee dit vir Pieter, wat toe vier of vyf jaar oud was. Daar was ’n buffel op en dit het dadelik iets in hom wakker gemaak: ’n Begeerte om…

In Suid-Afrika is insekte se voedingswaarde welbekend. Termiete, sprinkane en mopaniewurms is selfs in die handel te kry. Die WNNR het in ’n studie bevind dat insekproteïen per gewig een en ’n half keer so voedsaam is as vleis of vis. Boesmans en ander groepe wat nog grootliks van die natuur leef, soos die Venda in die verre noordooste van Suid-Afrika, eet ’n verskeidenheid insekte. Selfs die veeboere onder hulle eet gemiddeld meer insekproteien as vleis. Soos hulle deur die veld loop, snoep hulle aanhoudend aan eetbare insekte. Maar nie alle goggas is eetbaar nie. Dié met giftande of angels (soos bye, spinnekoppe en skerpioene) is almal eetbaar, mits jy nie die skerp punt insluk en inwendig gesteek word nie. Die werklik gevaarlikes is nie die venomous soorte nie, maar…

Klapper-en-mangopoeding As jy na die somer en sonskyn verlang, sal dié poeding net die regte troos wees. Geblikte mango en klapperroom sorg vir tropiese geure in ’n dekadente winternagereg. Jy kan die poeding met vars witbroodkrummels of gekrummelde sponskoek bak. ’n Skeppie vanieljeroomys boop is al wat nodig is. ■ 2 ekstragroot eiers ■ 125 ml suiker ■ 500 ml vars witbrood- of sponskoekkrummels ■ 250 ml klapperroom (of klappermelk) ■ 250 ml klapper ■ 1 ml sout ■ 1 blik (440 g) mangoskywe in stroop, goed gedreineer ■ Versiersuiker, om oor te sif Voorverhit die oond tot 180 ˚C en smeer vier individuele oondvaste bakkies. Klits die eiers en suiker baie goed saam tot lig en dik. Roer die brood- of koekkrummels, klapperroom, klapper en sout by en meng…

gompa@netactive.co.za Soos wat bergfietsry as ’n sport ontwikkel het, het die tegnologie gekoppel aan die sport ook vooruitgegaan. Fietse het sterker en ligter geword en wiele en bande se omtrek het groter geword met die ontwikkeling van die “29er” (29 duim-wiele en -bande). Ons weet Suid-Afrika het van die wêreld se uitdagendste bergfietsroetes. Dis nie net ongelooflik straf nie, maar die oppervlakke is ook taai. Skerp klipplate wat bande sny, dorings en dubbeltjies wat in bande steek en deurstamp-lekplekke is maar net ’n paar dinge wat ’n fietsryer vinnig langs sy fiets laat sit. Daar is egter tegnologie en tegnieke om die probleme kaf te draf. BINNEBANDLOSE BANDE Dis seker die beste tegnologiese ontwikkeling in bande tot dusver. Die swaar binnebande word verwyder en in die plek daarvan word vloeibare…

Een van die tergendste vrae is: “Waar was God toe dít of dát gebeur het?” Habakuk en sy tydgenote het met dieselfde probleem geworstel. Hul lewens is deurmekaar gekrap en dit lyk asof God niks omgee nie. Daar’s onreg en geweld; ’n getwis en ’n bakleiery; onderdrukking en ellende; die wet is sonder krag; slegte mense het die oorhand oor die goeie (Hab. 1:1-4). En God doen niks! (Hab. 1:13) Dis teen dié agtergrond dat die vraag ontstaan: “Hoe reageer ’n mens as “die storms woedend om jou slaan en jy gans ontmoedig vrees om te vergaan?” Ja, ons sal teleurgesteld wees, maar gewoonlik kom daar nog iets saam met die teleurstelling. Jy kan opstandig raak, vloek, verwyt en jou rug op God draai. Toe ’n deel van Suid-Afrika jare…

Charging Systems Africa lewer twee produkte, naamlik die CTEK-batterylaaiers en die Solbian Flexi-sonpanele. CTEK-batterylaaiers is ’n Sweedse produk en die Solbian Flexi-panele is van Italië. CTEK is ’n internasionale handelsmerk vir die instandhouding van motorbatterye. Dit is ook die sustermaatskappy van Creator Teknisk Utveckling AB, ’n maatskappy wat navorsing, ontwerp en ontwikkeling doen. CTEK is gestig om ’n nuwe stelsel vir batterylaaiers te ontwerp, vervaardig en verskaf. Hierdie stelsel moet voldoen aan die behoeftes van ’n nuwe generasie motorbatterye. CTEK-laaiers gebruik gepatenteerde tegnologie om te verseker dat sy batterylaaiers alle tipes loodsuurbatterye kondisioneer, laai en in stand hou op ’n vinnige, maklike en veilige wyse. CTEK verskaf laaiers aan wêreldbekende handelsmerke, soos Audi, Bentley, BMW, Corvette, Ferrari, Jaguar, Lamborghini, Maserati, McLaren, Mercedes, Porsche en Rolls-Royce. Batterye het so duur geword…

DIE bokhaarbedryf gaan opnuut probeer om sy plaaswerkersvereniging oor die hele produksiegebied op dreef te kry, het mnr. Cobus de Klerk in sy voorsittersrede op die kongres van die SASKV op Graaff-Reinet onderneem. Hy het benadruk dat dit nie as ’n vakbond gesien moet word nie, maar een waar werkers die geleentheid kan kry om bydraes tot die bedryf te lewer. Dit sluit in skeeropleiding, gevorderde klasseringkursusse by makelaars, die bestuur van probleemdiere en die versorging en beslaan van perde. Daar gaan ook gepoog word om werkers se bestuursvaardighede te ontwikkel en met vergaderingprosedures vertroud te maak. Volgens De Klerk is die nuwe beleid van die bemagtigingstrust ook besig om welslae op te lewer. Twee kommersiële kuddes vir swart boere is reeds gevestig. By Doornrivier, Somerset-Oos, het die begunstigdes reeds…

LIGGING Graaff-Reinet…

DIE veilingspryse van die meeste soorte vleis het gestyg en die vraag is goed. Pryse word verskaf deur CMW/OVK (Kroonstad), BKB (Gouda) en GWK (Kimberley). Internasionaal: Die prys van mielies het met 3,8%, oftewel $5,95/t (R74,26/t), gestyg tot $164,64/t (R2 055/t). Op ’n jaargrondslag is dit 2,6%, oftewel $4,11/t (R51,29/t), hoër. Verwagte pryse: Augustus – $169,44/t (R2 115/t), September – $172,51/t (R2 153/t), Desember – $176,76/t (R2 206/t), Maart – $172,59/t (R2 154/t). Plaaslik: Die Safex-prys van wit mielies het met 6,3%, oftewel R195/t, gestyg tot R3 275/t. Geel mielies het met 4,6%, oftewel R125/t, gestyg tot R2 850/t. Op ’n jaargrondslag is dit 97,9%, oftewel R1 620/t, hoër vir wit mielies, terwyl geel mielies 62,4%, oftewel R1 095/t, hoër is as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Internasionaal: Die…

SUID-AFRIKA se knoffelmark bied steeds ’n geleentheid vir topprodukte wat plaaslik verbou is, sê mnr. Corrie Bezuidenhout, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Knoffelkwekersvereniging. Rondom 58% van die net meer as 4 000 ton knoffel wat jaarliks plaaslik verbruik word, word ingevoer, veral uit Argentinië en Spanje en China. Bezuidenhout sê omdat die Suid-Afrikaanse produksie nie genoeg is om in die totale plaaslike behoefte te voorsien nie. Daar word dikwels beweer dat die gehalte van Suid-Afrikaanse knoffel swakker is as die ingevoerde produk. Onthou egter dat die totale plaaslike produksie verkoop word, terwyl net topgehalte knoffel vanuit die ander lande aangekoop word. Bezuidenhout sê belangstelling in knoffelkwekery onder veral kleinboere is aan die toeneem, ook in die buurlande. Hy benadruk dat die enige voornemende boer net suksesvol gaan wees indien hy ‘n…

GAUTENG PRETORIA LEEUWFONTEIN (299), 42 ha (2 dele), aan Gondomark (Edms.) Bpk., van Allen McDonogh & Kie. (Edms.) Bpk., R5 000 000. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG BEAULIEU ESTATE (1412), 25 ha, aan King Shaka Projects (Edms.) Bpk., van K.V. Cocker, R3 400 000. LIMPOPO NYLSTROOM NOOITGEDACHT (844), 54 ha, aan D.L. en L. Myburgh, van H. Hughes, R2 750 000. MPUMALANGA MIDDELBURG NAAUWPOORT (335), 18 ha, aan Enjee-eiendomsbeleggings (Edms.) Bpk., van N.J. van der Merwe, R1 700 000. NOORD-KAAP GORDONIA BARS VLEI (354), 2 482 ha, aan Barsvlei (Edms.) Bpk., van J.J. Husselman, R1 999 090. NOORDWES COLIGNY MIDDELBULT (92), 466 ha, aan H.C. Peters-boerdery (Edms.) Bpk., van A.S. Dreyer, R4 500 000. MARIKANA BOSCHFONTEIN (352), 66 ha, aan Byways Props (Edms.) Bpk., van C.P. en C.A. Bothma, R2 100 000. RIETFONTEIN…

HOEWEL die goeie wolpryse ’n demper op die kruisteling van skaaprasse geplaas het, gaan dit baie goed met die Dorpertelersgenootskap. Die gemiddelde pryse wat sover vanjaar vir ooie en ramme op veilings betaal was, was sowat 10% hoër as verlede jaar. Mnr. Attie Westraad, rasdirekteur, sê van die hoogtepunte tot dusver is die eerste wêreldkonferensie vir Dorpers wat op die Megaweek op Bredasdorp aangebied is. Daarmee saam is ook ’n wêreldskou aangebied. “Wat verblydend is, is dat daar goeie samewerking tussen al die belanghebbendes is. ’n Besonderse prestasie is dat Dorpers vir die 31ste agtereenvolgende jaar as wenners in die SA Vleisbedryfsmaatskappy se karkaskompetisie bekroon is.” Westraad sê op die veilings wat vanjaar in die land aangebied was, is 88%van die diere verkoop. Dit is 7% meer as die vorige…

WARDEN / BRAFORD / R47 500 Die duurste bul op Meaker Brafords se derde produksieveiling op die plaas Draaihoek, Warden, is teen R47 500 aan mnr. Van Aardt Greyling van Lady Grey verkoop. Twee bulle is teen R45 000 stuk aan onderskeidelik mnre. Gert en Stefan van der Merwe van Standerton en Carl de Jager van Ladysmith verkoop. Altesame 29 bulle is teen gemiddeld R29 568 stuk verkoop. CMW/OVK het die veiling aangebied en mnr. PM Swart was die afslaer. MOORREESBURG / ANGUS / R33 000 Op die jaarlikse veiling van die Wes-en Suid-Kaapse Angus-klub op Moorreesbug is die duurste bul teen R33 000 aan die JH Blankenberg-boerdery, Klipheuwel, verkoop. Links is mnr. Johan Esterhuizen van die CBR Angus-stoetery, Montagu, verkoper van die duurste bul, by mnre. Appie Maritz, afslaer…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan: Landbouweekblad, faks: 021 406 2940. E-pos: jeandre.dupreez@landbou.com. ALGEMEEN 23-25 JULIE: Studente-ekspo. Greenstone-winkelsentrum, Johannesburg. Web: www.student-expo.com. 31 JULIE-1 AUGUSTUS: !Nabakos-en-wynfees, Upington. Sonja, sel 082 410 7669. Web: www.nabafoodandwine.co.za. 27-30 AUGUSTUS: Kaapse Blommeryk-ekspo. Megapark, Bredasdorp. Agri Mega. Eunice Joubert, sel 082 808 1114, of e-pos: eunicek@agrimega.co.za. Chris van Rhyn, tel. 021 863 0397, of e-pos: marke ting@capefloralkingdom.co.za. 16-19 SEPTEMBER: Agri-Megaweek. Megapark, Bredasdorp. Pikkie Louw, sel 082 566 5880, of e-pos: pikkie@agrimega.co.za. Reinette Basson, tel. 021 863 0397, of e-pos: reinette@agrimega.co.za. 15-17 OKTOBER: Agri-Expo Livestock 2015, Sandringham, Stellenbosch. Tel. 021 975 4440, of e-pos: admin@agriexpo.co.za. Web: www.livestock.org.za. 28-31 OKTOBER: Agri Capeweek, wyn-, vrugte- en varsprodukte-ekspo. Kleinplasie, Worcester. Anne-Marie…

JULIE LUTZVILLE 30 Julie-1 Augustus, Lutzville-skou. (Streek: Dorper en Wit Dorper), Benede-Olifantsrivier-perdekampioenskap. Perde, 083 398 0899. Kraampies, 083 620 2294. E-pos: jeanette afox@gmail.com. POTCHEFSTROOM 31 Julie-1 Augustus, AgriWorks-landbou-ekspo. Trimpark, Potchefstroom. Tel. 021 854 4700, web: www.agriworks.co.za, e-pos: info@cadek.co.za. AUGUSTUS PETRUSBURG 6-8, Petrusburg-skou. (Streek: Vrystaat, Saalperd), Linn Hertzog, sel 084 556 0998, of Chanene Voster, sel 082 805 0057. E-pos: vrystaatsaalperd@gmail.com. LETABA 6-8, Letaba-skou, Tzaneen-skouterrein. Naomi Roux, tel. 015 307 2725, of e-pos: Epos: info@letabashow.co.za. Web: www.letabashow. co.za. PRETORIA 26-29, Jakaranda-landbouskou Pretoria. Beeste: Simmentaler, Brahman, Dexter, Limousin en Hugenoot. Perde: Arabier, deelsgeteelde Arabier, Walliese Ponie, Miniatuurperde, Nooitgedachter en Appaloosa. Lewendehawenavrae, Hester Ingamells, sel 082 691 3019. Jeugskou. Veilings: Boerbok, inheemse Veldbok, Meatmaster. Pluimvee, sierduiwe en hase. Wildkonferensie en -werksessies. LNR-kompetisies, Ben Greyling, sel 079 874 6875. Slagoskompetisie, Philip Lee, sel 082…

R400M. Die Regering het droogtehulp van R400 miljoen aan KwaZulu-Natal toegeken. Dit is gegee aan munisipaliteite wat die kwaaiste onder die droogte deurloop. Me Nomusa Dube-Ncube, provinsiale minister vir samewerkende regering en tradisionele sake, het gesê die droogte bly baie ernstig ondanks onlangse reën. Damme se watervlakke is laag. Inwoners word gevra om soveel moontlik water te bespaar. Sanews.gov.za $160 Om hongersnood teen 2030 wêreldwyd uit te wis, sal na raming jaarliks ’n bykomende $267 miljard (R3 310 miljard) kos aan beleggings, maatskaplike hulp en kos vir arm gemeenskappe. Luidens ’n verslag deur die Verenigde Nasies beteken dit jaarliks ’n gemiddelde bykomende $160 (R1 984) vir elke mens wat in uiterste armoede leef. Hoewel die uitwissing van hongersnood vorder, ly 800 miljoen mense steeds honger. — VLO $20MILJARD Amerikaanse boere…

‘Die heel grootste besoedeling in ons land is nie die riool in ons waterbronne nie, maar die korrupsie deur munisipale amptenare wat die geld wat wel deur die Regering toegeken is vir riolering misbruik of steel.’ Mnr Johan Terblanche, boer en kampvegter vir skoon water by Welkom. Bl.18. ‘In die Vrystaat was daar eens 1 500 melkboere. Daar is nou dalk minder as 300 en ek voorspel einde vanjaar sal daar minder as 100 wees.’ Mnr. Harry Hepton, melkboer van Senekal. Bl. 14 ‘Ek het nie hier midde-in die Zoeloe-kultuur grootgeword nie en verstaan dit nie so goed nie. Dit is nie die Romeins-Hollandse reg nie, maar ander reëls, wette en tradisies wat hier geld.” Mnr. Arnold Raath, boer van Hluhluwe, oor ’n grondhervormingskonflik. Bl. 15 ‘Sy planne het nooit…

Alle oë was die afgelope weke op Griekeland en sy ekonomiese verknorsing gerig en daar was talle vrae oor hoe die probleem opgelos gaan word. Een van die vrae wat egter die meeste gevra is, is hoe het Griekeland in hierdie gemors beland? Die antwoord is eintlik baie eenvoudig: As enige individu, huisgesin of land aanhoudend meer geld bestee as wat hy verdien, dan is bankrotskap óf ’n pynlike herstelproses die voorland. Reeds in 2001 toe Griekeland die euro as geldeenheid aanvaar het, kon sy begrotingstekort die gevaarligte laat flikker het. Daarna het dit net jaar ná jaar vererger totdat sy skuld 175% meer as sy bruto binnelandse produk (BBP) is (meer as drie keer die EU se perk van 60%). Sommige kenners meen dit is al 200% Daar is…

ALLE aanduidings is dat die distrikskomitee-proses wat in die Nasionale Ontwikkelingsplan as deel van grondhervorming voorgeskryf is, broodnodige momentum in KwaZulu-Natal kry. Die derde vergadering van die komitee van die distriksmunisipaliteit Harry Gwala in die suide van KwaZulu-Natal is op 10 Julie in Ixopo gehou. Die vergadering is bygewoon deur afgevaardigdes van die plaaslike georganiseerde landbou, die Regering en lede van die private sektor, wat vir die eerste keer banke ingesluit het. Me. Meg Rorich, sakebestuurder van die Zwartberg-landbouvereniging, sê daar is nou rede om optimisties te wees oor die proses soos dit in die komitees se mandaat uiteengesit is: “Die klem van die vergadering was dat grondhervorming nie produktiwiteit en voedselsekerheid moet belemmer nie. Om dít van ’n regeringsamptenaar te hoor, al is dit nog vroeg in die stryd,…

DIE uitbreek van brucellose het die aandag van Kaapse owerhede en die media getrek nadat dit in die vorm van Maltakoors na mense versprei het. Brucellose, ook bekend as besmetlike misgeboorte, is al in Januarie by ’n kudde van sowat 800 Boerbokke op die gasteplaas Boeteka, buite Beaufort-Wes, gediagnoseer, en die plaas is in kwarantyn geplaas. Sowat 100 bokke is reeds van kant gemaak. Maltakoors is by die boer, mnr. Appie Viviers, se vrou, Marietjie, en een van sy werkers, mnr. Marius Pettinger, gediagnoseer. Drie beeste in ’n kudde van 400 het ook al positief getoets vir die siekte. Mnr. Carl Opperman, die uitvoerende hoof van Agri Wes-Kaap, het gesê bokke en beeste word stuk-stuk op die plaas vir brucellose getoets en geslag, maar dit duur lank. “Boonop kan ’n…

1 ZIMBABWE | Klagtes oor SA hoendervleis Pluimveeboere in Zimbabwe het die regering gevra om in te gryp om die storting van goedkoop hoendervleis uit Suid-Afrika en Brasilië op hul mark te keer. Hulle sê pryse is reeds 23% laer weens die surplusse op die mark. Mnr. Solomon Zawe, voorsitter van Zimbabwe se pluimvee-vereniging, sê boere sit met voorraad wat hulle nie kan verkoop nie, want slagplase het te veel voorraad. In 2012 het die regering ’n heffing van $1,50/kg (R18,60) ingestel op ingevoerde hoender, maar dit het nie veel invloed op die invoer gehad nie. Verlede jaar is wetgewing aanvaar wat vereis dat invoerders van landbouprodukte, soos pluimvee en suiker, om lisensies aansoek moet doen in ’n poging om storting te voorkom. Volgens Zawe onttrek boere beleggings aan die…

’n Egiptiese rekenaarwetenskaplike en sy span navorsers het ’n biometriese identifikasiestelsel ontwikkel waarvolgens beeste betroubaar uitgeken kan word volgens die unieke velpatroon op hul snoete. Mnr. Hamdi Mahmoud van die Beni-Suefuniversiteit in Kaïro sê nes met menslike vingerafdrukke, is nie twee beessnoete se velpatrone identies nie. Tradisionele identifikasiemetodes vir beeste sluit in tatoeëring, oorknippe, oorplaatjies en brandmerke. Van die meer onlangse metodes, soos bloed- en DNS-toetse, blyk nie bestand teen bedrog te wees nie. Mahmoud sê hulle is nie die eerste om agter te kom dat elke bees ’n unieke snoetafdruk het nie. Inkafdrukke van beeste word op party plekke al sedert die 1920’s vir aantekeninge gebruik. Sy span se werk is egter daarop gemik om dié soort identifikasie te moderniseer. Volgens hul navorsingsartikel in die vaktydskrif International Journal of…

Die herwinning van die Costa Concordia is ’n merkwaardige verhaal. Dié skip het op 13 Januarie 2012 aan die Italiaanse kus op die rotse geloop nadat die kaptein glo vir sy meisie ’n eiland van naby wou wys. Altesaam 32 mense het gesterf. Op 23 Julie 2014, ná die grootste herwinningsprojek in die geskiedenis, is die skip na Genoa gesleep om afgetakel te word. Dié projek, gelei deur die Suid-Afrikaner mnr. Nick Sloane, is aangepak deur ’n groep mense wat geglo het in hulself, selfs al het die meeste kenners geglo dit is onmoontlik. Dit is nogal verbasend hoe gereeld kenners al in die verlede verkeerd was. Albert Einstein het byvoorbeeld gesê dat dit nooit moontlik sou wees om ’n atoom te verdeel ten einde kernkrag te verkry nie. In…

Sonder die nodige bewyse kan nie sonder meer aanvaar word dat bemestingstowwe een van die hoofbronne van besoedeling is nie. Dr. Mark Matthews, wetenskaplike in aardwaarneming aan die Universiteit van Kaapstad, voer aan die groot hoeveelhede siaanbakterie in Suid-Afrikaanse waterliggame word veroorsaak deur te veel voedingstowwe in water, wat enige soort stikstof en fosfaat behels. Mnr. Adam Mostert, uitvoerende hoof van die van Misstofvereniging van Suider-Afrika (Fertasa), en dr. Erik Adriaanse, voorsitter van Fertasa se tegniese komitee, het in reaksie op Mark se verwysing na bemestingstowwe gesê indien nie bewys kan word dat dié stowwe besoedeling veroorsaak nie, bly dit ’n bespiegeling. “Ons sal dit verwelkom as die spesifieke voedingstowwe en die hoeveelhede of konsentrasies bekend gemaak kan word. “Die Waternavorsingskommissie het reeds in die 1990’s onteenseglik bewys dat puntbronne…

Brucellose staan ook bekend as besmetlike misgeboorte of contagious abortion. Dit word deur die bakterie Brucella abortus bovis veroorsaak. Besmette koeie en dragtige verse bly gewoonlik permanente draers van die kiem en kan die siekte vir lang tydperke versprei. Die uier en baarmoeder is die belangrikste organe wat besmet word. In mense staan brucellose as Maltakoors of wisselkoors bekend. Wisselkoors word deur Brucella abortus bovis veroorsaak en Maltakoors deur Brucella melitensis, wat in bokke voorkom. Mense raak besmet deur een van die volgende: Die inneem van ongepasteuriseerde melk, roomys, botter en kaas wat besmet is. Die eet of hantering van besmette, rou of halfgaar vleis, biltong of vleisprodukte. Dié risiko is klein omdat die brucellosekiem nie van ’n droë, warm omgewing hou nie. Die aanraking en hantering van ’n besmette…

LIGGING Stellenbosch, Wes-Kaap MARTJIEMALAN Met haar stringetjie pêrels wat sy by haar ma, Teresa, geërf het byna altyd om haar nek, het Martjie Malan die Koekedoor-kombuis aan die brand gebak. Die Chanel-model, het die produksiespan haar genoem. Of dit nou goue skilferkors, smeltsagte makrolletjies of romerige bakkersvla is, dié selfopgeleide fyngebaksjef laat mense swymel met haar lekkernye – ook in haar koffiewinkel op Stellenbosch. Met Martjie se bakwenke sal dit met jou goed gaan in die kombuis! Vertel ons meer van jouself. Ek het in Pretoria grootgeword, maar woon al 12 jaar op Stellenbosch saam met my man, Christo, en kinders, Teresa (4) en Ockie (1 jaar en 8 maande). Ek was voorheen ’n onderwysers, maar het myself deur boeke, die televisie en webtuistes leer bak. Ek bak al my…

Yanmar is ’n internasionaal bekende handelsmerk en een van die grootste vervaardigers van dieselenjins ter wêreld. Yanmar-dieselenjins word deur Prodist vanuit Italië en Japan ingevoer en word ondersteun deur ’n landwye handelaarsnetwerk. Die lugverkoelde reeks L-enjins word gebruik in 4 kVA- en 6 kVA-kragopwekkers met elektriese aansitters, asook in 200 A/6 kVA-sweiser/kragopwekker-kombinasies. Die waterverkoelde reeks TNV-enjins word gebruik in kragopwekkers van 10 kVA tot 45 kVA met keuses wat elektriese aansitters tot klankdigte kaste insluit. Petrolaangedrewe Talon-kragopwekkers is ’n topverkoper en bekende handelsmerk in die landboumark. Die 6,5 kVA-eenheid word as standaard toegerus met ’n battery, elektriese en handaanskakelopsies en AVR (Automatic Voltage Regulator). Met uitstekende brandstofverbruik en lae onderhoudskoste word die eenheid gebruik in huishoudings, die landbou en nywerhede. Die 6,5 kVA-grootte is ideaal as bystandeenheid vir ’n gemiddelde…

Die duursame, ingevoerde handflitse en koplampies van NiteCore het bykans almal ’n vervangingswaarborg vir twee jaar en sal jou nie maklik in die steek laat nie. Die flitsligte in die NiteCorereeks voldoen almal aan die basiese vereiste om lig te werp in die donkerte, maar dit is hóé hierdie flitse lig maak wat indrukwekkend is. Met meer en beter lig kom ’n effens duurder prys, maar met flitsligmodelle wat aangepas is vir spesifieke gebruike, is dit die belegging werd. KIES DIE REGTE FLITS Om lig ver te skyn in ’n nou straal, is daar die modelle TM36 (1 100 m), TM16 (700 m) en MH40 (500 m). Gooi ’n wyer kol oor ’n lang afstand met die TM26 (445 m en 4 000 lumens) en die TM15 (460 m en…

DIE uiteenlopende uitsprake van die Regering wat grondhervorming betref, skep beleidsonsekerheid en ontmoedig investering in die landbousektor. Dit raak nie net landbou nie, maar ook die mynbousektor, het mnr. Johan Pienaar, adjunk- uitvoerende direkteur van Agri SA, op die SA Sybokhaarkwekersvereniging (SASKV) se kongres op Graaff-Reinet gesê. Pienaar het gesê oor werkerslone is groot onsekerheid omdat politici in dieselfde asem na ’n nasionale minimumloon en sektorale lone verwys. “Agri SA het saam met die Internasionale Arbeidsorganisasie ’n studie onderneem oor wat die posisie op plase in die land is en sal binnekort ’n verslag in dié verband bekend maak.” Ander belangrike sake waarmee Agri SA besig is, sluit in die administrasie vir die terugbetaling van die dieselrabat, die nulkoers rakende BTW wat die staat nie meer baie lus is om…

VERSKEIE vooraanstaande internasionale sprekers gaan vanjaar aan die Misstofvereniging van Suider-Afrika (Fertasa) se jaarlikse simposium oor grondvrugbaarheid en plantvoeding deelneem. Die simposium vind op 30 Julie by die WNNR in Pretoria plaas. Die tema is moderne neigings in grondvrugbaarheid en plantvoedsel. Dr. Richard Ferguson van die Universiteit van Nebraska in Amerika gaan praat oor salpetervorming en urease-stremmers om die doeltreffendheid van stikstofbemesting te verhoog. Dr. Catherine Watson van Agri-Food and Biosciences Institute in Noord-Ierland gaan stikstofen fosforverliese van weidings en potensiële verminderingstrategieë bespreek. NAVRAE: Me. Julie McLachlan, tel. 012 349 1450. Die program is op die webblad www.fertasa.co.za.…

DIE suikerrietbedryf gaan tans gebuk onder een van die ergste droogtes in jare. Een maatskappy, wat ’n dekade gelede besluit het om slegs in gebiede met besproeide suikerriet te belê, pluk nou die vrugte. TSB Suiker, wat nou as RCL Suiker bekend staan, het in Pongola in KwaZuluNatal en Malalane in Mpumalanga belê. Saam lewer dié gebiede suikerriet op ongeveer 60 000 ha onder besproeiing. Dit beslaan sowat 70% van alle suikerriet onder besproeiing in die land. Volgens mnr. Dawie van Rooy, uitvoerende hoof van landbou by RCL Suiker, lyk die oeste van RCLsuikerboere goed. “Mpumalanga het Desember verlede jaar en Februarie vanjaar normale tot bo normale reën gekry. Pongola het in dieselfde tydperk goeie reën gehad. Ál die damme het óf oorgeloop óf amper oorgeloop,” sê Van Rooy. Die…

BOERSEUN, N.KP, SKRYF: Manie, ek is ’n 28-jarige boer, 1,8 m, 82 kg, het swart hare en bruin oë. Ek het ’n sagte hart, is liefdevol, het goeie maniere en ’n mooi persoonlikheid. Ek behoort tot die NGK. Ek boer op ’n familieplaas, hou van jag, diere, kampeer en om saam met vriende en familie om ’n braaivleisvuurtjie te kuier. Ek hou ook daarvan om met die motorfiets op die plaas rond te ry en geniet 4x4-uitstappies. Ek verlang vroue, 25 tot 30, wat my sal aanvaar soos wat ek is. Die vrou wat ek verlang, moet hou van die natuur, die buitelewe en dit geniet om saam met my, my familie en vriende te wees. Sy moet goeie maniere en ’n mooi persoonlikheid hê. Sy moet lekker kos kan…

Soms is daar nie veel wat 'n mens aan 'n saak kan doen nie. Soos wanneer die vis nie byt nie. Want wat kan jy nou verander aan die yskoue Kaapse weer wanneer die sneeu al lekker dik op die Matroosberg lê? Tot hier aan die kus, net anderkant Bredasdorp, is daar ys op die kar se dak in die oggend. Geen regdenkende vis of mens hou van sulke gure toestande nie. Maar dis skoolvakansie, een van die min geleenthede om met jou laaities lyn nat te maak. Ons trotseer dus maar die koue en gaan gooi met witmossel en garnaal in die wit water van ’n paar sanderige sloepe. Maar die galjoen kry seker kouer as ons, en daar is nie eens ’n lastige sandhaai om aan die lyn…

GESAAIDES in sekere dele hou “verbasend goed” in die droogte wat vanjaar in die Wes-Kaap ondervind word. Oral sien boere egter uit na nóg reën. Mnr. Alwyn Dippenaar van die plaas Langkloof, Riebeek-Wes, sê die 13 mm reën wat hulle die naweek van 10 Julie gekry het, het ’n groot uitkoms gebied. “Teen hierdie tyd verlede jaar het ons 360 mm reën gekry. Vanjaar is dit 160 mm, maar ons kan tevrede wees met die koring, hawer en medics wat op die lande staan.” Hy sê wat hom opval, is hoe swak die kanola vanjaar ontkiem. Hy reken baie minder kanola is in die Swartland gesaai. Mnr. Willem Rossouw van die plaas The Rest by Eendekuil sê hy sou vanjaar 150 ha kanola geplant het, maar toe die reën so…

WAT BEHELS JOU NUWE WERK? Ek moet geleenthede identifiseer waar die bank kleinskaalse agribesighede kan ondersteun. Ek moet ook ’n oog hou oor ons swart ekonomiese bemagtigingsbedrywighede binne die landbou (agriBEE) om seker te maak ons voldoen aan die vereistes. En ek moet landboubeleid ontleed om te kyk wat die invloed daarvan op die landbou en die bank is. WAT WAS DIE REDE VIR JOU SKUIF? Dit was ’n aanbod en ’n baie goeie een. Ons almal sê die groei in die landbou gaan in Afrika lê en om te kan groei, is geld ’n vereiste. Ek dink dit is goed om op ’n plek soos dié te wees om te leer en te verstaan hoe beleggingsbesluite geneem word en hoe geleenthede vir groei en ontwikkeling geïdentifiseer word. IS DIT…

’N Protesgroep in Namibië dreig om van einde Julie af met volskaalse beslagleggings op grond in stedelike gebiede te begin. Die regering mobiliseer tans die weermag en polisie om dit af te weer. Die aksie staan bekend as die Regstellende Herposisioneringsveldtog (AR) en 31 Julie is D-dag vir dié optrede. Spanning het egter al verlede week begin oplaai toe meer as 300 mense in Goreangab aan die buitewyke van Windhoek probeer het om op grond beslag te lê. Volgens die koerant The Namibian is meer as honderd polisielede ontplooi om die mense te keer. Van hulle het gesê hulle wil net seker maak hulle kry betyds ’n stukkie grond voor die groot beslagleggings aan die einde van die maand begin. Die polisie het daarin geslaag om die skare uiteen te…

HOEWEL die plaaslike soja-oes waarskynlik vanjaar die miljoen ton-merk gaan oorskry, voorsien dit slegs in sowat 50% van die plaaslike vraag. Volgens dr. Erhard Briedenhann, uitvoerende hoof van MIDS, ’n maatskappy wat grondstowwe aan die veevoerbedryf verskaf, sal die bedryf nie binne die volgende 10 jaar in die vraag kan voorsien nie. “Hoewel die sojaverwerkingsvermoë in Suid-Afrika bykans 2,2 miljoen ton is, verwag ons om eers teen 2024 by 2 miljoen ton uit te kom. Om in die plaaslike vraag te voorsien soos dit nou is, sal ons ons sojaproduksie moet verdubbel. Dit sal op die gouste in 2024 kan gebeur,” sê Briedenhann. Die 12 sojaverwerkingsaanlegte in Suid-Afrika sukkel tans om winsgewend te funksioneer, juis omdat hul gesamentlike verwerkingsvermoë meer as dubbeld die plaaslike produksie is. “Dit maak ook nie…

DANKIE aan mnr. Peter Flack en dr. Gerhard Verdoorn wat ons wildboere aanmoedig om aan die debat oor ons wonderlike en unieke wildbedryf deel te neem. Dankie aan almal wat oor die wildbedryf dink en ’n mening lug. Hopelik bring my bydrae nóg meer duidelikheid. Ek meen as ek ’n klompie feite op die tafel sit, sal dié twee here, asook die lesers, jagters, wildboere en beleggers besef daar is wel ’n plek in Suid-Afrika vir ’n sterk wildbedryf en spesifiek kleurvariante, en dat dit hier is om te bly. WILDBEDRYF SE BYDRAE Eerstens ’n paar punte oor die opvatting wat ontstaan het dat Wildbedryf Suid-Afrika (WRSA) ’n skadelike organisasie is. Dié organisasie het al báie gedoen vir bewaring, werkskepping en transformasie. Die feite spreek vanself. Daar is sowat 20…

Pleks van nog kritiek op grondhervorming moet eerder gekyk word na oplossings wat die Regering se afhandeling van prosesse en sy suksessyfer behoort te verbeter. Die rede vir die stadige vordering met grondhervorming is grootliks omdat daar elke kort-kort ’n nuwe stel planne geformuleer word wat dikwels onuitvoerbaar en omslagtig is. Pleks daarvan moet die Regering eerder op die taak klem lê en prosesse, soos registrasie en die koördinering van finansiering, vinniger afhandel. Die afgelope jare se lesse met grondhervormingsinisiatiewe, soos toekennings vir die verkryging van en vestiging op grond (SLAG), die herverdeling van grond vir landbou-ontwikkeling (LRAD) en die Regering se strategie vir die verkryging van grond (PLAS), asook die beperkte sukses van die omvattende steunprogram vir die landbou (Casp) en Recap dui aan dat al dié programme dringende…

Hulle is groentjies in die graanbedryf, sê die broers Josef en Pieter Dreyer van Raka Boerdery naby Caledon. Hulle meen dit is maar geluk en die goeie raad van bure en landboukundiges wat gehelp het dat hulle verlede jaar meer as 2 ton kanola per hektaar geoes het. Josef sê hulle is nie eintlik saaiboere nie, maar toe daar drie jaar gelede grond 3 km van hul plaas af in die mark kom, het die familie – wat wyndruiwe kweek vir hul Raka-wynreeks – hul boerdery verder gediversifiseer. Hulle het die plaas op die pad tussen Stanford en Caledon in Februarie 2012 gekoop en moes redelik rondskarrel om ’n tweedehandse trekker, planter, platsnyer en stroper te koop om betyds te begin saai. Hulle het nie kontrakteurs oorweeg nie omdat hul…

Mnr. Pieter van der Walt is gebore op sy oupa se plaas, Somerset Noord, nie ver van waar hy nou op Wegdraai in Thabazimbi naby Sentrum woon nie. Toe hy omtrent ses jaar oud was, het sy pa, mnr. Tjaart van der Walt, geld geleen gekry om ’n stukkie grond naby Rooibokkraal te koop. Hy onthou hoe die eertydse minister van lande, mnr. J.G. Strijdom, wat later eerste minister geword het, sy pa gehelp het met ’n £1 000-Landraadlening om die 1 025 morg te koop teen 1% rente. Pieter onthou daar was baie blaargif op die grond. “Dit was moeilike jare. Ons was almal bestaansboere en brandarm. Donderdae het die spoorwegbus ons room kom haal. Met die room se geld het ons koffie, suiker, kragparaffien en materiaal vir klere…

Kos is deel van ons elke dag se leef, liefde en leed. Ons onthou nostalgies soos ons ouer raak die dae van weleer, toe oumas se kosbare hande ons om lang tafels gevoed het en toe ons eie ma’s vir ons kos met die liefde van haar hand voorberei het. Toe kos nog ’n seën was van tuin-geoeste groente en vleis van die veld, eie melk, room en botter. Onthoukos was ’n religie. Die kombuis ’n tabernakel vir die voorbereiding van die maaltye. ’n Vertrek wat jubel met kombuisgeluide. Die vertel van stories so saam met die knie van brood, die roer van die bonesop, die kerf van groenbone, die uitrol van skilferdeeg, die deel van die geheime van kos, die vertel van resepte wat jy geleer is van jouse…

Pa het op ’n plaas grootgeword en wou tog só graag boer. Hy het uiteindelik, toe ons vier kinders al tieners was, ’n kleinhoewe bekom waar ons vir ’n paar jaar gewoon het. Dit het nie goed gegaan met die boerdery nie; Pa moes ná ’n lang gesukkel die handdoek ingooi en ons is sak en pak weer terug dorp toe. Werkgeleenthede was skaars en hy het uiteindelik tydelik by ’n kroeg begin werk. Dis tragies om te dink wat ’n mens sal verkwansel as hy desperaat is vir ’n dop. Pa het gereeld met allerhande vreemde goeters by die huis aangekom. Hy het selfs ’n motor gekoop vir R60! Dit was 'n lang, blink, bloedrooi Pontiac Parisienne wat hy met moeite by ons hek ingeswaai het. Maar o, die…

DIE hoë vlak van invoer van melkprodukte het in Mei voortgeduur. Luidens die Melkprodusente-organisasie (MPO) se tydskrif Melkbulletin was die totale invoer in die eerste vyf maande van vanjaar 39 143 ton – 94% meer as in dieselfde tydperk verlede jaar. In Mei alleen is 10 876 ton melkprodukte ingevoer. Hoewel uitvoer in die tydperk 3,4% laer was, is Suid-Afrika steeds ’n netto uitvoerder sowel op grond van gewig as die melkekwivalente grondslag van wat uitgevoer is. Melkekwivalent is die hoeveelheid liter melk wat na raming in die vervaardiging van die betrokke produkte gebruik is. Uitvoer het invoer met 19 067 ton of 10,9 miljoen liter op ’n melkekwivalente grondslag oorskry. Luidens die MPO se Junie-verslag oor belangrike markaanduiders het ’n swakker rand Suid-Afrikaanse invoerpryse vanjaar teen die swakker internasionale…