Innholdsfortegnelse for 27 October 2022 i Landbouweekblad

Anderkant die reënboog Laasweek was dit weer tyd vir die jaarlikse LRF-Veeskool by die Aldam-oord by Ventersburg in die Vrystaat. Daardie warm, droë tyd van die jaar, hier skuins voor planttyd. Want as die boere eers begin plant, kry jy nie weer iemand in ’n saal voor Maart nie! Deesdae is die saamtrek so deel van die landboukalendar soos Nampo of die Bloemskou. Vanjaar was die eerste keer sonder die stigter dr. Michael Bradfield ná sy ontydige afsterwe vroeër vanjaar ná ’n moedige stryd teen kanker. Weg op ’n betreklik jong ouderdom, in ’n groter gatslag vir die bedryf as wat die meeste mense besef. Vir Michael was die vee-, en veral die beesbedryf, alles. Veeboerdery was in sy bloed sedert sy grootwordjare op ’n veeplaas in die Oos-Kaap. Vir…

ME. TAMMY WILLIAMS is medebestuurder van die piesang- en makadamia-onderneming van die Canelands-landgoed by Iqadi in KwaZu-lu-Natal, en dié provinsie se Jongboer van die Jaar vir 2022. Bl. 42. Vertel van jou gesin. Ek en my man, Brett, het twee seuns, Evan (10) en Brynn (7). Vertel van jou opleiding. Ek was aan die Hoër Meisieskool Durban, maar het nie my matriek voltooi nie. Ek studeer tans daarvoor deur die Oxbridge Academy-afstandsonderrigkollege. Ek skryf volgende Junie my eindeksamen. Wat doen jy vir ontspanning? Ek geniet dit om op die plaas rond te stap, veral op Saterdagoggende. Ek is ook gek na alle soorte musiek, veral Afrikaanse musiek, al is ek en Brett albei Engelssprekend! Ek wil graag meer lees, maar my studie neem te veel van my tyd op. Ek…

1 ZAMBIË Skuld pootjie betaling Die Zambiese regering kan weens weghol-staatskuld nie boere vergoed wat in die vorige seisoen mielies gelewer het aan die land se voedselreserwe-agentskap (FRA) nie. Die land se skuld het binne 10 jaar van 2011 tot 2021 van $1,98 miljard tot $12,9 miljard opgeskiet, en aan die einde van November 2021 kon die agentskap net 500 000 ton mielies aankoop. Mnr. Mtolo Phiri, landbouminister, het aan die parlement gesê die landboudepartement skuld meer as $2 miljard weens groot landbousubsidies wat veral die vorige administrasie uitgegee het. — World Grain 1 NIGERIË Lenings stu mielie-opbrengs Nigeriese boere kon die afgelope seisoen ’n surplus mielies produseer, volgens dr. Bello Abubakar, voorsitter van die Nigeriese mielieboervereniging (Maan). Dit was danksy ’n finansieringsprojek van die Nigeriese sentrale bank, wat dit…

DIE vleisbedryf moes onlangs afskeid neem van dr. Raymond Naudé (88, foto), ’n merkwaardige wetenskaplike wat bekend gestaan het as die “vader van vleiswetenskap” en op 2 Oktober oorlede is. Naudé het op sy dag onder meer die vleisnavorsingslaboratorium by die Landbounavorsingsraad (LNR) se instituut vir diereproduksie gevestig, 132 wetenskaplike publikasies en 108 ander die lig laat sien en hy was die mentor van 10 doktorgraadstudente en 15 studente met meestersgrade wat sy werk voortgesit het. Twee van sy oud PhD-studente, prof. Hettie Schönfeldt (verbonde aan die Universiteit van Pretoria) en prof. Phillip Strydom (verbonde aan die Universiteit Stellenbosch), sê hy was ’n bedrewe kommunikator en navorser wat by uitstek sy kennis as ’n mentor met ander kon deel. “Selfs toe hy by die LNR bevorder is van direkteur van…

Rubriek Mediaberigte lui dat voedselprysinflasie internasionaal begin stabiliseer en selfs effe laer begin beweeg het. Internasionaal en plaaslik het voedselprysstygings verlangsaam, maar pryse het nie gedaal nie. Mense verwar die twee verskynsels. As inflasie laer is, beteken dit net dat pryse stadiger styg en nie dat pryse daal nie. Terselfdertyd het die produksiekoste op boerderyvlak in Suid-Afrika en wêreldwyd beslis nie gedaal nie. Insetpryse is steeds op hoë vlakke, wat produksie ook in Suid-Afrika kniehalter. Uit die onlangse verslag van die Voedsel-en-landbou-organisasie (VLO) van die Verenigde Nasies blyk dit dat 45 lande voedseltekorte ervaar en buitelandse hulp nodig het om hul bevolkings te voed. Hiervan is 33 in Afrika, en van hulle is buurlande van Suid-Afrika. Daar is toenemend mediaberigte uit Europa dat intensiewe landbouproduksie besig is om af te…

Debat Op Saterdag 13 Augustus vanjaar, toevallig ook my verjaardag, ry ek Ballito toe vir ’n paar dae ná my knievervanging. Ek sien daarna uit en die volgende dag begin ek voel of ek so effens ontspan. Die volgende Maandag kom die nuus dat Suid-Afrika in lockdown is, dié keer nie weens covid-19 nie, maar as gevolg van bek-en-klouseer. My eerste gedagte is dat ek niks hieraan kan doen nie, maar net daarna tref die werklikheid. Daar is stoetveilings geskeduleer vir die week en in baie gevalle is dit groepsveilings waarheen die diere reeds op pad is, selfs 800 km ver. Sommige diere staan reeds in die veilingskrale. Ek besluit ek moet iets doen, kontak me. Thoko Didiza (minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling) en bring dit onder haar…

Jongboerfinalis KORTOM ■ Nadat sy in 2009 aanvanklik in ’n plaaskantoor-ontvangspos by die Canelandslandgoed begin werk het, help me. Tammy Williams nou om dié boerdery se piesangen makadamia-vertakkings te bestuur. ■ Williams steun op verskeie vertroude bronne – van gekwalifiseerde kundiges tot ervare plaaswerkers. ■ Met die bystand van ander mense ontwikkel sy ’n omgewingsvriendeliker bestuurstelsel vir plae en siektes in die piesangplantasies en makadamiaboorde. LIGGING KWAZULU-NATAL INLIGTING Plaasligging: Iqadi Naam: Canelandslandgoed Jy kan jou vroulikheid handhaaf en geniet – én pens en pootjies betrokke wees by die dikwels harde en vuil fisieke werk wat dit verg om boerderybedrywighede te bestuur. Só meen me. Tammy Williams (38), KwaZulu-Natal se Jongboer van die Jaar, die eerste vrou wat dié eerbewys in die provinsie ontvang. Die beoordelaars was veral beïndruk met haar…

1 Beste kalkoen, Britse wit kalkoenwyfie. Eienaar: Mnr. Willie Schmidt (082 492 9927) en sy familie, Stellenbosch. 2 Beste gans. Eienaar: Mnr. Otto Steinhoffel (083 261 4292), Steenberg, Kaapstad. 3 Beste eend. Eienaar: Vergenoegd Löw-wynlandgoed (021 843 3248), Somerset-Wes. 4 Beste groot Asiatiese hardeveerhoender. Eienaar: Mnr. Sidney Käber (082 339 5148), Pretoria. 5 Beste Asiatiese hardeveer-bantam. Eienaar: Mnr. Marius du Toit (071 855 8915), Pretoria. 6 Beste groot hardeveerhoender. Eienaar: Mnr. Marius du Toit, Pretoria. 7 Beste sagteveerhoender (ligte ras). Eienaar: Mnr. Pieter Stofberg (082 835 7643), Rawsonville. 8 Beste groot sagteveerhoender en beste inskrywing op die skou (blou Orpington). Eienaar: Me. Nelmarie Neethling (082 870 2783), Struisbaai. 9 Beste egte bantam. Eienaar: Mnr. Hendré Tieleman (081 385 9116), Pretoria. 10 Beste sagteveer-bantam. Eienaar: Mnr. Joachim Losos (073 926 8893),…

Valkoog Die bleeksingvalk (Melierax canorus) is gewoonlik opsigtelik waar dit op ’n uitkykpunt, dikwels ’n telefoonpaal, sit en die omgewing vir prooi bespied. Die lang rooi bene en regop houding is kenmerkend en kan van ver af gesien word. Die rooi bene en washuid steek skerp af teen die pragtige ligtegrys skakering van die veredos, terwyl die fyn gestreepte pens en die wit kruis in vlug opmerklik is. In vlug is die spierwit sekondêre vliegvere dan ook kenmerkend van die spesie. Daar is geen verskil tussen die geslagte nie, hoewel die wyfie ietwat groter as die mannetjie is, soos wat die geval met die meeste groter roofvoëls is. Die jongetjies skep egter soms groot verwarring by voëlkykers weens kleurvariasies tussen gevlekte grys en bruin wat aansienlik kan verskil. Die bene…

In die Vrystaat was daar net in 4% van die distrikte geen transaksies in die 12 maande tot September vanjaar nie. Verlede jaar was dié syfer 9%. Die TABEL gee ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in dié provinsie vir die betrokke tyd. Altesaam 657 ooreenkomste is in 41 distrikte gesluit. Dit het 302 321 ha teen R3,739 miljard behels. Daar was ’n gunstige prysneiging in 48% van die distrikte. Pryse het stewig gestyg by Brandfort (19,5%), Viljoenskroon (15,8%) en Koppies (14,2%). Dit het skerp gedaal by Philippolis (-23,9%), Vredefort (-19,5%) en Jacobsdal (-18,3%). Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 11% (10%); 50-150 ha, 16% (14%); 150-300…

DIE WERKLIKHEID VAN BOER WEES WENBRIEF Die besproeiingsplaas oorkant die pad word eersdaags op ’n veiling verkoop. Oor dekades is die plaas opgebou en verbeter. Die waarde van die plaas, die verbeterings en die los goedere behoort miljoene rande op die veiling in te bring. Met die hulp van werkers, voormanne en plaasbestuurders word groente gekweek in hektare tonnels wat met skadunet bedek is. Die omset bedrae miljoene rande. Ten spyte van diefstal, onwettige betreding, loon- en grondeise word daar geswoeg en gesweet deur die boer en almal wat op die plaas werk om ’n bestaan te maak. Die omstandighede het egter verander. Beheer en produksiekoste is in die hande van onsimpatieke leiers. Nadat die koste om produkte te produseer, afgetrek is van die “miljoene rande omset”, bly daar weinig…

EEN woord in die Wet op Dieregesondheid (Wet 7 van 2002) hou reuse-implikasies vir die instelling van ’n amptelike naspeurbaarheidstelsel in. ’n “Oorplaatjie” of tag is spesifiek, ingevolge die wet, uitgesluit as ’n amptelike identifikasiemerk. Dus kan die blote aanbring van ’n oorplaatjie nie dien om naspeurbaarheid amptelik te kan bewys nie. Die wet sal eers gewysig moet word, sê mnr. Willie Clack, voorsitter van die Lits-komitee. Die voorgestelde amptelike naspeurbaarheidstelsel, The Livestock and Traceability System in South Africa (Lits-SA), word ná ’n hele aantal jaar se gesloer nou stapsgewys ingestel. “Die definisie in die wet wat oorplaatjies uitsluit, is ’n groot struikelblok. Ons hele stelsel, waaraan ek en wyle dr. Michael Bradfield al van 2017 gewerk het, is daarop geskoei. Nou moet die wet eers gewysig word en dit…

DIE huidige La Niña-stelsel wat weerstelsels oor die somerreëngebied oorheers, kan volgens weervoorspellings teen Desember en/of Januarie ’n hoogtepunt bereik. Voorspellings toon tans dat die somerreënseisoen ietwat later as normaal gaan begin, met die reënseisoen oor die oostelike dele van Suid-Afrika se eerste reën wat vanaf die laaste deel van Oktober kan voorkom, met gemiddelde tot bogemiddelde reënval wat van einde Oktober, maar veral van die laaste deel van November tot middel Januarie kan voorkom, sê mnr. Johan van den Berg, landbouweerkundige. Die La Niña-stelsel kan baie nat toestande in die midsomer veroorsaak, waarna toestande droër kan word in die tweede deel van die somer, wanneer die La Niña-stelsel na verwagting gaan verswak. As die stelsel vroeër of later sy hoogtepunt bereik, sal dit ook die tydperk van die verwagte…

DIE landbou kan slegs meer werkgeleenthede skep as die sektor groei, en groei verg winsgewendheid. Dié werklikheid moet erken word, het mnr. Cobus van Zyl, ondervoorsitter van Agri Noordwes, tydens ’n paneelbespreking op Agri SA se jaarkongres gesê. “Indiensneming is ’n neweproduk van groei. Ons móét met die regering oor wins praat. As boere is dit ons plig. ’n Bankrot boer het geen indiensnemingsvermoë nie,” het hy gesê na aanleiding van ’n vorige spreker wat gesê het kommersiële boere se toespitsing op wins veroorsaak dat die regering nie met hulle wil praat nie. Van Zyl het gesê die regering neig om te dink ’n boerdery is ’n pot goud aan die einde van die reënboog. Syfers toon van die 40 000 boerdery-ondernemings wat by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens geregistreer is, is…

ZEDER gaan moontlik teen die einde van die jaar slegs sy belange in Zaad en Capespan oorhou as dié landboubeleggingsmaatskappy se plan slaag om van sy belang in Agrivision Africa ontslae te raak. ’n Transaksie waarvolgens Zeder al sy belange in Agrivision Africa verkoop, moet nog net deur die Zambiese mededingingskommissie goedgekeur word. Mnr. Johann le Roux, uitvoerende hoof van Zeder, sê hulle hoop om die transaksie – wat vir Zeder R160 miljoen sal inbring – teen einde Desember af te handel. “Die groep sal voortgaan om met derde partye te gesels oor wat in ons portefeulje oorbly indien ons genader word,” het Le Roux op die bekendmaking van Zeder se tussentydse resultate tot einde Augustus gesê. Teen 31 Augustus was die waarde van Zeder se beleggingsportefeulje R3,61 miljard. Dit…

DIE veebedryf ervaar tans een van die moeilikste tye in die onlangse geskiedenis, luidens die landbouvooruitskouing vir 2022 tot 2031 wat deur die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) bekend gestel is. Hoewel die pryse van sommige diereprodukte die afgelope twee jaar gestyg het, is boere se winsgewendheid onder groot druk vanweë die skerp styging van produksiekoste. Die verhouding van die vleisprys teenoor die mielieprys het gedaal tot vlakke wat laas tydens die droogte van 2015-’16 gesien is. Met die stadige herstel ná die covid-19-pandemie en onlangse rentekoersverhoging om die stygende inflasie te bestuur, sal produsente goeie bestuursvaardighede moet toepas om te verseker hulle verdien ’n deel van die verbruiker se besteebare inkomste. Probleme wat die rooivleisbedryf in die gesig staar, sluit in die uitbreking van dieresiektes en die staat…

VERBRUIKER KRY NIE NOODWENDIG GOEDKOOP HOENDERVLEIS Die verwagte hupstoot in die ekonomiese groeisyfers in die derde kwartaal danksy die verhoogde landbouproduksie, sal nie noodwendig die hoenderbedryf bevoordeel nie. Prof. Johan Willemse, landbou-ekonoom, sê die produksiegroei in die hoenderbedryf, wat die grootste landboubedryf in Suid-Afrika is, gaan gedemp word deur die groter volumes goedkoop, gesubsidieerde hoendervleis wat Suid-Afrika sonder tariewe binnegelaat word. “Dit gaan die binnelandse produksie van hoendervleis – en ook die binnelandse verbruik van veevoer – ongetwyfeld inperk.” Die hoenderbedryf se produksiewaarde in 2021 was R62 miljard. Daarvan het braaihoenderproduksie sowat R51 miljard behels, met bykans 22 miljoen hoenders wat weekliks geslag word. Die bedryf is ook die grootse binnelandse verbruiker van veevoer (mielies en sojameel). Die groei in die binnelandse produksie van braaihoenders is ’n groot groei-aandrywer vir…

Rubriek LANDBOUSAKE Ek het onlangs die voorreg gehad om my vrou, Retha, na Amerika te vergesel waar hul bediening se personeel bymekaar gekom het vir hul jaarlikse stille-afsonderingsbyeenkoms (retreat). Die tema van pastoor Colin Smith se aanbieding het uit die bekende Psalm 23 gekom: Hy gee my nuwe krag (of soos ek dit as kind leer ken het – Hy verkwik my siel). Ek het boerdery leer ken as kind tydens vakansietye op my oupa en oom se plase in die Suid-Vrystaat. Hulle het met skape geboer. Nooit het ek gedink ek kan nog so baie nuwe dinge uit Psalm 23 leer nie. My gemoed was beslis ligter toe ons weer terug was op eie bodem, ondanks alles wat in Suid-Afrika aangaan. DEEL VAN DIE KUDDE Dawid het dié psalm…

Elke jaar wanneer planttyd aanbreek, is mielieboere vasbeslote om ’n beter opbrengs as die vorige seisoen te behaal. Om dit te kan doen, moet hulle hul produksiepraktyke verfyn om by wisselende omgewingstoestande aan te pas en risiko’s so goed moontlik te bestuur. “Siektes by mielies is ’n noemenswaardige produksierisiko en hul impak, wat direk deur die weer beïnvloed word, moet nooit onderskat word nie,” sê me. Hanlie Geldenhuys, bemarkingsbestuurder vir rygewasse (oos) en suikerriet by Syngenta Suid-Afrika. “Grysblaarvlek, noordelike blaarskroei en bruinroes is die destruktiewe driemanskap van graansiektes in Suid-Afrika.” GRYSBLAARVLEK Onder gunstige toestande vir hierdie siekte kan grysblaarvlek tot 70% skade veroorsaak. Dit vereis gereelde, lang tydperke van hoë humiditeit en temperature van 20 °C tot 30 °C vir spore om te ontkiem en besmetting om plaas te vind.…

GesinKos GEROLDE, GEVULDE VARKLIES Jy kan só ’n gevulde varkvleisrol ook met ontbeende varknek maak pleks van lies. ■ 1 ontbeende varklies van 1,7 kg ■ Sout en varsgemaalde swartpeper ■ 8 knoffelhuisies, fyngedruk ■ Fyngerasperde skil van 1 suurlemoen ■ 30 ml heelkorrelmosterd ■ 30 ml olyfolie ■ 1 ui, baie fyn gekap ■ 2 stele seldery, baie fyn gekap ■ 5 repe spekvleis ■ 300 ml appelbier, plus ekstra indien nodig Sit die vleis met die velkant na onder op ’n kapplank en geur met sout en peper. Meng die fyngedrukte knoffelhuisies, suurlemoenskil en mosterd en smeer dit oor die vleis. Verhit die olyfolie in ’n pan en braai die ui en seldery stadig saam tot sag. Laat afkoel tot kamertemperatuur. Skep die uiemengsel op die mosterdsmeer en…

HART TOT HART Daar is heelwat gebede in die Bybel – dankgebede, smeekgebede, boetegebede, lofgebede, gebede wat behoeftes en begeertes uitspreek, en soveel meer. Mense vind troos en bemoediging, inspirasie en vergifnis wanneer hulle van hierdie gebede bid. Soos ’n mens kan verwag, is daar tye in jou lewe wanneer omstandighede jou roep om jou toevlug na die een of ander gebed te neem. Vrees en bekommernis, teleurstellings of struikelblokke lei jou dan na jou bron waar jy glo jy hulp sal kry. Dink maar aan die psalmis wat sy behoefte bekend maak met die woorde: “Ek kyk op na die berge: Waarvandaan sal daar vir my hulp kom? My hulp kom van die Here … Hy wat jou beskerm, slaap nooit nie” (Ps. 121:3-4). Dis ook goed om daarop…

Hande is diep in die sakke gesteek op vanjaar se Suffolk-veiling in Bloemfontein waar Suid-Afrikaanse rekordpryse van R160 000 vir ’n ram en R70 000 vir ’n ooi betaal is. Die rekordram het behoort aan mnr. Gert Malherbe van die plaas Graslaagte by Hertzogville en die koper is mnr. Mark Gietzman van Hageland-boerdery by Klerksdorp. Malherbe sê dit is ’n ram wat hulle self in hul stoetery gebruik het. Hy was die senior kampioen op die nasionale kampioenskap vanjaar. “Hy teel baie goed en ons het van sy afstammelinge gehou om nou verder mee te teel. Hy is sowat drie jaar oud.” Die verkoper van die rekordooi is mnr. Tjaart Steenekamp van 2 Seuns Suffolk wat die ooi aan me. Nicola en mnr. James Jordaan van Cradock verkoop het. Steenekamp…

R1,1 miljoen Sanlam, Corteva Agriscience en NWK Beperk het op die Agri SA-kongres R1,1 miljoen aan die Agri Securitas-trustfonds geskenk om boerderygemeenskappe te help om hulself teen plaasaanvalle en algemene misdaad te beskerm. Die geld sal gebruik word om kamerastelsels te installeer en uit te brei om misdaad te help voorkom en veldbrande te identifiseer voordat dit versprei. Die trustfonds het sy dank teenoor die maatskappye uitgespreek.— Agri Securitas R40 miljoen Die Sitruskwekersvereniging se kwekerontwikkelingsmaatskappy het vanjaar R40 miljoen in toelaes toegewys vir die suksesvolle sakeontwikkeling van swart sitruskwekers en hul plase deur ’n fonds vir sakeontwikkeling wat boere bystaan met die aankoop van onder meer kunsmis, wat van 2020 tot 2021 meer as 56% duurder geword het. Bedryfskenners voorspel dat minder as 20% van die boere teen einde vanjaar…

DRIE MINISTERS WAARSKU OOR WERKSVERLIESE WEENS STAKING Drie ministers het verlede week luidens ’n gesamentlike verklaring gesê hulle is bekommerd oor die uitwerking van die staking by Transnet, veral op sektore wat afhanklik is van dié semi-staatsinstelling se logistieke dienste, soos die landbousektor. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondsake en landelike ontwikkeling, mnr. Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, en mnr. Thulas Nxesi, minister van indiensneming en arbeid, asook waarnemende minister van staatsdiens en administrasie, sê in die verklaring hoe vinniger die uitvoer van landbouprodukte soos sitrus, druiwe en bessies saam met ander uitvoerprodukte deur hawens hervat kan word, hoe beter sal dit wees vir duisende mense se werksgeleenthede reg oor Suid-Afrika. Die ministers sê die regering meen dit is in belang van Suid-Afrika dat ’n oplossing vir die…

DIE voortslepende hittegolf in die noorde van Suid-Afrika is nog ’n mokerhou vir die land se wintergraan. Mnr. Corné Louw, senior ekonoom by Graan SA, sê die hittegolf, wat na verwagting tot volgende week oor veral die sentrale tot westelike en die noordwestelike dele van die somerreënstreek kan voortduur, rig beslis skade aan. Dit is egter in hierdie stadium moeilik om die werklike omvang van die skade te bepaal. “Koring is ’n taai gewas, maar hy kan ook net soveel hitte en droë weer verduur. “Mense wat in die Kaap boer, sal weet die slag vir wintergraan is eintlik klaar daar gelewer. Daar is baie skade aan die wintergewasse in die Kaap vanweë die reën wat in die tweede helfte van September en in Oktober weggebly het. Ons sou kon…

Daar is wêreldwyd ’n hernude poging om plaaslik te produseer en te vervaardig en meer onafhanklik van invoer te word. Dit geld ook in Suid-Afrika, waar byvoorbeeld ’n groot hoeveelheid koringinvoer voorheen uit Rusland en Oekraïne gekom het. “Ons kan meer doen om voedselsekerheid in Suid-Afrika te verseker. As ons daarin slaag, sal ons die vrugte pluk van ’n volhoubare, werkskeppende sektor wat landelike gemeenskappe kan ophef,” het mnr. Jaco Minnaar, president van Agri SA, in sy presidentsrede op die organisasie se kongres gesê. Hy het gesê surplusse wat uitgevoer kan word, help om pryse van produkte onder uitvoerpariteit te hou. “Mieliepryse is byvoorbeeld onder uitvoerpariteit en inderwaarheid is Suid-Afrikaanse mielies van die goedkoopste ter wêreld.” Minnaar het gesê uitvoer tesame met uitstekende plaaslike produksie is die hoofredes waarom dit…

Mnr. Carel van der Merwe is ontevrede met die hofprosesse in die hooggeregshof en sê sy remedies is nog nie uitgeput nie. Hy het ná afloop van sy nederlaag in die hooggeregshof in Kimberley aan Landbouweekblad gesê hy is bereid om selfs die Grondwethof in sy stryd met die Land Bank te nader. “Ons regspan het die uitspraak verwag en reeds aan die aansoek om verlof tot appèl gewerk. “(Regter Mpho) Mamosebo het ook die magte van die likwidateur en kurators uitgebrei, wat beteken hulle mag my bates verkoop. Ek appelleer ook daarteen. Die skape en ander bates kan nie gelikwideer word nie, hangende ons appèlaansoek en die uitkoms daarvan.” BEMOEDIGEND Volgens Van der Merwe is daar een goeie uitkoms van die uitspraak. “Die bevel dat ’n kommissie van ondersoek…

OPKOMENDE boere staan nie alleen nie en moet raad vra om hul boerdery te verbeter. Só het mnr. Cois Harman, eienaar van die besigheid Agri Start wat raadgewende dienste aan nuwe boere bied, op die jaarlikse LRF-Veeskool by Aldam gesê. “Dit is nie nodig om swaar te kry nie, want as een sukkel, kry almal swaar.” Enige beginnerboer moet oor kennis, gehalte-vee en goeie voeding beskik. “Benut elke geleentheid, soos die Veeskool, om ’n beter boer te word.” Een van die probleme met kommunale boerdery is dat boere gemeenskaplike bulle gebruik. As dit ’n swak bul is, verloor hulle potensiële inkomste weens ’n lae kalfpersentasie en laegehalte-speenkalwers. Indien hulle saam ’n beter bul aanskaf, is hulle op die pad na verbetering. Hy het opkomende boere aangeraai om ook raad by…

Geldbeplanning Die besluit oor wanneer om bates aan kinders te skenk of te bemaak, is gewoonlik aan belasting gekoppel, veral boedelbelasting. Geskenkebelasting is egter ook ter sake. Een van hulle gaan jou kry. As jy skenk, kom geskenkebelasting ter sprake, en as jy bemaak, moet boedelbelasting in berekening gebring word. Albei teen 20%. Terloops, sedert 1 Maart 2018 is boedelbelasting 25% op die bedrag bo R30 miljoen. Maar ons hou vandag by boedels van minder as dit. Die kort antwoord? As dit suiwer gaan oor die bedrag geld wat ter sake is, kan dit goedkoper wees om te skenk as om die kind te laat erf. Dit gaan oor die manier waarop die berekening gedoen word. Byvoorbeeld, op ’n bedrag van R1 miljoen vir die kind sal jy 20% geskenkebelasting…

BLOMKOOLPRYSE KAN VERDER DIE HOOGTE INSKIET ’n Pakkie blomkool met een of twee koppe wat ongeveer 800 g weeg, verkoop tans teen gemiddeld R8-R10, oftewel R80-R100 per kartonhouer met tien pakkies. Dit is 20% meer as in Junie 2021. Die prys kan in die somer verder styg tot R15, sê mnr. Marius Loubser, verkoopsagent by die RSA-groep in Kaapstad. Dit is vanweë die buitgewoon hoë produksiekoste wat die mark die afgelope jaar beleef en die hoë marge wat handelaars op pryse voeg. “Kleiner produsente verlaat die mark weens die stygende koste. Die vraag en aanbod speel ook ’n groot rol, want mense se kooppatrone het verander.” Mnr. Eric Brown, ’n boer naby Laingsburg, sê dit is moeilik vir boere om nou ’n kop vir R6-R8 (die prys verlede jaar) te…

Kortliks MENSE wat gedurende die Middel-Steentydperk in Suid-Afrika gebly het, het hul werktuie aanmekaar gelas met gom wat met groot moeite uit inheemse geelhoutboomblare gemaak is. Die gom het glo geklou om te hou. Daarmee kon die mense enigiets van klipwerktuie tot houtspiese aanmekaar hou. Chemiese toetse op werktuie wat in verskeie argeologiese opgrawings uit dié tydperk in Suid-Afrika gevind is, wys dat spesies soos die opregte geelhout (Podocarpus latifolius) gebruik is. Dit is volgens dr. Patrick Schmidt en me. Tabea J. Koch van die Universiteit van Tübingen in Duitsland, en die plantkundige prof. Edmund February van die Universiteit van Kaapstad in die vaktydskrif Proceedings of the National Academy of Sciences. “Dit is verbasend, want geelhoutbome stel nie boomgom of enige ander taai vloeistof vry nie,” skryf Schmidt. Die blare…

Oliesade Strategiese beplanning vir ’n moontlike markverskuiwing het al ’n ruk gelede begin met navorsing oor die mark vir sojaboonverwante produkte. Die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) het dit reeds in 2020 aangevoor en data ingewin van belanghebbendes en kundiges, onder meer sojaperse, vervaardigers van sojaboonprodukte en invoerders van sojaproteïen. Die Suid-Afrikaanse sojaboonwaardeketting bestaan uit ’n komplekse samevoeging van belanghebbendes en prosesse om sojabone van saad tot voer of van saad tot menslike voedsel te verwerk (sien TABEL 1 ). Wat die sojaboonwaardeketting nóg ingewikkelder maak, is dat dit inskakel by verskeie ander waardekettings, soos lewende hawe, voedsel, tekstiel en die nywerheidsbedryf. VERWERKING In die afgelope dekade het die Suid-Afrikaanse sojaboon-perskapasiteit ongekende groei ervaar as gevolg van beleggings gegrond op die staatsinvoervervangingstrategie ( GRAFIEK ). Suid-Afrika het in 2020…

HOE KAN HAWERHOOI AS VOER BENUT WORD? Ek boer met Bonsmaras in die Overberg en het baie hawerhooi tot my beskikking. Ek wil graag weet hoe ek dit kan benut in voermengsels vir lakterende koeie, vervangingsverse en selfs in ’n volvoer vir kalwers in ’n voerkraal. Kan dit ’n deel van die mieliemeel in ’n mengsel vervang? Hawerhooi is ’n goeie ruvoerbron met ’n verteerbaarheid van 50-55%. Die verteerbaarheid van hawerhooi by skape is vergelykbaar met dié van koroghooi en hoër as dié van roghooi, maar laer as dié van garshooi. Hawerhooi het ’n energie-inhoud van 7,2 MJ ME/kg, ’n proteïeninhoud van 5-13%, ’n ruveselinhoud van 30% en ’n styselinhoud van 15-16% (of minder na gelang van die hoeveelheid hawerpitte wat met die sny daarvan teenwoordig is en of knaagdiere…

Die produk Sumi-Pleo® is tans in Suid-Afrika deur Philagro SA geregistreer vir die bekamping van aartappelmotlarf by aartappels, Afrika-bolwurm by tamaties en slaai, ruitrugmot by koolgewasse, en meer onlangs teen Tuta absoluta by tamaties en herfskommandowurm by suikermielies. Al hierdie plae toon reeds sterk weerstand teen verskeie ouer chemiese insekdodergroepe, en selfs teen moderner chemiese produkte. SumiPleo® is ’n unieke kontak-en-maag-insekdoder met die eienskap van sel-vernietigende effekte by motlarwes. Dit behoort tot ’n nuwe chemiese groep (dichloropropeenderivaat) wat heeltemal verskil van produkte wat tans vir die bekamping van hierdie plae geregistreer is. Dit beteken dat geen kruisweerstanddoeltreffend tussen SumiPleo® en enige bestaande produk teen motlarfplae bestaan nie. SPUITPROGRAM MOET AFGEWISSEL WORD Boere wêreldwyd ervaar dat talle motplae weerstand teen spesifieke produkte opbou indien dit herhaaldelik gebruik word en sonder enige…

NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 83 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelneem. Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of hul gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 17 November 2022. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. Deelnemers kan soveel keer SMS soos jy wil. Sudoku Nr. 92 Deur Gerda Engelbrecht Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af…

GAUTENG PRETORIA BLESBOKFONTEIN (558), 414 ha, aan CA Industrial (Edms.) Bpk., van Stiptronboerdery BK, R4 500 000. BOVENEIND GROENFONTEIN (126), 21 ha, aan Cedar Bush Lodge (Edms.) Bpk., van Amelia Corporate (Edms.) Bpk., R2870000. DOORNKRAAL (420), 56 ha, aan FRD Poultry Farming Equipment SA (Edms.) Bpk., van R. van Heerden, R2900000. HARTEBEESTFONTEIN (123), 21 ha, aan Relmbo (Edms.) Bpk., van Tartin-trust, R2 300 000. KLIPFONTEIN (498), 21 ha, aan M.P. van der Leek, van Panamo Prop 200 (Edms.) Bpk., R1 230 000. KWAZULU-NATAL UNDERBERG RIVERHOLM (15967), 45 ha, aan Manci Wealth Holdings (Edms.) Bpk., van Eskem (Edms.) Bpk., R16 500 000. LIMPOPO ALLDAYS AFDELING (164), 1 332 ha, aan Goudveld-boerdery (Edms.) Bpk., van C Shell 394 (Edms.) Bpk., R8 500 000. GROBLERSDAL KLIPPAN (21), 55 ha, aan Matutu-familietrust, van C.C.…

BOEREDAE 24-25 NOVEMBER: Opedag, Boknes-tuinbouklub. Boknesgemeenskapsaal. Uitstalling van voedselproduksieprojekte, waaronder drupbesproeiingstelsels sonder aandrywing, die gebruik van gryswater, fynsaadspasieerders en twee soorte vertikale plantmetodes. Sars Pretorius, 073 456 2079. VERGADERINGS 30 NOVEMBER: Sauvignon Blanc SA, tegniese seminaar, web: www.sauvignonblanc.com FEESTE, EKSPO’S 27-30 OKTOBER: Langkloofbloeiselfees, Joubertina. E-pos: riaan@bokmakierietrust.co.za 17-20 NOVEMBER: Ionia-kersiefees tussen Fouriesburg en Ficksburg. Emile Moelich, 072 585 3684, e-pos: ioniacherrie@bloukruin.co.za SKOUE 20-22 OKTOBER: Prins Albert. Jean Grundlingh, 079 978 7446 of 023 541 1750; palandbougenoot skap@gmail.com 21-22 OKTOBER: Loeriesfontein. Jannie Loots, 082 859 1439 of 027 662 1575; e-pos: irmarik@telkomsa.net 21-22 OKTOBER: Cradocklandbouskou. SA Saalperde en Walliese Ponies: Colin Moolman, 082 928 0389, colin.moolman@afgri.co.za. Merino’s, Angoras, SA Vleismerino’s, Boerbokke, Dorpers en slaglammers: Hendrik Opperman, hendrikopperman8. gmail.com, 082 325 5748. Lusern: André Bezuidenhout, andre@abac.co.za. Stalletjies: Coosie Crouse, 081 597 3166, jacobacrouse@gmail.com…