Innholdsfortegnelse for 15 December 2022 i Landbouweekblad

Anderkant die reënboog Dit is een van die groot voorregte om by Landbouweekblad te kan werk. Die ongekende toegang wat ’n mens tot van Suid-Afrika se beste boere kry. Eerstens is hulle tegnies uitsonderlik. Met jare se praktiese ervaring en ’n vlymskerp waarnemingsvermoë hou die gevolglike verstellings wat hulle aan hul boerderye maak, hulle nie net aan die voorpunt van beste landboupraktyke nie, maar in baie gevalle ontwikkel hulle daardie praktyke sommer self. Daar’s ook hul breë aanvoeling om hul ingewikkelde besighede suksesvol te bestuur, wat oor jare met praktiese ervaring verfyn word. Soos ’n vriend altyd droogweg opmerk: “Twintig jaar se ervaring verg eintlik 20 jaar. Jy kan dit nie in vyf of ses jaar opdoen nie, al is jy hoe goed!” Van goeie arbeidsverhoudinge handhaaf in ’n land…

Geldbeplanning Die omskrywing vir ’n openbare weldaadsorganisasie (OWO, public benefit organisation) is ’n nie-belastingpligtige entiteit. Dit word onderskei van ’n organisasie sonder winsoogmerk, of ook genoem ’n niewinsgewende organisasie (NWO, non-profit organisation). Laasgenoemde dryf handel en betaal inkomstebelasting, soos die Bloedbank of die Dierebeskermingsvereniging. As daar ’n wins is, gaan dit terug na die NWO. Daar is nie aandeelhouers nie, maar drie direkteure wat die NWO bestuur en beheer. ’n OWO is nie-belastingpligtig. Dit word ingevolge artikel 10(1)(cN) en artikel 30 van die Inkomstebelastingwet (Wet 58 van 1962) opgerig. Dit kan ’n trust of ’n stigting met ’n grondwet wees, of ’n maatskappy waarvan die akte van oprigting gewysig moet word om aan artikel 10(1)(cN) en artikel 30 te voldoen. So ’n trust (of stigting of maatskappy) bekom hoofsaaklik geld…

Die vloedtoestande wat einde November in die Vaal- en Oranjerivierstelsel voorgekom het, is van die ergste sedert die 2010-’11-somerseisoen. Mnr. Johan van den Berg, landbouweerkundige, sê die vloedtoestande was veral erg by Keimoes. Noodwalle is op plekke oorstroom en wingerde het onder water gestaan. Die situasie is potensieel rampspoedig vir druiwe- en rosyntjieboere in die gebied wat reeds die afgelope twee seisoene groot skade gely het weens reën in die oestyd. Die riviervlakke het einde November vinnig afgeneem en uitdroging kon begin plaasvind. “Dit is nie net die vloedskade wat verliese veroorsaak nie, maar ook droogteskade waar besproeiingspompe uit die rivier verwyder moes word en gewasse nie besproei kon word nie.”…

VIER maande ná die landelike veiligheidsberaad op Parys in die Vrystaat het mnr. Bheki Cele, minister van polisie, nog nie terugvoer gegee oor vordering met voorgestelde ingrypings waaroor daar ooreengekom is nie. Dié stappe moet nou deur die kabinet oorweeg word. Intussen is die feestyd op hande en die publiek is steeds grootliks in die duister oor vordering met die toepassing van die landelike veiligheidsplan, sê mnr. Uys van der Westhuijzen, landelike veiligheidshoof van Agri SA. Cele het tydens die bekendmaking van die misdaadstatistieke vir die derde kwartaal gesê plaasmoorde en veediefstal het toegeneem. Daar was ’n toename van 7,4% in veediefstal en 15 plaasmoorde. GROTER SIGBAARHEID “Die blitsoperasies wat die polisie in die vooruitsig stel, tesame met verskerpte pogings om hierdie misdade te bekamp, moet ingesluit word by die…

SUID-AFRIKA se grootste eierprodusent, wat eiers onder die handelsmerk Nulaid bemark, se wesensverdienste per aandeel vir die jaar tot einde September het met 73% geval. Mnr. Hennie Lourens, uitvoerende hoof, het met die bekendmaking van Quantum se resultate gesê dit was uit ’n finansiële oogpunt ’n ongewoon slegte boekjaar, maar dat die hele eierbedryf baie swaar kry. Rekordhoë pryse van grondstowwe vir voer het die hele maatskappy en ook die betrokke bedrywe geraak. Volgens Quantum se berekeninge het dit hom net meer as R60 miljoen gekos omdat hy nie hoë voerpryse deur ’n voldoende styging in finale produkpryse soos eiers en lêgereedhenne kon verhaal nie. Quantum se koste van produksie van eiers, dagoud-lêhenkuikens en lêgereedhenne is daardeur benadeel. VOËLGRIEP Die maatskappy het ook ’n groot terugslag beleef toe hoogs aansteeklike…

Rubriek KORTOM ■ Wêreldvoedselpryse is tans sowat 38% hoër as in 2020. ■ Ekonomiese groeivooruitsigte vir 2023 het verswak in Amerika en China, terwyl die risiko van resessie besonder hoog is in Europa. ■ Amerika en Europa ervaar die hoogste inflasie in vier dekades. Op 24 November 2022 het die monetêre beleidskomitee (MBK) van die Reserwebank aangekondig dat die rentekoers weer met 0,75% verhoog word, wat ons neem na ’n prima rentekoers van 10,5%. Dit volg op die steeds stygende inflasiekoers van Oktober 2022, wat op 7,6% te staan kom. Dit is aansienlik hoër as die Reserwebank se mikpunt van 4,5%, wat die middelpunt is van die teikenband van 3-6%. Intussen is produsente-inflasie (op die fabrieksvloer) steeds by 16%, wat aandui dat aansienlike prysstygings nog moet deurwerk na die winkelrak,…

Papajas is histories ’n gewilde somervrug op baie tafels landwyd, maar produsente moet toenemend ongunstige uitkomste oorbrug. Luidens inligting van Neofresh, een van die grootste papajakwekers en verskaffers in Suid-Afrika, is die totale nasionale produksie van hierdie vrugte tans op 300 ha. Die gemiddelde kommersiële opbrengste van die Tainung- en “private” kultivars wat plaaslik verbou word, wissel van 30-70 t/ha, met sowat 95% van dié oeste wat binnelands verkoop word. Mnr. Gerrit Nieuwoudt, hoof van navorsing en ontwikkeling by Neofresh, en me. Lean van Schalkwyk, pakhuisbestuurder, sê Suid-Afrika se kommersiële papajaproduksie daal. Dit is onder meer vanweë ’n tekort aan geregistreerde chemikalieë om plae en siektes by dié vrug te bestuur; dalende winsgewendheid; en omdat gewone Suid-Afrikaanse verbruikers al hoe meer platsak is. Hulle meen papajaproduksie sal aanhou daal. ’n…

NAVORSERS van die Universiteit van Queensland in Australië en kollegas van Spanje en Argentinië het dit reggekry om die eiersel van ’n donkie danksy in vitroreproduksie te bevrug, en sodoende ’n lewensvatbare embrio te skep. Hulle het die eierselle en sperm gebruik van ’n bedreigde soort Europese donkie wat van diere uit verskillende dele van Spanje ingesamel is. Die volgende stap is om die embrio in ’n geskikte dier oor te plant, sê dr. Andres Gambini in ’n verklaring deur die universiteit. Die embrio word tans in vloeibare stikstof gevries ’n Tegniek genaamd intrasitoplastiese sperm-inspuiting is gebruik om die wêreld se eerste kunsmatig bevrugte donkie-embrio te skep. FOTO: UNIVERSITEIT VAN QUEENSLAND en in ’n laboratorium in Spanje bewaar. Gambini hoop dat ’n soort “gevriesde dieretuin” of genetiese embrio-bank vir donkies…

Valkoog Deur die jare het ons meer as 300 spesies in die Punda Maria-ruskamp in die Krugerwildtuin geïdentifiseer. Punda Maria is een van die topvoëlkykplekke in Suid-Afrika en geniet ook internasionale aansien onder die voëlkykgemeenskap. Die kamp bied ’n wye verskeidenheid verblyfopsies en dien as die ideale basis om die noorde van die wildtuin te verken. Die Mahonie-sirkelroete, die Klopperfontein-pad en die Pafuri-piekniekplek langs die Levubu-rivier is maar net ’n paar van die plekke wat ’n besoek werd is. Punda Maria bied uitstekende geleenthede om rustig voëls te kyk en af te neem, bly dus gerus ’n hele paar nagte oor. Een oggend, op die Vlieëvangerwandelpad naby die winkel, het ons die geelborskleinjantjie, geelborswillie, gekroonde neushoringvoël, papegaaiduif en nie minder nie as sewe verskillende roofvoëls waargeneem. Die gewilde en gesogte…

Een leser kan 'n Boereplaas Bordspeletjie wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 75 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelnee Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of h gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 12 Januarie 2023. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. Sudoku Nr. 99 Deur Gerda Engelbrecht Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en…

Die onderstaande oordragte van plaaseiendomme is deur aktekantore geregistreer (plaasnommer tussen hakies). GAUTENG PRETORIA DOORNKRAAL (420), 131 ha, aan Ezempilo Game Farm (Edms.) Bpk., van Vir-Leofamilietrust, R5 520 000. HARTBEESTFONTEIN (240), 137 ha, aan Twendy Five 89-trust, van B.T. Kaiser, R8000000. JAKHALSFONTEIN (528), 21 ha, aan VMO Consulting & Trading (Edms.) Bpk., van Abenzi Engineering (Edms.) Bpk., R1 620 000. NOOITGEDACHT (333), 26 ha, aan Mabhelengwane Trading & Enterprise (Edms.) Bpk., van V.E. Oliver, R1 350 000. ONSPOED (500), 22 ha, aan K.J. Hill, van W. Janse van Rensburg, R2 500 000. TWEEFONTEIN (541), 54 ha, aan Fanya Inv (Edms.) Bpk., van Clover Hill Estates (Edms.) Bpk., R1767550. WITPOORT (563), 215 ha, aan Zambesiaka Stud Game (Edms.) Bpk., van A. en T. van Vuuren, R5 000 000. ZUSTERSTROOM (447), 598…

VANG OP? Onderstepoort Biologiese Produkte sê in ’n verklaring van 1 Desember hy is “bewus van kliënte se kommer oor die beskikbaarheid van sekere noodsaaklike entstowwe”, en ook van die volgehoue reëntoestande wat tot siekte-uitbrekings kan lei. Die maatskappy sê entstof teen Afrika-perdesiekte, wat reeds vroeglente nodig was, sou dae ná ’n sewedag-gehaltetoets beskikbaar wees. Bloutongentstof sou voor 20 Desember beskikbaar wees. Afrika- en Asiatiese rooiwater-, galsiekte- en hartwater-entstof sou in daardie week beskikbaar wees. Knopvelsiekte was toe in voorraad en beskikbaar, en lewende slenkdalkoors-entstof was beskikbaar, en nuwe besendings sou teen einde Januarie 2023 beskikbaar wees. Lees meer op bl. 16. DINK WEER Transnet Freight Rail (TFR) se eerste veiling van spoorwegtoegang tot twee belangrike vragroetes het net twee bieërs gelok, waarvan net een suksesvol was. Me. Siza Mzimela,…

DIE STORIE VAN DIE ROOI RUSSE WENBRIEF Ja, ek is die “boer” wat ’n skaap elk vir Tatjana Schoenmaker en Bianca Buitendag gegee het vir hul prestasies op die vorige Olimpiese Spele in Japan. Dit het in daardie stadium gelyk of mnr. Nathi Mthethwa, minister van sport, kuns en kultuur, nie sy kant wou bring om Suid-Afrika se sportheldinne te vereer nie. Ek wou die twee dames beloon met ’n fantastiese geskenk, maar het nie geld gehad om te skenk nie. Ek het wel “goud” gehad wat op my lande gewei het in die vorm van Rooi Russkape. Ek het gemeen dit is naas goud die waardevolste besitting waarmee ek die twee sportpresteerders kon beloon. Nou kom ek by die “boer”-deel. Ek is ’n geoloog van beroep en het maar…

VANJAAR se kanola-oes van meer as 206 000 ton is die grootste in die gewas se plaaslike geskiedenis van sowat 30 jaar. Die rekord is behaal op aanplantings van 120 000 ha, wat 20 000 ha meer as verlede jaar is. Die meeste van die kanola kom uit die Overberg en Suid-Kaap. Al het die gebiede ’n droë winter beleef, is goeie opbrengste behaal. Die bedryf moes ook probleme met die tydige beskikbaarheid van die regte saad oorkom weens kleiner oeste in Kanada en Australië van waar die saad ingevoer word, en probleme met die vervoer hierheen. Mnr. Zander Spammer, landboukundige hulpbronbestuurder by Southern Oil Limited (Soill) op Swellendam, sê hoewel hy eers einde Februarie sal weet wat boere se amptelike voorneme om te plant is, meen hy hulle sal…

NADAT die nasionale oesskattingskomitee (NOK) verlede jaar aanvanklik ’n mielie-oes van 14,7 miljoen ton voorspel en doemprofete dit as ’n oorskatting vanweë die nat toestande veroordeel het, het die oes uiteindelik op 15,4 miljoen ton te staan gekom. Die sojaboonoes was 2,2 miljoen ton. Al was die geskatte mielie-oes 6% kleiner as die 2020-’21-oes, is dit steeds heelwat hoër as die tienjaargemiddelde van 12,8 miljoen ton. “Suid-Afrika het in die afgelope ses jaar sy vier beste opbrengste en vier grootste oeste nóg gehad,” sê dr. Werner Rossouw, uitvoerende direkteur van Silostrat. “Ons glo en vertrou dat die huidige seisoen ook ’n goeie een gaan wees.” Hy sê die sterk weeklikse lewerings het gewys dat daar nie veel verrassings in die oesskatting sou wees nie. Die finale oppervlakteskatting vir mielies was…

CLOVER is oor die mededingingsowerhede se finale hekkie om self weer sy eie melkwinning te behartig. Die mededingingstribunaal het op 1 Desember Clover se verkryging van die melkwinningsdeel van Dairy Farmers of South Africa (DFSA) goedgekeur. Die voorwaardes vir die voorgenome transaksie hou verband met indiensneming, opleiding en vaardigheidsontwikkeling, ondernemingsontwikkeling, verkrygingskontrakte en verskaffing van onverwerkte melk. Die tribunaal sal later ’n volledige mediaverklaring oor sy besluit uitreik. Mnr. Steven Veldhuysen, bestuursbeampte vir onder meer regsake by Clover, het vroeër gesê dat DFSA hom genader het om sy melkwinningsdeel terug te koop omdat hy finansiële druk ervaar. Die koopbedrag is R1.…

KENNERS is besorg oor toenemende probleme met snywurms by somergewasse namate meer boere na geenbewerkingstegnieke oorskakel. Snywurms het vanjaar in veral die oostelike gedeelte van die somergewasgebied abnormaal toegeneem, sê mnr. Corné Louw, hoof van toegepaste ekonomie en lededienste by Graan SA. “Snywurms oorleef in onkruid. Omdat ons deur so ’n nat seisoen is en die huidige seisoen nat begin het, kon produsente onkruidbekamping nie so goed toepas soos hulle wou nie.” Doeltreffende insekdoders is beskikbaar vir die bekamping van snywurms. ’n Probleem ontstaan wanneer iets nie werk nie en ander produkte gebruik moet word. “Die alternatiewe is dikwels sterker produkte wat nie goed vir die omgewing is nie. ’n Mens wil nie eintlik so baie insekdoders spuit nie.” Hy sê dit is noodsaaklik om so vroeg moontlik te let…

1 KENIA Hof stop GM-invoer Die Keniaanse hooggeregshof het einde November die regering se toestemming om geneties gemodifiseerde (GM) gewasse in te voer, opgehef hangende ’n regsgeding wat deur die Keniaanse kleinboerliga, ’n drukgroep wat kleinskaalse boere verteenwoordig, gebring is. Die hof verbied die regering om enige direktiewe in die Staatskoerant af te kondig of enige kabinetsopdragte in dié verband uit te voer. Die groep beweer GM produkte hou gesondheidsgevare in vir Keniane en dat die regering nie behoorlik gekonsulteer het nie, soos die grondwet vereis. — The East African 2 ZIMBABWE Uitgewekenes wil boer Van die nagenoeg 260 000 Zimbabwiërs wat tans op ’n waglys is vir die herverspreiding van on- of onderbenutte landbougrond, is 10 000 deel van die Zimbabwiese diaspora. ’n Nuwe spesialedoel-beleggingsliggaam is vir die nuutste…

DIE Nederlandse regering kan tot 3 000 plase en ander groot besoedelaars naby ekologies kwesbare plekke koop om stikstofbesoedeling deur vee te bekamp. Die regering het €24,3 miljard (R426,6 miljard) begroot om Nederland se stikstofvrystellings teen 2030 met die helfte te verminder. Dit beteken hy sal boere betaal om vrywillig op te hou boer sodat die land nie die Europese Unie (EU) se omgewingswette oor die bekamping van ’n oormaat stikstof in natuurlike omgewings oortree nie. “Inligting wat uitgelek het, dui daarop dat die boere met tot 120% van hul plase se waarde vergoed sal word, maar dit is nog nie deur die ministers bevestig nie,” berig Dutch News.nl. VRYWILLIGERS? Tot dusver het die regering nog nie boere verplig om hul plase te verkoop nie. As daar egter nie genoeg…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 0,1%, of $0,33/t (R5,69/t), tot $260,95/t (R4 497/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 14,9%, of $33,91/t (R584,40/t), hoër. Verwagte pryse: Maart – $254,48/t (R4 386/t), Mei – $254,79/t (R4 391/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 5,7%, of R307/t, tot R5 053/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 3,9%, of R200/t, tot R4 900/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 45%, of R1 568/t, duurder, terwyl geelmielies 30,7%, of R1 150/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Maart – R5 016/t, Mei – R4 663/t. Verwagte geelmieliepryse: Maart – R4 919/t, Mei – R4 530/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 4%, of $11,83/t (R203,88/t), tot $280,69/t (R4 837/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 4,3%, of…

Graanopbrengskompetisie KORTOM ■ Die Albertse-manne van Dundee in KwaZulu-Natal glo daaraan om hul mielieaanplantings te bestuur asof elke plant ’n baba is waarin alle behoeftes voorsien moet word. ■ Hul “resiesperd”-geelmieliebasters moes hulself eers in kleinskaalse proewe bewys. ■ Hulle gebruik verskeie tegnologieë en die leiding van kundiges om so proaktief moontlik in die behoeftes van hul droëlandmieliegewasse te voorsien. Nadat hy in 2013 met saaien veeboerdery begin het, het mnr. Bertus Albertse, ’n opgeleide rekenmeester en landboukommoditeitsmakelaar, geen tyd gemors om sy reeds goed geoefende brein aan die werk te sit en omvattende navorsing oor die beste bestuurspraktyke vir die boerdery te doen nie. Hy het slegs internasionale navorsing oorweeg, suksesvolle en geloofwaardige Noord-Amerikaanse boere geraadpleeg en met betroubare raadgewers gepraat wat die drie Albertse-manne se visie en doelwitte…

Tuinbou KORTOM ■ Om volhoubaar winsgewend te bly, moet Suid-Afrika se avokadowaardeketting die nadelige rimpel-effekte van die covid-19-pandemie en internasionale omwentelinge noukeurig navigeer. ■ Die huidige hoë koste van avokadoproduksie-insette wat deur aardgas en ruolie vervaardig en vervoer word, sal waarskynlik nie tot voor-covid-19-vlakke daal nie. ■ Suid-Afrika moet enige beskikbare geleenthede gebruik om sy avokado-uitvoerhoeveelhede na bestaande en nuwe internasionale markte aansienlik te laat groei. Avokado-aanplantings neem fluks toe en is een van die flinkste uitbreidings, Instagram is grasgroen van die plasings, en die markte ís daar – die ongunstige faktore moet net eers uit die weg geruim word. Ná die finansiële verwoesting wat die covid-19-pandemie vroeg in 2020 meegebring het, het wêreldwye ekonomiese groei in 2021 merkwaardig tot 5,7% herstel. Gegewe die voortslepende impak van die pandemie was…

VARKFILETKEBABS MET SITRUSMARINADE Hierdie kebabs bevat min vet en is ’n gesonde opsie, maar is nogtans uiters geurig. Moenie die vleis oorgaar maak nie, anders kan varkvleis maklik droog wees. ■ 1 kg varkfilet, in hapgrootte blokkies gesny Sitrusmarinade ■ 15 ml komyn ■ 3 ml paprika ■ Fyngerasperde sap en skil van 1 lemoen ■ 60 ml heuning ■ 30 ml olyfolie ■ 3 knoffelhuisies, fyngedruk ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak Meng die komyn, paprika, lemoenskil en -sap, heuning, olyfolie en knoffel goed saam. Giet oor die varkfiletblokkies in ’n nie-metaalbak of verseëlbare sak en verseël lugdig. Laat vir minstens 2 uur in die yskas marineer. Ryg die varkfiletblokkies op sosatiestokkies. Kook die orige marinade vinnig vir 1-2 minute. Braai die kebabs oor matige kole en bestryk…

Verlede keer het ons gepraat oor die apostel Paulus se ervaring toe hy en medegevangenes op pad was na Italië waar hulle deur die Romeinse keiser verhoor sou word. Ons het toe ’n saak daarvoor probeer uitmaak dat kennis en geloof nie in stryd met mekaar hoef te wees nie, maar mekaar juis behoort aan te vul. Die vraag waarvoor ons toe nie tyd gehad het nie, was: “Wat het van die skip en bemanning geword?” Die seevaart was niks minder as ’n angswekkende ervaring nie. Die gedagte het selfs by die militêre manne ontstaan om die gevangenes om die lewe te bring sodat hulle nie kon ontsnap nie. Gelukkig het die Romeinse offisier wat Paulus wou beskerm, dit gekeer. Toe het ’n hoërisikoreddingspoging gevolg. Die mense wat kon swem,…

VLEISBEESBOERE is vir die 44ste keer deur die Landbounavorsingsraad vir prestasies vereer. Die eerbewyse is vanjaar virtueel in sewe afdelings oorhandig. Mnr. Stefan Terblanche, bestuurder van die Angus-stoetery Fredericksburg by Franschhoek, is die ontvanger van die prys vir die beste vleisbeesverbeteringskudde. Die ander finaliste was mnre. Johannes Botha (Bodeel Angus), Jan Dhooge (D’Hofstee Drakensbergers), Ben Raath (Donkerhoek Tuli-stoetery), Hannes Eksteen (Eksteen Nguni’s en Sangas), Danie van Breda (Ja-Niel Herefords), Gideon Botha (Kolskoot Borane), Pieter en Janneman Genis (PG’s Borane), Riaan Theron (RAT Brahmane), Desmond Robertson (Santarific Santas) en Lucas Msiza (Sizalo Bonsmaras). ELITEKOEI-EERBEWYS Elitekoei-eerbewyse is aan die volgende rasse en eienaars oorhandig: Afrikaner: Mnr. Pierre-André Cronjé (MC 11-0035). Afrisim: Mnr. Hentie Jansen van Rensburg (JVR 08-0058). Swart Angus: Mnr. Nico Steyn (WK 12-0107). Rooi Angus: Mnr. Andrew Masterson (ACM 12-0010).…

Grondtransaksies van R5,188 miljard is in die twaalf maande tot Oktober vanjaar in die Wes-Kaap gesluit. Dit het 599 ooreenkomste behels en altesaam 221 072 ha is verhandel. Die TABEL gee ’n opsomming van die transaksies in die betrokke tyd. Gunstige prysneigings is in 38% van die distrikte waargeneem. Pryse het veral gestyg by George en Kaapstad (15,7% elk), Prins Albert (15,5%) en Mosselbaai (11,4%). Dit het met meer as 10% gedaal by Robertson (-11,6%) en Caledon (-11,4%). Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 36% (37%), 50-150 ha, 23% (24%); 150-300 ha, 15% (11%); 300-450 ha, 6% (9%); 450-600 ha, 6% (3%); groter as 600 ha, 15% (17%) Statistieke…

Die vraag na Simbra-koeie en-verse het in 2022 die hoogte in geskiet, te midde van moeilike tye waarin die landbousektor een van die ekonomie se uitblinkers was. Al het die wêreld tot stilstand gekom vanweë covid-19, moes mense bly eet, volgens mnr. Kobus Bester, rasdirekteur van die Simbra-genootskap. Die oorlog in Oekraïne en bek-en-klouseer het die landbou benadeel, maar dit is verblydend dat daar ’n neiging onder vleisbeesprodusente is om meer klem te lê op hoëgehaltediere. Talle kommersiële boere koop goeie prestasiegetoetste bulle. Op die jaarlikse Simbra-Jackpot-Versekarnaval op Parys is meer as 300 vroulike Simbras verkoop. Baie produsente gebruik tans Simbra-bulle om hul eie Simbra-koeitroppe te verbeter. Dit is belangrik dat die Simbra ’n waardeproposisie aan hul eienaars moet bied. Die ras wat ’n bewese moederras is, vaar uitstekend en…

AANLYN / ORPINGTON / R25 000 Me. Nelmarie Neethling se uitverkopingveiling van haar Orpington-stoetery het alle verwagtinge oortref. Die totale aanbod van 97 hoenders is verkoop, met die duurste hoender (’n Buff-haan, foto) wat vir ’n rekordprys van R25 000 aan mnr. PW de Vos en sy seun, RJ, van Colesberg verkoop is. Die duurste hen was ’n Buff-hen wat aan mnr. SW Roeland van Vrede vir R15 700 verkoop is. Elf van die hoenders is vir meer as R10 000 verkoop. Hane het gemiddeld R5 550 behaal en henne gemiddeld R3 590. Die elf hoenders wat vir meer as R10 000 verkoop is, is deur mnre. Coetzee Uys, Francois Wehmeyer, PW de Vos, Willie Oosthuizen, SW Roeland en Basie van Dalen, en me. Lila Geldenhuys gekoop. Saartjie Odendaal het…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com SIMPOSIUM 29JANUARIE-2 FEBRUARIE: Tiende internasionale simposium vir die besproeiing van tuinbougewasse. Stellenbosch. Navrae: 083 261 0207; deidre@iafrica.com BOEREDAE FEBRUARIE 2023: Charolaisboeredag, Vryburg-skouterrein. June Wiid, 051 410 0953. SKOUE 8-11 FEBRUARIE 2023: Heidelberg (Wes-Kaap). Sarah Koch, 082 725 4091; sarahs.val@gmail.com10-11 FEBRUARIE: Victoria-Wes. Adri Gerber, 082 940 8231;vicweslandbou@gmail.com 15-19 FEBRUARIE: Riversdal. Cornel Pfaff, 082 412 7033;skou@riversdaler.co.za 23-25 FEBRUARIE: Williston. Klara Steenkamp, 060 580 7480;blomklara@yahoo.com 2-4 MAART: Swellendam. Danitsa Badenhorst, 082 093 1780; skou.reception@gmail.com of skouborge@gmail.com 8-11 MAART: Beaufort-Wes. Samantha Smit, 079 396 3531; samanthamegansmit04@gmail.com 13-15 APRIL: Clanwilliam. Wilna Nieuwoudt, 083 685 4356; info@clanwilliamexpo.co.za27 APRIL-6 MEI: Bloemskou. Elmarie Prinsloo, 051 448 9894;info@bloemskou.co.za 4 MEI: Nasionale kampioenskapskou, Charolais-beestelersgenootskap,…

7 Aan die begin van die maand is sewe nuwe gevalle van bek-enklouseer aangemeld – vyf daarvan in KwaZulu-Natal en twee in die Vrystaat. Van die 183 aktiewe gevalle in die land was 115 in Kwa-Zulu-Natal, 40 in die Vrystaat, 16 in Noordwes, 7 in Limpopo, 4 in Gauteng en 1 in Mpumalanga. Veevervoerbeperkings geld steeds in siektebeheergebiede, en alle geaffekteerde persele buite dié gebiede is steeds onder kwarantyn. – Michelle van der Spuy 5,2% Indiensneming in die landbou het in die derde kwartaal met 5,2% gestyg, van 829 000 tot 874 000. Die indiensnemingskoers vir geskoolde landbouwerkers het met 17,9% gestyg op ’n jaargrondslag, en was 3,7% hoër as die vorige kwartaal. Die afgelope kwartaal is 75 000 mense as geskoolde landbouwerkers in diens geneem, teenoor 72 000 die…

In sommige beesstreke van Amerika, veral Texas, het boere met dieselfde probleem van bosindringing te kampe as wat in baie dele van Suid-Afrika ondervind word. Hier vertel PIERRE VAN ROOYEN, wat vroeër vanjaar saam met ’n studentevriend vier en ’n half maande lank in Amerika gereis het, hoe die Texas-boere muskietboomindringing op groot skaal die hoof bied. ’n Texas-hoed op die kop van ’n Suidwes- of Noord-Kaapse beesboer lyk vreemd, maar tog het hierdie beeswêrelde een vername saak in gemeen. Bosindringing, wat in ons bekende beesstreke ’n wesenlike gevaar is, het ook in Texas ’n ernstige probleem geword. Waar ons by uitstek probleme met die swarthaak ondervind, sit die Texas-boere met die muskietboom (Prosopis juliflora) opgeskeep. In Suid-Afrika is die muskietboom natuurlik self geen onbekende nie. En soos hier, is…

DIE Phala Phala-verslag is sedert die bekendmaking daarvan op 30 November beskryf as ’n uitsonderlike gebeurtenis wat Suid-Afrika in ’n ongekende krisis kan dompel. Pres. Cyril Ramaphosa het sy standpunt herhaal dat hy niks gedoen het wat sy grondwetlike eed skend nie. Hy het na die verslag verwys as ’n “ongekende en buitengewone oomblik vir Suid-Afrika se grondwetlike demokrasie”. News24 het berig dat bondgenote van Ramaphosa hom oorreed het om nie te bedank nie, en teen druktyd (5 Desember) het dit geblyk of die ANC sou stem teen die verslag tydens die spesiale debat daaroor in die parlement wat die volgende dag sou geskied. Volgens mnr. Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient Groep, moes Ramaphosa al lankal bedank het. “As hy nou bedank of opsy staan, is diegene wat by…

Die hoë vlakke van motskade in aartappellanderye in van die belangrikste produksiegebiede maak wetenskaplikes bekommerd. Daar is ook kommer oor die doeltreffendheid van die geregistreerde insekdoders wat die motte moet bekamp. Volgens CropLife SA is die hoofsondaars twee motspesies: die aartappelmot (Phthorimaea operculella) wat blaarén knolskade veroorsaak, en die tamatieblaarmyner (Phthorimaea absoluta, voorheen bekend as Tuta absoluta), wat skade aan blare veroorsaak. Die motte rig skade aan die Solanaceae-familie aan, wat tamaties, aartappels en tabak insluit. Aartappels SA het ’n navorsingsprojek begin om die doeltreffendheid van bekampingstrategieë van die motte te bepaal. In die studie, uitgevoer deur prof. Hannalene du Plessis en haar span van die Noordwes-Universiteit, is die doeltreffendheid getoets van die vier algemeenste insekdoders, wat vier verskillende werkswysegroepe verteenwoordig. Die aartappelmot se gevoeligheid vir die chemikalieë is in…

HEELWAT meer inligting oor plantgebaseerde vleisalternatiewe sal beskikbaar moet wees voordat verbruikers in Afrika grootskaals hul lippe eerder daarvoor sal begin aflek as vir ’n tjoppie. Dit blyk uit ’n onlangse oorsigstudie deur die Universiteit Stellenbosch (US) en Wageningen-universiteit in Nederland in die vaktydskrif Scientific African. Die studie is onderneem deur die student mnr. Omamuyovwi Gbejewoh en dr. Jeannine Marais van die departement voedselwetenskap aan die US, en dr. Sara Erasmus van die voedselgehalte-enontwerpgroep aan die Wageningen-universiteit. Hulle sê die maatskaplike implikasies daarvan om minder vleis te eet, moet eers bepaal word, asook die hindernisse verbonde aan die eet van plantgebaseerde vleisalternatiewe. Daar moet ook gekyk word na die mate waartoe verbruikers hierdie produkte aanvaar, en strategieë wat mense sal aanmoedig om hul vleisinname met plantgebaseerde alternatiewe aan te vul.…

Aerobotics se nuwe kunsmatige-intelligensietegnologie (AI) om vruggrootte te meet, help om boere se produktiwiteit aansienlik te verbeter. Mouton Citrus van Citrusdal meen dié innoverende tegnologie bring ’n omwenteling wanneer dit kom by die meting en monitering van vrugtegroei regdeur die seisoen. Aerobotics se slimfoontoepassing laat boere toe om opbrengsinligting op die grond vas te vang deur foto’s van vrugte aan die boom te neem. Die AI-sagteware identifiseer en meet die vruggrootte outomaties, wat tyd bespaar en voorsiening maak vir baie groter steekproefgroottes om weeklikse grootteverspreidingsgrafieke te bou. Nog belangriker is dat Aerobotics boere help verstaan waar in die boord verskillende groottes vrugte ontwikkel. Só kan hulle wisselvalligheid in die boord vroeg in die seisoen aanpak. “Dit is vir ons belangrik om vruggroottedata akkuraat en op ’n weeklikse grondslag in te…

RONDOMTALIE-KRAAL VERMINDER STRES BY BEESTE Tal-Tec, ’n maatskappy wat veehanteringstoerusting vir die rooivleisbedryf ontwerp en vervaardig, se jongste uitvinding is ’n rondomtalie-vangkraal wat die beeste op só ’n manier na die uitgang druk dat hulle minder stres ervaar as in ’n tradisionele vangkraal met ’n tregtervormige uitgang. Mnr. Greg Talbot, uitvoerende hoof van Tal-Tec, het gaan kers opgesteek by die Amerikaanse dierewetenskaplike prof. Temple Grandin, wat haar persoonlike kennis van outisme op dieregedrag begin toepas het. “Sy sê diere hou altyd daarvan om na ’n plek van kalmte of gemak terug te keer. As jy hulle uit die vangkraal begin uitjaag, sal hulle natuurlikerwys in die rondte begin beweeg rondom die plek waar hulle veilig gevoel het.” Dit is presies hierdie beweging wat die nuwe rondomtalie-kraal moontlik maak. Dit laat…

Vertel meer van jou tuisonderneming? By Piekanienies Sewing for Kids maak ons mooi en gemaklike kinderklere wat prakties en bekostigbaar is. Hoe het alles begin? Ek was ’n tuisskolier wat van jongs af belang gestel het om dinge met naald en garing aan te pak. My ouers het my met belangstelling dopgehou. Toe ek 15 was, het hulle my vir ’n tweejaarnaaldwerkkursus by Intec-kollege ingeskryf. Dit het my die geleentheid gegee om die kursus op ’n jong ouderdom te voltooi. Daarna kon niemand my keer nie. Ek het klere begin maak vir die bure en familie se kinders en al hoe meer navrae begin kry. Dis nou vier jaar sedert ek Piekanienies begin het. Wat doen jy as jy nie agter die naaimasjien is nie? Maak hanslammers groot, leer die…

DIE WENNER, mnr. Dean Biggs wat R40 000 ontvang, is op ’n galadinee in Pretoria aangekondig. Die Biggs-familie boer sedert 2002 op die plaas Suiderland naby Humansdorp. Die MPO sê in ’n verklaring Biggs het ’n geesdrif vir diere en melk, en word geïnspireer deur sterk familiewaardes om altyd iets in ’n beter toestand te laat as waarin dit aan ’n mens gegee is. “Suiderland is ’n droëlandplaas, dus het ons nog altyd volgens volhoubare boerdery- en bewaringspraktyke geboer,” sê Biggs. Hy melk tans 1 200 koeie en bestuur ’n hoogs suksesvolle kalfgrootmaakprogram. Een van sy strategieë is om deeglike navorsing te doen oor die keuse van die regte soort gras en om dan ’n seleksie van graskultivars te kweek wat optimaal geskik is vir sy omgewing en die klimaat.…