Innholdsfortegnelse for 9 February 2023 i Landbouweekblad

Anderkant die reënboog Dit was weer ’n senutergende besigheid. ’n Paar snikhete weke het alles op saaiplase laat verwelk en op plekke is dit katastrofies vererger deur beurtkrag. Boerepelle wat op droëland in die Oos-Vrystaat boer, het skoon angstig begin klink oor die week of wat wat hulle oeste nog sou kon uithou voor daar groot skade was. Toe reën uiteindelik kom, bieg een verlig teenoor my: “Ja nee, kyk, ’n mielie is nou wragtig omtrent twee weke taaier as ’n boer!” Daardie vasbyt is deesdae oral. Beurtkrag kry almal onder. Die skade verskil net. Daarom konsentreer ’n mens maar net op die dinge hier voor jou — nie té wyd na die kante kyk nie, of jy kan moedeloos raak. En dít help net mooi niemand nie! Vra maar…

Boere van Koster kan maar die leë sigaretdosies weggooi en hoef hulle nie meer te kwel oor wanneer die volgende paaiement op die trekker of stroper betaal moet word nie. Alles wat met finansies te doen het — van die kleinste transaksie tot die voltooiing van die inkomstebelastingvorm — word nou teen ’n klein vergoeding deur die koöperasie op dié dorp se span kundiges gedoen. Hierdie koöperasie het die voortou geneem met ’n omvattende finansiële bestuursdiens aan sy lede. ’n Gerekenariseerde rekordhoudingstelsel is ingestel, met terminale by depots, handelsafdelings, silo’s, ens. sodat fisieke boekhouding feitlik heeltemal uitgeskakel is en die boer haas geen boekwerk meer hoef te doen nie. Elke transaksie wat die lid met die koöperasie sluit, word nou outomaties op die lid se finansiële verslae aangetoon. Daarmee val…

’N VORM van subsidies vir boere wat hul eie krag wil opwek, is een van die ingrypings wat ondersoek word om beurtkrag se impak op die landbou te verlig. Mnr. Wandile Sihlobo, ekonoom van die landbousakekamer Agbiz, sê die taakspan wat me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, aangestel het om oplossings vir die beurtkragkrisis te vind, kyk of ’n subsidie of gemengde finansiering moontlik sal wees. Hy het op ’n Nedbankgespreksessie oor landbouvooruitsigte gesê die departement gaan kyk of daar geld beskikbaar is in sy eie begroting waarmee boere wat dit wil doen, gesubsidieer kan word. Dit is egter onseker hoeveel geld beskikbaar sou wees, aangesien geld in die begroting reeds vir ander gebruike toegewys is. Sihlobo sê daar word besef dat die sektor reeds sowat…

MIELIES wat vroeg in die seisoen geplant is, het nou dringend reën nodig. Die weke tot 9 Februarie sal deurslaggewend vir vanjaar se oeste wees. Die droë en warm Januarie volg op ’n voorseisoen waar die lande met tye só deurdrenk was van die reën dat die trekkers vasgeval het. “November 2022 was die derde natste maand in 116 jaar hier by ons,” sê mnr. Danie Minnaar van die distrik Kroonstad. Die reënval in Januarie was met druktyd egter nog net 2 mm. “As dit nie verder reën voor die einde van die maand nie, sal dit die droogste Januarie in 116 jaar wees. Terloops, die droogste was 11 mm in 1960, en in 1992 het ons 13 mm in Januarie aangeteken.” BESTUIWINGSFASE Minnaar het nie laat aanplantings van sonneblom…

MNR. CAREL VAN DER MERWE, ’n Noord-Kaapse boer van Van Wyksvlei, het in sy jare lange regstryd teen die Land Bank vir die soveelste keer pak gekry toe die appèlhof op 20 Januarie sy aansoeke om verlof tot appèl teen hooggeregshofuitsprake van die hand gewys het. Van der Merwe, wat op 80 000 ha boer, is in ’n ingewikkelde likwidasiegeding met die Land Bank betrokke oor R80 miljoen wat hy die bank skuld. Die bank, wat 95% van sy skuld hou, het in hofsittings aangevoer Van der Merwe het sedert 2018 nog nie ’n sent terugbetaal nie. Die skuld neem maandeliks met meer as ’n halfmiljoen rand toe. Boonop het mnr. Johan Victor, sy prokureur, hom op 23 Januarie van die saak onttrek. Volgens Van der Merwe is dit nie…

WEENS beurtkrag is 12 miljoen bevrugte eiers eerder vernietig as om dit in broeihuise te plaas, sê mnr. Chris Schutte, uitvoerende hoof van Astral Foods, ’n geïntegreerde pluimveeprodusent en Suid-Afrika se grootste hoendervleisprodusent. Dit is omdat die maatskappy weens beurtkrag nie betyds kan slag nie. Inkorting op produksie behoort volgens hom een of ander tyd ’n vakuum in die mark te laat ontstaan. “Met aanhoudende fase 5-en fase 6-beurtkrag, en met gevaarligte wat flikker dat fase 7-en fase 8-beurtkrag ingestel kan word, sal daar ’n tekort aan hoendervleis en voedsel in die algemeen wees,” sê Schutte. “Ons kan die voedsel bloot nie verwerk kry nie. Dit laat ’n mens na die produksielyn kyk. As jy nie kan slag nie, hoekom moet jy die kuikens plaas, as jy die hoendervleis teen…

Rossouw sê die eerste stap is om jou finansiële vennote – bank en ander finansiers – so gou as moontlik om bymekaar te kry en proaktief moontlike kontantvloeiafwykings te bespreek en saam planne te maak. Dit kan beteken dat krediteure hul betalingstydperke moet verleng en finansiers hul geriewe herstruktureer, maar dit kan ook implikasies ingevolge die Kredietwet inhou. Dit is natuurlik ook belangrik om te kyk na moontlike behoeftes wat oor die volgende twee tot drie jaar kan ontstaan met inagneming van verwagte produksies en produktepryse. Vra jouself af of jou onderneming in die groeifase is, en kyk ook na jou kapitale besteding (Capex) en beperk dit indien enigsins moontlik. Rossouw sê oor die algemeen is produsente se bestuur van insette baie goed en word baie reeds gedoen om insetkoste…

“EK sal eerder ’n eis voorkom as om een uit te betaal.” Só het mnr. Themba Sibiya, strategiebestuurder by Sasria, gesê op ’n Agbiz-werksessie oor die herlewing van die platteland. Sasria is ’n maatskappy in staatsbesit wat ná die 1976-Soweto-opstande gevorm is. Dit betaal eise uit vir skade weens opstande, stakings, terrorisme en openbare wanorde. Die eise wat die maatskappy ná die oproer van Julie 2021 in KwaZulu-Natal moet betaal, beloop sowat R39 miljard en 95% daarvan is afgehandel. Sonder ’n spesiale kapitaalinspuiting van R22 miljard deur die nasionale tesourie sou die uitbetalings onmoontlik gewees het. Die gebeure het buitelandse herversekeraars nou meer katvoet vir Suid-Afrika gemaak, veral ná hulle ook groot eise weens die oorlog in Oekraïne moes uitbetaal. In die 2021-’22-boekjaar het Sasria se premie vir 100%-dekking vir…

Sedert Brasilië verlede jaar begin het om ’n droogtebestande geneties gemodifiseerde (GM) koringkultivar te toets, het dit ook begin om deur regulatoriese hoepels in ander Suid-Amerikaanse lande, Australië en Amerika te spring. Mnr. Corné Botha, hoof van toegepaste ekonomie en lededienste by Graan SA, het in Januarie op ’n Graan SA-streekvergadering gesê Suid-Afrika het kommoditeitsklaring vir die HB4-geen gekry het. Teen druktyd was dit nie duidelik wat dít vir die koringbedryf inhou nie. Luidens ’n artikel in November op die webblad van World Grain, ’n saketydskrif vir graan, meel en voer, lê dit ook koolstof vas waar dit met geenbewerking in wisselbou met soja geplant word. Bioceres, die Argentynse maatskapy wat die koring ontwikkel het, sê HB4-droogteverdraagsaamheidstegnologie help om koringopbrengs met gemiddeld 20% in droë toestande te verhoog. Argentinië het…

WIND rig maklik kosmetiese skade aan klein, onvolwasse mandaryne in die Wes-Kaap aan, maar beïnvloed selde die eetgehalte daarvan. “Dit beïnvloed meestal nie die opbrengs en produksie van sitrusbome noemenswaardig binne ’n boord wat omring is met windskerms nie,” sê mnr. Heinrich Geldenhuys, ’n junior navorser by Citrus Research International (CRI). Hy het onlangs sy MSc-graad in hortologie aan die Universiteit Stellenbosch voltooi oor windlanings en ander metodes wat sitrusboorde teen windskade kan beskerm. Van sy bevindings is in die vaktydskrif Erwerbs-Obstbau gepubliseer. In die Wes-Kaap kom tot 87% van windskade voor wanneer die suidoostelike wind van Oktober tot Desember waai. Dit val saam met die eerste 12 weke van vrugset. Geldenhuys het bevind dat windskerms nie eenvormige beskerming oor ’n hele boord bied nie. Die hoogte van die windskerm,…

Mnre. Neels en Kobus Eksteen Watter tegnologie is onmisbaar in jul boerdery? Ons selfstuur-gifspuit, want onkruidbekamping en daardeur vogbewaring is in enige saaiboerdery die belangrikste boerderypraktyk. Wat is die beste raad wat julle al gekry het? Om ons plantrigting te verander sodat oortollige water uit elke spoor kan vloei, terwyl die wind dan ook dwars oor die rye waai. Wat is die grootste boerderyfout wat julle begaan het? In die begindae van Safex toe die bemarking van graan verander het, het ons opsies uitgeoefen. Die mark het toe egter vinnig gedraai en ongelukkig het ons aan die kortste ent getrek. Wie was jul mentors? Natuurlik ons pa, Fanie. Hy het sy grond geken en het sy werkswyse aangepas waar die grond sanderiger of sterker was. Die Hoopstad-boere is ook altyd…

ReStore-korrelmisstof is ’n kombinasie van biokoolstof van indringerplante en hoendermisafval van ’n vryloophoenderplaas. Om die biokoolstof te maak, word indringerplante teen 500-700 °C “veras”, waarna dit saam met afval van hoenderplase by Grabouw teen 60-70 °C tot korrels verwerk word. “Een van die groot kwessies in die Overberg is dat ons sowat 120 miljoen ton indringerplante het. Dis die geskatte hoeveelheid indringers,” sê mnr. Kobus Stoop wat tegniese navrae hanteer by die maatskappy Senfore, wat ReStore vervaardig. “Dit is meestal portjackson, mirtebome, hakea, bloekom, rooikrans en hier en daar dennebome.” Die maatskappy kry die hout op plase in die omgewing en koop dikwels by boere wat besig is om grond skoon te maak waar hulle wil plant. Daar word seker gemaak die bome word nie net afgesny nie, maar ’n…

Geldbeplanning Nog nooit, in elk geval nie so lank as wat ek kan onthou, het Suid-Afrikaners ’n nuwe jaar so mismoedig en gefrustreerd binnegegaan nie. Kyk, dit is reeds ’n reuse-aanpassing om die hele skoonfamilie oor die vakansie in jou huis te hê, maar om dit boonop tydens fase 6-beurtkrag te moet doen, het baie van ons warm onder die kraag gelaat. Letterlik en figuurlik. Om alles te kroon, moes ons in Januarie hoor dat hierdie situasie ons werklikheid vir die volgende twee jaar gaan wees. Nie dat enigiemand in alle eerlikheid regtig verbaas is nie. Vir nou konsentreer baie van ons daarop om die dag te oorleef. Om egter jou langtermyn- en aftreebeplanning agterweë te laat, kan skadeliker wees as om nou nie sonpanele op te sit nie. Daar…

KLAM MURE IETS VAN DIE VERLEDE Die hoofoorsaak dat verf afskilfer en pleister afdop, is vog wat in die muur vasgevang word. Kundiges se raad is om die pleister weg te stroop en die oorspronklike laag te vervang. Dit kan ’n groot, duur en onooglike taak wees. Damp-Vent-proppe is ’n makliker en goedkoper manier om skade weens klammigheid te vertraag en om te keer dat dié probleem handuit ruk. Boonop hoef jy nie die muur weer te pleister en te verf nie. Damp-Vent-proppe is geskik vir gebruik binne en buite en vir enkel- en dubbelmure. Die proppe word in gate geplaas wat strategies in ’n muur geboor word op die aangeduide hoogte vanaf die grond of vloer en op die aanbevole afstand van mekaar af. Vog in die muur verdamp…

LIGGING STAMPRIET, NAMIBIË OPPERSTE KAMPIOENE 1 Kampioenooi, ’n Dorper. Eienaar: Mnr. Phillip Strauss (links, +264 81 127 0851), Phillip Strauss Dorpers, Karasburg. Hanteerder: Mnr. Willem Matroos. 2 Reserwekampioenooi, ’n Van Rooy. Eienaar: Mnr. Wallace Tromp (links, +264 81 144 3355), Uhlenhorst. Hanteerder:Mnr. Frances Nagob. 3 Kampioenram, ’n Dorper. Eienaar: Mnr. Phillip Strauss (links), Phillip Strauss Dorpers, Karasburg. Hanteerder: Mnr. Willem Matroos. 4 Reserwekampioenram, ’n Van Rooy. Eienaar: Mnr. Jimmy O’Kennedy (links, +264 81 149 0006), Kennedy Van Rooys, Stampriet. Hanteerder: Mnr. Michael Masela. VAN ROOY 5 Junior en grootkampioenooi. Eienaar: Mnr. Wallace Tromp (links), Wallace Tromp Van Rooys, Uhlenhorst. Hanteerder: Mnr. Ivo Swartbooi. 6 Reserwe junior kampioenooi. Eienaar: Mnr. Jimmy O’Kennedy (links), Kennedy Van Rooys, Stampriet. Hanteerder:Mnr. Michael Masela. 7 Junior en reserwegrootkampioenram. Eienaar: Mnr. Wallace Tromp (links) met sy…

Daar is kwalik ’n beter ligging as dié van die Creationwynlandgoed, tussen die lowergroen heuwels van die Hemel-en-Aardevallei, vir ’n landgoedrestaurant wat daarop gerig is om gaste ’n onvergeetlike sintuiglike ervaring te bied. Creation se somerspyskaart, Breathe, is ontwikkel om gaste intens bewus te maak van reuk, aanraking, sig, klank en smaak; dat ’n kos-en-wynervaring soveel meer is as net iets wat jy proe – dit is multi-sensories. Dit begin reeds wanneer jy uit jou motor klim en deur ’n geurige fynbospaadjie loop tot by die restaurant se ingang, waar jy ingewag word met ’n glas verfrissende Creation Viognier. INNOVERING EN INKLUSIWITEIT Die Creation-somerspyskaart is vars en lig met geregte soos ’n canapé met mojito, gazpacho en edamameboon-en-blaarslaai, gekomplementeer met ’n glas Creation Sauvignon Blanc. Dit word gevolg deur ’n…

Ek het my pen op papier gesit so min of meer vyf minute nadat ek die tyding gekry het. Dit help nogal om die gemoed so ’n bietjie rustiger te kry. “Oesie is ’n paar minute gelede dood,” het die telefoonboodskap by ons uitgekom. So ’n paar dae gelede was ons nog saam op die plaas. Oesie was nie sprankelend soos altyd nie, maar darem ook nie opvallend siek nie. “Olik” is miskien die beter woord om sy toestand aan te dui. En nou is Oesie dood – onverwags en skielik. Miskien moet ’n mens bly wees as jyself of een van jou dierbares só kan gaan. Nogtans bly dit ’n slegte gevoel, want die gemis, die leë plek, kan mos nie weggesteek word nie. Maar van wie praat ek…

Grondpryse in al die distrikte in Gauteng het in die twaalf maande van verlede Januarie tot verlede Desember gestyg, terwyl dit by 41% in Limpopo en by 23% van die distrikte in KwaZulu-Natal gestyg het. In die tabel is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die drie provinsies vir die betrokke tydperk. Altesaam 545 ooreenkomste is in 12 distrikte in Limpopo gesluit. Dit het 185 432 ha teen R3,058 miljard behels. Pryse by Musina het met 21,4% gedaal, terwyl dit by Usutu met 12,1% gestyg het. In Gauteng was daar 559 transaksies wat 62 617 ha teen R3,965 miljard behels het. Pryse by Carletonville het met 22,6% gestyg. Altesaam 346 transaksies is in 13 distrikte in KwaZulu-Natal gesluit. Dit het 122 111 ha teen R2,698 miljard behels.…

DORMER Dormers het in 2022 stewige pryse op veilings onder die beskerming van die Dormerskaaptelersgenootskap van Suid-Afrika behaal. Selfs veilings wat aan bek-en-klouseerbeperkings in die sentrale binneland onderhewig was, het uitskieterpryse opgelewer. Van die Suid-Afrikaanse rekordpryse is in September op ’n veiling van drie Vrystaatse Dormertelers oortref. Mnr. Johan Barnard van die Johanristoetery by Lindley se ram Spiekeries is vir R510 000 aan mnr. Johnny Forbes van Vredesig by Darling in die Wes-Kaap verkoop. Johanri se ram Sniper, die naasduurste ram op die veiling, het R200 000 behaal. Gemiddelde pryse vir vroulike diere was soos volg: R21 733 vir nie-dragtige stoetooie, R19 500 vir dragtige stoetooie, R6 500 vir dragtige kommersiële ooie (met tweelinge geskandeer), R5 412 vir dragtige kommersiële ooie, R3 690 vir kommersiële ooie gereed vir ramme, en…

BOEREDAE 11 FEBRUARIE: Drakensbergerbeestelersgenootskap: Vrystaatstudiegroep. Vrede. 051 410 0974. 22 FEBRUARIE: Charolaisboeredag, Vryburg-skouterrein. June Wiid, 051 410 0953; june@stemma.co.za 14 MAART: Inligtingsdag oor optimale vleisbeesproduksie. Huntersvlei, Viljoenskroon. Claire Evans-Anderson, 082 805 5688; claire@re.co.za; www.re.co.za 23 APRIL: Drakensbergerbeestelersgenootskap: Suidelike Hoëveld-studiegroep. Piet de Villiers, 073 143 3985. SKOUE 8-11 FEBRUARIE: Heidelberg (Wes-Kaap). Sarah Koch, 082 725 4091; sarahs.val@gmail.com 10-11 FEBRUARIE: Victoria-Wes. Adri Gerber, 082 940 8231; vicweslandbou@gmail.com 15-19 FEBRUARIE: Riversdal. Cornel Pfaff, 082 412 7033; skou@riversdaler.co.za 23-25 FEBRUARIE: Williston. Klara Steenkamp, 060 580 7480; blomklara@yahoo.com 23-26 FEBRUARIE: Bieliemieliefees, Reitz. Navrae: 083 303 6117 (voorsitter, borge en kunstenaars) of 083 395 2640 (uitstallers, algemene navrae en kampering). 2-4 MAART: Swellendam. Danitsa Badenhorst, 082 093 1780; skou.reception@gmail.com of skouborge@gmail.com 2-4 MAART: Kÿto Karoofees, De Aar. Navrae: 053 631 3691; info@karoofees.org 3-4 MAART: Tarkastad. Leon…

DIE departement van water en sanitasie het ’n boer in Kwa-Zulu-Natal administrasiegeld van R1,5 miljoen laat betaal omdat hy onwettig ’n dam vir sy boerdery gebou het. Mnr. Nigel Pres Blaker, eienaar van die plase South Downs en Deel 1 Winchester in die Escourt-omgewing, het luidens ’n verklaring deur die departement sy waterlisensie oortree toe hy ’n onwettige dam op sy plaas gebou het. Die departement sê sy optrede teen die boer wys dat hy voortgaan om ’n fermer greep op onwettige watergebruik te kry. Die boer se onwettige bedrywighede het aan die lig gekom tydens ’n inspeksie in 2018. Die departement het ’n kennisgewing uitgereik dat hy voornemens was om ’n direktief kragtens artikel 53(1) (a) van die Nasionale Waterwet (Wet 36 van 1998) uit te reik. In die…

ENKELE maande ná Suid-Afrika se kanolaboere die grootste aanplanting en oes in dié bedryf se dertigjarige bestaan geproduseer het, weet hulle nie of hulle genoeg van die kultivars wat hulle bestel het, betyds gaan kry nie. Wintersaaiboere het verlede jaar 127 000 ha kanola geplant, aangespoor deur hoë pryse en ’n sukkelende garsbedryf. Aan die einde van die seisoen het hulle 208 000 ton kanola geoes, byna 5% meer as die vorige seisoen. Die maatskappye wat kanolasaad invoer, het Graan SA in September verseker dat hulle genoeg saad sal kan invoer. Teen Desember het Graan SA egter “met verbasing” verneem dat ten minste een van die maatskappye probleme met sy saadverskaffer het. Mnr. Koos Blanckenberg, voorsitter van Graan SA se kanolaspesialiswerkgroep en boer van Klipheuwel, het op die streekvergadering van…

DAAR is groot verskille in die pryse wat boere in die Wes-Kaap vir sekere kunsmissoorte en landbouchemiese middels betaal. ’n Opname deur me. Heleen Viljoen, junior ekonoom by Graan SA, toon dat die gemiddelde prys van die onkruiddoder Sakura (reg.nr. L9082, Wet 36 van 1947) R5 334,75 per kg in die Wes-Kaap is, maar dat daar boere is wat R5 789,35/kg betaal. Daar is ook boere wat “net” R5 099/kg betaal. Viljoen het soortgelyke bevindinge oor ureum gemaak. Die gemiddelde prys van ureum het in 2022 met 140% gestyg teenoor die vorige jaar. Hoewel die wisselkoers en die tyd van aankope tot wisselvalligheid in kunsmispryse lei, toon haar opname dat twee boere wat in April 2022 ureum gekoop het, onderskeidelik R12 750/t en R21 500/t betaal het. Dit is ’n…

SONDER betroubare, bekostigbare kragvoorsiening is geen moderne geïndustraliseerde beskawing enigsins moontlik nie. Só sê mnr. Steven Velthuysen, hoof van regs- en sekretariële sake by Clover. “Die handhawing van temperature is in die vervaardigingsproses en in die verspreiding van suiwelprodukte die enkel belangrikste aspek. Dit is noodsaaklik.” Suiwelmaatskappye moet voldoen aan wetgewing en regulasies rakende die maksimum temperatuur vir die verspreiding en opberging van verkoelde suiwelprodukte. Die voedselmaatskappy Libstar, wat die suiwelprodukvervaardiger Lancewood besit, sê die voedselvervaardigingsektor is weerloos ten opsigte van energie-ontwrigting omdat voedselvervaardiging in die algemeen lang en ingewikkelde vervaardigingsprosesse behels. “Verlengde tydperke van beurtkrag plaas daarom die hele voorsieningsketting onder druk.” In Libstar se kategorie vir bederfbare produkte, wat die meeste tot sy inkomste bydra, is produksieprosesse afhanklik van die handhaaf van spesifieke temperature. “Lancewood is byvoorbeeld afhanklik…

Die jongste verbruikersprysindeks het vir Desember 2022 effe gedaal van 7,4% na 7,2%. Daar was mediaberigte wat verkeerdelik berig dat inflasie daal en dus dat pryse vir die verbruiker daal, wat kwansuis goeie nuus is. Die feit is egter dat dit net die koers van prysstyging is wat effe afgeneem het. Pryse is steeds aansienlik hoër as ’n jaar gelede en styg net effe stadiger. Dieselfde geld landbouinsette. Hoewel boerderyinsetinflasie stadiger geword het, is pryse steeds op rekordhoogtepunte. Die inflasiekoers moet negatief raak – met ander woorde pryse moet daal – voordat daar regtig verligting in boerdery-insetkoste is. Hoewel kunsmispryse wêreldwyd begin daal het, duur dit maande om deur die aanbodketting te werk na boerderyvlak. Amerikaanse saaiboere maak hulle gereed daarvoor dat hul insetkoste in die nuwe produksieseisoen, wat binnekort…

Die verbouing van kekerertjies (Cicer arietinum) word nog nie op groot skaal in Suid-Afrika gedoen nie. Vir kommersiële verbruik word kekerertjies grootliks uit Australië ingevoer. Daar word aangeneem dat die kultivars wat in Suid-Afrika aangeplant word, hul oorsprong in Turkye het. ’n Aantal verskaffers van organiese of erfenis-saadprodukte in Suid-Afrika, soos Faithful to Nature en Seeds for Africa, verskaf ook kekerertjie-kultivars op kleiner skaal in verpakkings tot 1 kg. Limpopo en Mpumalanga is die provinsies waar die gewas meestal verbou word. Die Universiteit van Venda het dit op eksperimentele skaal in Vhembe begin verbou. Dit word tans in proefaanplantings by Langgewens, die Wes-Kaapse departement van landbou se proefplaas naby Moorreesburg, gevestig om te bepaal hoeveel stikstof dit in die grond bind en wat die impak daarvan op koringaanplantings in die…

Jongboer KORTOM ■ Sy droom om vlieënier in die lugmag te wees is dalk gekelder, maar dié jong boer bereik reusesukses deur ’n kombinasie van tegnologie en voete in die land en ’n vennootskapsboerdery. ■ Mnr. Daniël Opperman het eers “met die oog gekorrel”, maar pas nou presisieboerdery toe waardeur hy produksiekoste beheer en die grond optimaal benut. ■ Hy het sterk ondergrondse water, maar pas streng beheer toe om dit nie te oorbenut nie. ’n Boorgat word nooit vir langer as twee dae aaneen gepomp nie. Dan skakel hy oor na die volgende boorgat. Dit is tot die landbou se voordeel dat die jong Daniël Opperman nie destyds vir opleiding as vlieënier in die Suid-Afrikaanse Lugmag gekeur is nie, want die pad wat hy daarna geloop het, het koers…

Mnr. Mario du Plessis Jy sê die peerpryse is tans “op die afdraande pad”. Waarom? Die afgelope twee jaar se syfers wys die wins raak al hoe kleiner. Vanjaar kan dit negatief raak weens produksiekoste wat gestyg het. Kunsmispryse het met 35-40% gestyg, verskeping, elektrisiteit, verpakkingsmateriaal … alles is duurder. Peerpryse het die afgelope seisoen met meer as 30% gedaal weens die oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Dit het ’n groot effek op Europa se pryse gehad as gevolg van die oorvloed vrugte. Daar sal altyd ’n goeie mark vir tweekleurkultivars wees, maar die een kultivar wat tans sukkel, is Packham’s. Dit is omdat dit meeding met Europa se Conference-pere, wat lank opgeberg word. Hoe oorkom julle dié moeilike toestande? Tans is net 65% van ons hektare voldraend, en dié…

RubriekSUIWEL Die melk-voerprysverhouding verskaf ’n goeie aanduiding van die gemiddelde winsgewendheid van melkboerdery omdat dié verhouding die produsenteprys- en voerkostebewegings in ’n enkele inset saamvat. Sedert November 2018 is hierdie verhouding laer as die konserwatief berekende gelykspeelwaarde van 1,3:1 (sien GRAFIEK 1 ). Die lae waarde is die gevolg van stagnante produsentepryse en hoër graanpryse. Uit GRAFIEK 2 is die ongemaklike pryskosteknyptang vir melkboere duidelik. Hoewel produsentepryse sedert Desember 2021 gestyg het, het die stygings nie met voerpryse tred gehou nie. Internasionale graan- en oliesaadpryse gaan waarskynlik min verander. Graan SA beraam dat sojaboonpryse effens kan daal, terwyl geelmieliepryse effens kan styg. Die termynmark verwag effens laer pryse in 2023. Geelmielie- en sojaboonpryse op die SA termynmark, soos in November 2022, word in TABEL 1 aangedui. Teen Julie 2023 behoort…

BESTE TYD VIR ’N KOEI OM TE KALF Wanneer kry ’n koei die swaarste – in die winter as sy ’n jong kalf het of as sy swaar dragtig is? Dit is Bonsmara-koeie wat op die veld wei met slegs aanvullingslek wat vir hulle gegee word. Die plaas is in die Suid-Vrystaat. Die koei kry beslis die swaarste tydens laktasie. Haar melkproduksie bereik ’n hoogtepunt sowat 2,5 maande ná kalf, met ander woorde haar voedingsbehoeftes is dan die grootste. Dit is waarom daar in ’n driefase-lekprogram na ’n produksielek beweeg word sodra koeie begin kalf (vir sowat 60-90 dae na gelang van weidingstoestande). SKAPE SE GEWIG WISSEL IN VOERKRAAL Ek het ’n paar lammers wat ek deur die nag in die kraal sit en daagliks voer. Deur die dag gaan…

KLASSIEKE KARAMELFUDGE ■ 1 blik (385 g) volroomkondensmelk ■ 150 ml melk ■ 450 g ligbruinsuiker ■ 115 g botter Voer ’n vierkantige pan van 20 cm x 20 cm met bakpapier uit en bespuit met kleefwerende kossproei. Sit die kondensmelk, melk, suiker en botter in ’n groot, kleefvrye kastrol en verhit oor baie lae hitte, terwyl aanhoudend geroer word, tot al die suiker gesmelt is. (As daar suikerkristalle teen die kant van die kastrol vassit, vee dit af met ’n kwassie wat in water gedoop is.) Sodra al die suiker opgelos is, verhit die mengsel tot kookpunt. Kook vir 10-15 minute. Roer aanhoudend om te keer dat die fudge brand. Sodra die mengsel 113 °C-115 °C of die sagtebalstadium bereik (sien Kombuiswenk hiernaas), verwyder van die stoofplaat en klop…

Een leser kan 'n Boereplaas Bordspeletjie wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 75 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelneem. Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of hul gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 23 Februarie 2023. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. Sudoku Nr. 105 Deur Gerda Engelbrecht Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en…

90% Sowat 90% van Suid-Afrika se kern- en steenvrugte vir die uitvoermark word vanaf Kaapstad uitgevoer. Dié hawe funksioneer steeds nie optimaal nie, al verloop die uitvoerseisoen vanjaar beter as verlede jaar, volgens Hortgro. Die bedryf het verlede jaar groot verliese gely weens gebrekkige toerusting, trae arbeid, ongunstige klimaat, sabotasie, stakings en swak bestuur. Drie skepe kan nou al op ’n slag gelaai word, pleks van twee. – Lucille Botha R723 miljoen Onderbroke kragvoorsiening, wisselvallige beurtkragfases en onvoldoende besproeiingstyd kan verliese van R723 miljoen vir suikerrietkwekers beteken indien beurtkrag op fases 4 tot 6 voortduur, waarsku die Suikerrietkwekersvereniging. Altesaam 1 135 kwekers besproei hul suikerriet, verbou meer as 30% van Suid-Afrika se suikerriet en het 10 000 mense in diens. Kwekers kan vanjaar meer as R189 miljoen aan bykomende energiekoste…

Die broers mnre. Neels en Kobus Eksteen van Hoopstad het die geheime vir sukses op watertafelgrond ontrafel. Hulle het in 2021-’22 die hoogste opbrengs van 13,1312 ton mielies per hektaar in Graan SA se Groei vir Goud-opbrengskompetisie behaal. Lees meer op bl. 34. Só lyk hul gesinne Kobus is met Lindi getroud en hulle het twee kinders, Surike en Estiaan. Neels is met Hannelie getroud en hulle het ’n seun, Isak, wat met Eulogy getroud is. Naskoolse kwalifikasies Kobus het eers meganiese ingenieurswese gestudeer, maar het hom toe eerder as elektrisiën bekwaam. Neels het ’n nasionale diploma in owerheidsfinansies verwerf en het as rekenmeester by ’n munisipaliteit gewerk. Stokperdjies Kobus jag en hengel graag, en Neels hou van diere, motorfiets ry en toer. Waar hou julle vakansie? Kobus hou van…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 0,5%, of $1,34/t (R23,06/t), tot $265,85/t (R4 574/t) gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 8,6%, of $21,02/t (R361,66/t), hoër. Verwagte pryse: Maart – $269,04/t (R4 629/t), Mei – $267,70/t (R4 606/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 2,7%, of R126/t, tot R4 600/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 1%, of R47/t, tot R4 618/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 24,7%, of R910/t, duurder, terwyl geelmielies 21,7%, of R823/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Maart – R4 530/t, Mei – R4 480/t. Verwagte geelmieliepryse: Maart – R4 640/t, Mei – R4 554/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 0,7%, of $1,93/t (R33,21/t), tot $271,12/t (R4 665/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 7,1%, of $20,65/t (R355,30/t),…

Die Namibiese byebedryf kan die bewaring, optimale benutting en volhoubaarheid van natuurlike hulpbronne ondersteun, en help om die ekonomiese en maatskaplike probleme wat tans deur die landboubedryf ervaar word, op te los. Daarvoor is ’n omvattende benadering nodig om byeboerdery en beter omgewingspraktyke te ontwikkel, volgens die byeboerderyvereniging van Namibië (BAN). Tradisionele en moderne boerderymetodes word reeds langer as 100 jaar in Namibië gebruik. BAN is egter eers twee jaar gelede gestig, en is die eerste geregistreerde, nasionale organisasie vir byekunde in dié land. Dit is by die Namibiese Landbou-unie (NLU) geaffilieer. Volgens die vereniging is daar ’n oorweldigende, opwindende behoefte om die bedryf te ontwikkel en hy kan nie bybly met versoeke vir bestuiwing, heuning en bye nie. Navrae oor inligting, hulp met die verwydering van bye en algemene…

LIGGING VRYSTAAT INLIGTING Ligging: Hoopstad Plaasname: Lapbosch, Rustvlei en Zuurol Eienaarskap: Maatskappy (K&N-boerdery) Vertakkings: Mielies, sojabone en sonneblomme Grondtipe: Baie sanderig, maar teen die laagtes meer kleierig Gemiddelde reënval: 450 mm/jaar sedert 1951-’52, maar 760-780 mm/jaar die afgelope twee jaar KORTOM ■ Pitplasing is deel van presisieboerdery wat die broers meen noodsaaklik vir ’n groot oes is. ■ Profielgate word voor planttyd op die watertafellande gegrawe om vas te stel hoeveel grondvog daar is. ■ Hulle plaas kunsmis op verskillende dieptes sodat die plantwortels genoeg voedingstowwe kry namate dit dieper groei. Hare op die tande. Dít is wat ’n boer van Hoopstad in die droë weste van Suid-Afrika moet hê om suksesvol te boer. As hy egter sy grond ken en betyds die nodige aanpassings kan doen aan die hand…

Navorsing wat me. Angelique Zeelie sowat ’n dekade gelede vir haar meestersgraad in grondkunde aan Universiteit Stellenbosch gedoen het, toon dat biokoolstof heelparty voordele inhou. Benewens dat dit aggregasie in die wortelsone bevorder het, het dit die grond se waterhouvermoë verhoog en gewasproduksie verbeter. Zeelie het die uitwerking van biokoolstof op sekere grondeienskappe, interaksie tussen grond en water, en die uitwerking op die produksie van koring en groenbone getoets. Haar eksperimente is op grond van die Kroonstad-grondvorm gedoen. Dit word as grond met ’n lae geskiktheid vir een- en meerjarige gewasse geklassifiseer. Die biokoolstof wat sy gebruik het, is vervaardig deur stadige pirolise teen 450 °C van denne-afval van ’n saagmeul. In haar tesis, Effect of biochar on selected soil physical properties of sandy soil with low agricultural suitability, skryf…

Mnr. Daniël Opperman Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? GPS op trekkers om saad en kunsmis optimaal te plaas en die oesproses te vergemaklik, asook vogmeters wat die raaiwerk uit watertoediening haal. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? ’n Medeboer en my mentor, mnr. George Barnard, wat beklemtoon dat “jou tools skerp moet wees”. Alle aksies moet 100% reg uitgevoer word. Wat is die grootste fout wat jy gemaak het? Ek wou die boerdery-wiel herontwerp. Wat is jou grootste struikelblokke? In hierdie stadium is dit duur insette en onbetroubare elektrisiteit.…

KORTOM ■ Die oorsprong van hardnekkige gerugte oor poenskopbeeste, byvoorbeeld onvrugbare bulle, kon nie opgespoor word nie, maar twee kenners kon ’n paar mites weerlê. ■ Wat groei en karkaseienskappe betref, is daar geen verskille tussen poenskop- en horingbeeste nie. ■ Die proses van onthoorning is arbeidsintensief, tydrowend en veroorsaak stres vir die kalf. Die teel van poenskopdiere is dus wensliker. Beesboere het histories bulle met horings verkies vanweë die opvatting dat diere met horings vrugbaarder is en sterker manlike eienskappe toon. Hierdie opvatting het moontlik gelei tot seleksievoorkeur vir bulle met horings by ’n paar rasse. Die werklikheid is dat horings by beeste in die moderne produksiepraktyke sekere nadele het. Horings kan kneusings, velskade en beserings aan ander beeste of dierehanteerders veroorsaak. Die benutting van poenskopdiere in die vleisbeesbedryf…

Enige tydskrif, veral dekortydskrifte, is vir my een van die groot vreugdes van die lewe. Min dinge kom by die lekkerte daarvan om ’n nuwe uitgawe van so ’n tydskrif op die winkelrak te sien, by die huis ’n koppie tee te maak en met groot afwagting die eerste blad oop te slaan. En dan, vir ’n uur of wat, te “bly” in die mooiste huise en te “kuier” in tuine waarin die gras nie vol dooie kolle is nie. Maar so deur die jare – en daar is al heelwat van hulle agter my – kom ek agter ek begin so ’n bietjie anders na die prentjies van huise en tuine in die tydskrifte kyk. Ek begin al hoe meer wonder: Wil ek nou regtig in baie van daai…

GAUTENG CARLETONVILLE ROODEPOORT (237), 276 ha, aan Gauteng-regering, van 24 Sturdee (Edms.) Bpk., R198 000 000. NIGEL ALEWYNSPOORT (145), 44 ha, aan Eye of Africa Developments (Edms.) Bpk., van Green Pearl Prop (Edms.) Bpk., R6 500 000. KLIPVIEW (175), 30 ha, aan Engen Petroleum Bpk., van Pakenzyl (Edms.) Bpk., R18 500 000. VAALVIEW (486), 555 ha, aan Day Warrior Trading (Edms.) Bpk., van Vaalview Bonsmaras (Edms.) Bpk., R6 641 250. WELVERDIEND (379), 22 ha, aan A.M., N.V. en T.P. Matsobane, van I.S. en M.M.G.H. Breedt, R2200000. PRETORIA KAMEELFONTEIN (297), 21 ha, aan Cardio Caruso (Edms.) Bpk., van Arc-Ideas BK, R1500000. KLEIN ZONDER HOUT (519), 256 ha, aan Metacine (Edms.) Bpk., van H.M. Pretorius, R7000000. KLEIN ZONDER HOUT (519), 357 ha, aan Metacine (Edms.) Bpk., van Kleinsonderhout-trust, R8 000 000. LEEUWKLOOF…