Innholdsfortegnelse for 18 September 2025 i Landbouweekblad

Reënwolke dopgehou September “is die bank se maand in die wintergraanstreek”, en op die pas afgelope Swartlandskou het Jacques Bester, president van die skou, aan Landbouweekblad gesê hulle hoop op nog sowat 30-50 mm reën in die volgende maand of twee. “Ons het ’n pragtige oes met baie potensiaal op die lande, maar ons het nog reën nodig sodat dié potensiaal kan realiseer. Hier staan tans baie windpompies op die lande wat ’n klomp water trek, maar ons is vol hoop. Ons het ’n goeie oesjaar in die Swartland nodig ná vorige slegter jare, swak pryse vir koringboere en baie hoë insetkoste.” Die Suid-Kaap ervaar ook ernstige droogtetoestande en hoop op reën om hul oes deur te trek. Die Swartlandskou, die grootste landbouskou in die Wes- en Suid-Kaap, is van…

Om ’n Suid-Afrikaanse belastingbetaler te wees, is soos om jou grootbek, maar papdronk pêl van die kroeg af huis toe te probeer dra – uitputtend! ’n Mens kan net wonder hoe lank Jan Alleman in Suid-Afrika nog staande gaan bly onder die sware juk van ’n onbevoegde staat wat só besig is om sy belastingbetalers te melk dat hy nie tyd kry om die basiese funksies van ’n staat te vervul nie. Voorbeelde van die staat se onbeholpenheid is oral: Eskom, Transnet, misdaad, verdediging, staatshospitale . . . Terwyl die minister van elektrisiteit sy eie stert prys vir die lang lopie wat Suid-Afrika sedert Mei sonder beurtkrag geniet het, wys die statistiek dit het weinig met Eskom se doeltreffendheid te doen en meer met die groot aantal huishoudings en besighede…

’N MIDDELSLAG-entstofaanleg wat 150 000 tot 200 000 dosisse per jaar kan vervaardig, sal in Maart 2026 in bedryf kom. John Steenhuisen, minister van landbou, het onlangs dié aankondiging op ’n mediakonferensie in die parlement gemaak, waar terugvoering oor die uitbreking van bek-en-klouseer (BKS) gegee is. Volgens hom werk die Landbounavorsingsraad (LNR) reeds ’n geruime tyd aan die ontwikkeling van ’n plaaslike entstof. “Ek word soggens wakker en is bekommerd oor bek-en-klouseer en wat ons moet doen, en ek dink steeds daaraan wanneer ek saans gaan slaap . . . Dit is hoekom ons hierdie sessie aanbied om Suid-Afrika in te lig oor wat ons doen,” het hy gesê. Dipepeneneng Serage, waarnemende direkteur-generaal van die departement van landbou, het aangedui dat die koste van die entstofaanleg by die LNR sowat…

Boere moet kennis neem van die eienskappe wat raaigras so ’n aanpasbare en skadelike onkruid in wintergraangewasstelsels maak. Volgens dr. Charné Viljoen, dosent in onkruidwetenskap in die departement agronomie aan die Universiteit Stellenbosch (US), is die vier belangrikste eienskappe van raaigras wat vir graanboere probleme veroorsaak, kruisbestuiwing, vertraagde ontkieming, weerstand teen onkruiddoders, asook die feit dat raaigras net in groot getalle mededingend is. Kruisbestuiwing. Viljoen het op Graan SA se navorsingsdag op Moorreesburg gesê kruisbestuiwing, wat veroorsaak dat die nageslag van raaigrasplante al twee ouers se genetiese materiaal kan bevat, maak die plant se potensiaal vir aanpassing baie groter. ’n Morfologiese identifikasie wat dr. Mike Ferreira van die Wes-Kaapse departement van landbou en ander in 2015 in die Wes-Kaap gedoen het, het getoon dat net 50% van die raaigras in…

In die Overberg is ’n gemengde boerdery met skape, graan, kanola en peulplantweidings, tesame met velerlei strategieë vir plaagbestryding, die beste manier om al die eise wat die natuur en markte stel, te bowe te kom. Dreyer van Niekerk van Lemoenskop Plase by Caledon en sy oudste seun, JD, sê as jy doelgerig en intensief met graan en vee boer, vul die vertakkings mekaar aan. Al pas hulle meestal deurlopende gewasverbouing op hul beste grond toe, hou hulle die swakker kampe vir vee uit en beoog nie om ooit van hul diere ontslae te raak nie. “Jy moet met skape bóér, hulle nie net aanhou nie. Daar is ’n groot verskil tussen die twee. By my moet daar nooit ’n dier op die plaas wees wat nie produseer nie. “Die…

Volhoubare landbou is noodsaaklik in ’n wêreld wat ekologies beperkend is. Daarom moet Afrika sy beleide, innovasies en beleggings daarna rig. Dan sal ’n klimaatslim en veerkragtige landbousektor moontlik wees, het dr. John Steytler, ’n Namibiese ekonoom, op die jaarlikse boeredag van die Schneiderfamilie by Grootfontein gesê. Steytler was voorheen onder meer uitvoerende hoof van die Ontwikkelingsbank van Namibië, senior ekonoom van die Internasionale Monetêre Fonds, statistiek-generaal van Namibië en spesiale raadgewer oor ekonomiese sake vir wyle pres. Hage Geingob. Die internasionale ekonomie ondergaan groot veranderings weens klimaatsverandering, tegnologiese vooruitgang, handelsdinamika wat verskuif en verbruikersvoorkeure wat verander. Daarom moet die landbousektor aanpas om veerkragtig, produktief en verantwoordbaar te bly. Internasionaal word volhoubare landbou ál meer deur die volgende gekenmerk: ■ Klimaatslim tegnieke om veerkragtig te bly. ■ Tegnologiese integrasie, soos…

Die nuwe Isuzu D-MAX AT35-dubbelkajuitbakkie is nie jou oupa se plaasbakkie nie. Boerdery is egter ook nie meer wat dit in jou oupa se tyd was nie. Boere wil vandag ’n bakkie hê wat hard kan werk op die plaas, slegte terrein kan aandurf wanneer die weer onvoorspelbaar word en dorp toe kan ry vir sake. Dit moet steeds al die gerief en moderne tegnologie hê wat ’n mens vandag nodig het. Isuzu is nie nuut op Suid-Afrikaanse plase nie, maar het daarin geslaag om tred te hou met die tye, veral as ’n mens na die nuwe D-MAX AT 35 kyk. Enigeen wat al langer as ’n dekade boer, weet Isuzu het nie toevallig in die landboumark beland nie. Hierdie Japannese vervaardiger het in die 1980’s besef dat boere…

Klimaatsverandering is ’n werklikheid wat hoër temperature en meer uiterste toestande, soos droogtes, vloede en hittegolwe, tot gevolg sal hê, het prof. Michiel Scholtz, spesialisnavorser in diereproduksie aan die Landbounavorsingsraad (LNR) by Irene, gesê. Hy het op die jaarlikse vleisbeesskool op die Thabazimbiskou, aangebied deur die LNR en die Bosveld-Afrikaner-beesklub, gepraat. Die gevolg vir Suid-Afrika is ’n verwagte styging in gemiddelde temperature van 1,5 °C tot 2 °C teen 2065 aan die kus, en ’n styging van 3 °C in die ooste van Namibië en die weste van Botswana. Dit sal in die algemeen droër wees in Suider-Afrika, behalwe in die sentrale streek en die Oos-Kaap, waar dit natter sal wees. ’n Beduidende afname in reënval van meer as 40 mm per jaar word voorspel vir die oostelike dele van…

Omdat die meeste mikrokomponente vir veevoer ingevoer word, is doeltreffende bestuur van verskeping en voorraad noodsaaklik. Min mense besef dat ’n hand vol voer vir beeste, skape, hoenders of varke meer as 100 verskillende onverwerkte bestanddele kan bevat. Die grootste volume bestaan uit mielies, oliekoek en semels, maar die werklike doeltreffendheid van die voer lê in die bygevoegde mikrokomponente (minerale, aminosure, vitamiene en medikasie). Wanneer enige van die onverwerkte bestanddele kortkom, kan die hele vervaardigingsproses tot stilstand kom. Die meeste van hierdie bymiddels word ingevoer, hoofsaaklik uit China. Die verskeping daarvan kan negatief beïnvloed word deur: Weerstoestande. Hawedoeltreffendheid. Beskikbaarheid van spasie. Internasionale regulasies. Politieke onstuimigheid. Dit duur sowat 35 dae voor ’n houerskip van China in Durban aankom, maar dit kan tot 130 dae neem weens bogenoemde faktore. Dit beklemtoon…

Weer toutrekkampioene! Die Hoër Landbouskool Oakdale van Riversdal se 560 kg-toutrekspan is vir die vierde jaar agtereenvolgens wêreldkampioene. Die seuns, wat Suid-Afrika as die 560 kg-Protea-toutrekspan verteenwoordig het, het Chinese Taipei in die finale trek geklop. Die Oakdalers het spanne van Engeland, België, Skotland, Chinese Taipei, Wallis en Nederland met 2-0 geklop in hul opmars na die finale rondtes van die kampioenskappe by die Nottingham-universiteit in Engeland. Hulle het in vroeëre rondtes met Switserland gelykop getrek. – Amelia Genis Australië gaan sintetiese entstof teen bek-en-klouseer vervaardig Australië gaan binnekort een van ’n handjievol lande wees wat die eerste mRNA-entstof teen beken-klouseer (BKS) kan produseer. Die mRNA-entstof teen BKS is ’n sintetiese entstof wat vinniger geproduseer kan word as tradisionele entstowwe. Dit is ook veiliger omdat dit sonder die gebruik van…

DIE lang lopie wat Suid-Afrika sedert Mei sonder beurtkrag geniet, het weinig met Eskom se doeltreffendheid te doen en meer met die aantal huishoudings en ondernemings wat in hul eie opwekking van hernubare energie belê het, sê Nedbank in sy jongste Energy Tracker-verslag. Die verslag toon dat die vraag na elektrisiteit in wese afgeneem het en nou deurlopend onder die gemiddelde van die 2019-’21-boekjaar lê. In Julie vanjaar was die spitstydvraag 3,3% laer as in Julie verlede jaar, en 5,9% onder die gemiddelde voor die krisistydperk. Aan die aanbodkant het Eskom sy beplande instandhouding op sowat 12% van sy geïnstalleerde kapasiteit gehou, wat die energie-beskikbaarheidsfaktor (EAF) tot 59% in die eerste helfte van vanjaar opgestoot het. Tog het onbeplande onderbrekings steeds 28,6% van die geïnstalleerde kapasiteit opgeslurp. Registrasies vir kleinskaalse…

TERSIA MARSHALL, ’n lid van die provinsiale wetgewer en DA-woordvoerder oor landbou, landelike ontwikkeling, grond- en omgewingsake, het Mpumalanga se provinsiale regering gevra om alle werk by die aanleg te staak totdat ’n onafhanklike strukturele en nakomingsoudit gedoen is. Volgens haar is die aanleg, wat as versamel- en verpakkingspunt vir plaaslike boere bedoel was, ’n “gevaarlike monument van nalatigheid”. ’n Ingenieur wat in September 2024 verslag gedoen het oor die projek, het bevind dat die dakbalke direk in die sementwerk van die mure vasgeskroef is – ’n ernstige fout wat die struktuur onstabiel maak. Die fondamente is boonop sonder staalversterking gegiet, en bouplanne is nooit vooraf deur die Mkhondo-munisipaliteit goedgekeur nie. Tog is ’n tydelike okkupasiesertifikaat uitgereik en die departement het later nóg R32 miljoen bestee aan herstelwerk sonder behoorlike…

DIE jongste voorspelling van die Wêreld Meteorologiese Organisasie (WMO) oor die El Niño- en La Niña-verskynsels dui daarop dat ’n La Niña-stelsel vanaf September vanjaar kan begin voorkom. Volgens die organisasie se internasionale produksiesentrums vir seisoenale voorspellings is daar ’n 55%-kans dat die see-oppervlaktemperature in die ekwatoriale Stille Oseaan vanaf September tot November tot La Niña-vlakke sal afkoel. Daar is ’n 45%-kans vir die voorkoms van Enso- (El Niño- Suidelike Ossillasie) neutrale vlakke gedurende dieselfde tydperk. In die tydperk vanaf Oktober tot Desember neem die waarskynlikheid vir die voorkoms van La Niña-toestande met tot sowat 60% toe. Die kans vir die voorkoms van El Niño-toestande vanaf September tot Desember is uiters skraal, sê die WMO. Die reënvalvooruitsigte tot die einde van die jaar sal na verwagting ooreenstem met wat tipies…

Vertel meer oor jouself? Ek konsentreer daarop om iets vir die samelewing te beteken. Op elke plek waar ek nog gewerk het, het ek ’n impak gemaak. Dit is in my menswees. Ek doen alles vinnig. Ek werk, dink (soms vinniger as wat my mond kan byhou), praat en loop vinnig. Ek en die minister het dit gemeen en dis een van die redes hoekom ons goed saamwerk – ons hou albei daarvan om vinnig te dink, te werk en selfs te stap. Ek hou niks van vergaderings nie. Vergaderings is nie vir my werk nie, die werk is wat gebeur voor of ná vergaderings. Een van die redes hoekom ek goed in my loopbaan vaar, is omdat ek vroeg reeds geleer het dat tydsbestuur kernbelangrik is. Ek ontvang gereeld…

Van die kleinste dorpie se enigste winkel tot gesofistikeerde finansiële dienste – OVK bewys dat die koöperatiewe gees steeds die ruggraat van die platteland vorm. OVK Bedryf Bpk. se hoofkantoor is op Ladybrand en die onderneming dek ’n baie wye gebied in dele van die Vrystaat, die Noord-Kaap en die Oos-Kaap. Hy het mettertyd ontwikkel uit verskeie kleiner koöperasies in die bedieningsgebied. In OVK se jongste verslagjaar word sy omset op R12,5 miljard verklaar. Dit is ’n effense daling vanaf die vorige jaar en is ’n weerspieëling van die moeilike landboutoestande wat in 2024 geheers het. Nogtans het die onderneming se netto wins ’n nuwe hoogtepunt van R329,5 miljoen bereik voor inagneming van die lojaliteitskorting van R55 miljoen. Die onderneming konsentreer daarop om insette teen mededingende pryse aan kliënte, hoofsaaklik…

REGULATORIESE aansoeke is vir die eerste keer in meer as drie dekades aan die gang in groot markte vir Bayer se eerste onkruiddoder met ’n nuwe werkingsmeganisme. Die eerste bekendstelling word in 2028 in Brasilië verwag. Icafolin bied ’n nuwe hulpmiddel teen onkruiddoderbestande onkruid en ondersteun volhoubare landboupraktyke deur geenbewerking- en verminderde-bewerkingstelsels moontlik te maak. Die onkruiddoder is ontwikkel vir gebruik op oeste soos sojabone, grane, peulplante en oliesaadgewasse, asook kernvrugte, steenvrugte, neute, druiwe en sitrus. Dit is nie bedoel om glifosaat heeltemal te vervang nie. In plaas daarvan beskou Bayer Icafolin eerder as ’n aanvullende hulpmiddel om onkruidweerstandigheid te bestuur en die afhanklikheid van ’n enkele aktiewe bestanddeel te verminder. Dit word as ’n baanbreker-produk beskou omdat dit ’n nuwe oplossing teen onkruidweerstandigheid bied. Dit behoort aan ’n heeltemal…

Om volhoubaarder te boer, is Goedgeleë Boerdery nou die tweede melkery in Suid-Afrika wat melkrobotte inspan om sy meer as 360 koeie outomaties te melk. Dertig studente aan die Elsenburg-landboukollege het onlangs ’n opvoedkundige toer na dié plaas van die Human-familie by Protem, sowat 35 km van Bredasdorp, meegemaak vir ’n demonstrasie van dié innoverende tegnologie. Volgens Charné Dry, hoofrekenmeester van GEA Africa: Farm Technology Division, wat die stelsel geïnstalleer het, was die doel om te wys hoe daar volhoubaar in ’n melkboerdery geboer kan word, om die tegnologie in aksie te sien en om jong landboukundiges te bemagtig. Melkrobotte in SA Die wêreld se eerste melkrobot is in 1992 op ’n plaas in Nederland geïnstalleer. ’n Onlangse opname het getoon dat 50 000 melkerye oor die wêreld heen reeds…

Vloede in die Overberg, wat deesdae ál meer gereeld voorkom, lei tot verskillende soorte skade. Kwaai donderstorms, en baie aanhoudende reën en vloedwater beskadig veral heiningdrade waar dit oor strome of kanale span. Die dele wat nie geanker is nie, word dikwels platgespoel deur die vinnig vloeiende water. Na twee hewige vloede in 2023 en 2024 was dit ’n geskarrel op André Christie-Smith se plaas, Kleiheuwel – wat tussen Bredasdorp en Struisbaai geleë is – om kampheinings in laagtes te herstel voor die skape weer in die kampe kon loop. Hoewel André se plaas nie so heuwelagtig is soos die Rûens-gedeeltes van die Bredasdorp-Napier-omgewing nie, is daar heelwat slote en kanale vir afvoerwater. Sy plaas was deel van die grond wat lank van die buitewêreld afgesny is. Synde André ’n…

Klein mieliestropers draf die hektare kaf Nie alle boere plant soveel graan dat dit ’n reusestroper regverdig nie. Laasgenoemde is ook nie noodwendig bekostigbaar vir kleiner boere nie. ABC Hansen van Pretoria het twee mieliestropers op die oesdag ten toon gestel: ’n Eenry- en tweery- Combinestroper wat deur ’n trekker aangedryf word. Volgens Marion van Niekerk van dié maatskappy haak die stropers agteraan die driepunthyser en aan die bout voor aan die trekker vas om een of twee rye mielies te kan oes. Daarmee kan ’n hele paar hektare mielies per dag kafgedraf word. Dié werktuie word uit Brasilië ingevoer. PRYS: Onderskeidelik sowat R398 000 en R530 000. NAVRAE: 082 301 2132 Finse werktuig sal vir jou ’n klip uit die pad rol Dit is ’n uiters tydrowende en arbeidsintensiewe…

Die somerseisoen bied ’n gulde geleentheid om jou plaas se voervloei en winsgewendheid te verhoog. Hoewel baie boere hul somergewasse met sorg kies, word die volle potensiaal dikwels deur onvoldoende bestuur van die aanplantings gekortwiek. Bargrazer-voersorghum het die vermoë om hoë opbrengste, goeie hergroei en gehalte te lewer, maar verg goeie bestuur. Plant voersorghum op goed gedreineerde grond. Beweiding van voersorghum moet eers geskied wanneer die plante sowat 90-100 cm hoog is. Dit kan ook die risiko van blousuurvergiftiging verlaag. Vermy beweiding op voersorghum wat deur enige stremmingstydperk, soos te veel of te min water, gegaan het. Tydens die hersteltydperk van die plante is blousuurvergiftiging ’n wesenlike gevaar. Dit duur gewoonlik sowat vyf dae vir voersorghum om te herstel. Daarna kan diere weer op die weiding toegelaat word. Vinniger hergroei…

Plaasskuld groei stadiger, boere ‘versigtiger’ BOERE se behoefte daaraan om geld te leen, neem stadiger toe. Die groeikoers van die totale bedrag geld wat boere verlede jaar by handelsbanke geleen het, is volgens syfers van die Bankvereniging van Suid-Afrika (Basa) besig om af te plat. Loffie Brandt, hoof van verkoopsbemagtiging by Absa Agribesigheid, het op AgriCulture Gauteng se jaarkongres in Muldersdrift gesê hoewel landbouskuld steeds toeneem, is dit teen ’n stadiger koers as tevore. Die departement van landbou se syfers oor plaasskuld bevestig die verstadiging in groei. Brandt het die stadiger groeikoers daaraan toegeskryf dat boere in die algemeen die afgelope paar jaar meer wins gemaak het en daarom nie meer tot dieselfde mate geld leen nie. Wanneer ’n mens die verandering in bruto waarde van landbouproduksie oor jare heen…

WENBRIEF Regters moet waak teen subjektiewe uitlatings Die nou reeds bekende Orighstad-moorde is suksesvol in die rondgaande hof in Polokwane afgehandel. ’n Bejaarde man en vrou is in hul onderskeie wonings op ’n plaas wreedaardig aangeval en vermoor, en hul liggame is aan die brand gesteek. Die man het nog geleef toe hy verbrand is. Ek het die verhoor in die media gevolg. Wat my opgeval het, is dat die regter deurentyd tydens die verhoor kriewelrig opgetree het. Hy wou van die ondersoekbeampte weet waarom hy die beskuldigde in die middernagtelike ure in ’n township in die Oos-Rand in hegtenis geneem het. Dit is ’n vreemde soort vraag. Wat my heeltemal dwars in die krop steek, is die regter se opmerking dat hierdie moorde nie ’n plaasaanval was nie en…

Geen twee seisoene is ooit dieselfde nie. In een jaar daag die reën betyds op, en die volgende jaar veroorsaak laat ryp enorme skade. ’n Pomp breek, markte daal oornag of ’n veldbrand breek op ’n droë namiddag uit. Boerdery was nog nooit voorspelbaar nie. Jy het al meer as veranderende seisoene deurleef: nimmereindigende droogtes, stygende dieselpryse wat jou winsmarge in die rooi druk, markte wat onstuimiger as ’n somerstorm is . . . Maar steeds hou jy aan boer. Wat jy opgebou het, is meer as net grond en lewende hawe. Dis ’n lewenswyse, ’n huishouding en dít wat vir die volgende geslag nagelaat word. Dit is ’n nalatenskap. Dit verdien dekking wat dít wat dit werklik verg om te boer, in ag neem. Waarom aanpasbaarheid saak maak Elke…

Destyds, nog voor Angus McIntosh die eerste bees op Spier laat wei het, het die legendariese wynmaker Jan Boland Coetzee hom gewaarsku: “Jy weet natuurlik Spier het die k@kste grond op Stellenbosch.” Jare se tabakboerdery en blootstelling aan metielbromied het die grond “gemyn soos jy nie kan glo nie”, maar vandag, ’n dekade en ’n half later, is daardie einste grond wat Jan Boland destyds so reguit laat praat het, ’n baanbrekersukses wat koolstofboerdery wêreldwyd betref. Farmer Angus, soos Angus se boerdery bekend staan, en sy span van 38 werknemers is pas vir die vierde keer uitbetaal vir die koolstof wat hulle in die grond vasgelê het. Die altesaam R1,3 miljoen, waarvan die helfte direk aan die plaaswerkers uitgekeer is, is ook verreweg die meeste wat hulle nóg in ’n…

Betroubaar, duursaam, prakties ... byna soos ’n Cruiser-bakkie. Só het MP de Jager die Cessna Caravan by Landbouweekblad se Vliegtuig vir ’n boer-geleentheid op die wildplase Witgat en Onrus by Thabazimbi in Limpopo beskryf. “Hy gaan jou beslis in die lug kry en weer veilig op grond besorg,” sê MP, wat buite Cornelia in die Vrystaat boer. Bogenoemde is ’n baie goeie beskrywing van een van die staatmakers onder enkelenjin-vliegtuie. Die ontwikkeling van die Cessna 208 Caravan het in 1981 in Amerika begin en die eerste prototipe het in 1982 gevlieg. Oor die dekades heen het hy homself bewys as veelsydig, duursaam, betroubaar en met lae onderhoudskoste – alles waarvan ’n boer hou. Die storie van die Cessna Caravan in Suid-Afrika gaan terug na 1988 toe die lugmag van hulle…

’n Goeie uier aan ’n koei is onontbeerlik vir goeie produksie, want daarsonder kan ’n vleisbees nie produktief wees nie en die boer kan nie volhoubaar boer nie, sê PJ Budler, bekende internasionale beesbeoordelaar. Hy was voorheen van Suid-Afrika, waar hy met Herefords geboer het, maar het ’n paar jaar gelede na Texas, Amerika, geëmigreer. Hy het kommentaar gelewer oor ’n nuwe neiging op skoue in Namibië waar koei-en-kalfklasse (of soos hy dit noem, uier-en-kalf-klasse) aangebied word, met die kalf wat saam met die moeder in die beoordelaarsring is. Die gedagte dat ’n koei met ’n kalf langs haar beoordeel behoort te word, kom van Rudi Lemcke, beesboer van Ghanzi in Botswana. Sy strewe na vrugbaarheid in sy boerdery met ses rasse spruit uit lesse wat hy geleer het toe…

Die nege Wes-Kaapse landbouverenigings wat vanjaar ’n eeu of ouer is, se gesamentlike jare diens aan die landbou kom op 998 te staan. Volgens Agri Wes-Kaap se navorsing is die eerste boerevereniging, Groote Post, in 1807 gestig. “Soos ons verstaan, het dit tot stand gekom oor wynaksyns. Boere het besef hulle moet saamstaan en die probleem as groep aanpak,” het Jannie Strydom, uitvoerende hoof van Agri Wes-Kaap, op die organisasie se jaarkongres gesê. Vier van die verenigings wat vereer is, het in 1925 tot stand gekom, terwyl die oudste een reeds in 1883 gevestig is. “Dit is ’n voorreg om deel te kan wees van so struktuur. Dit is ook ’n bewys van hoe diepgewortel die landbou in die Wes-Kaap is. Die georganiseerde landbou is nie ’n struktuur wat vandag…

In ons kontrei is ’n magdom Gawies. Die geskiedenis wil dit hê dat die oorspronklike stamvader van dié vertakking van die Malans hom in die laat negentiende eeu hier kom vestig het, om en by 1882. Toe nog die destydse Kaapkolonie. Later, as vooruitstrewende boer met ’n toekomsvisie, het hy ’n stuk grond afgestaan sodat die dorp Malansrus geproklameer kon word. Hy het voorsien dat as daar eers ’n kerk, skool en staatsdienste tot stand gekom het, dit weer tot die totstandkoming van besighede sou lei. Só sou Malansrus kon uitbrei en die hele boerderygemeenskap daarby baat vind. Dit sou ook die Malan-naam verewig, want daar sou beslis ook besighede vestig soos Malan’s Hardeware of Malan’s Algemene Handelaar. Hy het dan ook weliswaar gesorg dat van sy nasate dié tipe…