Innholdsfortegnelse for 22 December 2022 i Landbouweekblad

Anderkant die reënboog Dit is weer tyd vir die groot jaarlikse terugtog. Terug na ons geboorteplekke. In taxi’s, busse, bakkies, karre en vliegtuie pak my familie saam met derduisende ander Oos-Kapenaars die pelgrimstog aan terug na ons tuisdorpies. Myne is Indwe in die Noordoos-Kaap. Teen die hange van die suidelike Drakensberg, ’n katspoegie van die ou Transkei af. Tewens, ons ou plase is in die 1980’s onteien juis vir dié voormalige tuisland. My pa kon grond in die distrik koop, en deesdae sien ons die berge van ons ou plaas nog in die verte van ons stoep. Intussen het die ou Transkei ons weer bekruip. Die vuil, chaotiese en beknopte dorpies waardeur ons as kinders gery het op pad Wildekus toe, het my dorpie geword. Dit is nog net die…

DAAR is steeds geen duidelikheid oor wanneer die landelike veiligheidsplan, wat sedert 2016 herhaaldelik bekend gestel is, behoorlik in werking gestel gaan word nie. Intussen neem misdaad skerp toe. Van Julie tot September vanjaar het veediefstal met 7,4% toegeneem en 7 342 voorvalle is landwyd by die polisie aangemeld – 679 meer as die vorige kwartaal. Daar was ook 15 plaasmoorde. Dr. Jane Buys, veiligheidsrisiko-ontleder by Vrystaat Landbou, sê die rapportering van veediefstal het moontlik effens afgeneem, maar veediefstal neem voortdurend toe, veral in die distrik Thabo Mofutsanyana, aangrensend aan Lesotho, waar duisende stuks vee reeds vanjaar gesteel is. Veediefstal is ook ’n groot kwessie in die Mangaung-omgewing. “Meer vee word in hierdie twee distrikte gesteel as in die hele Noord-Kaap. Misdaadsindikate en georganiseerde misdaad, asook korrupsie en die moontlikheid…

FINANSIERING | Land Bank stoei steeds met skuld Al sukkel die Land Bank nog om uit sy wanbetalingstatus te kom, het hy in Oktober saam met die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling ’n plan vir gemengde finansiering vir swart boere bekend gestel met die hoop om private finansiers hierby te betrek. Die finansiering sal uit ’n nie-terugbetaalbare staatstoewysing en ’n lening by die Land Bank bestaan, en die hoop is dat dié skema ’n oplossing bied vir voornemende swart kommersiële boere wat nie by handelsbanke finansiering kan kry nie. Die bank is reeds meer as twee jaar ’n wanbetaler met skuldverpligtinge van R50 miljard aan beleggers. Die R5 miljard wat die nasionale tesourie na die lopende boekjaar oorgeskuif het as deel van ’n voorwaardelike toewysing in Februarie 2021,…

UITVOER na winsgewende internasionale markte wink vir die plaaslike rooivleisbedryf, maar dan moet naspeurbaarheid en die algemene stand van dieregesondheid opgeskerp word. Vanjaar se nuusberigte aangaande die plaaslike rooivleisbedryf is oorheers deur die geleenthede wat veral die Midde-Ooste as alternatiewe mark aan die Suid-Afrikaanse bedryf bied teenoor die Europese Unie of Amerika. Terselfdertyd het vier van die belangrike belanghebbendes in die plaaslike rooivleisbedryf, die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), die nasionale organisasie vir opkomende rooivleisprodusente (Nerpo), die voerkraalvereniging en die abattoirvereniging kragte saamgesnoer in ’n diensmaatskappy, die Red Meat Industry Services (RMIS), om onder meer uitvoer uit te bou. Mnr. Dewald Olivier, hoofbestuurder van die RMIS, sê die maatskappy beoog ’n verbetering in dienste, ’n rooivleiswaardeketting wat tot voordeel van elke deelnemer is, en ’n omvattende plan om die Suid-Afrikaanse rooivleisbedryf op ’n…

AL is die landbou en die omgewing onlosmaaklik van mekaar, heers daar al vir etlike jare ’n ongemaklike verhouding tussen boere en die departement van omgewingsake – of dit nou saam met bosbou en visserye, toerisme of op sy eie aan ’n minister toegewys is. Die gort was gaar toe mnr. Marthinus van Schalkwyk destyds spesies soos blouape en rooijakkalse as bedreigde of beskermde spesies gelys het, maar spesies soos die erdvark uitgelaat het. Me. Edna Molewa het jaar ná jaar versuim om gehoor te gee aan die wildbedryf se pleidooie vir wettige handel in renosterhoring, en onder me. Barbara Creecy het dié slegte verhouding tussen burgers en die minister vanjaar telkens in die hof gedraai. LUGGEHALTE In Maart het regter Colleen Collis in die Pretoriase hooggeregshof gelas dat die…

1 MADAGASKAR Rysboerdery, klimaat takel grond af Rys, Madagaskar se belangrikste gewas, kan biodiversiteitsverlies in dié eilandstaat verhaas, volgens twee studies wat in Science gepubliseer is. Dit geskied veral weens ontbossing. Die land het ’n unieke ekostelsel, maar is een van die onderontwikkeldste lande ter wêreld, en loop kwaai deur onder droogtes en storms wat deur klimaatsverandering veroorsaak word. Rys is een van die land se stapelvoedsels, maar put ook die grond uit. — DownToEarth 2 KENIA ‘Voer nie-GM in’ Die argument dat ingevoerde geneties gemodifiseerde (GM) voedsel die land se voedselkrisis gaan oplos, is ’n leuen, en hy wil weet hoekom daar nie liewer nie-GM gewasse ingevoer word uit buurlande soos Tanzanië en ander wat “organiese” mielies kweek nie. Só sê mnr. Benedict Wachira, sekretaris-generaal van die land se…

Rubriek KORTOM ■ Die wêreld is besig om in twee basiese magsblokke te groepeer. ■ Die uitgangspunt was dat voedselsekerheid beteken jy kan genoeg invoer, maar dit is verkeerd bewys en voedselselfvoorsiening is by baie lande hoog op die agenda. ■ Dit wil voorkom of klimaatrisiko’s toeneem en wêreldberade gee baie aandag daaraan. Die afgelope jaar of wat sal bekend staan as die jaar wat groot verskuiwings in die wêreldsamelewing en -ekonomie teweeg gebring het, en na verwagting die wêreld in ’n nuwe era inneem. Die landbou en voedselvoorsiening staan sentraal in die sogenoemde nuwe wêreldorde wat ontwikkel. Die afgelope jaar het aansienlike aanpassings van boerderye geverg omdat bedrywe, soos die sitrusuitvoerbedryf, aan groot geldelike druk onderhewig is. Die makro-omgewing waarin sake gedoen word, het drasties verander. Baie mense konsentreer…

’n Projek is tans onderweg om die volledige genetiese kode van spekbome (Portulacaria afra) te bepaal. Dit is deel van pogings om te sorg dat die DNS-struktuur van heelwat meer plante uit Afrika bepaal word. Volgens die African BioGe-nome-projek is slegs 20 van die 798 plante waarvan die volledige genome teen middel 2022 bekend was, uit Afrika afkomstig. Die vasteland spog met meer as 60 000 plantspesies. Onder die instellings wat by die spekboom-projek betrokke is, is CenGen, ’n private navorsingslaboratorium op Worcester wat gewoonlik kontrakwerk doen rakende die genomika van landbougewasse en plantplae. Volgens dr. Renée Prins van CenGen is dit ’n voorreg om deel te wees van die eerste navorsingspan wat op hierdie manier met spekboom werk. Daar word saamgewerk met kollegas van die Universiteit Stellenbosch, die Universiteit…

Wat was jou beste besluit nóg? Die dag toe ek besluit het om die kans te waag en boerdery as ’n eerste-generasie boer te betree. Wie was jou mentor? By my oorlede pa het ek geleer om met my hande te werk en self planne te maak. Hy het ons broers geleer om nooit op te gee nie, maak nie saak hoe groot die berg voor jou lê nie. My broer Riaan leer my elke dag om na die groter prentjie van elke scenario te kyk en lei en ondersteun my op alle gebiede. Die beste raad wat jy nog gekry het? Boerdery gaan nie net oor die bestemming nie, maar om die opwinding van die reis te geniet. Wat is jou grootste probleme? Die verkryging van finansiering om ’n…

HY was al sjef en seiljagvaarder, en is nou voorslagsaaiboer en wenner van een van die afdelings van die Groei vir Goud-opbrengskompetisie Mnr. Japie Breedt van die plaas Bronkhorstfontein by Bapsfontein glo in die wonder van moderne tegnologie. Hy hoop om oor twee jaar ’n mielie-opbrengs van 24 t/ha onder besproeiing te bereik. Sy wenmielie-opbrengs van 15,23817 t/ha op ’n uitgesoekte deel van 2 ha is behaal met die kultivar DKC 64-54BR van Bayer, ’n vinnige groeier wat in die groeiklas van 114-117 dae vanaf opkoms tot fisiologies rypheid val. Breedt en die landboukundiges wat hom bystaan, jaag nou ’n gemiddelde oes van 20 t/ha onder besproeiing en 13 t/ha op droëland na. “Wie weet, dalk 24 t/ha oor twee jaar? Dan sal ek tevrede wees met wat ek bereik…

OM hoër opbrengste by sojabone te behaal, is dit die klein dingetjies wat uiteindelik die groot resultate lewer, meen die wêreldrekordhouer in sojaboonopbrengs. Eie kennis, eindelose plaasproewe voor jy begin om ’n produk te gebruik, en ’n stap-vir-stap-benadering wérk. En moet jou nooit teen rekords blind staar nie. Die sesdegeslagboer van Kemp Mill, Maryland, Amerika, mnr. Chris Weaver, is baie vrygewig met die lys faktore wat hom die sojaboonwêreldrekord besorg het, maar hou vol alles begin by grondgesondheid. ’n Maklike begin was dit egter nie, en faktore teen hom was hoë soutvlakke, ’n lae pH, moeilike weerstoestande en pryse. “In boerdery is ons geneig om nooit ons grond te herstel nie. Ons kyk nooit na die volgende stap wat ons kan doen om vooruit te boer nie. Opbrengs word nagejaag…

OM veranderings in die veld waar te neem nadat herlewingslandboubeginsels ingestel is, is verslawend. Veral ná ’n goeie seisoen is die tyd ryp om die kopskuif te maak, skryf die sakeman en gewilde rubriekskrywer GERRIT VAN ZYL. Produksiekoste styg vinniger as die styging in vleispryse. Aanpassing hierby is nodig, en wat die afgelope 20 jaar gewerk het, gaan nie noodwendig die volgende 20 jaar werk nie. Die feit dat die beesbedryf by ’n kantelpunt is, gee aan dié wat ywerig leer en verander, ’n verdere voordeel bo dié wat nie wil verander nie en vasklou aan dit wat is en was. Of jy daarvan hou of nie, groei kom altyd ten koste van ander. ’n Klompie jare gelede het ek gedink mense wat praat van ’n belading twee tot vier…

OM grondverdigting versigtig op te hef, is een van die belangrikste aksies om die impak van versuiping te versag. Wees egter versigtig om nie alle versuipgrond oor een kam te skeer nie, waarsku mnr. Kobus van Zyl, ’n senior landboukundige by Omnia Nutriology. “Kyk altyd holisties na die situasie en moenie aannames maak nie.” Ontledings op mnr. Danie Minnaar se plaas, Springboklaagte, by Kroonstad in die Wes-Vrystaat wys dat die hoeveelheid vog wat nodig is om die landwaterhouvermoë deur die seisoene aan te vul, die afgelope paar jaar minder geword het. In 2017-’18 was 137 mm nodig, in 2018-’19 194 mm, in 2019-’20 122 mm, en in 2020-’21 88 mm. Van Zyl verduidelik as watertafelsandgrond, wat tipies vlak is (1,2 m tot 1,8 m) met ’n byna ondeurdringbare kleilaag daaronder,…

FRED MOUTON, net die twee-de spotprenttekenaar in Landbouweekblad se bestaan van 103 jaar, was ’n vlymskerp waarnemer en sterk meningsvormer, en sy prente was veel meer as “net ’n grappie”. Hy is Mei vanjaar op 74 aan kanker oorlede. Fred was ’n besonderse mens met ’n besonderse talent as kunstenaar en een van daardie mense wat ’n mens werklik as onmisbaar kan beskryf, sê Chris Burgess. “Jy kan die redakteur van ’n tydskrif vervang, maar nie iemand soos Fred nie.” Fred het in 1974 by T.O. Honiball as spotprenttekenaar oorgeneem. Soos T.O. het Fred ook aanvanklik bekendheid verwerf vir sy politieke spotprente in veral Die Burger. Hy het tegniese tekeninge aan die voormalige Kaapse Technikon bestudeer, maar het ook talle illustrasies vir storieboeke en realistiese tekeninge gedoen. Burgess beskryf Fred…

’N GOUE era lê vir Suid-Afrika voor, voorspel dr. Imtiaz Sooliman, hoof van die humanitêre organisasie Gift of the Givers, mits daar ’n kopskuif plaasvind en mense begin besef Suid-Afrika behoort nie aan die regering nie, maar aan elke Suid-Afrikaner. “Daar is nie ’n ander manier om hierdie land te bou as deur vennootskappe en omgee nie. Ons moet hande vat, saamstaan, saamwerk en vorentoe gaan as een nasie.” Hy praat vinnig, amper asof hy nie vinnig genoeg sy boodskap kan uitbring nie. “Suid-Afrika het die wil, die vaardighede, die geestelikheid, die kennis … ons kan dié land regmaak. Niks is te moeilik nie,” vertel die man wat die afgelope drie dekades al honderde mense se lewe gered het, internasionale krisisse help oplos en hand opsteek om te gaan help…

SONDER inspanning ervaar die bokbedryf dubbelsyfergroei – en met die ontwikkeling van ’n handelsmerk kan dié winsgewende kleinveevertakking rekordgroei bereik en die formele en informele sektor bevoordeel. Die vraag na lewende bokke in Suid-Afrika beloop 1,7 miljoen en oortref die aanbod verreweg. Op die jaarlikse LRF-Veeskool het die Kurumanse boer mnr. Albie Horn gesê meer bokke moet vir die kleinhandel geteel word. “Aangesien Afrika tans net 20% van die bokvleis lewer wat op die wêreldmark verkoop word, is daar uitbreidingsgeleenthede.” Horn boer met SA Boerbokke, Kalahari Reds en Blackberrys – onderskeidelik die gewone wit-en-rooi, rooi en swart Boerbokke. Hy het die swart bokke eiehandig geteel en was saam met ander pioniers medeverantwoordelik vir die ontwikkeling van die Kalahari Red. Suider-Afrika het oor jare die beste vleisbokrasse ter wêreld ontwikkel en…

SUID-AFRIKAANSE boere is inherent planmakers, daarom is dit nie verrassend dat plaaslike varsprodukteboere – veral dié wat uitvoer – die res van die wêreld voor is op sekere gebiede van landboutegnologie nie. “Vera jy kyk pakskuurstelsels, slim sorteringstelsels en d internet dinge, ons is voor die kurwe, het mnr. Greg Whitaker van AgregateOne in ’n onderhoud met Beanstalk.Global gesê. Probleme in die Suid-Afrikaanse digitale arena – soos konnektiwiteit – lei tot goeie geleenthede. Mense word byvoorbeeld gedwing om stelsels te skep wat vanlyn kan werk. “Dit is nogal mooi om te sien hoe veerkragtig en reaktief Suid-Afrikaners is met die gebruik van tegnologie,” sê mnr. Martin Jensen, hoof van ZZ2 se IT-span, wat die vernuwing in IoT onder vrugte- en groenteboere opwindend vind. “Daar is sensors wat elke aspek van…

BINNE drie jaar het mnr. Wernich Lemmer (FOTO ONDER), Noordwes se Jongboer van die Jaar, van ’n oorlêstelsel na herlewingslandboubeginsels oorgeskakel en ’n totale ommekeer in ’n taai graangebied bewerkstellig, met dekgewasse wat vir ’n paar ekstra ton mielies gesorg het. Lemmer se boerdery op die plaas Lemmerville by Hartbeesfontein is tradisioneel in die sin dat mielies en beesproduksie die hoofklem is, maar nuwe idees en toepassings vier hier hoogty. Drie jaar gelede het hy herlewingslandboupraktyke ontdek. “Ek was by die Landbouweekblad-herlewingslandboukonferensie op Ottosdal, en die voordele het my dadelik opgeval. “Pleks van oorlêlande het ons gaan kyk wat ons stroopseisoen opgelewer het. Ons het bevind die potensiaal van die dele wat oorlê, was baie laer as dié wat met dekgewasse beplant is. Só het ons begin om die laer…

NÁ jare se gesukkel met watertoevoer en rioolbesoedeling het die inwoners saamgespan en die probleme in ’n japtrap opgelos toe die hooggeregshof die jawoord daarvoor gegee het. Almal het geglo die deur is nou oop vir ander dorpe om reg te laat geskied en beheer oor dienste te verkry as munisipaliteite misluk. Ander dorpe soos Standerton en Hartbeespoortdam wou dadelik die voorbeeld volg. Tydens ’n Landbouweekblad-besoek aan Koster terwyl almal met herstelwerk besig was, was daar byna ’n feestelike atmosfeer op die dorp. Inwoners, wit en swart, het met groot glimlagte pompe herstel, gras wat al borshoogte gestaan het, gesny, opgaardamme skoongemaak en selfs verroeste heinings geverf. Die manne aan die stuur van sake was mnre. Carel van Heerden, voorsitter van die Kgetlengrivier-belastingbetalersvereniging en sakeman van Koster, Wilhelm Rochër, ’n…

Mnr. Etienne Zeeman van die plaas Leeurivier by Swellendam het ’n melkboerdery met sowat 400 Jersey-koeie en water is vir hom noodsaaklik. Hy het daarom ’n plan prakseer om te sien presies hoeveel water daar in ’n tenk is. “Om te weet presies hoeveel water in ’n groot watertenk is, is dikwels blote raaiwerk.” Zeeman het ’n verspot maklike oplossing gekry. “Jy neem ’n kleinerige boei wat op die water in die tenk kan dryf. Jy koppel ’n dun kabel van vlekvrye staal daaraan wat onder in die tenk op die bodem deur ’n klein katrolletjie gaan wat in ’n sementblok vas is. Die kabel gaan dan weer op tot teen die rand van die tenk, waar ’n soortgelyke klein katrolletjie stewig gemonteer is. Die kabel word dan aan die…

Min dinge frustreer ’n boer soveel soos wanneer hy iets moet oplaai wanneer hy alleen is, maar dit is nét te swaar vir hom. Dan smag hy na hulp, of na ’n nuttige klein hyskraan soos dié wat deur mnr. André Cilliers, ’n deeltydse boer en sakeman van Krugersdorp, ontwerp is. Cilliers het op ’n plaas by Lindley grootgeword, waarna hy die sakewêreld betree het. Hy het egter altyd sy eie boerdery begeer en het in 2014 deeltyds op ’n stukkie huurgrond op die plaas Kloofrus by Krugersdorp met vee begin boer. Daar het hy gou agtergekom hy het die aanleg om praktiese patente uit te dink en te bou. Sy jongste uitvindsel is ’n klein hyskraan waarmee een mens swaar voorwerpe op ’n bakkie of sleepwa kan laai. “Ek…

Geldbeplanning In November vanjaar is die rentekoers vir die sewende keer in net meer as ’n jaar verhoog – tot 10,5% tans. Die koers was laas in 2016 so hoog. Die Reserwebank het ook aangekondig dat voor die inflasiekoers nie duidelik begin stabiliseer teen 4,5% nie, daar nog rentekoersstygings sal wees. Die meeste ekonome verwag die rentekoers sal begin 2023 tot 11% styg. As dit die geval is, sal Suid-Afrika by koerse wees wat laas in 2009 ervaar is. Baie van ons het gewoond geraak aan ’n laerentekoersomgewing. Met al die koste van die feestyd en ook die uitgawes wat vroeg in die nuwe jaar aangegaan moet word, is dit belangrik dat gekyk word hoe hierdie koerse kontantvloei gaan raak en wat ’n mens kan doen om jou daarteen te…

Vir ’n onderneming om suksesvol te wees, is daar ’n aantal voorvereistes, sê mnr. Pierre Massyn, stigter van PTH Water Suid-Afrika. Hy skryf: “Sentraal staan diensbaarheid. Tweedens moet die verbruiker jou produk vertrou. En dan is daar integriteit. Dit is die drie hoekstene van sakereputasie. “PTH Water los al bykans ’n kwarteeu lank Suid-Afrikaners se waterprobleme op. Daar is nie ’n plek in Suid-Afrika – en ons buurland Namibië – waar jy nie PTH-verbruikers sal teëkom nie. Enige onderneming moet egter ook die nodige onderbou hê, en hier praat ek van mense. “Een persoon waarsonder ek en PTH nie sou kon klaarkom nie, is me. Delene Louw. Delene se eerste blootstelling aan PTH was toe sy as rekenkundige beampte by Boshoff Visser die taak gehad het om PTH Water se…

SPYSKAART Om te drink Suurlemoen-engrenadella-spritzer Vooraf Chakalaka-lepelvetkoekkrans met biltongpatee en kweperjellie Aan tafel Gerolde lamsrib gevulmet kruierysGekruide beesfiletAartappelslaaimet romerigepeperwortelsousHeerboontjieslaaiJong worteltjiesmet heuning-en-tiemiebotterSoetsuur beet Poeding Klappermeringuekoekmet bakkersvlaen appelkose SUURLEMOEN-ENGRENADELLASPRITZER Maak die stroop ’n dag of twee vooraf en laat dit yskoud word. Stroop ■ 2 heel suurlemoene ■ Ongeveer 200 ml vars suurlemoensap ■ Pulp van 4 ryp grenadellas ■ 635 ml witsuiker ■ 750 ml water ■ Sodawater of droë vonkelwyn, om aan te maak Sny die geel deel van die suurlemoene se skil met ’n baie skerp groentemes dun van die suurlemoene af. Sit die stukke dun geel skil in ’n kastrol. Druk die afgeskilde suurlemoene se sap in die kastrol uit en voeg die 200 ml vars suurlemoensap, vars grenadellapulp, suiker en water by. Verhit, terwyl geroer word, tot…

Jag Van alle pistole is ’n Luger vir my die mooiste. By rewolwers is dit die Colt Python in .357 Magnum, of dalk die Ruger Super Blackhawk in .44 Magnum. Gelukkig besit ek een van laasgenoemde, en ek kan my dus gereeld in sy mooi vorm verlustig. Die ander twee moet maar op my droomlysie bly. Droomlysies is belangrik,en al weet ek voor my siel dit is hoogs onwaarskynlik dat ek dit ooit sal besit, lê die vreugde daarin om steeds te kan droom. As kind het ek so baie oor ’n Luger-speelgoedpistool gepraat dat selfs my moeder, wat niks meer van wapens af geweet het as om elke nou en dan te waarsku dat die duiwel ’n geweer laai, later ook geweet het wat ’n Luger is. Geld was…

Een leser kan 'n Boereplaas Bordspeletjie wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 103 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelnee Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of h gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 19 Januarie 2023. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. Sudoku Nr. 100 Deur Gerda Engelbrecht Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en…

DIE GAS LÓÓP Die genoteerde energiemaatskappy Renergen het op 6 Desember aangekondig dat hy sy eerste kommersiële vloeibare aardgas (LNG) aan twee kommersiële kliënte, Ardagh Glass Packaging (voorheen Consol Glass) en Ceramic Industries, gelewer het. Die maatskappy ontgin aardgas by Virginia in die Vrystaat. Vyfjaarkontrakte is met albei maatskappye gesluit, berig Moneyweb. Landbouweekblad het vroeër berig boere in die omgewing was bekommerd oor die omgewingsimpak van die bedrywighede. ’n Tweede fase van produksie word in die komende drie tot vier jaar beplan, waarin die maatskappy beoog om 680 ton aardgas per dag te produseer en tot 1 miljoen standaard kubieke voet helium per dag. TERUGSLAG Die Kooperasie het begin Desember aangekondig dat mnre. Henk Agenbach, uitvoerende hoof, en Willie Goussard, administrasiehoof, met onmiddellike ingang bedank het. Luidens ’n verklaring het…

SUID-AFRIKAANSE mielieboere het die afgelope ses jaar hul vier grootste oeste nóg teen die vier beste opbrengste tot dusver behaal. Ondanks kommer oor nat toestande aan die begin van die seisoen was 2022 een van hierdie uitskietjare. Die mielie-oes het in die finale skatting van die nasionale oeskattingskomitee in November op 15,4 miljoen ton te staan gekom, wat net 6% minder as die vorige seisoen is. Die vorige seisoen se oes was 16,2 miljoen ton. Dit is die afgelope dekade net oortref deur die oes van 16,8 miljoen ton in 2017. Suid-Afrika se verbruik is sowat 11,5 miljoen ton, wat beteken dat die land ’n netto uitvoerder van mielies sal bly met ’n surplus van meer as 3 miljoen ton. Teen laat November het die mielie-uitvoer op 2,18 miljoen ton…

DIE wintergraanseisoen wat baie droog begin het, het halfpad deur spoed opgetel, maar droog geëindig. Oeste was meestal beter as wat boere verwag het danksy koel lenteweer en vogbewaring deur die toepassing van bewaringsboerdery. Reënval in April en Mei was ver onder die langtermyngemiddelde en in die Swartland was planttyd “stowwerig”. Teen Junie was die 50 mm tot 60 mm reën “soos manna uit die hemel” en “net betyds”, volgens mnr. Abri de Wet van Caledon. Ook by Eendekuil was die 28 mm tot 42 mm wat mnr. Anton Mouton gekry het, genoeg om die graan ’n hupstoot te gee. “As dié reën net wil aanhou tot September, dan is laat reën nie nou ’n probleem nie.” In Julie het mnr. Kobus Dippenaar van Swartberg, Moorreesburg, gesê omdat die seisoen…

DIE jaar is gekenmerk deur onderlinge twiste en verdeeldheid binne die georganiseerde landbou, maar te midde daarvan het organisasies steeds probeer om hul lede te ondersteun en waarde vir hul ledegeld te bied. Een van die opspraakwekkendste twiste was toe Agri Enterprises, Agri SA se ontwikkelingsfiliaal, in Oktober bekend gemaak het dat hy 751 nuwe veeboere opgelei het met onder meer R15 miljoen geldelike hulp wat deur die staat se landbou-opleidingsagentskap AgriSeta beskikbaar gestel is. Die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) het kort daarna bekend gemaak dat hy voorwaardelik as lid van Agri SA bedank tot daar ooreengekom kan word dat Agri Enterprises nie in die veebedryf se huishoudelike sake sal inmeng nie. Ná ’n vergadering tussen die RPO, Agri SA, die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) en die Melkprodusente-organisasie (MPO) het hulle in ’n…

’n Projek is onlangs begin om 5 000 ha veld in die Kuzuko-wildreservaat langs die Addo-olifant Nasionale Park te herstel deur spekboom (Portulacaria afra) aan te plant. Dit word beskou as een van die grootste projekte nóg in sy soort. Die aanplanting sal help om die habitat te vernuwe, biodiversiteit te bevorder en koolstof vas te vang. Sowat 300 onmiddellike werkgeleenthede word geskep. Volgens die omgewingskonsultant mnr. Anthony Mills van AfriCarbon, wat die projek in die Oos-Kaap bestuur, word meer as 25 miljoen spekboomsteggies gedurende die eerste 18 maande geplant. Uiteindelik word beoog om ’n miljoen hektaar afgetakelde spekboomveld te herstel. “Van die grond in die reservaat is, soos wat in groot dele van die Oos-Kaap gebeur het, uitgetrap deur 150 jaar se onvolhoubare bokboerdery,” sê Mills. “Die blote verwydering…

PERDE is nie so gepla om van een groep na ’n ander verskuif te word nie. Om op hul eie op stal gehou te word, is vir hulle baie meer stresvol. Dit is luidens ’n studie deur Duitse navorsers wat die witbloedseltellings van troppe perde in verskillende situasies oor ’n lang tydperk gemeet het. Witbloedselle versterk die immuunstelsel. Die bevindinge is in die vaktydskrif Plos One gepubliseer. Die navorsers meen om alleen op stal te wees, kan ’n chroniese invloed op ’n perd se immuunstelsel, algemene gesondheid en welstand hê.…

DIE wêreld se graanrekords is meer binne die bereik van Suid-Afrikaanse boere as wat party mense dink, sê mnr. Hannes Bruwer van Hopetown, wat ál nader aan die internasionale mielie- en koringrekords kruip. Op die land waar hy verlede jaar die hoogste mielie-opbrengs van 23,361 t/ha onder besproeiing in Graan SA se Groei vir Goud-kompetisie behaal het, het die stroper se opbrengsmonitor soms verby 30 t/ha geskiet. Bruwer is deel van die Genade-boerdery in dié distrik, ’n familieboerdery waarby sy pa, Vickie, en broers, Gerhard en Vickie jr., ook betrokke is. Al is hul verbouingsmetodes toegespits op die maksimum opbrengs ter wille van die hoogste wins op elke land is die wêreldreko vir mielies en ko ring wel in die agterkop. “Hoewel ons wenopbrengs relatief ver van die wêreldreko van…

VERANDER die onsinnige klem op verhoging in produksie na doeltreffender diere – en die wins sal outomaties verhoog, voer CLAUDE CLOETE, die gewilde (en reguit) rubriekskrywer en Merino-boer van Dordrecht, aan. Te veel mense soek na ’n towerresep om hul boerdery te vereenvoudig. Jy is immers nie besig om ’n koek te bak waarvoor jy ’n resep benodig nie. Baie dikwels is sulke resepte in boerdery eerder ’n resep vir rampspoed. Boerdery is ’n biologiese proses met baie ekonomiese en biologiese veranderlikes. Dit is onmoontlik om een resep te hê wat almal pas. Dit is belangrik om te onderskei tussen ’n stelsel en ’n resep. Baie megaboere het ’n agtergrond in ingenieurswese en hul boerderye is stelselgedrewe, want boerdery is ’n logiese pro waarin saam me die natuur gewerk word.…

EERS was daar Bonnievale. Nou help ’n vaardigheidskool van R36 miljoen op Struisbaai in die Wes-Kaap kinders wat waarskynlik nie matriek in hoofstroomomstandighede sou kon haal nie. Aan die einde van Dolfynlaan, ’n straat in Struisbaai-Noord, met inwoners wat meestal bestaansvissers is en talle gesinne wat van Sassa-toelaes afhanklik is, staan ’n imposante wit-en-grys gebou. ’n Jaar gelede was hier ’n oop stuk veld, maar vandag is dit die tuiste van die Struisbaai-vaardigheidskool. “Dít is ’n plek waar ons kinders weer kan droom,” sê mnr. Soon Hendricks, wat in ’n huisie oorkant die gebou woon. Dié skool, wat vanjaar oopgemaak het, volg in die voetspore van die Jakes Gerwel Tegniese Skool wat in 2017 op Bonnievale gebou is. Die droom wat die wynmaker mnr. Philip Jonker en sy pa, Lourens,…

VIR die tafeldruifbedryf was die 2021-’22-oesjaar ’n annus horribilis, met die een krisis ná die ander wat die 78 miljoen kartonhouers wat uitgevoer is, gepootjie het. Logistieke probleme wêreldwyd en talle klagtes oor die gehalte van Suid-Afrikaanse druiwe moes verduur word. Volgens mnr. AJ Griesel, wat vanjaar die leisels as hoof van die Suid-Afrikaanse tafeldruifbedryf oorgeneem het, was dit die tweede jaar agtereenvolgens wat boere verliese moes dra. Bykans ’n derde van tafeldruifboere was nie winsgewend nie en net nog ’n derde kon daarin slaag om gelyk te speel. “Vir baie boere was dit een van die moeilikste jare in ’n lang tyd. Verskeie boere gaan hulself ná hierdie jaar op nie-winsgewende terrein bevind. Dit plaas ’n vergrootglas op die volhoubaarheid van die bedryf, wat R10 miljard to R12 miljard…

SUID-AFRIKANERS met die regte landbouvaardighede is ál meer gesog as tydelike werkers onder Amerikaanse boere. Daar is heelwat agentskappe, maar ’n afgetrede plaasbestuurder verbreed al byna 20 jaar die grens vir Suid-Afrikaners. Die 65-jarige mnr. Tony Katz was ná sy landboustudie in veekunde eers ’n tydelike werker op skaapplase in Kalifornië en Montana, waarna hy in 1981 na Suid-Afrika teruggekeer het om op plase te werk. Sedert 1992 was hy by die Hoër Landbouskool Oakdale op Riversdal betrokke tot sy aftrede in 2020. Katz het reeds in 1994 die geleentheid gesien vir Oakdaleleerlinge om op Amerikaanse plase te gaan werk as deel van die MAST International-program van die Universiteit van Minnesota, wat indiensopleidingsgeleenthede vir jong landbouwerkers van reg oor die wêreld bied. Katz het al 235 landbouwerkers gehelp om in…

voort as Landbouweekblad-rubriekskrywer, maar namate die verval van die platteland vererger en noodsaaklike dienste soos Eskom se kragvoorsiening versleg, raak dit ál moeliker om die silwer randjie te vind. In ’n rubriek ver gelyk hy dit wat g beur in Suid-Afrika met die Tour de France-fietswedren, met veral die strategieë tydens die bergfase wat parallelle het wat in Suid-Afrika gebeur. “Daar is baie lewenslesse te leer in hoe spanwerk op só ’n moeilike dag werk… Vandag dink ek egter hoe ons land sukkel met ’n spanlid wat nie regtig behoorlik bergop kan ry nie,” beskryf hy die staat se bydrae tot Suid-Afrika se verknorsing. “Dit voel of ons geheel nou dáár is: Die helling is baie steil, en die spanmaats wat moet help of water aanry, is lankal nie meer…

“NOU kan ek myself ’n aartappelboer noem.” Op grond in die Mara-omgewing wat hy teen die Soutpansberg huur en geduldig oor 15 jaar ontwikkel het, dra mnr. Aldrin Lawrence (FOTO REGS ONDER) die kroon as topboer in Aartappels SA se Ondernemingsontwikkelingsprogram en oes 70 ton aartappels per hektaar. Op die markte in Johannesburg en Pretoria het hy nou al ’n reputasie vir die goeie gehalte van sy aartappels opgebou en verdien hy ’n premie. Hy skryf dit toe aan sy klem op gehalte. “Jy kan op die sakkie druk net wat jy wil, maar die produk wat jy in daai sak sit – dít is jou naam.” Lawrence het sy eerste spilpunt in 2017 gekoop en drie jaar gelede nog een aangeskaf. Vanjaar het hy vir die eerste keer ook…

EEN onthou hoe hulle bene vir dae gejeuk het nadat hulle van die graanlorries af in die opgebergde koring en gars gespring het en hoe graag hulle wou bier maak van die gars. “Net water bygooi het nie gewerk nie.” ’n Ander kollega onthou hoe hulle koringkorrels gekou het en hulle verbeel het dit is regte kougom. Dit lyk my dit is oral in die land ’n oestydtradisie. Al het my ma hoe hard probeer om die taal suiwer te hou, het ons van koring-bubblegum gepraat. Oestyd was nie volledig as jy nie ’n paar keer ’n hand vol koringkorrels tot ’n veselryke beige massa gluten gekou het nie. Die koring van my Kamieskroonse kinderdae was meestal rooigys, ’n baardlose C- of beskuitjiekoring in ou terme, met ’n intrinsieke lae…

WAT is lekkerder as om boere te besoek, ’n landbouskou by te woon of saam met boere te kuier? Die gesonde mededinging op skoue, telers wat mekaar goedig spot en die beoordelaars wat met ’n valkoog dopgehou word. Dis waar die landboufotograaf die kampioendiere uit die beste hoek moet afneem om daardie prag-bouvorm te wys. Dan is daar die kuier ná ’n studiegroepvergadering onder ’n doringboom of die besigtiging van gewasproewe in die somerson. Hier hoor jy wat tans die onderwerpe van bespreking is, of ’n Hilux of ’n Ranger die beste is en wie se ras of kultivar koning kraai. Dit is ook waar ’n joernalis soms dinge moet aanvang wat ander mense laat skater, net om die beste hoek vir ’n Boerbok-ram te kry, want die redakteur soek…

Nadat mnr. Theo du Plooy, ’n siviele ingenieur van Polokwane wat ook sy skoene as boer volstaan, besluit het om wild vir Boerbokke te verruil ná die wildborrel gebars het, het hy gou besef hy sal weer ’n plan moet beraam – dié keer om die hantering van sy bokke makliker te maak wanneer hulle gedoseer en gedip moet word. Die passiewe vangkampe van die wildboma en sy laai- en hanteringsgeriewe het van meet af aan baie goed vir die bokke gewerk, maar dit het Du Plooy en ses werkers heeldag gekos om sowat 250 Boerbokke te doseer en te dip. “Ek het baie opgelees, navorsing gedoen en talle video’s gekyk van stelsels wat vir Australië en Nieu-Seeland se skaapboere ontwerp is, en selfs uitgevind wat so ’n hanteringstelsel sal…

Boere se topplanne van 2022 ’n Eie, energiedoeltreffende sojarooster wat 1 ton sojasaad op ’n slag kan verwerk, maak dit vir die boer moontlik om sy eie saamgestelde rantsoene te maak. Mnr. Johannes de Beer van die plaas Uitkyk, Wolmaransstad, en heeltyds ’n voedingkundige vir herkouers in die veilingsbedryf, wou nog altyd self boer. Die gedagte om sojabone sommer op sy plaas te verwerk, het ontstaan die dag toe hy sy plaas kon koop. Volvetsoja is ’n belangrike komponent van saamgestelde rantsoene, veral omdat al hoe meer boere wegbeweeg van voorafgemengde lekprodukte. Deurdat hy sojabone by sy bure aankoop en dit met ’n unieke plaasroosterproses verwerk, kan hy volvet-sojamengsels verskaf en ook sy eie speenkalfstelsel met Charolais-Bonsmara-kruisings suksesvol bedryf. De Beer verkies die roosterproses van Roastech in Bloemfontein wat in…

DRUIWE IN DIE BOTTEL ÉN OP DIE TAFEL Druiwe en rosyntjies is ou bekendes op die Kerstafel. Gee vanjaar jou tradisionele vrugtekoek ’n Switserse kinkel en verras jou gaste met ’n Dreikönigskuchen. Dié feestelike brood word gemaak van soet broodbolletjies met gevlokte amandels en word in ’n blomvorm gebak. Bedien dit saam met Eikendal se Janina Unwooded Chardonnay (R135 per bottel) of Méthode Cap Classique 2020 (R300 per bottel) en klink ’n glasie op die vrugte van die wingerdstok. AFRIKA IN ’N BOTTEL Die bewaringskundige Louis Lategan se strewe om die renoster van uitsterwing te red, het gelei tot The Royal Rhino-roomlikeur (R160 per bottel) wat in ’n bottel in die vorm van ’n renosterhoring verpak word. Dit is ’n nuttige geskenk, ’n lekker sopie oor ys of die ideale…

Die onderstaande oordragte van plaaseiendomme is deur aktekantore geregistreer (plaasnommer tussen hakies). GAUTENG CARLETONVILLE ELANDSVLEI (249), 23 ha, aan Charmed Acres (Edms.) Bpk., van A.M. Perreira, R1 620 000. KAALFONTEIN (44), 67 ha, aan Solo Mia Prop No 2 BK, van Hogs Hunt Estates (Edms.) Bpk., R2 300 000. RIETPOORT (518), 193 ha, aan Ruffstuff Canvas & Camping (Edms.) Bpk., van Matthewtrust, R3 918 818. NIGEL GROOTFONTEIN (165), 139 ha, aan Alifc Prop Developers (Edms.) Bpk., van Alleyroads Consortium (Edms.) Bpk., R136 887 200. LANGZEEKOEGAT (323), 550 ha, aan SN Hart (Edms.) Bpk., van J.H. Pretorius en M.M.M. Pretorius, R11 000 000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR NYAMAZANE (18689), 940 ha, aan Siyawisa Hlathi BK, van Matatana Properties BK, R10 062 500. LIMPOPO ALLDAYS FENTON (770), 317 ha, aan C.P.A. Musekwa, van C.M.…

1200 Die landbou-ontwikkelingsagentskap Agda het deur ’n vennootskap met Absa en die Ontwikkelingsbank van Suider-Afrika meer as 1 200 huishoudelike boere deur ’n groei-tot-markprogram in produksie opgelei. Altesaam 80% van hulle is jong mense. Die agentskap is ook besig om kapitaal in te samel vir moontlike kommersiële projekte van sowat R3,2 miljard. Lees meer by bit.ly/3HoDUnc. – Carien Kruger 4116 MW Kontrakte vir windkragprojekte van 4 116 MW in die Oos- en Wes-Kaap waarvoor daar in die regering se hernubare-energieverkrygingsprogram gebie is, kon nie toegeken word nie omdat daar nie genoeg kapasiteit op Eskom se transmissienetwerk beskikbaar is nie. Deelnemers aan dié program en ander onafhanklike kragverskaffers ding om dieselfde netwerkspasie mee. Ooreenkomste vir 13 projekte van 975 MW is op 8 Desember gesluit. – Business Day 19,2% Die landbousektor,…

’n Werktuig wat spesiaal ontwerp is om gelyktydig vier bewerkings te verrig, word met groot welslae in (die voormalige) Bophuthatswana gebruik, skryf J.C. JORDAAN. Is dít die werktuig waarvan saaiboere al so lank droom — die een wat die grond ploeg, die saadbedding voorberei, die kunsmis plaas en die saad plant —alles in een bewerking? So ’n werktuig word die afgelope twee jaar deur die Lesedi-koöperasie op Taung gebruik. Hier, aan die onderkant van die Vaalhartsskema, lê 4 000 ha vrugbare grond binne die grense van Bophuthatswana, en dit word nou met hierdie spesiale werktuig, bekend as die ripvand-plantereenheid, bewerk. Verlede jaar het 101 ha koring wat op dié manier bewerk is, 711 ton opgelewer. Dit is gemiddeld 7 t/ha, nadat dieselfde grond die vorige jaar met gewone bewerking 5,4…

TRANSNET het vanjaar gewys hy is bereid om met belangrike ekonomiese sektore soos die landbou saam te werk. Probleme vir die jaar sluit in weerstoestande wat bedry wighede by die Kaapstad-hawe vroeg vanjaar gedemp het en skade by die Durban-hawe weens verwoestende vloede in April. Nagenoeg 80% van Transnet se personeel het vanaf 6 Oktober aan ’n verlammende staking begin deelneem, wat hawebedrywighede by onder meer Kaapstad en Durban feitlik tot stilstand gebring het. Business Day berig die mees onlangse geskatte verlies van goedere, insluitend landbouprodukte wat weens die staking nie verskeep kon word nie, staan op R65,3 miljard. Daar was egter reeds vroeg in die jaar aanduidings dat Transnet bereid is om met belanghebbendes saam te werk en aandag aan sy infrastruktuur te gee. ’n Nuwe hyskraan is byvoorbeeld…

’N AFNAME in ingevoerde hoendervleis was vir die braaihoenderbedryf een van die jaar se hoogtepunte, maar die regering se besluit om die inwerkingtreding van nuwe aanbevole teenstortingstariewe uit te stel, was minder goeie nuus. Mnr. Ebrahim Patel, minister van handel, nywerheid en mededinging, het in Maart 2020 die invoertariewe op sekere hoendersnitte met tot 62% verhoog. In Desember verlede jaar is voorlopige teenstortingstariewe van 3%-265% op hoenderstukke aan die been uit Brasilië en vier Europese lande vir ses maande ingestel. Patel het egter in Augustus vanjaar uit die bloute besluit dat die inwer van die aanb die kommissi nasionale ha nistrasie dat stortingstariew vir vyf jaar in gestel word, v twaalf maand opgeskort mo word. Hy het a rede aangevo hy wil keer hoendervleispryse styg terwyl verbruikers onder soveel druk…

GROOT hoeveelhede wol het vanjaar weer in makelaars se pakhuise opgehoop toe China, soos in 2019, begin April ’n verbod ingestel het op die invoer van diere met gesplete hoewe en hul produkte van Suid-Afrikaanse oorsprong. Ongeveer 80% van Suid-Afrikaanse wol is in 2021 na China uitgevoer. Dit het gevolg ná hernude uitbrekings van bek-en-klouseer in Suid-Afrika wat nie onder beheer gebring kon word nie. Die verbod het gekom ondanks onderhandelinge in 2019 tussen China en Suid-Afrika oor maatreëls waarvolgens wol steeds gedurende ’n uitbreking uitgevoer kan word. Die verbod is ná vyf maande, aan die begin van die nuwe seisoen in Augustus, opgehef. Weens die agterstand in uitvoer is kleiner veilings vir ’n paar weke slegs elke tweede week aangebied, met die agterstand in uitvoer wat ná die einde…

Rubriek Die Purdue-universiteit in die Amerikaanse deelstaat Indiana lewer jaarliks in Februarie verslag oor die aantal stofontploffings die vorige jaar in graansilo’s in Amerika. In 2021 was daar sewe voorvalle teenoor agt in 2020. Dit het tot een sterfgeval en vyf beserings gelei. Daar is verskeie tipes stofontploffings. Die meeste kom in die houtverwerkingsbedryf (34%) voor, gevolg deur ontploffings waar graan en oliesade hanteer, opgeberg en verwerk word (24%). Die meeste van hierdie ontploffings word deur meganiese vonke (30%) veroorsaak, gevolg deur statiese elektrisiteit (9%), wrywing (9%), hittekolle/smeulvlekke (9%), warm oppervlakke (6,5%) en sweiswerk (5%). Dit is alles bronne van ontsteking wat in die hantering en opberging van graan kan voorkom. Stofafsuiging in aanlegte waar groot volumes hanteer of opgeberg word, is onontbeerlik om stof doeltreffend te beheer. Kleiner aanlegte,…

JONGBOER VAN 2022 LIGGING LIMPOPO INLIGTING Ligging: Letsitele Naam: Wolvaardt-boerdery Grootte: 220 ha Eienaarskap: Beslote korporasie Vertakkings: Soetrissies in nethuise, tamaties, sitrus en vulstasies Gemiddelde reënval: 450-500 mm/jaar Ons moet vinnig praat, want terwyl ons die besonderhede van ons afspraak bevestig, wag mnr. Hannes Wolvaardt se vlieginstrukteur vir hom. Hy is besig om sy vlieglisensie te verwerf sodat hy in die toekoms vinniger kan reis vir vergaderings met klante en verskaffers. Dit is dieselfde Hannes Wolvaardt wat 12 jaar gelede met 3 ha huurgrond, ’n studentekar en geleende trekkers en werktuie begin boer het.Hannes, sy broer Riaan en sy skoonsus Joelene het skaars met hul volwasse lewens begin toe hulle ál hul spaargeld bymekaargesit het om Hannes te help om sy boerdery te begin. Die drie is vandag nog gelyke…

WANNEER BEGIN DIE SOMME KLOP? KAN moerderaarde haarself genees? Dít was die sentrale vraagstuk waarmee ons anonieme herlewingsboer, ALICE WONDERLAND, weer vanjaar gestoei het, tussen die snywurmplae, haelbuie en sopnat grond deur. “Hoe lank neem dit jou plaas om weer ’n natuurlike balans te vind? Wanneer begin dit ál minder duur insette nodig kry, en begin die natuur al hoe meer verniet dienste voorsien?” vra ons rubriekskrywer. “Dit begin alles by grond. Sonder gesonde grond kan die plante en diere wat direk en indirek van plante afhanklik is, nie gesond wees nie. Goeie, produktiewe grond bly die fondasie van enige volhoubare plaas. Vir grond om weer produktief te wees, moet dit weer die volle diversiteit van sy oorspronklike lewende organismes herwin. Lewe wat ’n knou toegedien is met bewerking en…

AS vyfdegeslagboer in die suidweste van die Amerikaanse deelstaat Indiana is daar min wat mnr. Kevin Kalb nog nie van sy grond weet nie. Tog, sê hierdie uithalerboer, leer hy elke jaar ’n bietjie meer, streef hy na daardie ekstra persentasie en staan hy verbaas oor die resultate wat doeltreffendheid en gesonde grondlewe lewer. Kalb boer al meer as 35 jaar lank en word as een van die topboere in Amerika beskou, veral danksy sy rekord as veertienmalige wenner van die nasionale mielie-opbrengskompetisie wat deur die nasionale mielieprodusentevereniging aangebied word. Sy beste mielie-opbrengs was in 2021, toe hy 409 skepels per acre, oftewel 27,5 t/ ha, op ’n gedeelte van een van sy lande gestroop het. Sy vyfjaargemiddelde opbrengs oor sy hele plaas beloop sowat 19 t/ha. Hy sonder weeklikse…

DIE manier waarop mense terugslae verwerk, bepaal dikwels die verloop van die res van hul lewe. Waar mense egter hul terugslae gebruik om ook ander te help, gebeur wonderwerke. Die meeste lesers ken stukkies van die lewensverhaal van mnr. Kosie en me. Lize van Zyl van Napier en hul suksesvolle bemagtingsvertakking Agri Dwala, maar sekerlik nie genoeg oor die egpaar se pleegsorg-en-opvoedingsprojek nie. Die Van Zyls was vanjaar ook die eerste ontvangers van die Landbouweekblad-eerbewys Herlewingsheld 2022, uit erkenning vir die lewensveranderende werk wat hulle doen om oplossings te skep. Nou kan almal die verhaal van hoe “gewone mense buitengewone resultate behaal”, in die boek Uit klip gekap: Die storie van Agri Dwala, ’n getuienis van seën deur pastoor Etienne van Heerden lees. Kosie is die seun van drie geslagte…

BINNE twee jaar nadat ’n groep boere en ’n span aandeelhouers besluit het om deel van die oplossing en nie die neerdrukkende mediese statistieke te wees nie, staan ’n private kliniek skuldvry op Prieska. Boonop het die stigters se planne nog nie opgedroog nie. Mnr. Henry Coetzee (foto), besproeiingsboer van Mahoebe Eiendomme-boerdery, het ’n paar jaar gelede besef daar is nie genoeg mediese geriewe en dokters op Prieska nie. “Baie noodpasiënte moet dadelik gestabiliseer word, anders kan hulle nie ’n ambulansrit na die naaste hospitaal, wat meer as 200 km van hier is, oorleef nie.” In 2018, ná ’n ernstige motorfietsongeluk, het hy besluit om aanvoorwerk vir ’n kliniek te begin doen. Coetzee het medeboere en ander gemeenskapslede genader oor sy idee. Vir hom is die oogmerk van die kliniek…

DIE algehele ineenstorting van ’n stelsel is niks nuuts in Suid-Afrika nie. Dit is amper asof dit ’n voorvereiste is vir vooruitgang. Die landbou is ondanks die nie-amptelike staat van beleg waaronder dit tans verkeer, weer die bedryf wat die sneller moet verskaf vir aksie. Die tyd vir stilbly oor die huidige dieregesondheidskrisis is egter verby, voer die besturende direkteur van die Sernick-groep by Edenville, mnr. NICK SERFONTEIN, aan. Dit volg op die deurmekaarspul van middel Augustus, toe Suid-Afrika weer in ’n inperking geplaas is, dié keer nie weens covid-19 nie, maar as gevolg van bek-en-klouseer. Pleidooie word van bakboord na stuurboord gebons, van me. Thoko Didiza (minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling) tot organisasies wat veronderstel is om die rooivleisbedryf te verteenwoordig, en die nasionale dieregesondsheidsforum (NDGF). Net…

IN teenstelling met konvensionele boerderymetodes wat die somme ál moeiliker laat klop, is herlewingslandbou ’n volhoubare, kosteslim alternatief om hoë produksiekoste te troef. Op die reeks konferensies op Reitz, Ottosdal en Stellenbosch in Maart het die resultate van ’n vergelykende studie van Asset Research getoon herlewingslandbou bied wesenlike besparings in vergelyking met ander produksiestelsels. Aanvanklik kan dit meer uitgawes verg, maar oor 30 jaar styg die netto wins betekenisvol, terwyl dit daal in die twee ander stelsels. Die stelsels behels wisselbou met mielies, sonneblomme en sojabone saam met ’n veekomponent. Sien ook bit.ly/3UK7HKg vir die volledige studie. Een van die sprekers, die Brasiliaanse dekgewasspesialis dr. Ademir Calegari (FOTO REGS), het gesê ploeg is die meester van rampspoed. “Dit laat die grond kaal en onbeskermd, dit vernietig grondstruktuur en grondlewe, en…

VROEËR vanjaar het mnr. Carel Nel se bul Grasmunt Puma CL 19-17 geskiedenis gemaak deur die eerste Drakensberger te word wat in SA Stamboek en Vleissentraal se Elite-bulgroeitoetsklas met die louere weggestap het. Dit het begin met die oproep wat Nel in 1979 gekry het toe hy nog ’n jong Vrystaatse boer by Brandfort was, en wat goeie nuus vir hom en sy vrou, Anita (FOTO REGS), gebring het. Diere van ’n top-bloedlyn was te koop. Dié blinkswart beeste was destyds nog skaars in dié geweste en om goeie teelmateriaal te kry om ’n stoetery te begin, was nie maklik nie. “Eendag het oom Koos (Botha, van Vrede) ons gebel met die nuus dat oom Piet de Villiers van Vrede moontlik beeste op huurgrond moet verminder. Só kon ons 49…

SONDER om te veel met die natuur in te meng, kon die Oos-Kaap Jongboer van die Jaar met verfynde bestuur uitsonderlik hoë verbeterings in speenpersentasies regkry. Dit was boonop nie nodig om tydens die droogte in sy spaargeld te delf nie. Toe mnr. Morné Fitzhenry (REGS) van die plaas Hartebeeshoek naby Aberdeen in die Oos-Kaap 15 jaar gelede die plaasleisels moes oorneem, was die wegspring nie sag nie. Sy pa is oorlede toe hy in graad 9 was en hy moes op 20-jarige ouderdom sy landboustudie laat vaar om te gaan boer. Met niks op sy naam nie en skuld weens die oordragkoste van die grond het hy nie eens geld gehad vir brandstof of om die werkers te betaal nie. Met sy oupa se hulp het hy skrootyster bymekaar…

GROOT dele van die ekstensiewe weistreke is nog baie droog, maar goeie reën het die droogte in ander dele van die Noord-Kaap beëindig, en die mate van veldherstel was verrassend. In ’n artikelreeks oor die intensiteit van die droogte die afgelope jare skryf dr. Amelia Genis dat die finansiële droogte nog lank sal aanhou. Op Leeukrantz waar mnr. Willem Symington by Williston boer, reageer sy veld goed, “maar my finansies gaan net herstel deur te leef en te boer asof dit nog droogte is”. Die lengte van die droogte het hom laat skrik. “Tien jaar was té lank. Dit was amper onmoontlik om finansieel te oorleef. As ons op ’n boerloopbaan van 30 of 40 jaar werk, het ek vir ’n derde tot ’n kwart daarvan teen ’n verlies gewerk.”…

VANWEË ’n sameloop van omstandighede, hoofsaaklik die sukkelende ekonomie wat nog aan ’n covid-19-babelas ly, het ons die pad platteland toe gevat. Ons eerste oorslaapplek lewer toe die beste storie op. Die Sondag ná die troue het ons inderhaas al die geskenke en ons bagasie in my Ford Figo gegooi. Met ons aankoms op Barrydale, wat locals blykbaar ’n drinkdorp met ’n landbouprobleem noem, het ons ’n draai deur die dorp gery. Dit het gelukkig nie te lank geduur nie, want toe skop die nadors in en is ons gereed vir die volgende partytjie. Die Dungbeetle Bar op Barrydale se backpackers was gelukkig nog oop en ons het ons beste gedoen om ’n duik in die bier- en jenewer-voorraad te maak. Ongelukkig maak die kroeg 20:00 toe. Die eienaar van…

PLATTELAND OP pad terug na die plaas waar Pieter op Sentrum naby Thabazimbi woon, keer ’n buurplaas se werker hom in die grondpad voor. “Nou, ja, Brown, wat byt jou vandag?” vra Pieter van der Walt uit oor die werker se nood nadat hulle gegroet het. Ou Brown staan nader en antwoord dat hy ’n boodskap van Fly het. Almal in die omgewing het daai jare van Fly geweet. Hy was ’n toordokter, woonagtig op een van die ander buurplase. Pieter het hom nooit ontmoet nie, maar het al deur ’n ander boodskapper vir hom leeuvet gestuur wat hy glo vir “medisyne” nodig gehad het. Dit was 1984 en tussen die boerdery deur was hy juis toe weer besig met voorbereidings vir ’n leeujag in die Laeveld. “Ek het egter…

Boere is toenemend op hul eie aangewese vir veiligheid. Die beleërde KwaZulu-Natalse melkboer mnr. Barrie Schiever, mede-eienaar van die melkplaas Foundation Jersey by Weenen, gebruik die afgelope paar jaar onder meer tweerigtingradio’s wat toegerus is met sogenoemde druk-omte-praat sellulêre kommunikasietegnologie, asook ’n geslotebaan-sekerheidskamerastelsel. Schiever sê hy, sy vrou, Jane, en Jane se ouers, mnr. Alan en me. Frances Webster, het hierdie tegnologie van Tokie gekies as ’n manier om die kommunikasie en bewegings van die plaas se nagskofsekerheidswagte beter te monitor. “Toe ons wagte met net konvensionele tweerigtingradio’s toegerus was, het ons agtergekom dit is maklik om te jok oor waar hulle op enige gegewe tydstip was of waar hulle gepatrolleer het.” Die voordeel van die Tokie-radio’s is dat hulle GPS-geaktiveer is en hul ligging outomaties elke 30 sekondes opneem.…

Die aanvanklike probleem met kunsmis wat nie op standaard was nie, tesame met ’n praktyk wat vereis dat voedingstowwe dinamies en vloeibaar teen verskillende hoeveelhede toegedien kan word, het gelei tot ’n kunsmistoediener wat nie net verskillende hoeveelhede kunsmis kan toedien nie, maar wat selfs vir verskillende rywydtes gebruik kan word. Mnr. Danie Bester, planmaker-presisieboer van Balfour, Mpumalanga, het homself in ’n netelige situasie bevind nadat hy besef het ’n vrag kunsmis wat toegedien is, was nie heeltemal op dieselfde standaard as sy normale toediening nie. Boonop het ’n buitengewoon reënerige seisoen veroorsaak dat stikstof en fosfaat kwaai uitgeloog het en dat mielies nie ontwikkel het soos hulle moet nie, met potensiële opbrengsverliese van tot 5 t/ha. “Ek moes dus ’n tweede bemesting doen, maar die toediening moes so na…

Mnr. Daniël Opperman, ’n aartappelboer van Mookgophong (voorheen Naboomspruit) in Limpopo, is as TLU SA se Jongboer van die Jaar aangewys. Hy plant ook witboontjies, ertjies en groenboontjies. Hy het besluit om vir die kompetisie in te skryf om hom deur ’n moeilike tyd te help. Dit was iets lekkers om te doen in ’n tyd wat moeilik in sy boerdery was. “Dit is altyd lekker om erkenning te kry en dit gee ’n mens ook weer moed. In alle eerlikheid, ek het ’n knop in my keel en ek is sprakeloos,” was sy woorde nadat hy sy trofee op TLU SA se kongres ontvang het. Mnr. André Brink, graanboer van Durbanville in die Wes-Kaap, is as Graan Suid-Afrika (GSA) en Syngenta se Graanprodusent van die Jaar aangewys. Hy het…

Was dit werklik nodig dat God die weg gevolg het wat soveel lyding en smart teweeg gebring het? Kon Hy, wat die Almagtige heet, nie ’n ander manier gevind het om die probleem van menslike mislukking aan te pak nie? Was dit die enigste uitweg dat God se Seun moes kom om ons vry te koop van sonde en verlorenheid? Die Kersverhaal begin met mooi prentjies van ’n kindjie in ’n krip, van geskenke en liedere wat “vrede op aarde” uitroep, en ’n God wat ’n welbehae in die mens het. Maar kyk net mooi en jy sal agter die geskenke ’n kruis sien wat jou vir ’n ander verhaal voorberei. Die Kersverhaal begin nie, soos baie mense dink, by die evangelie van Mattheus nie. Dit begin by Genesis, waar…