Innholdsfortegnelse for 01 December 2022 i Landbouweekblad

Anderkant die reënboog Bogenoemde is ’n eenvoudige sêding, maar een met bedrieglik diep wysheid. ’n Gunsteling-opmerking van Pikkie Uys, die gerekende Drakensberger-teler en begaafde stockman van Wakkerstroom. Juis omdat dit so baie in so min woorde opsom. Want is dit nie maar ’n groot deel van boere se werk nie? Om noukeurige aandag te gee aan wat om hulle gebeur. Om só probleme te systap, en nuwe, beter maniere van doen te kry? In ons land moet ’n mens jouself maar eerlik en terdeë van die omstandighede vergewis, maak nie saak hoe ongemaklik dit ook al mag wees nie. In hierdie uitgawe skep Jan Oberholzer, bedryfshoof van Eskom, nogal heelwat ongemaklikheid (bl. 34). Boere moet maar selfvoorsienend raak, is sy raad, en eerder hulself begin vergewis van die voordele wat…

’N KLEIN bietjie sonskyn. Dít was waarvoor koringboere in die Noordwes-Vrystaat, Noordwes en besproeiingsgebiede in die noorde van Suid-Afrika teen druktyd gehoop het nadat langdurige reënweer gedreig het om die stroopproses in die wiele te ry. “As die lande nie gou afdroog nie, kan ons ’n soortgelyke situasie as verlede jaar sien, toe boere té laat in hul lande kon kom om koring te stroop. Dit het ’n groot invloed op die uiteindelike graangehalte,” sê mnr. Corné Louw, hoof van toegepaste ekonomie en lededienste by Graan SA. Wat ook kommer wek, is dat daar koringboere is wat aangedui het dat hul koring se gehalte reeds benadeel is. Mnr. Corné van der Westhuizen, landboukundige van Pannar in Noordwes, sê van die koringboere in die provinsie begin nou skade ly weens al…

’N GROEIENDE tekort aan veeartse bedreig onder meer dieresorg, winsgewende produksie en die veebedryf se vermoë om verbruikers te kan oortuig dat húl gesondheid ook beskerm word. Mnr. Heiko Färber, besturende direkteur van die Duitse vereniging van praktiserende veeartse, ’n spreker op die onlangse EuroTier 2022-handelskou vir melk-, vark- en pluimveetegnologie, het gesê dié tekorte plaas veeproduksie in Duitsland, die Europese Unie (EU) én elders onder groot druk. Van die sowat 22 000 veeartse in Duitsland is net sowat 3 500 betrokke by die versorging van plaasdiere. Volgens hom is die afname in Duitsland se landbouveeartse grootliks vanweë ’n uiters veeleisende werksomgewing in dikwels afgeleë landelike gebiede, en die toename in streng regulasies en omslagtige burokrasie waaraan hulle onderwerp word. “Dit is nie net ’n Duitse of Europese kwessie nie,…

CLOVER wil sy verhouding met boere versterk wanneer hy weer regstreeks melk by hulle koop. Clover beoog om die melkwinningsdeel van Dairy Farmers of South Africa (DFSA) terug te koop en die mededingingskommissie het onlangs by die mededingingstribunaal aanbeveel dat die transaksie goedgekeur word. Mnr. Steven Velthuysen, bestuursbeampte vir onder meer regsake by Clover, het by navraag gesê vir Clover sluit die voordele van die transaksie in dat hy weer self in beheer van sy melkwinning sal wees. “Dit sal ons ook die kans bied om ons verhouding met boere te versterk en noue samewerking te bewerkstellig. Boere bly baie belangrike vennote vir ons besigheid. “Ons hoop dat die regstreekse verhouding met boere sal lei tot ’n gesonde vennootskap en dat ons onsself as ’n belangrike bondgenoot vir boere sal…

Rubriek KORTOM ■ Die afgelope vier jaar het die binnelandse produksie van hoender- en veral varkvleis skerp gegroei. ■ Daar is taamlike mededinging op die binnelandse mark tussen die verskillende vleissoorte. ■ Weens die swak ekonomie kan die binnelandse mark nie die bees- en skaapvleis teen die heersende pryse opneem nie. Die tekens raak al hoe duideliker dat die wêreldekonomie stoom verloor. Die verwagting is dat minstens 23 ekonomieë in Europa in 2023 in ’n ekonomiese resessie gaan wees, terwyl China stadiger begin groei. Ekonomiese ontleders in Suid-Afrika meen die plaaslike ekonomie toon reeds tekens van ’n ekonomiese resessie en daar is eenstemmigheid dat die groeikoers daal. Die vraag is hoe ver dit in 2023 gaan daal. Die feit is, sterk ekonomiese groei saam met ’n afname in werkloosheid en…

VASBYT OP RHENOSTERKOP WENBRIEF As ek vir mense sê ek bly op ’n plaas by Calvinia, begin hulle praat oor die Vleisfees en die groot rooi posbus. Calvinia en sy mooi Hantamberg beteken vir my soveel meer as dit. Sowat 40 km op die Klipwerfpad woon mnr. Deon en me. Petra Visagie, en hul twee dogters, Hilda-Marie (20) en Demi (18), op die plaas Rhenosterkop. My pa is die derde geslag op die plaas en boer al 40 jaar – sedert hy 15 jaar oud was. Ná die vreeslike droogte kan ek julle belowe niemand werk so hard soos hy nie. Niemand gee ook so om soos hy nie. Hy het lorrievragte voer aangery, maar nie net vir homself nie. My pa moes sy beste ooie selekteer en hou. Dit…

SES TON hoëgehalte-mieliesaad is net so daarmee heen. “Dit is omtrent 250 sakke saad en sowat R 1,2 miljoen,” sê ’n boer van Coligny in Noordwes, die soveelste boer by wie daar onlangs saad gesteel is. Hy het gevra dat sy identiteit weerhou word om sy veiligheid te beskerm. Die saad is gesteel nadat die alarm by sy skuur een aand aanhoudend afgegaan het. “Dit is hoe hierdie saaddiewe werk. Hulle peuter met die alarms en dan gaan dit aanhoudend af en is dit nie meer funksioneel nie. Later moet ’n mens dit afskakel en dan slaan hulle toe en steel die saad,” sê die boer. Daar is ook verlede jaar, asook sowat vyf jaar gelede by hom saad gesteel. Van verlede jaar se saad het hy maar 45% van…

DIE gesogte Daidoh-kompetisie vir die beste gemiddelde prys vir somerkleinbokkiehaar is vanjaar vir die eerste keer sedert die covid-19-pandemie weer oorhandig. Mnre. Etienne en Johann Terblanche van die Etienne Terblanche-trust by Aberdeen het vanjaar weggestap met dié trofee. Mnr. Andreas Nel van Steytlerville is tweede, gevolg deur Van Hasselt-boerdery van Prins Albert. Die eerbewys word geborg deur die Japanese maatskappy Daidoh wat puik somerkleinbokkiehaar gebruik om premieprys-manspakke vir die Japannese mark te vervaardig. Die doel van die kompetisie is om die produksie van kleinbokkiehaar van ’n hoë gehalte te bevorder. “In vandag se moeilike tye is dit belangrik dat ons hierdie tipe kompetisies het. Ons wil die Daidoh-maatskappy bedank dat hy steeds bereid is om die kompetisie te borg,” het mnr. Rothner Bekker, voorsitter van Sybokhaar Suid-Afrika, op die geleentheid…

PLAASWERKERS gaan “aggressief toetree in die stryd teen die Land Bank en sy aangestelde likwidasiemafia wat boerderye vernietig”. Só het mnr. Carel van der Merwe, wat gesekwestreer is oor R80 miljoen wat hy en sy regsentiteite die Land Bank skuld, op Facebook gewaarsku enkele weke ná hy ’n ingewikkelde regsgeding in die hooggeregshof in Kimberley verloor het. Van der Merwe is in 2021 in die Wes-Kaapse hooggeregshof gesekwestreer, en in Oktober is sy Merwede-trust finaal gesekwestreer en sy maatskappye, Velvetcream en Project Multiply, finaal gelikwideer in die hooggeregshof in Kimberley. Dit het gevolg nadat sy aansoek om sakeredding afgekeur en sy aansoek dat ’n artikel in die Maatskappyewet (Wet 71 van 2008) gewysig word omdat dit “arbitrêr en ongrondwetlik” is, verwerp is. KLAGTE INGEDIEN Op ’n Facebook-groep, Genoeg is Genoeg,…

DIE prysgaping tussen wol wat ingevolge die Responsible Wool Standard (RWS) gesertifiseer is en dié wat nié gesertifiseer is nie, het op die twaalfde veiling van die seisoen tot net R5,01/kg gekrimp. Dit is die kleinste prysverskil nóg dié seisoen. Luidens die jongste Cape Wools-verslag het die nie-RWS-aanwyser met 1,1% gestyg tot R159,48/kg, terwyl die prys van RWS-wol met 1,4% gedaal het tot R164,49/kg. Die grootste deel van die aanbod het bestaan uit wol van goeie lengte en 44,5% van die Merino-wolaanbod is volhoubaar geproduseer. Die mark het steeds goed vertoon, al was die rand 3,1% sterker teenoor die Amerikaanse dollar as tydens die vorige veiling. Die Australiese dollar het ook teen die Amerikaanse dollar verstewig, en al was die mark 0,7% swakker as op die vorige veiling, het dit…

NIEMAND weet presies wat die impak van die nuwe kommunikasie-antenna wat by Matjiesfontein in die Karoo opgerig gaan word, op die landbousektor gaan wees nie. Mnr. Roelf Oelofse, ’n skaapboer net buite Laingsburg, sê boere in die distrik het nog net gehoor van die nuwe projek, maar weet nie genoeg om hulself daaroor uit te laat nie. Die Amerikaanse ruimte-agentskap Nasa en die Suid-Afrikaanse nasionale ruimte-agentskap (Sansa) het onlangs hul vennootskap in maanverkenning hernu en ’n nuwe kommunikasie-grondstasie op Matjiesfontein geopen. Dit gaan ’n groot rol speel in die proses om mense na die maan – en terug – te neem. “Ons weet nie watter implikasies dit op die gebied gaan hê en of dit dieselfde gevolge gaan inhou as wat die SKA-radioteleskoop op Carnarvon in die Noord-Kaap gehad het…

VOËLS: NUWE TOETREDERS WIL BEDRYF BENUT Die mark vir skaars voëls neem toe, veral ná die opheffing van die covid-19-beperkings. Papegaai- en parkietboere stem saam dat daar baie nuwe toetreders is wat die voordele van die bedryf wil benut. Betreklik duur spesies kan in klein ruimtes aangehou. Dit maak voëlboerdery een van die winsgewendste bedrywe per hektaar. Mnr. Charl Swart, een van die boere by Brandfort wat skaars voëls in 500 hokke as ’n noemenswaardige bedryfsvertakking aanhou, sê die benutting van die sosiale media is een van die faktore wat die bemarking van voëls vergemaklik. Derduisende geesdriftiges neem weekliks aan WhatsApp-veilings deel. Hy is ’n voorstander van die uitvoer van voëls om die vraag in die plaaslike mark te behou. Sommige telers sal ’n bepaalde papegaai teen R1 000 plaaslik…

DIE gebruik van genetiese teelwaardes is die regte pad om te volg vir die teel van kalwers en die opbou van ’n doeltreffende koeikudde wat vir die boer geld in die sak sal bring. Mnr. Llewellyn Angus (foto), Simmentaler- en Simbra-teler van Arlington en voormalige Suider-Afrikaanse Stoetteler van die Jaar, het op die LRF-Veeskool op Aldam gesê beraamde teelwaardes (BTW’s) is die genetiese waarde van ’n bepaalde eienskap, soos speengewig, wat ’n dier na sy nageslag oordra. Dit dui die gemiddelde aan wat sy nageslag vir daardie spesifieke eienskap sal toon, en nie hoe álmal sal presteer nie. BTW’s moet ook altyd in samehang met visuele evaluering gebruik word. Dit is belangrik vir stoettelers om aan hul rasgenootskappe se projekte vir teelwaardes deel te neem en bepaalde riglyne te volg…

Die veldwetenskaplikes hou die herstel dop en vind ouer bome, soos doppruim en ghwarrie, het nog nie teruggekom nie. “Dit wil lyk of kriedorings (Lycium spp.) sukkel om te herstel, terwyl ander groter struike, soos granaatbos (Rhigozum obovatum), weer fluks groei,” sê me. Nelmarié Saayman en mnr. Rudi Swart van die Wes-Kaapse departement van landbou. “As ’n mens in gedagte hou dat sommige karooplante maklik meer as 100 jaar oud kan word, kan dit baie jare duur vir hul getalle om te herstel omdat dit lyk of hulle net kan vestig indien daar ’n paar opeenvolgende goeie reënjare is.” Hulle merk op dat dr. Sue Dean van Renu-Karoo op Prins Albert dikwels van “vestigingsgebeure” (establishment events) praat. Dit verwys na ’n paar opeenvolgende jare met goeie reënval wat betref hoeveelheid…

KOFFIE-NEUTEBLOKKIES Nie ’n goedkoop resep nie, maar absoluut heerlik. Sny in klein blokkies en sit voor saam met koffie. ■ 225 g botter ■ 10 ml kitskoffiepoeier, opgelos in ’n paar druppels kookwater ■ 1 blik (385 g) kondensmelk ■ 30 ml gouestroop ■ 500 ml gepelde amandels, gerooster en gekap ■ 2 pakke (200 g elk) Eet-Sum-Mor-brosbroodkoekies, verwerk tot krummels Versiersel ■ Gesifte versiersuiker en ’n paar druppels kokende, sterk koffie Voorverhit die oond tot 170 °C en smeer ’n koekpan van 20 cm x 20 cm met botter. Voer met bakpapier uit en smeer weer. Smelt die botter en voeg die koffie, kondensmelk en stroop by. Roer tot gemeng en voeg die gekapte neute en fyngedrukte koekies by. Meng goed en keer uit in die pan. Smeer egalig…

Ons het onlangs een nag ’n baie swaar storm op die plaas gehad. Dit het soos ’n klein tornado gelyk. Ek dink as dit nie vir die bome was wat ons 40 jaar gelede geplant het en nou groot is nie, sou dit ons huisie platgewaai het. Die Woord van God sê in Ps. 34:19: “Die Here is naby die gebrokenes, Hy help die moedeloses.” Ons as boere moet staande bly. Soms sê ons ons kan nie verder uithou nie, maar ons moet volhard, want die Here sal ons uithelp. Voor dit begin reën, moet die wolke eers swart, donker en vol vog raak. Onthou, voor dit begin reën, moet die wolke eers swart, donker en vol vog raak. Geen wolke, geen reën; en geen reën, geen boerdery nie. Dit…

Sowat die helfte (48%) van die distrikte in die Vrystaat se grondpryse het in die 12 maande tot Oktober vanjaar gestyg. By Brandfort het dit met 21,4% gestyg, by Koppies met 19% en by Wesselsbron met 16,6%. Dit het skerp gedaal by Philippolis (-23,9%), Vredefort (-15,9%) en Edenburg (-15,6%). In die TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in dié provinsie. Altesaam 659 ooreenkomste is in 41 distrikte gesluit. In die proses is 304 904 ha teen R3,852 miljard verhandel. Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 10% (9%), 50-150 ha, 17% (15%); 150-300 ha, 26% (23%); 300-450 ha, 14% (20%); 450-600 ha, 7% (11%); groter as…

Suid-Afrika het die afgelope paar jaar drastiese veranderinge aangebring om die volhoubaarheid en ekonomiese oorlewing in die landbou te verseker. Dieselfde geld beesboerdery. Mnr. Charl van Rooyen, tegniese Tuli-raadgewer, meen daar kan teruggekyk word na een van die beste jare in die geskiedenis van dié ras. “Die Tuli was nog altyd ’n betreklik onderskatte ras in Suid-Afrika. Veeboerdery het die drastiese styging in insetkoste nie misgeloop nie. Hierdie faktore het ’n groot rol gespeel in die nuwe belangstelling in die Tuli-ras.” Hy sê die prys van Tuli’s het ’n hupstoot gekry omdat dit ’n winsgewende veldbees met groot aanpasbaarheid en ’n lae onderhoudskoste is. Die vraag na veral vroulike diere is baie goed. Die prys van stoetverse op die Go West-veiling in Kimberley was tot R44 000. Die verkoper is…

4 000 km Die landboumaatskappy Senwes het reeds meer as 4 000 km se paaie in sy bedieningsgebied geskraap en herstel. Mnr. Francois Strydom, uitvoerende hoof, sê Senwes het twee padskrapers van miljoene rande gekoop om paaie te skraap en te herbou. “Niemand is meer naïef oor die dienste wat munisipaliteite en provinsiale regerings lewer nie. [...] Dit is ’n les vir almal om self betrokke te raak, want sake-ondernemings is die platteland se lewensaar.” – Charl van Rooyen 140 MW Twee windplase, elk met ’n kapasiteit van 140 MW en ’n koste van nagenoeg R7,7 miljard, het middel November die finale goedkeuring gekry vir oprigting – die eerste windplaasooreenkomste wat sedert 2018 gesluit is in die staat se program vir openbare-private vennootskappe vir hernubare energie. Die plase sal in…

Ek is ’n mielieboer. Ek is nie skaam daaroor nie. Ek is nie ’n enkeling nie — daar is 33 000 van my soort. Dit is ’n lang, steil pad wat ons onder die skaduwee van ’n steeds armer wordende aarde gevolg het. En nou, in die jaar 1952, lê ons teelaarde nakend van Natal in die ooste tot Noord-Transvaal en suidwaarts oor die stofgeteisterde vlaktes van die Vrystaat. In die ongenaakbare greep van nog ’n droogte het ons die einde bereik van die pad wat ons gebring het na die vernietiging van ons grond en die verplettering van die bron van ons bestaan. By hierdie kruispad verrys die vraagteken met finaliteit: Mielieboer, waarheen? Daar is geen keuse nie — ons moet wegbreek. Maar is daar vir die mielieboer van…

DIE internasionale varsproduktevereniging (IFPA) het ’n nuwe stigting op die been gebring om ’n gesonder wêreld te kweek en só die winsgewendheid en volhoubaarheid van die varsproduktebedryf én die mensdom te verseker. Me. Lauren Scott, IFPA se hoof van strategie in Amerika, het by die onlangse IFPA Fresh Solutions-geleentheid in Johannesburg kom vertel hoe die Stigting vir Varsprodukte hom gaan beywer vir ’n gesonder samelewing met beter infrastruktuur en volhoubare toegang tot vars produkte vir almal. “Ons wil hierdie stigting van die begin af bestuur asof dit ’n omset van $50 miljoen het, want as ’n mens ’n groot maatskappy bou, dan doen jy dinge baie anders as wanneer jy ’n klein besigheid begin bou. “Wanneer ons oor volhoubaarheid praat, praat ons oor die verbruiker en daarom het ons internasionale…

LUIDENS ’n verslag van Climate Transparency, ’n moniteringsorganisasie, het Suid-Afrika se metaangasvrystellings van 1990 tot 2019 met 30% tot 61 metrieke ton koolstofdioksiedekwivalente (MtCO2e) per jaar gestyg. Dié syfer neem net die bydrae van die landbousektor, rommel en energiesektor in ag, en nie dié van die bosboubedryf en ander grondgebruikers nie. Die landbousektor veroorsaak tans die meeste metaangasuitsette in Suid-Afrika. Die sektor se bydrae het egter sedert 1990 met 23 persentasiepunte gedaal, van 72% tot 49% in 2019. Volgens mnr. Janse Rabie, uitvoerende beampte vir wetgewing en beleid by Agri SA, het veral die kommersiële rooivleisbedryf dit reggekry om oor die afgelope 20 jaar metaangasvrystellings te beperk. Dit is uitgewys in Suid-Afrika se sewende nasionale kweekhuisgas-inventarisverslag, 2000 tot 2017, van die departement van bosbou, visserye en omgewingsake. Hy sê navorsing…

1 KENIA | Uitvoer van avo’s opgeskort Die oes en uitvoer van avokado’s is van 15 November af vir drie maande deur die Keniaanse regering verbied om die oes van onryp vrugte te keer. Mnr. Benjamin Tito, hoof van die direktoraat vir tuinbougewasse, sê ’n opname toon daar is tans nie genoeg ryp vrugte om uitvoer per see te regverdig nie. Om onryp vrugte te oes en uit te voer, sal ook boordproduktiwiteit op lang termyn benadeel. Daar was ook kommer dat uitvoer die plaaslike bedryf kan benadeel. – Kenyans 2 ANGOLA ‘Stop kinderarbeid’ Die Angolese regering het nuwe maatreëls van stapel gestuur om kinderarbeid te beperk. Ingevolge ’n nuwe bevel van pres. João Lourenço mag kinders van 14 tot 18 jaar net onder baie spesifieke omstandighede en met…

Geldbeplanning Jou geld moet vir jou werk, anders beteken dit niks. Inteendeel, dit verloor waarde as gevolg van inflasie. Kom ons kyk na ’n paar waarhede oor beleggings. Vir my is die beginpunt dat ’n paar vrae beantwoord moet word. Vir hoe lank kan die geld belê word? Kan alles belê word vir langtermyngroei, of benodig jy ’n inkomste? As jy op lang termyn kan spaar, het jy ’n noodfonds? Dít is die vertrekpunt van ’n sinvolle beleggingsplan. Die antwoorde sal jou lei na die toepaslikste produk. TIPE BELEGGING Spaar jy vir aftrede of vir kapitaalgroei in die algemeen? As dit vir aftrede is, kan jy voordeel trek uit die belastingvoordele van byvoorbeeld ’n uittree-annuïteit (UA), waar die premies belastingaftrekbaar is tot soveel as R350 000 per jaar of 27,5%…

Die oes van die Laeveldgebied van Limpopo en Mpumalanga se somervrugte sal na verwagting teen einde November met die eerste ryp mango’s begin. Mnr. Pieter Buys, voorsitter van die SA Mangokwekersvereniging, sê die eerste ryp Tommy Atkins-kultivar uit die Onderberggebied by Malelane en Komatipoort se oes sal na verwagting tot 15% kleiner as in 2021-’22 wees. Dit word toegeskryf aan uiterste temperatuurwisseling wat bevrugting benadeel het. Die volgende kultivars wat teen middel Januarie beskikbaar word, is Shelly en Kent by Hoedspruit. “Die oesvooruitsigte daarvan lyk goed met ’n verwagte toename van 5%. Genoeg reën sal ’n groot volume vrugte verseker,” sê hy. Suid-Afrikaanse produsente, kommersieel en van die opkomende boere, lewer jaarliks sowat 100 000 ton mango’s waarvan die meeste plaaslik verbruik word. Volgens Buys is sowat 3 450 ton…

In 1905 het mnr. Illtyd Pole Evans Suid-Afrika se nasionale swamversameling begin om swamsiektes by landbougewasse te bestudeer en monsters as verwysings te bêre. Danksy tegnologie word lewende voorbeelde sedert die 1970’s ook gehuisves. Tans bevat dit 33 000 lewende en 63 000 gedroogde monsters. Een só ’n monster is deur personeel van die Landbounavorsingsraad (LNR) van ’n dooie besie (insek) afgehaal. Daarna is dit morfologies geïdentifiseer deur eienskappe wat onder die mikroskoop waargeneem kan word, te bestudeer en met rekords te vergelyk. Twee dekades later is hierdie stam deur ’n maatskappy aangevra en suksesvol getoets as ’n biobekampingsmiddel teen valskodlingmot. Danksy hierdie sukses word die swam tans by 40 gewasse wêreldwyd as Broadband (BASF) bemark. Swamme soos hierdie met ekonomiese potensiaal is nasionale openbare bates waarvan die LNR namens…

KORTOM ■ Luidens nuwe navorsingsbevindinge word 66% van veral witrugaasvoëls en kransaasvoëls na bewering met lood besmet. ■ Die SA Jagters- en Wildbewaringsvereniging is die afgelope minstens sewe jaar betrokke by aasvoëlbewarings-enopleidingsprogramme. ■ Wildbedryf SA meen die studie is eensydig en het geen kontrolevergelykings om die gevolgtrekkings te kwantifiseer nie. Die wild- en jagbedryf is warm onder die kraag oor ’n onlangse navorsingsverslag. Maar volgens die skrywer daarvan is dit nie kritiek op die jagbedryf nie, maar eerder ’n pleidooi dat jagters en wildboere alternatiewe ammunisie gebruik en nie besmette karkasse vir aasvoëls uitsit nie. Me. Linda van den Heever, aasvoëlprojekbestuurder by Birdlife Suid-Afrika, het onlangs die bevindinge van haar vier jaar lange navorsing oor loodvergiftiging weens loodammunisie in jagkarkasse onder aasvoëls vir haar doktorsgraad in ’n wetenskaplike tydskrif laat…

Jy wy ’n hoofstuk in die boek aan jou kinderjare. Waarom dink jy het kos die vermoë om ’n mens oor tyd en afstand heen weg te voer? Kos ís onthou. Niks gee meer emosie aan ’n oomblik as kos nie. Jy praat in die boek van jou kos-mondigwording. Watter hoogtepunte staan uit in jou loopbaan van die afgelope 21 jaar? Daar is soveel, maar toe Terroir, die restaurant waar ek ’n vennoot was, as restaurant van die jaar aangewys is, was dit beslis ’n hoogtepunt. Die eerste maaltyd wat ek bedien het by Bistro 13, my eerste eie restaurant, sal altyd spesiaal wees. Om te kon deel wees van die Kokkedoor-televisiereeks het regtig my lewe verander. Daar was ook klein dingetjies, soos om die eerste keer ’n nuwe smaakkombinasie…

In misdaad is daar nie net een slagoffer nie. “ ’n Mens kan nie oor misdaad skryf as jy nie begrip daarvoor het dat dit nie net oor die slagoffer en die ondersoeker gaan nie. Daar is ook die slagoffer se familie en mense wat die slagoffer verloor het, maar daar is ook die moordenaar en sy of haar familie wat geen aandeel daaraan gehad het nie, maar ook die verlies voel aan ’n lewe en ’n toekoms wat hulle ontneem is,” sê Irma Venter wie se negende krimi, Die verkeerde vrou, pas by Tafelberg verskyn het. Sy het by lesers gewild geword oor haar sewe misdaadverhale in die S-reeks, met opwindende karakters soos Sarah Fourie, Adriana van der Hoon en Ranna Abramson. Tans hou sy haar besig met Ami…

NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 75 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelneem. Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of hul gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 29 Desember 2022. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. Sudoku Nr. 97 Deur Gerda Engelbrecht Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en elke 3 x 3 kassie die nommers…

GAUTENG CARLETONVILLE DROOGEGROND (136), 343 ha, aan DCJJ Hattingh-trust, van Dirk Hattingh-trust, R2636250. PATRIOTSFONTEIN (558), 216 ha, aan Olot Engineering (Edms.) Bpk., van Eugene Bieldt-familietrust, R3500000. TYGERFONTEIN (488), 131 ha, aan JJB Beef Cattle (Edms.) Bpk., van P.J. Barnard, R1750000. ZUURBEKOM (297), 30 ha, aan Thusa Stone (Edms.) Bpk., van Echo Lake Township Developers BK, R690 000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR PRESTWICK (2415), 153 ha, aan At Tawfeeq-trust, van M.S.Y. Docrat, R630 000. PIETERMARITZBURG BURNSIDE (4117), 142 ha, aan Brendon Raw-familietrust, van S. Tonin, R500 000. MIDDLE DRIFT (1098), 77 ha, aan Jesson-trust, van E. Rommelspacher, R3600000. ULUNDI LOT 225 EMPANGENI (12052), 21 ha, aan All Mining Solutions SA (Edms.) Bpk., van Empangeni Milling (Edms.) Bpk., R5 750 000. ZOEKMY (207), 1 050 ha, aan Loziba CWC (Edms.) Bpk., van C.J. Kruger,…

SIMPOSIUM 30 NOVEMBER: Sauvignon Blanc SA, tegniese seminaar, web: www.sauvignonblanc.com 29JANUARIE-2 FEBRUARIE: Tiende internasionale simposium vir die besproeiing van tuinbougewasse. Stellenbosch. Navrae: 083 261 0207; deidre@iafrica.com BOEREDAE FEBRUARIE 2023: Charolaisboeredag, Vryburg-skouterrein. June Wiid, 051 410 0953. SKOUE 8-10 DESEMBER: Tulbagh. Dina Wiese, 076 702 0212 of 023 230 0189; tulbaghskou@telkomsa.net 8-11 FEBRUARIE 2023: Heidelberg (Wes-Kaap). Sarah Koch, 082 725 4091; sarahs.val@gmail.com 10-11 FEBRUARIE: Victoria-Wes. Adri Gerber, 082 940 8231; vicweslandbou@gmail.com 15-19 FEBRUARIE: Riversdal. Cornel Pfaff, 082 412 7033; skou@riversdaler.co.za 23-25 FEBRUARIE: Williston. Klara Steenkamp, 060 580 7480; blomklara@yahoo.com 2-4 MAART: Swellendam. Danitsa Badenhorst, 082 093 1780; skou.reception@gmail.com of skouborge@gmail.com 8-11 MAART: Beaufort-Wes. Samantha Smit, 079 396 3531; samanthamegansmit04@gmail.com 13-15 APRIL: Clanwilliam. Wilna Nieuwoudt, 083 685 4356; info@clanwilliamexpo.co.za 27 APRIL-6 MEI: Bloemskou. Elmarie Prinsloo, 051 448 9894; info@bloemskou.co.za 4 MEI: Nasionale…