Innholdsfortegnelse for 25 August 2022 i Landbouweekblad

VERLIGTING? Die tyd sal nog leer, maar teen druktyd was daar aanduidings dat brandstofpryse in September waarskynlik sou daal. Mnr. Dawie Maree, hoof van inligting en bemarking by FNB Landbou, sê data vir die eerste 10 dae van Augustus dui op ’n oorverhaling op alle brandstofprodukte – R2,41/liter vir diesel met 0,05% swael, R2,36/liter vir diesel met 0,005% swael, R2,68/liter vir 95 oktaan-petrol en R2,54/liter vir 93 oktaanpetrol. Hoewel die olieprys én wisselkoers kan verander, was die olieprys reeds aansienlik laer as die $120/vat wat dit in Junie bereik het. LAAG Damvlakke in die Wes-Kaap was teen druktyd heelwat laer as gewoonlik ná teleurstellende winterreënval. Die vernaamste damme in die provinsie was net sowat 75% vol, teenoor 97,2% ’n jaar vantevore. Theewaterskloof, die provinsie se grootste dam, het ’n jaar…

Anderkant die reënboog Dit bly maar ’n uiters gepaste aanhaling om Suid-Afrika se penarie te beskryf. In die Amerikaanse skrywer, grootwildjagter en diepseevisserman Ernest Hemingway se bekende roman The Sun Also Rises vra ’n karakter op ’n kol hoe ’n mens bankrot speel. “Eers geleidelik, dan skielik,” kom die antwoord. In Suid-Afrika, soos almal natuurlik terdeë bewus is, is dinge nou al byna vir drie dekades geleidelik aan die agteruitgaan. Van die bestuur van piepklein munsipaliteite tot kernbelangrike staatsondernemings soos Eskom. Die verval by Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP), wat boere van doeltreffende entstowwe moet voorsien, is jare reeds kommerwekkend. Dít ondanks honderde miljoene rande wat bewillig is om dit reg te ruk, maar wat intussen byna spoorloos verdwyn het. Daar is gewaarsku, gedreig en gesmeek, maar van ’n sinvolle omdraaiplan…

Boer ’n mens volgens die varsmark se giere, trek jy meestal aan die kortste ent. Wie egter deur dik en dun met een groentegewas aanhou, wen op die lange duur, skryf JC Jordaan. Patas verlede jaar, patats vanjaar en patas volgende jaar. Dit klink saai, maar dit werk. Al jare lank tokkel mnr. Gerrit Landman, ’n besproeiingsboer van Levubu-Oos, pal die patatsnaar. Dit beteken nie dat sy eensnaar-deuntjie hom vir ander markneigings afgestomp het nie. Nee, hy hou die mark met arendsoë dop. Partykeer storm hy sommer ’n propvol mark met ’n vrag patats binne en stap met die hoogste pryse weg. ’n Patatboer, sê hy, het ’n paar dinge tot sy voordeel. Vir eers is dit nie ’n hoogs bederfbare produk nie, mits jy dit droog uithaal. Ploeg ’n…

IN die noordelike, noordwestelike en westelike binneland het gemiddelde tot bogemiddelde temperature in veral die tweede deel van Julie en eerste week van Augustus wingerde, pekanneutbome en selfs wintergrane se groei en ontwikkeling gestimuleer. Verdere koue en ryp het reeds redelike groot skade in daardie gebiede begin aanrig, sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Op langer termyn is daar steeds ’n kans op ryp oor die sentrale en suidelike dele van Suid-Afrika in die eerste week van September. “Daar is ook ’n kans op baie laat ryp teen einde September en begin Oktober, maar dit lyk minder ernstig as die afgelope paar seisoene, aangesien die kans op reën dan al begin verbeter.” EERSTE NEERSLAE Die aanvang van somerreënval gaan na verwagting vanjaar vroeër wees – van ongeveer Oktober…

KAROOBOERE en -grondeienaars kry eersdaags ’n geleentheid om ’n interaktiewe boeredag oor beste praktyke vir bewaring en boerdery by te woon. Die dag wat op Woensdag 21 September op die plaas Welgemoed by Beaufort-Wes gehou word, word gereël deur Conservation@Work, LandCare en die trust vir bedreigde dierelewe (EWT). Dit begin om 09:30 vir 10:00. Me. Carina du Toit Becker, voorsitter van Conservation@ Work, sal die boeredag open. Onderwerpe wat bespreek sal word, sluit in die bekendstelling van die Koup SMA (spesiale bestuursgebied) deur mnr. Sakkie du Toit en terugvoer van boere oor hul projekte en hoe hulle organiseer. Me. Danielle du Toit van die EWT sal praat oor die Karoo-aasvoëlbewaringsgebied, ’n projek om kransaasvoëls te bewaar. Daarna sal ’n praatjie oor holistiese bestuur volg. Ná die praatjies sal die erosiestrukture…

1 EGIPTE | Kragprojekte moet landbou bevorder Mnr. Abdel Fattah al-Sisi, die president van Egipte, het onlangs beveel dat elektrisiteitsprojekte wat nasionale landbouprojekte bedien, so gou as moontlik voltooi moet word. Die doelwit van die land se strategie vir volhoubare energie is om 42% van die land se energiekapasiteit só op te wek. Van dié projekte sluit in grondreklamasie in Sinai en die Nuwe Delta. Daar is ook planne om elektrisiteitsverbindings met buurlande se netwerke te maak, vernaam Saoedi-Arabië, Griekeland en Siprus.— Daily News Egypt 2 KENIA Goedkoop mieliemeel raak op Twee weke ná pres. Uhuru Kenyatta ’n subsidie ingestel het om die kleinhandelprys van mieliemeel te verlaag, was dié stapelvoedsel in die meeste winkels uitverkoop, en winkels wat dit wel nog in voorraad gehad het, het dit vir…

SUID-AFRIKAANSE hawens het groot probleme, maar dit lyk of samewerking tussen uitvoerbedrywe en Transnet vrugte begin afwerp. “In die eerste drie maande van die jaar het die landbousektor kragte saamgesnoer om sy samewerking met Transnet beter te koördineer,” sê me. Casey Delport, beleggingsanalis by Anchor Capital. “Die samewerking het gehelp om die vloei van inligting oor verskeie probleme en funksies by Suid-Afrikaanse hawens te verbeter. Dit was veral die geval by die Kaapstadhawe waar lang vertragings begin vanjaar ervaar is weens verskeie probleme met infrastruktuur en moeilike weersomstandighede.” Die wa is egter nog nie deur die drif nie. In die eerste weke van Julie is bedrywighede by Suid-Afrikaanse hawens gekenmerk deur toerusting wat nie beskikbaar was nie, of onklaar geraak het. Dit, tesame met beurtkrag, het probleme en vertragings veroorsaak…

Sagis, die Suid-Afrikaanse graaninligtingsdiens, publiseer elke week die produsentelewerings van mielies per graad. Die geverifieerde maandelikse syfer gee ’n goeie aanduiding van die graadsamestelling van die witen geelmielie-oes op ’n nasionale grondslag. Die jongste verslag strek oor 13 weke vanaf 30 April tot 29 Julie 2022. WITMIELIES Uit die inligting blyk dit dat gemiddeld 74% van die witmielies wat nasionaal gelewer is, graad 1-witmielies is. Graad 2-witmielies beloop 21%, graad 3 slegs 4% en klas ander byna 1%. GEELMIELIES Gemiddeld 93% van die geelmielies wat nasionaal gelewer is, is graad 1-geelmielies. Graad 2-geelmielies beloop 7%. Daar is geen geelmielies van graad 3 of klas ander ontvang nie. TOTALE OES Volgens die nasionale oesskattingskomitee se sesde produksieskatting kan ’n witmielie-oes van 7 470 400 ton verwag word. Die witmielielewerings wat reeds…

Die invoer van piesangs en onophoudelik stygende produksiekoste is die twee grootste bedreigings vir die winsgewendheid van Suid-Afrika se piesangboere. Piesangboere meen die regering moet die piesangs wat by die land se grense aankom, streng ondersoek vir siektes en plae. Hierdie inspeksies is belangrik om plaaslike piesangproduksie teen siektes, soos Panama-siekte, te beskerm. Mnr. Jan Lourens, ’n piesangboer in Mpumalanga en voorsitter van die Piesangkwekersvereniging van Suid-Afrika, sê invoer is die enkel grootste bedreiging van winsgewendheid vir piesangprodusente in Suid-Afrika. “Ons ding mee met die oorvloed invoer wat met goedkoper arbeid, brandstof en elektrisiteit in buurlande geproduseer word.” Luidens Tradedata International het die invoer van piesangs na Suid-Afrika van 114 876 ton in 2017 tot 162 433 ton in 2021 gestyg. Mosambiek verskaf meer as 70% daarvan. Eswatini, Zimbabwe en…

Suikerrietkenners is bekommerd oor die voorkoms van oranjeroes (Puccinia kuehnii) nadat simptome daarvan vroeër vanjaar die eerste keer in plaaslike lande opgemerk is. Dit is bevestig in die vaktydskrif Plant Disease. Die Suid-Afrikaanse suikerrietnavorsingsinstituut (SASRI) sê oranjeroes kan hele landerye binne ’n week of twee van groen tot oranjebruin verkleur, en opbrengste knou. ’n Noodplan is reeds vir die bedryf opgestel. Volgens me. Michelle Binedell, kennisbestuurder van SASRI, kan boere wie se lande moontlik besmet is, verwag om die eerste tekens daarvan teen einde Augustus of begin September te sien. “Dit kom meestal in die lente, vroeë somer en vroeë herfs voor, en kan suikerriet van enige ouderdom besmet.” Die siekte floreer in nat, bedompige en warm toestande van 20-25 °C, maar hou nie van temperature bo 30 °C nie.…

Dit is al geyk dat die minister van finansies ’n gegiggel ontlok wanneer hy in sy begrotingstoespraak by die verwysing van “sondebelasting” kom. Dan dink al die toehoorders dit is ’n niksseggende belasting en ’n gepaste belading op die drinkers en rokers se “slegte” gewoontes. Dit dien dan ook as regverdiging vir die staat om daardie produkte duurder te maak waarvan die gebruik tot ongewenste gedrag by belastingbetalers kan lei, en hulle ontmoedig om by gewoontes soos rook, alkoholgebruik en dobbel betrokke te raak. Die gemeenskap aanvaar hierdie belasting gelate omdat dit net gemik is op daardie betalers wat die “skadelike” produkte en gewoontes wil bekom. Gevolglik bied dit ook ’n maklike en aanvaarbare uitkoms vir regerings wat vinnig ’n tekort op hul begrotings wil aanvul en raak dit mettertyd…

In baie boedels verteenwoordig die waarde van lewensversekering ’n baie groot deel van die kapitaal wat in die finansiële behoeftes van nagelate familie moet voorsien. Die besluit oor wie as begunstigde van hierdie geld aangestel behoort te word, is iets wat nie in afsondering geneem behoort te word nie. Faktore wat in aanmerking geneem behoort te word, is eerstens die behoefte aan likiditeit in die bestorwe boedel. Kontant of naby-kontantoplossings is nodig om te verseker dat die eksekuteur, in die afhandeling van sy pligte rondom die administrasie van die bestorwe boedel, genoeg kontant het om uitgawes te delg sonder om ander bates te verkoop of te gelde te maak. Uitgawes behels onder meer uitstaande skuld en rekeninge, kontantbemakings, administrasiekoste en finale inkomstebelasting, wat kapitaalwinsbelasting insluit. Die quantum van moontlike kapitaalwinsbelasting…

Daar is verskeie internasionale interregeringsorganisasies, soos die Internasionale Standaarde-organisasie (ISO) en die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE). In die internasionale voedselbedryf stel ’n komitee van Codex Alimentarius, ’n liggaam verantwoordelik vir produkdefinisies, standaarde op. Dit sluit standaarde in vir onder meer voedselprodukte in die onverwerkte, verwerkte en semi-verwerkte vorm en bevat bepalings oor higiëne, byvoegings, residue, kontaminante, etikettering, metodes van ontleding en sertifisering. Codex-standaarde vervang nie plaaslike regulasies nie. Dit dien egter as voorbeeld van internasionale beste praktyk en word as riglyn deur lande gebruik by die opstel van eie standaarde. Codex vorm ook deel van die Wêreldhandelsorganisasie se ooreenkomste en is die grondslag waarop internasionale handelsaspekte onderhandel word.…

Covid-19 en ander dinge het telkens ons beplanning in die wiele gery, maar uiteindelik kon ons weer die langpad vat. Ek kom al sedert 1975 bykans elke jaar in Namibië en kan nie onthou wanneer laas ek die wêreld só mooi gesien het nie. Deur die Karasberge kon ek beswaarlik my oë op die pad hou, want so ver soos jou oog kan sien, het die lang goudgeel gras langs die pad uitgestrek tot teen die berge. Die gemsbok wat Koot twee weke voor ons koms geskiet het, se biltong het amper gelyk soos dié van ’n bees met ’n stewige vetlaag. Dit was nog lekker klammerig en van die lekkerste wat ek al geëet het. Om van die grootpad op die plaas te kom, is 4x4-wêreld en die Amarok…

Die Bybelstorie van Abraham wat vir Isak moes gaan offer om sy geloof en gehoorsaamheid aan God te bewys, was nog altyd vir my ’n probleem. Dit laat my dink aan ’n ander storie. ’n Sendeling het geroepe gevoel om die Evangelie te gaan verkondig. Hy het bemoedigende reaksie gekry, maar tog ook nie altyd nie. Per geleentheid het hy aan sy bekeerlinge die verhaal vertel van Daniël wat in die leeukuil gegooi is en lewend daar uit gekom het (Dan. 6). Sy gehoor het aandagtig geluister en met uitroepe van verbasing gereageer. Nou ja, soms klink ’n storie net te wonderlik om waar te wees. ’n Mens verkeer dan in die versoeking om Abraham se storie ook in daardie kategorie te plaas van “ek weet darem nie so mooi…

GRONDVERHANDELING IN DIE VRYSTAAT: AUGUSTUS 2021 – JULIE 22 Die onderstaande oordragte van plaaseiendomme is deur aktekantore geregistreer (plaasnommer tussen hakies). GAUTENG PRETORIA BOEKENHOUTSKLOOFDRIFT (286), 21 ha, aan J.H. Last, van C. Erasmus, R1 000 000. FIROLAZ (485), 20 ha, aan P.S. Chapwanya, van Viralloss BK, R1 400 000. HONINGNESTKRANS (269), 21 ha, aan F.S.L. Kirstein, van A.M. en J. Kirstein, R450 000. LEEUWFONTEIN (487), 152 ha, aan Kl Magana Inc, van G.P. Esterhuizen, R2 800 000. LEEUWKLOOF (285), 21 ha, aan Joe & Kgosi Prop Holdings (Edms.) Bpk., van A.M. Engelbrecht, R1 700 000. PLAAS (475), 180 ha, aan die Gautengse departement van menslike nedersettings, van Verge Management Services (Edms.) Bpk., R52 500 000. PUNTLYF (520), 86 ha, aan Manko Agri (Edms.) Bpk., van DB Inv-trust, R4 500 000.…

’N BELANGRIKE pluspunt van Operasie Vulindlela, die gesamentlike eenheid van die presidensie en tesourie wat einde 2020 gevorm is om lank beloofde strukturele hervormings van die regering aan te help, is dat dit ’n mate van momentum gee aan ’n sukkelende hervormingsproses. Al stuur sommige ekonome nou gunstige boodskappe aan hul kliënte oor die groeipotensiaal van dié hervormings, gaan dit lánk duur vir die eenheid om sy doelwitte te bereik. So byvoorbeeld is die hervormings wat pres. Cyril Ramaphosa se nuwe nasionale energiekrisiskomitee moet toepas, presies dieselfde wat Vulindlela moes laat gebeur het toe hy ingestel is. Drie jaar later het die doelwit, “om die “energiebeskikbaarheidsfaktor tot meer as 70% te verbeter”, verder teruggesak – op ’n goeie dag staan dit nou op 60%. Die strukturele hervormings op Vulindlela se…

’N MENSGEMAAKTE DROOGTE? WENBRIEF Ek het ontledings gedoen van reënvalrekords van ’n plaas in die Britstown-distrik van 1944 tot 2021. Die doel was om vas te stel hoe ernstig die onlangse droogte was in vergelyking met vorige droogtes. Uit die maandelikse rekords wat ek verkry het, het ek die volgende gedoen: ■ Ek het al die maande toe dit minder as 25 mm gereën het, uitgehaal. Die rede is dat ek meen die invloed op die plantegroei is te gering. Ek noem dit wat hierna oorbly, die effektiewe reënval. ■ Ek het die jare se reënval geneem tot einde Junie. Vir die somerreëngebied is dit ’n beter maatstaf. ■ Ek het toe die mediaaneffektiewe reënval vir die hele tyd bereken. Dit het uitgewerk op 227,5 mm. ■ Ek het toe…

DIE Suid-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging (SKV) en die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling kon teen 5 Augustus daarin slaag om sitrusbesendings wat weens ’n omstrede nuwe reël van die Europese Unie (EU) in hawens daar teruggehou is, vrygestel te kry. Teen daardie tyd het die plaaslike bedryf egter reeds skade van R200 miljoen gely. Die reël, wat kouebehandeling teen valskodlingmot vir Suid-Afrikaanse lemoene vereis, is ingestel terwyl sowat 1 350 vraghouers Suid-Afrikaanse sitrus ter see onderweg was na Europa. Meer as 2 000 vraghouers sitrus ter waarde van meer as R500 miljoen is toe met hul aankoms by die hawens teruggehou. Mnr. Deon Joubert, spesiale gesant van die SKV oor marktoegang en EU-sake, sê die vereniging was daagliks in kontak met die departement om te verseker dié vraghouers word vrygestel.…

“DIE handel sal met verloop van tyd strenger gesondheidsvereistes aan Suid-Afrika stel. Ons moet daarteen waak en ’n situasie probeer keer waar invoerlande vereistes stel om hul bedrywe te beskerm en waaraan ons sal moet voldoen.” Só het dr. Gideon Brückner, kundige van die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE), op die konferensie van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) in Pretoria gesê. Brückner, wat ’n genooide spreker was, het gesê byna alle nuwe menslike siektes het ’n diere-oorsprong. “Dit is bekend dat 60% van die patogene waarvan ons weet, van diere na mense aangesteek kan word, soos griep, voëlgriep en hondsdolheid. Sowat 80% hiervan het meer as een gasheer. Bek-en-klouseer tref nie net bokke en skape nie, maar ook ander diere met gesplete kloue of hoewe. Bykans 75% of meer van die opkomende…

’N VENNOOTSKAP is gesluit tussen die Universiteit van die Vrystaat (UV) en die varsprodukteprodusent ZZ2. Deel van dié samewerking is die stigting van die maatskappy FreeFarm Innovations, wat sal dien as entiteit waar die UV en ZZ2 se diverse en aanvullende vaardighede, kennis en hulpbronne saamgevoeg sal word tot albei se voordeel. Daar gaan onder meer klem gelê word op navorsing, kommersialisering en die verbetering van verskeie landbouprodukte. “Universiteite speel ’n sleutelrol in die oorbrugging van die gaping tussen teorie en praktyk. Daarom is dit belangrik dat ons funksionele kennis genereer,” sê prof. Corli Witthuhn, vise-rektor van navorsing en internasionalisering aan die UV. “Die UV kyk gereeld na moontlike vennootskappe wat die verbetering van plaaslike en globale gemeenskappe ondersteun en bevorder. Ons sien daarna uit om van ons topnavorsers en…

DIE nasionale dieregesondheidsforum het daarin geslaag om al die belanghebbendes om een tafel bymekaar te bring om die gesondheidstatus van die nasionale veekudde te bevorder en te verbeter, het mnr. Gerhard Schutte in sy voorsittersverslag op die forum se jaarvergadering gesê. Hy het gesê vennootskappe tussen die private sektor en die regering is ingestel om veterinêre dienste en die nakoming van dieregesondheidstandaarde op nasionale én provinsiale vlak te verbeter. Volgens hom is daar nou ’n benadering van opbouende betrokkenheid en skakeling tussen die private sektor en die regering. Volgens Schutte sal ’n nuwe webtuiste binnekort bekend gestel word met nuwe promosiemateriaal, terwyl die logo ook vernuwe is. ’n Spesiale poging sal aangewend word om promosiemateriaal onder die provinsies te versprei. Die forum het homself daartoe verbind om voort te gaan…

Aanvanklik lyk die simptome van bruinroes, oranjeroes en taanroes dieselfde. Dit sluit wit tot geel vlekkies bo en onder die blare in. By oranjeroes verleng dié vlekke weldra tot oranje, oranjebruin of rooibruin blaarvlekke wat tot 4 mm lank en 0,5 mm breed is, en wat parallel met die nerf van die blare ontwikkel en vanaf die middel verdonker. Die onderkant van blare kry ’n rowwe voorkoms omdat die buitenste lagie daarvan gebreek word wanneer spore ná 10 tot 14 dae uit dié merke bars. Spore kom gewoonlik onderaan blare voor. Dit is oranje terwyl dit nog vars is, en raak dan kaneelbruin. In erge gevalle kom dit ook boop die blare voor. Simptome van oranjeroes kan soms verwar word met die skade wat geel suikerrietplantluise kan aanrig.…

Aktueel LANDBOU-EKONOMIE KORTOM ■ Die landbousektorprofiel vir die Wes-Kaap vir 2021 toon dat die provinsie in 2020 vir meer as die helfte van Suid-Afrika se uitvoerwaarde vir landbouprodukte verantwoordelik was. ■ Verskillende sitrusvrugte, wyn en appels was die Wes-Kaap se voorste uitvoerprodukte. Die Wes-Kaapse landbou is ingestel op die produksie en uitvoer van vrugte en wyn, en het in 2020 tot 54% van Suid-Afrika se landbou-uitvoerwaarde toegeneem. Die waarde van landbou-uitvoer uit die Wes-Kaap het in daardie jaar gegroei tot R45,8 miljard. Die waarde van primêre produksie het ook met 14% tot meer as R16 miljard toegeneem. Ander bedrywe in die Wes-Kaap het in 2020, die eerste jaar van streng inperkingsmaatreëls om die verspreiding van die koronavirus te beperk, ingekrimp, maar die landbou en visserye het gegroei. Dié bedrywe, wat…

Praktiese beesboerdery DR. MARIO BEFFA Wat is die boerderygemeenskap in Zimbabwe se grootste probleme? Eiendomsreg en die onstabiele ekonomie. Watter belangrike tegnologieë gebruik jul boere? Herlewingslandbou, ingevoerde teelmateriaal, kunsmatige inseminasie en gesinchroniseerde dekking. Hoeveel veerasse is daar in Zimbabwe? Daar is drie kleinveerasse en vyftien beesrasse by die Zimbabwe Herd Book geregistreer. Hulle behoort aan 195 aktiewe telers en bestaan uit bykans 22 500 geregistreerde diere. Hoe het jou werksloopbaan verloop? My eerste werk was as hoof-navorsingsbeampte vir die beesteeltnavorsingsprogramme in Zimbabwe. My betrokkenheid by die langtermynseleksie- en genotipe x omgewingsinteraksiestudie met kommersiële Afrikaner-beeste het die basis gevorm vir my doktorsgraad wat ek in 2005 verwerf het. Ek was ook verantwoordelik vir die genetiese bewaring en verbetering van die inheemse Ngunien Tuli-Sangarasse. In 1999 is ek as hoofbestuurder van die…

SLIMTOESTEL ONTLEED KUILVOER BLITSVINNIG Die nuwe slimtoestel SCIO Cup help boere om deur middel van vinnige en akkurate meting geld op dierevoer te bespaar tot soeter bessies te produseer. Die maatbeker wat droëmateriaal ontleed, word deur KrielTech in Suid-Afrika bemark. Die produk word in Amerika deur Cargill en ander voer- en voedselmaatskappye bemark. Aanvanklik word dit met kalibrasie vir die meet van droëmateriaal in voer verkoop, maar meer kalibrasies word in die vooruitsig gestel, sê mnr. Gerhard Kriel van KrielTech. Die SCIO Cup sal ook binnekort Brix-ontleding by verskillende bessiesoorte lewer. Hy sê die droëmateriaal in veevoer word gewoonlik gemeet deur monsters in ’n mikrogolfoond of ’n Koster-toetser te droog. Dit verg ’n aantal stappe en ’n tydsverloop voordat bepaal kan word of die voer gereed is om gesny te…

‘Die beweging van mense van ’n besmette plaas na onbesmette plase het ’n groot rol in die verspreiding gespeel.’ DR. GIDEON BRÜCKNER, wêreldkundige oor bek-enklouseer, oor die Camperdownuitbreking van bek-en-klouseer in 2000, en raakpunte met die huidige uitbreking. Bl. 19 ‘Hulle (is) deur Europese kwekersverenigings wysgemaak dat Suid-Afrikaanse lemoene sekere EU-lande se bedrywe bedreig.’ MNR. JUSTIN CHADWICK, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging, oor die rede vir maatreëls wat lemoenuitvoer na Europa bedreig. Bl. 16 ‘Dit maak nie sin dat ’n burger van ’n ander land wat onwettig in Suid-Afrika is, die reg het om op borgtog vrygelaat te word nie.’ DR. JANE BUYS, veiligheidsrisiko-ontleder by Vrystaat Landbou, oor ’n skuiwergat wat buitelandse misdadigers in Suid-Afrika hou. Bl. 21 ‘Oesverliese van tot 5% per dag kan voorkom met intense watertekorte…

7% Kenia het China versoek om ’n 7%-invoerbelasting op Keniaanse avokado’s te skrap. Dit kom ’n week ná Kenia toegang tot die Chinese mark vir sy avo’s beding het. Altesaam 15 Keniaanse maatskappye mag daarheen uitvoer. Kenia se tuinboudirektoraat meen die belasting maak Keniaanse vrugte minder mededingend op die Chinese mark. Voorheen kon Kenia weens vrese vir plae net bevrore vrugte daarheen uitvoer.— Nation Media R170 miljoen 13 Protesoptogte vir hoër lone en teen buitelandse werkers in die Sondagsriviervallei vroeër vanjaar het tot bykans R170 miljoen se skade gelei. Mnr. Grewar Oosthuizen, ’n raadslid van Agri Oos-Kaap en verteenwoordiger vir die Gamtoos-boerevereniging, het op die kongres van Agri Oos-Kaap gesê dit begin nou die norm raak vir ontevrede landsburgers om tydens protesoptogte paaie af te sper, bande te brand en…

DR. MARIO BEFFA, bestuurder van die Zimbabwe Herd Book, wat een van die sprekers op ’n boeredag op Grootfontein in Namibië was. Lees die artikel op bl. 46. Vertel ons van jou gesin. Ek is met Sharon getroud. Ons het nie kinders nie. Waar het jy grootgeword? Ek is in Zimbabwe gebore en het hier grootgeword. Waar het jy gestudeer? BSc Agric (Hons) aan die Universiteit van Zimbabwe, MSc in diereteelt aan die Texas A&M in Amerika, en ’n PhD aan die Universiteit van die Vrystaat. Het jy ’n stokperdjie? Draf en meganika.…

VYF jaar ná ’n rekorddroogte in die winterreënstreek, toe krimpende watervoorrade en vooruitsigte van droë krane tot die uitdrukking Dag Zero gelei het, staan die gebied skynbaar weer aan die vooraand van ’n droër siklus. Neigings op langer termyn toon dat die natter siklus wat van 2018 oor dié streke geheers het, besig is om te verander, en droër toestande word in die komende paar jaar verwag, sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Daar is hoop op tydelike verbetering in 2024, wanneer huidige projeksies dui op ’n El Niño-verskynsel wat reënvaltoestande tydelik kan verbeter. Sulke stelsels bring dikwels redelik goeie reën in veral die vroegwinter. Tans het gesaaides in die winterreënstreek dringend reën nodig, en weiding is skraps. Reënval in Mei, asook in Julie, tradisioneel een van die…

NADAT ’n veeplaas tussen Bethlehem en Lindley in die Oos-Vrystaat onder kwarantyn geplaas is weens ’n vermoedelike uitbreking van bek-enklouseer, het boere van 16 boereverenigings besluit om saam te werk om verdere uitbrekings te bekamp. Die inisiatief word uit die Bethlehem-beheersentrum gekoördineer, waar veiligheidskameras normaalweg teen misdaad ingespan word. Die sentrum staan onder beheer van die Bethlehem-distrikslandbou-unie, en bied normaalweg veiligheidsdienste. Mnr. Herkie Viljoen, voorsitter van die Bethlehem-distrikslandbou-unie, sê nadat sprake van die siekte op ’n plaas in die omgewing op 5 Augustus rugbaar geword het, het hulle op 6 Augustus gevra dat boereverenigings ’n verteenwoordiger benoem om in ’n werkgroep te dien. Dié groep het op 9 Augustus op Bethlehem vergader saam met staats- en private veeeartse, en verteenwoordigers van kommunale en opkomende boere, en afslaers. Boereverenigings van Fouriesburg,…

DR. RICHARD DEAN, ’n ornitoloog en mede-eienaar van Renu-Karoo op Prins Albert, word deur mede-wetenskaplikes onthou vir sy groot bydrae tot veldnavorsing in die Karoo. Die eenheid vir plantbewaring aan die Universiteit van Kaapstad beskryf hom as ’n produktiewe navorser wat bekend was vir sy en sy vrou, Sue, se werk oor die ekologie van die Karoo. (Lees meer hieroor by bit.ly/3Acn1s3.) “Richard het ’n waardering gehad vir die verhoudings tussen verskillende organismes en het dikwels hul interaksies bestudeer om te verstaan hoe dit gelei het tot die patrone wat in die landskap waargeneem word. Hy was ook diep bekommerd oor die impak wat mense op die omgewing het, hetsy deur oorbeweiding of deur kunsmatige versperrings vir beweging, soos paaie of heinings, op te rig.” In 2017 het hy aan…

Rubriek Verskillende sogenoemde meesterplanne is die afgelope tyd bekend gestel ná onderhandelinge tussen die landbou en die departement van handel, nywerheid en mededinging. Daar is een vir die landbou en landbouverwerking, een vir die hoenderbedryf en een vir die suikerbedryf. Veral die meesterplan vir die hoenderbedryf waarop in 2019 ooreengekom is, is voorgehou as ’n suksesvolle ooreenkoms tussen die regering, vakbonde, verwerkers, produsente en selfs invoerders. Een van die kernpunte in die ooreenkoms is dat die plaaslike bedryf voldoende beskerming met teenstortingstariewe sou ontvang in gevalle waar bewys kon word dat ingevoerde produkte gestort word. Die plaaslike produsente het hulle verbind tot miljarde rande se nuwe investering. Produksie is uitgebrei en opkomende boere is op groot skaal ondersteun. ’n Onlangse evaluering van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging het getoon dat die bedryf…

Die 2022-bemarkingseisoen het dieselfde probleme as 2021 gehad, sê mnr. Chris Kleingeld, hoofbestuurder van die Droëboneprodusente-organisasie. In 2021 was die gehalte relatief goed, maar die opbrengs uiters swak. “Hierdie situasie het daartoe gelei dat produsente in baie streke nie in staat was om hul produksiekoste te verhaal nie, ondanks hoë pryse.” In sommige streke is die skade minder omdat dit reeds vroeg in die seisoen baie nat was, en die droëbone glad nie geplant is nie. In die Oos-Vrystaat is daar bykans 10 000 hektaar minder geplant as wat aanvanklik beoog is. Daar is in ’n mate hiervoor vergoed in Limpopo en die Laeveld, maar die totale aanplantings is steeds effens minder as 2021, sê Kleingeld. Verder is die seisoen is gekenmerk deur laat reën wat tydens oestyd geval het.…

’N NUWE uitgawe van Prickly Pear: The social history of a plant in the Eastern Cape is nou beskikbaar. Daarin word vertel hoe die eerste turksvye in 1750 vanuit Mexiko in die Oos-Kaap aangeplant is, en hoe dit sedertdien vir verskeie doeleindes, onder meer veevoer, gebruik word. Dit is ’n bygewerkte weergawe van die 2011-uitgawe deur prof. William Beinart van die Universiteit van Oxford en prof. Luvuyo Wotshela van die Universiteit van Fort Hare. Hulle het voorheen onderhoude gevoer met onder andere boere en wetenskaplikes, en in argiewe gedelf vir inligting en stories. Die boek van 292 bladsye word uitgegee deur Footprint Press. Vir meer inligting, gaan na www.footprintpress.co.za/product/prickly-pear/…

Padstalle al langs die N1 berei ’n besoeker van die binneland op pad Wes-Kaap toe subtiel voor op wat daar in die Boland te wagte kan wees. Ondanks die uitlokkende reuk van roosterbrood en gemmerbier trek dit nie die aandag af van die bottels Kaapse wyn nie wat, ten koste van die ou Afrikaanse boeke, konfytbottels en vrieskaste vol Karoolam, ál meer rakplek opneem namate die roete tussen die wingerde deur die Hexriviervallei verby Worcester en anderkant die Hugenotetonnel in ’n delta van blou berge, fynbos, granietrotse en priële uitmond. Nét onder Tafelberg se kabelkar is ’n wynproe immers altyd in ’n goeie tweede plek op toeriste se doenlysie. ’n Boks met bottels wyn pas gewoonlik knus in langs ’n smuktassie in ’n motor se volgepakte kattebak. Só ’n voorraad…

DR. JOHAN VAN DEVENTER Hoe lyk die toekoms van varsproduktemarkte? Die toekoms is uitstekend, mits dit reg en soos ’n besigheid in ’n mededingende wêreld bestuur en bedryf word. Die infrastruktuur én die bestuursmodel moet totaal vernuwe word. Watter uitbreidingsmoontlikhede is daar nog? Daar is baie groot geleenthede in veral die voorheen agtergeblewe stede en dorpe wat varsproduktemarkte regverdig. Die goudmyn van informele handel is nog nie ontgin nie. Wat het jy uit jou grootste fout geleer? Aanvanklik wou ek alles self doen. Daarna het ek geleer dat jy net suksesvol kan wees as jy jouself met kundige en gemotiveerde mense omring. Waarop is jy die trotsste? Ek het ’n kundige en gemotiveerde span gebou wat sonder twyfel die suksesverhaal kan voortsit. Voorts het Freshmark menige produsent op hul groeipad…

Die vermenging van melkvastestowwe met plantaardige proteïene, vette en koolhidrate, asook die vervaardiging van plantgebaseerde namaaksels van melkprodukte hou groot bedreigings vir die melkbedryf in. In teenstelling met die vleisbedryf wat onlangs regulasies teen die gebruik van vleisverwante name vir namaaksels gekry het, gooi melkverwerkers, ondanks internasionale aanbevelings daaroor, wal teen soortgelyke regulasies vir nagemaakte melkprodukte. INTERNASIONALE AGTERGROND Die gebruik van melkspesifieke name vir nagemaakte produkte is lank reeds ’n probleem. In 1999 is daar reeds ’n Codexstandaard (206 van 1999, sien ook die KASSIE ) gepubliseer met reëls vir die gebruik van melkspesifieke name. In 2020 het die internasionale suiwelfederasie (ISF) ’n bulletin (Bull 507/2020) met riglyne vir die gebruik van melkname, gegrond op die genoemde Codexstandaard, gepubliseer. Die doel van die standaarde is nie om die vervaardiging van…

gesin ROMERIGE TAMATIEPASTASOUS ■ 30 ml olyfolie ■ 3 knoffelhuisies, fyngekap ■ 1 heel rooi brandrissie ■ 15 ml fyngekapte roosmaryn ■ 5 ml fyngekapte salieblaartjies ■ 8 ryp tamaties, geskil en gekap ■ 10 ml kappertjiesaad, gekap ■ Sout en swartpeper na smaak ■ ’n Knippie suiker ■ 100 ml suurroom ■ 100 ml fyngerasperde parmesaankaas ■ ’n Halwe pak (250 g) spaghetti, gekook tot al dente en gedreineer ■ Brosgebraaide salieblare, om af te rond (opsioneel) Verhit die olyfolie oor lae hitte in ’n pan en braai die knoffel stadig in die olie vir ’n paar sekondes. Maak ’n lang snit in die lengte van die brandrissie, maar moenie middeldeur sny nie. Voeg die rissie by die knoffel en olie in die pan en braai vir ’n paar…

Terwyl my oupa die seën vra vir die voedsel, sing die gaslamp egalig in die agtergrond. Die brood is vandag gebak in die Dover en die botter klaar gekarring van die afgeroomde melk se room. Daardie aand vra iemand aan tafel: “Ek sien hier is nou hoogspanningsdrade van Evkom wat oor die plaas loop. Gaan Oupa-hulle dan nou elektrisiteit kry?” Oupa smeer eers sy brood klaar, neem ’n sluk van sy koffie en praat dan. “Wel, ja. Ek het die man van Evkom gevra. Omdat dit so naby aan die huis is. Sy antwoord was ‘nee’.” “Dink net as Oupa elektrisiteit het, dan hoef ons nie elke dag vuur te maak nie en die vleis sal koud bly.” “Wel, ja. Ek het ook so gedink, maar ’n mens moet werk…

WEN OMGEWINGSPRAATJIES! Twee lesers kan elk ’n eksemplaar van Omgewingspraatjies wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 79 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelneem. Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of hul gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 15 September 2022. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. Sudoku Nr. 83 Deur Gerda Engelbrecht Voltooi die rooster sodat elke ry dwars,elke…

In die Vrystaat toon 60% van die distrikte ’n gunstige prysneiging vir die 12 maande tot Julie vanjaar. In die TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in dié tyd. Altesame 635 ooreenkomste is in 40 distrikte gesluit. Dit het 301 360 ha teen R3,507 miljard behels. Pryse het veral gestyg by Parys (23,1%), Bothaville (13,6%), Senekal (12,4%) en Reddersburg (10,3%). Dit het egter skerp gedaal by Philippolis (-16,6%) en Jacobsdal (-11,1%). Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 10% (11%); 50-150 ha, 16% (15%); 150-300 ha, 25% (25%); 300-450 ha, 18% (19%); 450-600 ha, 7% (11%); groter as 600 ha, 24% (20%) Statistieke vir ál die…

Die tweede ronde van stoetveeveilings ter voorbereiding vir die somerdektyd in die sentrale binneland het traag begin in teenstelling met die flink verkope in die eerste kwartaal van 2022. Die trae vraag na ramme kan toegeskryf word aan moontlike kontantvloeiprobleme van kopers. Mnr. Dirk Odendaal, bemarkingsbestuurder van BKB se sentrale streek op Cradock, sê kopers ondervind in die algemeen geldprobleme vanweë die nagevolge van die droogte wat hul koopkrag aan bande lê. “In teenstelling met die huidige goeie produksietoestande het almal nie tans die nodige kontant om ramme en selfs ooie te koop nie. Dit gaan ook oor die nagevolge van ’n swak ekonomie,” sê hy. Volgens Odendaal is daar nog nie ’n onmiddelike uitwerking op veilings te bespeur ná die sluiting van drie voerkrale weens bek-en-klouseermaatreëls die afgelope twee…

KONFERENSIES 28-29 SEPTEMBER: Koolstofboerdery, grondbewaring en nuwe tegnologie. Zimbali-kusoordkonferensiesentrum, Umhlanga. E-pos: ryan@empiretraining.co.za FEESTE, EKSPO’S 12 OKTOBER: Prysoorhandiging, Sauvignon Blanc SA Top-10. 21 OKTOBER: Prysoorhandiging, Landbouskrywers SA Xhariepstreek. Web: www.agricultural writerssa.co.za 27-30 OKTOBER: Langkloofbloeiselfees, Joubertina. E-pos: riaan@bokmakierietrust.co.za 11 NOVEMBER: Landbouskrywers SA nasionale prysoorhandigingseremonie, www.agricultural writerssa.co.za VERGADERINGS 16 NOVEMBER: Sauvignon Blanc SA, tegniese seminaar, www.sauvignonblanc.com SKOUE 25-27 AUGUSTUS: George. Karien Pienaar, 084 432 9484 of 044 873 4165; info@george landbouskou.co.za of president@georgelandbouskou.co.za 26-27 AUGUSTUS: Porterville. Jurgen Bolz, 072 598 4799; info@portervilleskou.co.za 27 AUGUSTUS-2 SEPTEMBER: Stampriet-skou, een van die grootste kleinveeskoue in Afrika. Karkasbeoordeling, jeugskou en die beoordeling en veiling van skaapen bokrasse. Stalletjies met boerderyprodukte, kosemporium, kursusse, sprekers. Jaco van Zyl, +246 81 357 6071; Gert van Wyk, +246 81 122 3315; Dewald van der Merwe, +246 81 041 2114; Wilkie Knouwds,…