Innholdsfortegnelse for 21 July 2022 i Landbouweekblad

LIG IN DIE TONNEL Daar is belowende tekens dat logistieke probleme plaaslik én internasionaal aan die verbeter is, volgens Besigheidseenheid Suid-Afrika (Busa) se nuutste covid-19-vragbewegingsbulletin. Die wêreldindeks vir vragvervoer, wat internasionale verskepingskoste meet, het in die eerste week van Julie met 3% gedaal. Dit was die 18de agtereenvolgende week dat dié indeks gedaal het. Die betroubaarheid van skeepsroosters was 2,1% beter as die vorige maand. In dié betrokke week het die Durbanhawe 1 261 vraghouers per spoor hanteer, wat 8% meer was as die vorige week. Durban se Kaai 1 het ook die grootste volume nóg in een week te hanteer, naamlik 17 863 twintigvoet-ekwivalente eenhede (TEU). VASBESLOTE Vasbeslote lede van die polisie in die Vrystaat kon in die vroeë ure van 7 Julie 82 van 85 gesteelde Brangus-beeste in…

Anderkant die reënboog Vandag sit wyle dr. Michael Bradfield sekerlik met ’n groot glimlag op sy gesig op ons en afkyk. Hoe dan anders, met rooivleisuitvoer wat so mooi aan die groei is? Vir jare het Michael gepleit, oral waar hy kon, dat om meer geld met vleisuitvoer te maak, die enigste manier was vir die rooivleisbedryf, en veral die vleisbeesbedryf waarvoor hy so lief was, om uit sy laeprys-kosteknyptang te ontsnap. Dit sou die hele bedryf tot ’n volgende vlak neem. ’n Stygende gety wat alle skepe sou lig, soos Michael dit graag beskryf het. Almal sou baat vind — van kommersiële boere tot die madala met sy 30 beeste in die verste uithoek van ’n stamgebied. Daardie beeste wat as deel van die informele sektor byna 40% van…

Sy onderonsie met mnr. Bheki Cele, minister van polisie, spreek boekdele oor hoe Suid-Afrika se polisiëring besig is om in duie te stort, sê mnr. Ian Cameron van die drukgroep Action Society. Cameron is verlede week deur vyf lede van die polisie se eenheid vir openbare polisiëring uit ’n vergadering tussen Cele en die gemeenskap van Gugulethu en Nyanga in Kaapstad verwyder nadat Cameron die minister warm onder die kraag gemaak het met sy vrae. Cele het Cameron gedurende die vergadering herhaaldelik beveel om stil te bly en ook gesê dat hy nie gaan luister na iemand wat hom “steeds as ’n tuinjong beskou nie”. Cameron sê dit is eerstens kommerwekkend dat ’n minister van polisie só reageer en dat ’n “bende uitsmyters in uniform” hom dan boonop uit die…

IN die Swartland gaan reën vanjaar in September belangriker as ooit wees omdat dit so laat begin reën het. Mnr. Kobus Dippenaar van die Swartberg, in die distrik Moorreesburg, sê die koring is sowat drie weke later as in ’n normale jaar. “September gaan vanjaar vir ons nog belangriker wees as ander jare. Omdat die seisoen so laat is, gaan ’n koel en natterige September baie belangrik wees. As ons in September hittegolwe en oostewind kry, gaan dinge nie werk nie. Die seisoen is klaar kort, dit kan nie aan die agterkant ook ingekort word nie.” Hy sê die koringstand is baie ongelyk. “Die stukke wat opgekom het, is vier- of vyfblaar en wil amper pyp, en die ander kom nog nie eens uit nie.” Dippenaar sê hul weiding is…

DIE Europese kommissie se voedselveiligheidsowerhede het óf sy manier van kommunikeer verander óf hy verwag van sy handelsvennote om heldersiende te wees. Só sê mnr. Justin Chadwick, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging (SASKV), oor die Europese Unie (EU) se hantering van die nuwe kouebehandelingsreël wat hy eensydig op Suid-Afrikaanse lemoene afgedwing het. Hy sê daar word van die Suid-Afrikaanse bedryf verwag om die nuwe sitrusreël toe te pas nog voor die plaaslike regering ’n kennisgewing daaroor ontvang het. Chadwick sê in ’n nuusbrief die Europese kommissie se direktoraat-generaal vir gesondheid en voedselveiligheid se komitee het in sy korrespondensie met die plaaslike departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling gesê “hy moes geweet het wat op pad was”. “Ons is onseker of ons dit moes geweet het aangesien Spanje se…

DIE Reserwebank is optimisties dat inflasie in die tweede helfte van vanjaar kan begin daal. “Ons sal inflasie hopelik in die derde of vierde kwartaal van vanjaar terugkry in die teikenband,” het mnr. Kuben Naidoo, adjunkpresident van die Reserwebank, op die Agbiz-kongres by Sun City in Noordwes gesê. Die groot risikofaktor is egter of die oorlog in Oekraïne vir ’n tweede jaar gaan voortduur. Dit kan dié inflasieverwagtinge beïnvloed omdat kunsmis- en koringpryse dan hoog sal bly. Die bank verwag dat inflasie in Junie en Julie so hoog as 7% kan wees. Die bank sal dus waarskynlik die rentekoers verhoog. “Die bank doen dit omdat hy verstaan dat hy ’n sekere mate van pyn in die ekonomie moet bring. As inflasie weghardloop, sal dit pynlik wees, en pynliker vir arm…

Die opheffing van die covid-19-beperkingsmaatreëls het die produksie van nisbedrywe, soos vir kwartels, ’n nuwe hupstoot gegee. Me. Linda Cronjé, die stigter van Tweeter-kwartelprodukte by Polokwane, is een van ’n handjie vol Suid-Afrikaners wat nou ná covid-19 weer op dreef begin kom. Haar organiese produkte het onlangs goeie terugvoer uit China en Noord-Amerika gekry en sy gaan einde Augustus Duitsland vir bemarkingsmoontlikhede besoek. Sy gaan ook die belangstelling van Japanse verbruikers in Februarie 2023 toets. Dit is haar agtste jaar dat sy haar toespits op die Giant en Goliath-soort Japanse kwartel wat gemiddeld 150 g vetvrye rooivleis en jaarliks sowat 250 eiers per hen oplewer. Sy ondervind ’n betreklike groot vraag na haar vars produkte op Polokwane deur ’n gemengde groep verbruikers. “Die swart diamant-inkomstegroep stel veral belang in kwartelprodukte…

HEUNINGBYLARWES kry ’n voedsame hupstoot wanneer hulle die bakteriese mikrobe Bombella apis gevoer word. Dit help hulle om tye van kosskaarstes beter aan te durf. Dit is volgens navorsing deur die Indiana-universiteit wat in die wetenskaptydskrif International Society for Microbial Ecology Journal verskyn het. Ontwikkelende larwes word tipies nektar, stuifmeel en ook ’n paar dae lank ’n voedingsryke soort jellie gevoer. Volgens die navorsingspan kan Bombella apis in dié jellie oorleef. Dit maak die jellie ook voedsamer omdat dit die hoeveelheid aminosuur daarin verhoog. Prof. Irene Newton, die studieleier, meen Bombella apis sou gebruik kon word as ’n soort probiotiese byvoeging om byelarwes weerstandiger teen voedseltekorte en voedingsverwante stres te maak. Dit sal hul ontwikkeling bevorder.…

Dit is noodsaaklik dat boere veediefstal aanmeld, of dit nou ’n hoender of ’n Ankole-bul van R1,7 miljoen is, sê mnr. Drickus Botha van die Limpopo- landelike veiligheidsforum. Dit is die enigste manier waarop daar voldoende statistieke van die werklike probleem in ’n gebied opgebou word om as motivering vir meer en beter hulpbronne te dien, het hy op die onlangse vergadering van die Limpopoveediefstalforum op Tzaneen gesê. Boere voel egter die kool is dikwels nie die sous werd nie. In baie gevalle wag hulle ure lank vir die polisie om uit te kom na ’n misdaadtoneel net sodat hulle ’n verklaring kan aflê en ’n saak kan aanmeld. Dikwels moet hulle dan drie tot vier dae wag vir forensiese eenhede om op te daag om bewysstukke te kom versamel,…

Bewaringslandbou KORTOM ■ Nege suksesvolle konferensies oor bewaringslandbou in die Wes-Kaap bevestig die belangrikheid van die noukeurige toepassing van die drie beginsels van bewaringslandbou, naamlik minimum grondversteuring, organiese grondbedekking en wisselbou wat peulgewasse insluit. ■ Plaaslike én internasionale sprekers wat hul kennis en ervaring oordra, is baie waardevol vir boere. Wes-Kaapse graanboere kry elke jaar in Augustus ’n inspuiting van planne, insigte en energie wanneer internasionale kenners en medeboere hul kennis op die Bewaringslandbou Wes-Kaap Jack Human-bewaringsweek oordra. Bewaringslandbou Wes-Kaap (BLWK) is in 2011 gestig en die eerste konferensie is in 2013 gehou. Die gebruik om plaaslike én internasionale sprekers te kry, is van die begin af gevolg en die afgelope nege jaar het talle van die wêreld se voorste bewaringslandboukundiges boere kom toespreek. Hoewel baie boere daarvan hou om…

Landelike Insig Oor die afgelope twee dekades het die meeste Suid-Afrikaanse landboukoöperasies van die oorspronklike koöperatiewe ondernemingsvorm in openbare maatskappye omgeskakel. Die Villiersdorp Koöperasie (Vilko) in die Wes-Kaap is vandag een van slegs ’n handjie vol landboukoöperasies wat hoofsaaklik tot voordeel van lede – boere – funksioneer. “By ons word diens steeds voorop gestel, selfs voor wins. Wanneer die boustene van diens aan ons lede reg is, volg winsgewendheid vanself,” sê mnr. Ben Klindt, wat al 19 jaar as hoofbestuurder aan die stuur van sake staan. Dié koöperasie gaan van krag tot krag en het verskeie takke in omliggende dorpe. Tans is sy finansiële posisie die sterkste nóg in sy 100-jarige bestaan. “Die rede hiervoor is eenvoudig: Ons is voortdurend ingestel om ’n diens te lewer.” KORTOM ■ Die sterkste…

Wen 2 boeke! Vandeesweek kan 2 lesers elk ’n eksemplaar van Vars uit die oond wen. Leidraad: Toerusting op ’n plaas. Lees op bl. 78 hoe dit werk. WENNERS! Oplossing van blokraaisel no. 1694 Leidraad: ‘n Studente-aktiwiteit HERSIENING Die wenners van Omgewingspraatjies is: Hettie Brits, Langenhovenpark, Bloemfontein. Welme du Preez, Arboretum, Bloemfontein. WENNERS! Oplossing van blokraaisel no. 1695 Leidraad: ‘n Ryding. MINIBUS Die wenners van Omgewingspraatjies is: Rina Roeland, Heilbron. Annelise Barnard, Kareedouw. Sudoku Nr. 78 Deur Gerda Engelbrecht Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en elke 3 x 3 kassie die nommers 1 tot 9 bevat. Dis al wat jy moet doen. Geen wiskunde is nodig nie. Die rooster is vol syfers, maar niks hoef bymekaargetel te word nie. Jy los die raaisel met logika…

Pryse in 33% van die distrikte in die Wes-Kaap het in die 12 maande tot Mei vanjaar gestyg. Die sluiting van die aktekantore vanweë die covid-19-pandemie bemoeilik steeds die vergelyking van syfers. Altesaam 568 ooreenkomste is gesluit wat 213 579 ha teen R4,604 miljard behels het. By Clanwilliam het pryse met 23,1% gestyg en by Vanrhynsdorp met 22,5%. Pryse het skerp gedaal by Ceres (-24,1%) en by Laingsburg (-18,5%). Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 35% (34%); 50-150 ha, 21% (26%); 150-300 ha, 13% (13%); 300-450 ha, 10% (6%); 450-600 ha; 5% (4%); groter as 600 ha 17% (16%). In die TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as…

My recent visits to the two farmers we feature in this issue, Thabo Dithakgwe and Gene Likhanya, reminded me of something a good friend always tells me – behind every business there are people, and people function in society through relationships. A successful business must therefore be built on good relationships. A question I frequently ask farmers during interviews is what kind of relationship they have with their neighbours and suppliers, and how those relationships affect their business. While there are a few bad stories doing the rounds, most farmers have heartwarming stories to tell about their relationships with neighbours, fellow farmers and suppliers. Someone once said to me meaningful relationships do not necessarily follow payment for services. This means that farmers may not be getting the most out of…

THABO DITUAKGWE WHAT IS THE BEST ADVICE YOU HAVE EVER BEEN GIVEN? The advice I was given by André Bruwer. He told me if you start today, you will achieve your goal earlier than if you start tomorrow. IF THERE IS ONE THING YOU COULD HAVE DONE DIFFERENTLY, WHAT WOULD IT BE? I think I should rather have gone straight into farming full-time right after high school and not gone to college. I had to sell a lot of livestock to pay my college fees. WHAT HAS YOUR SINGLE BIGGEST SUCCESS BEEN TO DATE? Moving from communal land onto this farm to start a commercial operation has by far been my biggest success. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS? My mom and dad who built a solid…

GENE LIKYANYA WHAT IS THE BEST ADVICE YOU HAVE EVER BEEN GIVEN? I was advised to follow my passion and take risks. This is what I have been doing all my life and it has worked for me. Not everything I tried worked though. I think my failure rate is at about 80%. But when I win, I win big. I don’t take failure personally; I just move on. IF THERE IS ONE THING YOU COULD HAVE DONE DIFFERENTLY, WHAT WOULD IT HAVE BEEN? I think things have worked out how they were supposed to. I don’t think about what should or shouldn’t have happened. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS? Many people have contributed to bringing me to where I am today and singling out any…

GERSWIN LOUW WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? To make every opportunity one to remember and to give it your best shot. IS THERE ANYTHING YOU WOULD HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU HAD THE CHOICE? At this stage it’s difficult to say because I’ve achieved so much of what I dreamt about for so long. WHAT HAS BEEN YOUR BIGGEST ACHIEVEMENT TO DATE? I am proud of having produced top quality wool for our market. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS SO FAR? My mentor, Schalk Viljoen, my family and the people I work with. WHAT IS YOUR RELATIONSHIP LIKE WITH YOUR NEIGHBOURS AND WHAT ROLE HAVE THEY PLAYED IN YOUR BUSINESS? I have a great and open relationship with my neighbours.…

ONTLEDERS in Kanada waarsku dat die chaotiese tonele van trekkers wat snelweë en ander sleutelpunte in Nederland blokkeer, hulle binnekort ook in Kanada kan afspeel nadat die regering van mnr. Justin Trudeau aangedui het hy gaan voort met die toepassing van beleid waarvolgens boere se kweekhuisgasvrystellings weens kunsmisgebruik met 30% verminder moet word ten einde die land se klimaatteikens te bereik. Bedryfsgroepe sê hulle is nie gekonsulteer voordat Trudeau se administrasie dié syfer “uit die lug gegryp” het nie. Die regering het ook geen data of modellering aan hulle beskikbaar gemaak om die 30%-teiken te staaf nie. Landboubelanghebbendes waarsku dit sal opbrengste en dus boerdery-inkomste verlaag en kospryse in kruidenierswinkels die hoogte in laat skiet. Boere wys ook daarop dat hulle reeds so min kunsmis as moontlik gebruik, omdat dit…

16 maande Sestien maande nadat ’n waarnemende regter in die Wes-Kaapse hooggeregshof uitspraak voorbehou het in ’n saak oor noodbehuising in die Drakenstein-munisipaliteit, wag die klaer in dié saak, mnr. Eric Lolo, steeds op klarigheid. Daar is in 2015 op hom en talle ander inwoners van die Wellingtonomgewing uitsettingsbevele beteken sonder dat vir hulle alternatiewe noodbehuising beskikbaar gemaak is. Lolo woon steeds op die plaas. – GroundUp 9,6% Verbruikersprysinflasie in die lande van die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO) het in Mei 9,6% bereik, teenoor 9,2% in April, die skerpste styging sedert Augustus 1988. Voedselprysinflasie het in Mei 12,6% in die OESO bereik, teenoor 11,5% in April, en energieprysinflasie 35,4% bereik, teenoor 32,9% in April. Sonder kos- en energiepryse sou die inflasiekoers 6,4% gewees het. – OESO 2,1%…

GENIET DIE JAGTYD WENBRIEF Die wintervakansie het nog altyd vir my jagtyd beteken. Ek was bevoorreg om op ’n plaas groot te word. Van kleins af was daar die wedywering om saam met Pa veld toe te gaan. Tans beleef ek die stryd tussen my seuntjie en dogtertjie, en besef dat ek net so geklink het, want wie sê die jagwêreld is net vir mans bedoel? Langerlaas was ek oud genoeg en het “gekwalifiseer”. Dit was wonderlike tye in die jagveld. Bokkoors is iets wat ’n mens aan niemand kan oorvertel voor jy dit nie self deurgemaak het nie. Pa het elke jagekspedisie baie interessant gemaak. Elke aand is die jagstorie neergepen vir die nageslag en het ons die dag se opwinding weer oor ’n koppie stomende boeretroos beleef. Daar…

HOEWEL die La Niña-stelsel in Julie en Augustus kan verswak, dui voorspellings dat dit van September tot Desember weer kan versterk, wat ’n gunstige impak op somerreënval sal hê. Mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, sê daar is sterk aanduidings dat La Niña gaan verswak vanaf Januarie 2023 en van ongeveer Februarie neutraal kan word. Die kans is goed dat gemiddelde tot bogemiddelde reënval so vroeg as September oor die oostelike dele van die land kan begin voorkom en vanaf November meer oor die sentrale tot westelike dele. “Met die verwagte verswakking van La Niña in die tweede deel van die somer kan dit veroorsaak dat minder reën vanaf Februarie voorkom. “ ’n Onbekende faktor van die verswakking is hoe lank die ‘nawerking’ van die La Niña-stelsel gaan wees,…

DIE landbou het ’n voorspelbare en tydige reguleringsproses vir plantbeskermingsprodukte nodig om mededingend met sy uitvoerprodukte te kan bly. Só het mnr. Rodney Bell, uitvoerende hoof van CropLife SA, op die landbousakekamer Agbiz se kongres in Noordwes gesê. Hy het sy kommer oor die huidige stadige proses uitgespreek, veral in die lig van toekomstige nuwe Europese vereistes vir ingevoerde produkte. “Die groot administratiewe tenk ‒ die Europese Unie (EU) ‒ beweeg taamlik vinnig vorentoe met sy Green Deal en ons gaan produkte hê wat van die mark verdwyn.” Die Green Deal stel mikpunte om klimaatsverandering te bekamp. Sy Farm to Fork-strategie beoog om onder meer plaagdodergebruik teen 2030 met 30% te verminder en die oppervlakte onder organiese produksie van 8% tot 25% te verhoog. Daar is volgens Bell plaaslik ’n…

DIE organiseerders van Nampo Kaap hoop om van 14 tot 18 September die sukses van die reuse-opkoms op die Nampo-oesdag by Bothaville in Mei te herhaal. “Ons hoop om dieselfde aantal besoekers vanjaar by Nampo Kaap te ontvang as wat ons in 2019 daar gesien het,” sê mnr. Toit Wessels, assistent-bestuurder van bemarking en Nampo by Graan SA. Nampo Kaap het nie die afgelope twee jaar plaasgevind nie, maar talle aanpassings is op Bredasdorp-park gemaak om meer uitstallers te huisves. Mnr. Henk Agenbach, voorsitter van Bredasdorp-park, sê 72 bykomende uitstalruimtes en nog 4 ha vir besoekersparkering is op die park ingeruim. Die ou perdestalle is omskep in die BKB vee-afdeling waar die BKB Merino Classic en die Overbergse jeugskou sal plaasvind. SKUIWE Die Water Wise-sentrum, waar verskeie metodes van grondlose…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 0,8%, of $2,49/t (R41,52/t), tot $294,16/t (R4 905/t) gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 11,8%, of $31,11/t (R518,76/t), hoër. Verwagte pryse: September – $250,07/t (R4 170/t), Desember – $246,21/t (R4 106/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 0,5%, of R21/t, tot R4 324/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 1,1%, of R46/t, tot R4 280/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 41,9%, of R1 276/t, duurder, terwyl geelmielies 34,6%, of R1 100/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Sept. – R4 364/t, Des. – R4 405/t. Verwagte geelmieliepryse: Sept. – R4 330/t, Des. – R4 391/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 10,2%, of $33,82/t (R563,95/t), tot $299,28/t (R4 991/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 29,8%, of…

DIE dae van bulsemen wegstuur vir ingewikkelde laboratoriumtoetse om die voortplantingsvermoë van bulle vas te stel, is verby. ’n Veel vinniger en makliker toets, soortgelyk aan ’n tuisswangerskaptoets, is volgens navorsers van die Cornell-universiteit in Amerika nou beskikbaar. Hul Rheolex-stelsel kan die vrugbaarheidsvlakke van bulle binne vyf minute meet. Inligting oor dié toets het in die wetenskapvaktydskrif Lab on a Chip verskyn. “Met hierdie metode kan beter seleksie en teling van bulle en koeie toegepas word. Dit sal omgesit word na produkte van ’n hoër gehalte en kwantiteit, soos melk en vleis,” sê prof. Alireza Abbaspourrad van die universiteit in ’n verklaring op ScienceDaily.com. “Dit bespaar telers en produsente tyd.” Die span het ’n blaadjie uit die natuur se boek geneem vir hul navorsing deur te kyk na ’n biologiese…

Aktueel HERSTRUKTURERING THEO BOSHOFF Ná die bekendstelling van die meesterplan vir die landbou en landbouverwerking in Mei het die dokument polariserende kommentaar uit verskeie oorde ontlok. As organisasie was Agbiz in diepte betrokke by die onderhandelings. Die proses was dikwels antagonisties en frustrerend. Om uiteenlopende belange met mekaar te versoen, is nooit ’n eenvoudige proses nie. As ’n mens die kommentaar lees wat onlangs gepubliseer is, herinner dit my aan die towerspieël uit die strokiesverhaal wat slegs vir jou sal wys wat jy wil sien. As jy met ’n kritiese oog na die meesterplan kyk, dan is daar baie om te kritiseer. As jy egter na geleenthede soek, is daar óók baie om oor opgewonde te word. Die volgende vier grondbeginsels moet uitgelig word. WAARDEKETTING SE BENADERING GEVOLG Die oorhoofse…

SPESIALE SORG VIR JOU BAARD Met dié dat baardkweek weer mode is, is daar vele boere wat die geld wat hulle op skeermeslemmetjies bespaar, eerder aan baardsorg bestee. Dit is belangrik, skryf die gesondheidskrywer Corey Wheelan op die mediese webblad Healthline. Baard is harder as die hare op jou kop en baardsorgmiddels help om dit sagter te maak, jou baard voller te laat lyk en gee dit boonop ’n bietjie glans. Terwyl Swartbaard die seerower, Aquaman en die Griekse god Thor almal deesdae met “melkbaarde” op die silwerdoek pryk, kan die hardebaarde van Suid-Afrika beswaarlik oor dieselfde kam geskeer word. K. Lee se handgemaakte baardbalsem vir mans is ideaal om ’n boerebaard te tem. Dit word van natuurlike produkte gemaak met byewas as hoofbestanddeel. Dit dra nie net by tot…

Dr. Johann Strauss, die Wes-Kaap se eie bewaringsboerdery-ghoeroe, sê hy het by mnr. Rolf Derpsch geleer hoe belangrik dit is om te volhard in die toepassing van die basiese beginsels van bewaringslandbou. Strauss is navorser oor volhoubare gewasstelsels by die provinsiale departement van landbou en die man wat Bewaringslandbou Wes-Kaap (BLWK) bly bevorder. “Barry Fischer het my die meeste opgewonde gemaak oor lewe in die grond en dat ons in die eerste plek daarna moet omsien. Toe ons by die Besters was, en hulle Fischer vra wat hulle kan doen om hul tweede jaar van medics net so goed soos die eerste jaar te kry, het hy hulle aangeraai om medics die tweede jaar te voed deur dekgewasse in die eerste jaar te saai sodat daar koolstof vir die mikro-organismes…

LBW gesin DADEL-ENTOFFIEPOEDING Ryk, lekker, stroperig en dekadent – al die hoofbestanddele van ’n perfekte winterpoeding. Beslag ■ 250 g dadels, grofgekap ■ 5 ml koeksoda ■ 250 ml kookwater ■ 100 g sagte botter ■ 190 ml bruinsuiker ■ 5 ml vanieljegeursel ■ 2 ekstragroot eiers ■ 375 ml bruismeel ■ 3 ml fyn kaneel ■ Knippie sout ■ 50 g (halwe pakkie) pekanneute, fyngekap Toffiesous ■ 250 ml bruinsuiker ■ 125 g botter ■ 375 ml room of ingedampte melk Voorverhit die oond 180 °C en smeer ’n middelslag-tertbak met botter. Sit die dadels in ’n bak, sprinkel die koeksoda oor en giet die kookwater oor. Roer deur en laat staan vir minstens 10 minute. Terwyl die dadels sag word, verroom die botter en suiker tot lig en…

Die Khoi-Khoi was afstammelinge van jagter-versamelaars wat eeue tevore waarskynlik in die huidige Botswana vee in die hande gekry het. Met hul veewagter-ekonomie kon hulle ’n groeiende bevolking aan die gang hou. Hulle het taamlik vinnig orals in Suider-Afrika versprei. Dié wat oos beweeg het, na gebiede met ’n hoë reënval, het oor eeue heen waarskynlik deel geword van Bantoesprekende samelewings wat vee gehad én gesaaides versorg het. Dié wat suid en wes beweeg het, het hul suiwer herderekonomie behou. Toe die Europese nedersetting in die middel van die 17de eeu begin, was Khoi-Khoi-groepe wat die Namakwa genoem is, steeds in die huidige Namibië en Noordoos-Kaapland gevestig. Ander, met inbegrip van die Korana, het langs die Oranjerivier gewoon en nog ander, onder andere die Gonakwa, het in die Oos-Kaap tussen…

WATER GET SUBMERSIBLE PUMPS EASILY OUT OF BOREHOLES A farmer from the southern Free State used the metal-spoked wheel from an old maize planter and built it into a steel frame to haul submersible pumps out of boreholes. This not only saves on labour but also minimises the potential for leaks in the piping. Thanks to a simple plan, Kobus Breytenbach of Koesberg Farm near Zastron, is nowadays able to effortlessly pull submersible pump out of boreholes. “The minimum wage has resulted in minimum labour. We therefore have no more extra workers to pull pipes, cables and pumps out of boreholes,” Kobus explains. “I’ve made a simple piece of equipment using scrap metal, and with which I’m able to do this work faster and with less labour.” It was about…

When work started drying up for Theo du Plooy, a civil engineer from Polokwane he turned to Boer Goats and Kalahari Reds to stay afloat. Theo always knew construction was a cyclical business, which prompted him to consider side-line business opportunities from early in his career. Initially game farming made a lot of sense – returns were good and it was easy to manage, but then in 2016 the value of game animals – especially the colour variants he bred, started to depreciate. “I knew I had to find an alternative, but I didn’t want to become a cattle farmer. I hoped to still utilise the infrastructure I built for handling game,” Theo says. By chance he ended up accompanying his old friend Mr. Ruan Smit, a Boer Goat breeder…

MACADAMIAS Gene Likhanya, Limpopo We have trees on three different farms ranging from 2 to 15 years old with Beaumont, A4, 695 and Nelmak cultivars. We are currently doing tree management, mainly pruning, and firebreaks on the orchard as we prepare for the new flower season. The flowering season starts around late August and will start forming fruit in late September. We are also focusing on soil balancing and a basic nutrition programme, accompanied by moringa as a foliar application. We provide 2:3:4 or potassium nitrate to provide the trees with more energy and prepare them for the flowering period. Throughout this period, we must ensure that the trees are well fed and get the right nutrients. If not, these trees will not be able to produce and carry the…

‘As ons in September hittegolwe en oostewind kry, gaan dinge nie werk nie. Die seisoen is klaar kort, dit kan nie aan die agterkant ook ingekort word nie.’ MNR. KOBUS DIPPENAAR, koringboer van die plaas Swartberg, distrik Moorreesburg, oor die verloop van die wintergraanseisoen. Bl. 16 ‘Erkenning moet gegee word aan die polisie wat intern goed bewus is van die probleme wat maklik kon voortspruit uit die toepassing van die Fidelityuitspraak.’ MNR. MARTIN HOOD, prokureur en vuurwapenkenner, oor die polisie se tegemoetkomende nuwe benadering jeens vuurwapens waarvan die lisensies verval het. Bl. 20 ‘Elke keer dat die ekonomie met meer as 1% groei, kry ons meer beurtkrag.’ MNR. KUBEN NAIDOO, adjunkpresident van die Reserwebank, oor die perke wat elektrisiteitskapasiteit op ekonomiese groei stel. Bl. 24 ‘Ons sal binnekort ’n situasie…

Op huurgrond wat geduldig oor 15 jaar by Mara in Limpopo ontwikkel is, oes mnr. Aldrin Lawrence, 2022 se topboer in Aartappels SA se ondernemingsontwikkelingsprogram, 70 ton aartappels per hektaar naby die plaas waar hy as kind van ’n bestaansboer grootgeword het. VOLGENDE UITGAWE ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Brandvleidam verhoog: Die nuwe waterregte en geleenthede wat 30 cm skep! ■ Herlewingslandbou: Leer om hoë insetkoste te systap ■ Pruimbedryf in puin: Waarheen nou? ■ Van spitvurk tot spilpunt — aartappelboer wys waar vasbyt hom bring ■ Sikliese boerdery ál genade in taaiste woestynland ■ Só raak sojaboonopbrengs en-gehalte winsgewendheid in SA waardeketting SPESIAAL ■ Tegnologie GESIN ■ Wat eet ons vanaand?…

’n Nuwe kasterolie-tipe — so taai soos sekelbos — is vanjaar met groot welslae op die Springbokvlakte geplant. Ondanks die droogte word ’n opbrengs van 1 500 pond (680 kg) per morg (0,86 ha) verwag. Vir dié boere word ’n blink toekoms voorsien. Die plaaslike produksie en uitvoer van kasterolie kan sommer nog baie opgestoot word. Baie boere besef egter nog nie die waarde van kasterolie as kontant- en wisselbougewas nie. Dit is nie net ’n geharde plant wat droogtes goed kan weerstaan nie, maar die prys bly ook stabiel genoeg om aan die boer ’n goeie inkomste te bied. In die ná-oorlogse jare het die wêreldhandel in kasterolie en kasteroliesaad vinnig toegeneem. Sedert 1955 het dit min of meer stabiel gebly op ongeveer 300 000 ton (saad en olie…

DIE rooivleisbedryf is by ’n kruispad oor hoe om bek-enklouseer vorentoe te bestry weens die verspreiding daarvan buite die beheerde gebied en die feit dat dit volgens alle aanduidings ook by twee groot voerkrale in Noordwes en die Vrystaat uitgebreek het. Mnr. Gerhard Schutte, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum, sê dit gaan dalk ’n heeltemal ander benadering verg om die siekte vorentoe te bestry. “As ’n mens na ’n land soos Brasilië kyk, is dit ’n uitvoerland met inenting. Ons sal waarskynlik ook in daardie rigting moet begin beweeg. “Dit is ’n baie ernstige probleem en ons moet aanvaar dat die siekte nou baie wyd versprei is. Daar word met die taakspan vir biosekerheid gesprek gevoer. Hoewel ons nog nie die span se aanbevelings ontvang het nie, sal daar nou…

1 ZIMBABWE | Koper dreig mielieboere Die Zimbabwiese graanbemarkingsraad dreig boere met vervolging indien hulle nie hul mielies aan dié raad verkoop nie te midde van ’n swak mielie-oes en lae voorraad. Tog sê die Commercial Farmers Union dat talle boere nie ’n keuse het as om die bietjie mielies wat hulle het, vir eie gebruik terug te hou nie. Boonop kan boere op die swartmark tot dubbel soveel kry as wat die raad aanbied — wat volgens die boere buitendien heeltemal te min is. Na verwagting sal die Zimbabwiese mielie-oes in die 2021-’22 seisoen met tot 43% daal. – Thomson Reuters 2 EGIPTE | Arabiere koop groot belang in suiwelgroep Die Egiptiese suiwelgroep Domty het bevestig dat ’n konsortium bestaande uit beleggers in Egipte, Saoedi-Arabië en die Verenigde Arabiese…

Daar is ’n debat onder vleisboere oor waarom beesen skaapvleispryse betreklik hoog bly (en selfs gestyg het) in die lig van ’n verswakkende binnelandse ekonomie. Verbruikers se besteebare inkomste daal weens prysstygings van noodsaaklik produkte en rentekoerse. Die toename in werkloosheid demp ook die binnelandse vraag. Aan die aanbodkant is slagsyfers die afgelope paar jaar redelik stabiel. Die uitsondering is skaapvleis wat ’n stadige, maar seker dalende neiging toon. Daarmee saam het die slagsyfer (aanbod) van varkvleis op die binnelandse mark aansienlik toegeneem. Dit verhoog die totale slagaanbod van vleis en het sekerlik markaandeel van bees- en skaapvleis weggeneem. Die afgelope tyd het verskeie kundiges in veral die beesvoerkraalbedryf die mening uitgespreek dat die binnelandse beesvleismark nie vinnig genoeg groei nie. Met ’n verwagte toename in slagaanbod in die volgende…

Daar is nog 18 bees- en kleinveerasse in Zimbabwe, ondanks die groot agteruitgang wat die landbousektor die afgelope jare weens politieke woelinge ervaar het. Luidens die Zimbabwe Herd Book is daar 195 aktiewe telers wat saam 22 472 geregistreerde diere besit, waarvan 11 791 vroulike diere is. Daar is 14 vleisbeesrasse, waarvan die Brahman met 77 stoettelers en 8 544 geregistreerde diere die grootste ras is. Dit word gevolg deur die Boran (56 lede met 6 153 diere), Tuli (18 telers met 3 438 beeste) en Beefmaster (10 lede met 1 317 geregistreerde diere). Die ander vleisbeesrasse is die Angus (3 telers met 47 diere), Bonsmara (1 teler met 75 diere), Droughtmaster (2 telers met 246 diere), Limousin (1 teler met 19 diere), Mashona (5 telers met 677 diere), Nguni…

MODERNE oesmasjiene en ’n Diplodocus-dinosourus laat almal omtrent ewe groot voetspore in die grond, sê Switserse en Sweedse navorsers betrokke by ’n nuwe studie in die vaktydskrif PNAS. Volgens hulle weeg plaaswerktuie deesdae byna soveel soos Sauropoda, die grootste diere wat ooit op aarde geleef het. In die Jurassic Park-flieks word hulle uitgebeeld as reusagtige, vriendelike, langnek-“veggiesaurusse”. Die grootstes het 60 ton geweeg – soveel soos ’n hedendaagse volgelaaide stroper. In ’n artikel op die webwerf The Conversation skryf prof. Jess Davies, wat ’n leerstoel in volhoubaarheid aan die Lancaster-universiteit beklee, en sy kollega dr. John Quinton, ’n grondkundige, hieroor. Hulle sê trekkers en ander plaastoerusting het die afgelope 60 jaar tot reuse-proporsies toegeneem, tesame met die uitbreiding van grootskaalse intensiewe boerderye. ’n Oesmasjien weeg deesdae tien keer meer as…

In die 2021-’22-boekjaar is 5,75% minder veediefstalsake by die polisie aangemeld as die vorige boekjaar. Die grootste bydraes tot dié daling was in die Wes-Kaap (32%), Noord-Kaap (42,7%), Oos-Kaap (18,68%) en Gauteng (17,3%). In die Vrystaat is daar 1% minder sake aangemeld, maar in die ander provinsies het die sake met gesamentlik 7% toegeneem. Die toename in Limpopo was 11,5%. Die dalende syfer word deels toegeskryf daaraan dat boere uit moedeloosheid nie langer sake by die polisie aanmeld nie. Dit is volgens data wat die nasionale veediefstalforum uit die amptelike polisiestatistieke saamgestel het. Die forum bereken vanaf die boekjaar 2017-’18 tot die 2021-’22 is vee van meer as R5,8 miljard gesteel, waarvan slegs sowat R1,2 miljard s’n teruggevind is. Die forum raam dat tot ’n verstommende 80% van veediefstalgevalle nooit…

Vanjaar se Jack Human-bewaringslandbouweek vind op 2 en 3 Augustus plaas en word deur BLWK, die Soil Health Support Centre, SAWCIT en Landbouweekblad aangebied. Die tema van die konferensie is “Bewaringslandbou: waardetoevoeging deur ervaring en navorsing”. Die lesingsdag word op 2 Augustus op die Nooitgedacht-landgoed, Stellenbosch, aangebied. Die internasionale sprekers sluit in prof. Stuart Grandy van die Universiteit van New Hampshire in Amerika wat sal praat oor mikrobes, organiese materiaal en stikstofvrystelling, en dr. Chloe MacLaren van Rothamsted Research in Engeland oor die impak van 30 langtermynproewe reg oor die wêreld en wat dit vir die Wes-Kaap beteken. Dr. Angela Van de Wouw van die Universiteit van Melbourne, Australië, sal oor swartstamnavorsing en praktiese wenke vir kanolaverbouing praat. Konferensiegangers gaan ook van plaaslike boere en navorsers se ondervinding met bewaringsboerdery…

Watter beesras verkies julle? Die Jersey. Daar is Amerikaanse teelmateriaal wat ’n groterraam-Jersey oplewer, maar die Nieu-Seelandse teelmateriaal waarmee ons boer, is ’n mediumraambees. Die Jersey lewer melk vol room en vaste stowwe, daarom is dit ideaal vir kaas- en jogurtproduksie. Ons mark verkies volroommelk om dikmelk mee te maak. Hoe meer vaste stowwe daar in die melk is, hoe meer dikmelk kry jy in verhouding tot die water wat afsak. ’n Mens hoor dikwels hoe swaar dit met die melkbedryf gaan. Hoe hou julle kop bo water? Ons probeer so winsgewend moontlik wees deur self kos vir ons beeste op die plaas te produseer. Dit sluit in mieliekuilvoer, Japannese radyse, oulandsgrasbale en hawer. Die grootste voordeel is egter die feit dat ons al ons melk self bemark. Hoe help…

HART TOT HART Hier waar ek in my studeerkamer sit en skryf, kan ek gemaklik uitkyk op ’n toneeltjie net so regs onder my venster. Een van ons blombakke is só oortrek met die pragtigste geel blomme dat dit moeilik is om ’n enkele groen blaar tussen die blomme te sien. Wat hierdie prentjie nóg mooier maak, is die feit dat daar ook ’n mooi storie aan verbind is. Met my vrou se 88ste verjaardag het ek dit goed gedink om vir haar ’n ruiker blomme te gaan koop. By die bloemiste het ’n bakkie met geel blommetjies my aandag getrek. Dit het my laat dink aan ’n liedjie met dié woorde: “Tie a yellow ribbon round the old oak tree…” Ek skryf dit toe op ’n kaartjie, gedagtig daaraan…

Die onderstaande oordragte van plaaseiendomme is deur aktekantore geregistreer (plaasnommer tussen hakies). GAUTENG CARLETONVILLE KAALPLAATS (577), 52 ha,aan Petlane Oils (Edms.) Bpk.,van J.P. Botes en M.J.S. Botes,R1600000. KLIPPLAATDRIFT (601), 24 ha,aan Q.S. Warne, van S.H. Lin,R3750000. NIGEL KLIPPOORTJE (187), 27 ha, aanIPBK Prop-trust, van Lanserfamilietrust, R2 200 000. PRETORIA KLIPKOP (396), 21 ha, aanK2017427101 SA, (Edms.) Bpk.,van L. van Mierlo en M. Morkel,R1900000. KLOPPERSBOS (128), 31 ha,aan B. en H.P. Malan, van C. enC.H. van der Walt, R3 540 000.ZUSTERSTROOM (447), 121 ha,aan Redia Trading & Projects(Edms.) Bpk., van P.J. Erasmus,R3200000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR WHITE BANK (2251), 160 ha,aan Mates Farm and Produce(Edms.) Bpk., van I.M. Snyman,R5060000. LADYSMITH BLUE BANK (12887),392 ha, aan C.J. Mostert, vanC.M. Koster, R4 700 000.WILDE PERDE VLEI (1004),44 ha, aan VS Agri KZN(Edms.) Bpk., van SustainableFibre…

KONFERENSIES 25-29 JULIE: 57ste kongres van die Weidingsvereniging van Suider-Afrika, Aldam-vakansieoord, Ventersburg. E-pos: info@grassland.org.za27-30 JULIE: Afrikaner-beesweek tydens die Thabazimbi-skou. Lesings, simposium, eksamen, praktiese aanbiedinge en skou van beeste. Pieter de Kock, 082 809 7496, Elbie de Kock, 082 456 6755, Zenobi Munnik, 071 880 4773. 17-18 AUGUSTUS: Internasionale varsprodukte-assosiasie (IFPA) se Suider-Afrika konferensie, Century City-konvensiesentrum, Kaapstad. E-pos: membershipsa@fresh produce.com FEESTE, EKSPO’S 25 JULIE: Inskrywings open vir Sauvignon Blanc SA Top-10-kompetisie, www.sauvignonblanc.com 12-13 AUGUSTUS: Wes-Kaapse Landbouveterane-ekspo, Villiersdorp. Hennie Richter, 073 391 8495 of 022 451 2692; e-pos: sekr.wk@telkomsa.net 12 OKTOBER: Prysoorhandiging, Sauvignon Blanc SA Top-10. 21 OKTOBER: Prysoorhandiging, Landbouskrywers SA Xhariepstreek. Web: www.agricultural writerssa.co.za 27-30 OKTOBER: Langkloofbloeiselfees, Joubertina. E-pos: riaan@bokmakierietrust.co.za 11 NOVEMBER: Landbouskrywers SA nasionale prysoorhandigingseremonie, www.agricultural writerssa.co.za BOEREDAE 2-3 AUGUSTUS: Bewaringslandbou Wes-Kaap Jack Human-week aangebied deur BLWK, Soil Health Support…

Thabo Dithakgwe, from Morokweng village in the Vryburg area, identifies himself as “the youngest farmer” on social media. It’s the informal trademark he’s carried since he started farming when he was 13. Now 22, Thabo is a commercial livestock farmer who runs 200 cattle, Boer goats and sheep on Ottawa Farm (2 450ha) outside Tosca, between Vryburg and Mahikeng, in the North West province. Thabo registered and received his brand mark from the Department of Agriculture in 2015 when he was only 14 after his dad Pushoetsile Dithakgwe, gave him his first pregnant heifer. Operating as Nasi Ditha Farming Pty Ltd Thabo named his business after his grandfather who, he says, played a pivotal role in him becoming a farmer. Thabo says he learnt everything he knows from his late…

Zoonotic diseases are diseases transmitted between animals and man, caused by viruses, bacteria, parasites, fungi and even parasites. Mild to severe disease and death can occur in humans infected with implicated germs or parasites. Scientists estimate that more than six out of every 10 known infectious diseases in people can be spread from animals, and three out of every four new or emerging infectious diseases in people come from animals. GLOBALISATION INCREASES RISK Increased international travel and animal trade, increases exposure to new diseases and the reemergence of zoonotic diseases previously eradicated or successfully controlled. In the South African context, the following zoonotic diseases are important and are legislated as statecontrolled or notifiable diseases. They include Brucellosis, rabies, Rift Valley Fever and anthrax. Apart from their direct impact on human…