Innholdsfortegnelse for 16 June 2022 i Landbouweekblad

VOOR DIE WIND. Die Roggeveld-windplaas naby Laingsburg, Matjiesfontein en Sutherland op die grens van die Wes- en Noord-Kaap is onlangs amptelik geopen. Dit behoort aan die onafhanklike globale kragverskaffer Red Rocket en het ’n geïnstalleerde kapasiteit van 147 MW van die 47 turbines. Dit sal jaarliks sowat 613 GWH opwek. Volgens mnr. Anton Bredell, Wes-Kaapse minister van plaaslike regering, omgewingsake en ontwikkelingsbeplanning, sal die windplaas krag aan 49 200 huishoudings kan verskaf en koolstofvrystellings met 502 900 ton verminder. Indien landelike munisipaliteite se bestuur in orde is, die leierskap is stabiel en daar is bewys dat by ’n begroting gehou kan word, sal hulle volgens Bredell sulke beleggings kan lok. Sy departement, saam met die departement van ekonomiese ontwikkeling en toerisme, help munisipaliteite met strategiese beplanning wat elektrisiteit betref.…

ROYALSKOU LOK WEER DUISENDE Ondanks kwessies soos bek-en-klouseer en die tam ekonomie het vanjaar se Royalskou in Pietermaritzburg sowat 700 vleisbeeste, skape en bokke van so ver as die Noord-Kaap vir sy vee-afdeling gelok. Streng biosekerheidsmaatreëls is gehandhaaf. Daar was raskompetisies soos dié van Brahman-beeste en Ile de France- en Hampshire Down-skape, en die beoordeling van lewende slagvee en karkasse. Opleiding oor veeproduksie en skou vir die publiek is ook aangebied. Die skou, wat weens covid-19 laas in 2019 plaasgevind het, is van 27 Mei tot 5 Junie gehou. Volgens die beskikbare syfers teen druktyd was daar 63 022 besoekers in die eerste sewe dae, vergeleke met 64 172 in die ooreenstemmende tydperk in 2019. Na verwagting sou die totale getal besoekers vir die volle duur van die skou soortgelyk…

SIEKTES soos bek-en-klouseer, slenkdalkoors, Johne se siekte en bloutong kan die wolbedryf groot skade berokken. Dis waarom biosekerheid so belangrik is, het mnr. Billy van Zyl, voorsitter van die Nasionale Wolkwerkersvereniging (NWKV), op die organisasie se jaarkongres in Gqeberha gesê. “Boere, dit raak uiters, uiters, uiters belangrik om beheer te hê oor die aankope en die verkope van jou vee sodat die siektes nie versprei nie.” Van Zyl het gesê hoewel die regte protokolle vir beken-klouseer gevolg is om wol na China uit te voer, kan hy nie sê hoekom die bedryf nou in ’n situasie is dat wol nie daarheen uitgevoer kan word nie. “Wat ek kan belowe, is dat ons as NWKV en die hele wolbedryf ons bes doen om die situasie te hanteer.” Slenkdalkoors en bloutong is…

Gegrond op satellietbeelde, het ’n hidrologiese studie bepaal hoe indringerbome stroomvloei belemmer in vier klein bergopvangsgebiede wat Kaapse damme voed. Dit het ook vasgestel dat die verwydering van die indringers tot besparings kan lei, luidens ’n artikel deur dr. Alanna Rebelo van die Landbounavorsingsraad en kollegas van die universiteite van Stellenbosch en Kaapstad op die webblad The Conversation Africa. Volgens die navorsers se modelle kan die skoonmaak van opvangsgebiede wat met volwasse indringerbome oortrek is, stroomvloei met 15,1% tot 29,5% verbeter. Dié skoonmaakaksie het ’n veel groter impak op stroomvloei wanneer bome uit riviere self, pleks van net uit aangrensende gebiede, verwyder word. Bome wat in riviere staan, het toegang tot ’n bykans eindelose hoeveelheid water en gebruik daarom ook meer water. Skoonmaakprojekte het ’n groter impak op medium- tot…

’n Volle behandeling vir opgebergde graan wat met kalander of ander kewers besmet is, word nou deur RSA Grain Storage verskaf. Die oplossing was altyd om fostoksien in die vorm van gas of pille in te blaas, maar weens die gevaarlike dampe duur dit ’n paar dae voordat die silo weer veilig betree kan word. ’n Paar jaar gelede is ’n nawerkende spuitmiddel as oplossing bemark. Dit word in die grond self toegedien, maar met RSA Grain Storage Solutions se Skydose-toediener kan die besmetting outomaties in die graanopbergingsplek behandel word. Ná sewe dae word dit goedgekeur vir dierlike gebruik en ná tien dae vir menslike gebruik. Volgens mnr. Willem Loots, direkteur, is die toediener in Suid-Afrika vir plaaslike toestande ontwerp, met spuitkoppe wat versterk is teen verwering. Dit kan ook…

R eënvalpatrone het reeds verander wat betref intensiteit, volume en interval. Daarom het die staat die inwerkingstelling van verskeie aanvullingskemas in die nasionale grondwaterstrategie en die water-en-sanitasiemeesterplan opgeneem. Mnr. Fanus Fourie van die grondwaterdivisie van die geologiese vereniging van Suid-Afrika en me. Danita Hohne van die departement van water en sanitasie sê water kan as ’t ware “gebank” word vir die droë jare wat kom. Daar is baie opgaarplek onder die grondoppervlak. Hulle beantwoord vrae oor hoe dit werk. WAT IS AKWIFEERAANVULLING? Kortom behels dit die aanvulling van grondwater (ondergrondse water) met natuurlike bronne, soos reënwater. Hoe meer dit reën, hoe meer aanvulling behoort plaas te vind, maar dit gebeur nie altyd nie. Veral met droogtes daal grondwatervlakke te ver, en duur dit lank om te herstel. Kunsmatige aanvulling of…

K ontantgewasse voed, klee en voorsien die wêreld van brandstof. Die verkeerde benadering stroop egter die grond van sy struktuur, vrugbaarheid en volhoubare produktiwiteit. Daar is eenstemmigheid dat die huidige geslag boere nie die konvensionele roete kan volg sonder om die grond permanent vir die nageslag uit te put nie. Dr. Ademir Calegari van Brasilië het dekades se ondervinding wat oor 51 lande strek met navorsing oor en evaluering van die korrekte en doeltreffende gebruik van dekgewasse as ’n belangrike hulpmiddel in herlewingslandboupraktyke. Die eerste stap vir enige boer om sy gewasstelsel beter te bestuur, is om die biologiese, fisiese en chemiese eienskappe van sy bewerkbare grond volledig te laat ontleed, meen Calegari. Die resultate kan dan gebruik word om tydige bestuursprosesse te ontwikkel om ’n ewewig tussen die grond…

SKAAPVYGIE GEWONE NAAM: Skaapvygie (vygiebossie, persvygiebos) TEGNIESE NAAM: Delosperma multiflorum FAMILIE: Aizoaceae Die sukkulentebossie is gewoonlik 25-60 cm hoog en effens wyer as wat dit hoog is. Daar is meer as een stammetjie, wat op die grondoppervlak uit die sagte penwortel spruit. Nuwe takkies kan uit die takke én die bo-ente van die penwortel voorkom. Die blare is sappig, groen tot donkergroen en gewoonlik met reëlmatige afstande in groepies op die jong takkies versprei. Die bossie blom meestal in die herfs en vroeë winter. ’n Groot aantal blomknoppe en blomme word voortgebring. Die blomme is donkerrooipers en tipies vygieagtig. Die blomtyd duur ongeveer vier weke. Die aanskoulike blomme gaan byna almal gelyk oop. Die skaapvygie is ’n waardevolle, smaaklike bossie en kom gewoonlik in brakleegteveld voor. Vanweë sy byna volkome…

Terwyl sy wenkarkasse onder die afslaer se hamer gekom het teen pryse wat hy nog nooit in sy lewe behaal het nie, was ’n Noord-Kaapse skaapboer wat meer as 1 000 km afgelê het om aan die Royalskou se wêreldbekende karkaskompetisie en -veiling deel te neem, sigbaar emosioneel. Op dié skou, wat in Pietermaritzburg, KwaZulu-Natal, gehou word, het die Dorper-lammers van mnr. Bertus Steenkamp van Carnarvon in die kategorieë kampioenkarkas, eerste reserwekampioenkarkas en kampioen-groep karkasse gewen. Hy het aan Landbouweekblad gesê hy was bereid om die lang reis te aan te pak, want die Royalskou se karkaskompetisie is gesog en stel hom ook in staat om sy produksiepraktyke te vergelyk met dié van ander topskaapvleisprodusente. Steenkamp se kampioenkarkas (met ’n gewig van 23,3 kg en ’n punt van 97,15%) is…

Om beeste aan te jaag, klink eenvoudig. Die meeste hanteerders fluit, raas, maak skielike handbewegings of slaan om die beeste so gou moontlik by die voerkraal van punt A na punt B te kry. Hulle wil ook iets soos ’n plastiekpyp of stok in die hand hou, want hulle meen ’n mens het dit nodig om die bees mee te intimideer. Dit is egter al wetenskaplik bewys dat hierdie tipe druk die bees se stresvlak opjaag, wat op die lang duur sleg is vir besigheid. Hoe maak jy dan om beeste in ’n kraal, drukgang of op ’n vragmotor te kry? Met laestres-hantering, sê dr. Johan Cloete, tegniese veearts vir herkouers by MSD. “Die oomblik wanneer jy in ’n voerkraal die beeste moet skuif, gebruik ons woorde soos ‘aanjaag’, of…

Roofdiere lewer ’n belangrike bydrae om die ekostelsel in balans te hou, sê Philip Faure, ’n roofdierkundige, ná afloop van ’n projek van drie maande waarin 72 kameras gestel is om dierebeweging in die Platjan-omgewing in Limpopo te bestudeer. In die proses is 600 000 foto’s geneem – van van gevlekte hiënas tot bruin hiënas, Afrika-sivette en luiperds. Die opname is oor ’n gebied van 195 km2 gedoen waar luiperds, hiënas en soms selfs leeus dikwels oor die grens van Botswana af kom. Dit kan tot veeverliese lei. Kameras is drie maande lank sowat 2 km uit mekaar uitgesit. Opnames van mis en spore is ook gedoen. Faure sê boere was agterna baie verbaas hoe min luiperds waargeneem is. “Ons het 21 individuele die-re uitgeken. Vir ’n landbougebied is dit…

Kopers van oor die hele Suid-Afrika het mnr. Werner Stander se Stansim-produksieveiling op George en aanlyn bygewoon. Volgens die afslaer het Stander van die beste teelmateriaal uit sy kudde aangebied. Mnr. André Badenhorst van Empangeni was die grootste koper en het meer as R700 000 aanlyn op die veiling bestee. Hy het die duurste bul (CSS 18-568, foto links) teen R120 000 gekoop. Van links is mnre. Dandré Nel, Theuns Visser, Stander en Hendrik Nel. Bulle het gemiddeld R64 166 behaal. Die duurste koei (CSS 18-538, foto regs) met kalf is teen R75 000 aan Gulland Simmentalers van mnr. Martiens de Jager, Rustenburg, verkoop. Koeie het gemiddeld R34 666 behaal, koeie met kalwers gemiddeld R38 555 en verse gemiddeld R31 400. Die veiling is aangebied deur Clive Gardner Afslaers.…

Wat is ’n beestelersgenootskap? Dit is mense met dieselfde visie en geesdrif om ’n beesras aan te vuur na ongekende hoogtes, en wat sonder kompromieë en met integriteit sy rasstandaarde en teelbeleid toepas. Die Beefmaster-genootskap van Suid-Afrika is ’n spreekwoordelike voorbeeld daarvan, daarom sien ons die groei in ons ledetal, beesgetalle en markaandeel in die stoetbedryf. Die Beefmasters is geselekteer vir die volgende eienskappe: ■ Vrugbaarheid. ■ Melkproduksie. ■ Bouvorm. ■ Aanpasbaarheid. ■ Gehardheid. Hierdie eienskappe maak dit die ideale ras om in ons diverse omstandighede oor die hele Suider-Afrika mee te boer. Mnr. Tom Lasater van Amerika het in die vroeë 1900’s begin om die ras te ontwikkel en dit is in 1954 deur die Amerikaanse departement van landbou as ’n volwaardige ras goedgekeur. Die ras is ’n driehoekskruising…

Toe die nuus breek van die oudspioenbaas Arthur Fraser se strafregtelike klagte teen pres. Cyril Ramaphosa wat verband hou met die beweerde diefstal van meer as $4 miljoen op Ramaphosa se Phala-Phala-wildplaas in Limpopo, het Manie (en talle ander) dit dadelik afgemaak as ’n oppervlakkige verdagmakery. Saam met die politieke ontleder Piet Croucamp het Manie gemeen dit is benoude katte wat benoude spronge begin maak omdat die wêreld te warm word. Daar was immers getuienis voor die Zondo-kommissie van ondersoek oor ongerymdhede by die staatsveiligheidsagentskap waarvan Fraser voorheen direkteur-generaal was. Dit is nou dieselfde Fraser wat verlede jaar in sy rol as kommissaris van Korrektiewe Dienste ’n voormalige president onder uiters verdagte omstandighede met mediese parool laat wegkom het nadat hy ’n mediese paroolappèlraad se advies dat die voormalige staatshoof…

SPESIFIEKE ingrypings in die dieselrabatstelsel is ’n volhoubare opsie om die impak van brandstofprysstygings op voedselinflasie te versag, sê mnr. Kulani Siweya, hoofekonoom van Agri SA. Sedert 1 Junie kos dit sowat R1 875,20 om ’n bakkie se tenk vol te maak. Brandstof vir ’n trekker wat sowat 25 liter per uur gebruik, sal naastenby R8 000 per dag kos en vir ’n 300 kW-stroper sal dit R16 000 wees. Die departement van minerale hulpbronne en energie het die tydelike verligting van R1,50 per liter op die brandstofheffing tot 5 Julie verleng, waarna die verligting tot 2 Augustus tot 75c per liter verminder word. Siweya sê dit is noodsaaklik dat die regering alle lewensvatbare opsies moet oorweeg om die impak van kostedruk op voedselpryse te verlig. “Agri SA glo die…

1 AMERIKA Bayer is nóg nie klaar met Roundup en kanker Die Amerikaanse departement van justisie het kapsie gemaak teen Bayer se versoek aan die hoogste hof van Amerika om ’n beslissing dat die glifosaatgebaseerde onkruiddoder Roundup kanker veroorsaak, te hersien. Bayer voer aan dat die federale appèlhof wat die bevinding gemaak het, foute begaan het in sy beslissing, onder meer omdat kundige getuienis wat in die aanvanklike verhoor toegelaat is, nie voldoen het aan federale standaarde nie. Die eiser in die saak het nie-Hodgkins-limfoom opgedoen ná hy dekades lank met Roundup gewerk het. — DTN 2 AUSTRALIË | Skrap dié kraglyn, pleit boere Terwyl Suid-Afrikaanse boere les opsê oor beurtkrag en kabeldiefstal, baklei boere in Australië teen ’n bogrondse transmissielyn van 190 km wat in die deelstaat…

VIR sommige beeste is die kans om ooskuskoors te oorleef, beter as vir ander. Dié eienskap lê opgesluit in sekere genetiese merkers – iets waarvoor boere in hul kuddes kan selekteer. Dié ontdekking is bloot toevallig gemaak deur navorsers aan die internasionale instituut vir veenavorsing in Kenia en die Roslin-instituut aan die Universiteit van Edin-burg in Skotland. Die span het in 2014 ’n proefneming by die OL Pejeta-bewarea in Kenia uitgevoer om die doeltreffendheid van ’n entstof teen ooskuskoors te ondersoek. Die entstof is toegedien aan inheemse beeste wat naby aan buffels wei wat ook ’n vorm van dié siekte dra. Tydens die proefneming is gevind dat nege van die twaalf ingeënte diere gevrek het, asook nege van die twaalf diere in die kontrolegroep wat nie ingeënt is nie. Dr.…

In Mei vanjaar het die Pretoriase hooggeregshof ’n uitspraak gelewer dat ’n deel van die Wet op Egskeiding (Wet 70 van 1979) ongrondwetlik is (Grey-ling vs. minister van binnelandse sake en andere). Hierdie hofsaak kan groot veranderinge teweegbring vir hoe egskeidings in die toekoms hanteer kan word wanneer ’n boer skei, selfs indien die boer buite gemeenskap van goedere sonder die aanwasbedeling getroud was. Die posisie voor hierdie hofsaak, ingevolge artikel 7(3) van die Wet op Egskeiding, maak voorsiening daarvoor dat die hof ’n diskresie het waar ’n huwelik buite gemeenskap van goedere gesluit is vóór 1 November 1984, om ’n herverdelingsbevel uit te reik wat kan beveel dat geld of bates na een van die gades in die huwelik oorgedra moet word in die geval van ’n egskeiding. Die…

Rhenostervallei Beefmasters is gereeld onder die toptien vleisbeesstoetkuddes in Vleissentraal en SA Stamboek se jaarlikse kompetisie, en het al ’n slag die eerbewys gewen. Vanjaar was hierdie spogkudde van dr. Hendrik en me. Ronel Meyer in die tweede plek. Hendrik het tot onlangs toe nog by sy veeartspraktyk in Boksburg gewerk en Ronel, ’n wiskundige, was dosent aan die Universiteit van Pretoria. Die Beefmaster-stoetery wat hulle op die plase Rhenostervallei by Radium en Roodepoort naby Mookgophong in Limpopo bedryf, geniet eintlik eers hul volle aandag sedert 2020, toe hulle op Roodepoort kom bly het tydens die covid-19-inperking. Met ’n seun, dr. Schabort Meyer, skoondogter, dr. Melissa Meyer, en dogter, dr. Rika Uys, wat ook veeartse is en almal by die praktyk betrokke is, het Hendrik gerus gevoel om die besigheid…

Grondwateraanvulling kan in alle gesteentes in Suid-Afrika toegepas word. Met sekere, soos dolomiet, moet ’n mens versigtiger wees, want die water beweeg baie vinniger as in ander gesteentes. As die water besoedel is met byvoorbeeld metale en bakterieë, kan dit die akwifeer vinnig besmet. Kies die mees optimale metode van aanvulling volgens die risikofaktore. Met verskillende geologiese formasies kan ysterbakterieë ontstaan as gevolg van die hoë suurstofinhoud van die aanvullingswater. In ander gevalle kan die reënwater veroorsaak dat die bakterieë tot niet gaan. Kennis van geologie en die diepte van waterdraende breuke is belangrik. Indien die boorgat gebruik word vir aanvulling en die frakture is regstreeks verbind met ander boorgate, moet voorsorg getref word wat betref die gehalte van die aanvullingswater.…

“ O NS is een van ons grootste ekonome kwyt.” Só het mnr. Theo Venter, politieke ontleder, gereageer op die skielike afsterwe van mnr. Mike Schüssler (60), een van Suid-Afrika se bekendste ekonome. Schüssler is ná ’n kort siekte aan kanker oorlede. Venter het bygevoeg Schüssler was bekend daarvoor dat hy reguit gepraat het. “Hy was nooit skaam om sy sê te sê nie en hy het dit met diepgaande navorsing gerugsteun.” Schüssler was veral bekend as die stigter en hoofekonoom van Economists.co.za en het oor die afgelope 30 jaar ekonomiese navorsing vir verskeie maatskappye en organisasies gedoen. Vir byna ’n dekade, van 2007 tot 2016, het hy onder meer ’n maandelikse nasionale ekonomiese barometer saam met Beeld, Die Burger en Volksblad se sakeblaaie gepubliseer wat statistieke oor ál die…

Die kampioen-Miniatuurhings IHHN 1004 Pure Perd Flip a Coin van me. Ina van Aswegen van Wolwerand, Petrusburg, het die hoogste prys van R45 000 op die derde produksieveiling van Miniatuurperde van die Eduan-stoetery van Buttermead, Barkly-Oos, behaal. Dié 13-jarige hingsie het al verskeie kampioenskaptitels ingepalm, asook van sy nageslag. Die gasheer van die veiling, mnr. Gawie Naudé, en sy seun, Willem, het die perd vir teling in hul stoetery gekoop. ’n Merrie, Mani’s Storm Bird, uit Van Aswegen se Pure Perd-stoetery, wat as gasverkoper aan die veiling by die Be Human-sentrum, noord van Bloemfontein, deelgeneem het, is vir R21 000 aan die Bernelee Coen-trust verkoop. ’n Ongeregistreerde merrie en vul van die Naudés het R14 000 behaal. Die 12 hingste het gemiddeld R12 166 behaal, terwyl die gemiddelde prys vir…

Die Beefmaster is een van die vinnigste groeiende rasse in Suid-Afrika en die naasgrootste vleisbeesras in Suid-Afrika. Daar moet baie goeie redes vir hierdie prestasie wees. Die vader van die Beefmaster in Amerika, Tom Lasater, het verwys na die nodigheid om jou teeldoelwitte taamlik eenvoudig te hou. LÊ REGTE KLEM Die klem op menige teeldoelwit maak die vordering moeiliker en stadiger. Deur teeldoelwitte konsekwent en taamlik eenvoudig te hou, kan meer vooruitgang verseker word. Met die klem deurgaans op vrugbaarheid en goeie speenkalwers in ’n ekstensiewe omgewing word die vae eienskap van aanpasbaarheid ook betrek. Dit blyk wel die grondslag van aanpasbaarheid in boerderytoestande is die sleutel tot prestasie wat vrugbaarheid en speengewig betref. Tradisioneel kan die twee eienskappe teen mekaar werk, maar in die geval van die Beef-master word…

Net soos skoolkinders eksamens moet slaag, moet verse in ’n kudde ’n reeks eksamens of seleksies deurkom. Die doelwit is om eendag in die toekoms aangepaste, vrugbare en goeie moeders as die grondslag van ’n kudde te kry. VERSDOELWITTE ■ Beperk die onproduktiewe lewe van ’n vers tot die praktiese minimum. Die tydperk tot eerstekalf-datum is die tydperk van haar lewe wat sy nog nie produktief bydra tot die kudde nie. ■ Kry ’n hoë persentasie verse dragtig binne 90 dae van ’n dekseisoen, maar probeer ook om ’n groot persentasie in die eerste 60 dae van die dekseisoen dragtig te kry. ■ Beperk kalfprobleme tot die minimum. ■ Een van die belangrikste tye van ’n vers se produktiewe lewe is om gou herbeset te word ná haar eerste kalf.…

Beesvleisprodusente weet almal die mark is tans op ’n hoogtepunt. Dit word deur die outydse vraag en aanbod bepaal. Die gety sal egter draai en boere gaan die hoogste doeltreffendheid in die beesvleis-voorsieningsketting moet skep om mededingend te wees. BETER NAGESLAG Die mees bewese manier om doeltreffendheid in vleisbeesproduksie te bewerkstellig, is om heterose (basterkrag) te gebruik. Basterkrag is die verhoogde funksie van enige biologiese kenmerk in die nageslag. Dit skep ’n geneties beter nageslag deur die gene van die ouers te meng. Basterkrag word bekend gestel deur kruisteling. As gevolg van die genetiese samestelling van die Beefmaster, wat ’n drierigting-kruising is, bied hierdie ras dus die beste van alles wat die nageslag van hul ouers sal erf. Die Beefmaster bied die beste kans op oorerflike eienskappe wat koeidoeltreffendheid die…

SOJA- EN SONNEBLOMSAADis landwyd feitlik uitverkoop vir die volgende seisoen. Kenners sê die enorme groei in aanplantings in Noordwes, asook goeie pryse en duurder insetkoste is van die redes. Mnr. Nelis Potgieter, Pioneer se areabestuurder in Noordwes, sê hulle het net sowat 200 sakkies sonneblomsaad landwyd oor en dat die sojasaad uitverkoop is. “Ons verkoop die afgelope vyf jaar gemiddeld so 35 000 tot 40 000 sakkies sonneblomsaad per jaar. Vorige jare het boere sonneblomsaad normaalweg eers rondom Augustus-September vasgemaak. Dit is nou begin Junie en daar is amper nie meer saad oor nie,” sê Potgieter. Mnr. Corné van der Westhuizen, landboukundige by Pannar in Noordwes, sê by hulle is saad ook min. “Vir sojaboonsaad is daar beperkte toewysing in sekere streke. Hoeveel en wat beskikbaar is, kan ek nie…

’N “INTENSE winter” word vir die somerreëngebied verwag. Mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, sê minimum temperature kan baie laag wees en temperature onder vriespunt kan gereeld voorkom. Swaar ryp het einde verlede maand oor groot dele van Suid-Afrika voorgekom en temperature onder vriespunt is op verskeie plekke aangemeld. Verskeie faktore kan tot die koue weer bydra. Een daarvan is dat die eliptiese vorm van die baan van die aarde om die son veroorsaak dat die afstand verder as gewoonlik is. Dus bereik minder son-energie die aarde. Na verwagting sal die aarde die verste punt rondom 4 Julie bereik. “Verder is die normale winterpatroon verantwoordelik daarvoor dat die son die verste weg is van die Suidelike Halfrond, en dus bereik die minste son-energie byvoorbeeld die suidelike dele van Afrika.”…

’N NUWE drempel vir die prys van stoetbulle van topgehalte is waarskynlik oorgesteek toe ’n Bonsmara-bul onlangs vir R2,1 miljoen verkoop is. Maar is die sessyfer-pryse wat al hoe gereelder vir teelbulle betaal word, geregverdig of buitensporig? Die prys is maar ’n fraksie van die potensiële opbrengs. Daar is dus geen rede tot skeptisisme nie, sê mnr. Louis Steyl, uitvoerende hoof van Bonsmara SA. “Neem maar die Bonsmara-bul LAR 14-0173, wat in Julie 2018 op ’n veiling van Up George Bonsmaras teen R1,8 miljoen verkoop is. Hy het daardie bedrag reeds dubbel en dwars verdien vir die groep kopers wat hom aangeskaf het. Hulle het onlangs op ’n veiling 23 van sy seuns verkoop teen gemiddeld R125 000 elk.” REGTE FONDAMENT Steyl sê hy was nie té verbaas dat ’n…

DIERESIEKTES versprei vandag veel vinniger as hul inkubasieperiode omdat die landbou internasionaal funksioneer. “Ons is van nêrens af te ver nie – kyk hoe vinnig het covid-19 versprei,” het dr. Gideon Bruckner op die jaarvergadering van die Wes-Kaapse Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) op Caledon gesê. Bruckner is lid van die ministeriële taakspan vir dieresiektebiosekerheid, afgetrede nasionale direkteur van veeartsenydienste en gewese adjunkdirekteur-generaal van die Wêreldgesondheidsorganisasie. Bek-en-klouseer het binne ’n kort rukkie vanaf Limpopo na Noordwes versprei terwyl die siekte nog in sy inkubasieperiode was. Dit is die eerste keer dat die siekte in vyf provinsies gelyktydig voorkom. Vee word dikwels onbeheerd onwettig verskuif. Die verskuiwing van diere van en na veilings in die inkubasieperiode kan ’n “bom” van verspreiding wees. Mense kan die virus versprei tussen plase en tydens periodes van baie…

DIE Europese Unie (EU) wil vereistes vir volhoubare voedselproduksie wat hy aan sy eie boere stel, insluit by sy handelsooreenkomste sodat dit ook vir produkte sal geld wat na die EU uitgevoer word. Die praktiese toepassing van die EU se nuwe Farm-to-Fork-strategie ten opsigte van produkte wat na die streek uitgevoer word, sal in gesprekke tussen die EU en sy handelsvennote bespreek word, het mnr. Ricard Ramon i Sumoy van die landboudirektoraat van die Europese Kommissie op ’n EU-seminaar oor voedselstandaarde in Johannesburg gesê. Die EU wil ’n hoofstuk oor volhoubaarheid insluit by sy handelsooreenkomste. Ramon i Sumoy kon nog nie spesifieke besonderhede of datums oor die toepassing van die strategie se “ambisieuse doelwitte” gee nie omdat die gesprekke nog gevoer word. Hy het gesê die 2030-mikpunte van die Farm-to-Fork-strategie…

DIE dae dat daar van opkomende boere gepraat word, is verby. Almal wat wil boer, wil dit tog kommersieel doen, al is dit nog nie op die skaal van megaboere nie. Dít was die onderliggende tema van Subtrop, die sambreelliggaam vir subtropiese gewasse, se onlangse transformasieberaad op Tzaneen. In dié gees het die Allesbeste-kwekery van Tzaneen 20 000 avokadobome aan Subtrop se transformasiewerkgroep geskenk. Dit was een van wyle dr. André Ernst van Allesbeste se ideale om deur sy kwekery op ’n sinvolle wyse tot transformasie van die avokadobedryf by te dra. Kort voor sy dood in 2021 het hy nog met mnr. Nomvuyo Matlala daaroor gesels. Matlala, tegniese adviseur vir opkomende boere by Subtrop, is nou betrokke by die herontwikkeling van die ou tee- en koffieplantasies in Venda. Met…

SOMMIGE bome se takke sak snags met tot 20 cm, sê Finse navorsers in die vaktydskrif Forest. Die navorsers het terrestriële laserskandeerders gebruik en noukeurige 3D-beelde geskep wat beweging millimeter vir millimeter kan vasvang. Volgens die navorsers van die Universiteit van Oos-Finland beweeg bome hul takke in ’n daaglikse ritme. Snags lyk dit asof hulle regmaak vir nagrus, en hulle neem ook weer water op. Daarom raak blare en takke swaarder, en gevolglik sak hulle afwaarts. “Deur die beweging van boomtakke te monitor, kan ons bepaal hoe water binne-in die boom beweeg. Dit is belangrik om veranderinge in boomgesondheid te verstaan in die lig van klimaatsverandering wat die beskikbaarheid van water beïnvloed, asook droogtestres verhoog,” sê dr. Samuli Junttila van die universiteit, luidens die webblad S cienceDaily.com. Die navorsers reken…

Op die onlangse kongres van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa) se kongres wat in Gqeberha aangebied is, het mnr. James Blignaut, tans lid van die wetenskaplike paneel van die Wêreldboere-organisasie, opgemerk dat die name van die mense wat die samelewing aan die gang hou, dikwels onbekend is, soos dié van veeartse. “Wanneer jy na die voorblad van Landbouweekblad kyk en die bul of ram daarop bewonder, weet ons baie van die dier af, maar nie die naam van die veearts wat verantwoordelik is vir die gesondheid van die dier nie. Hulle is die pilare van die samelewing.” Mnr. Gerhard Schutte, voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) en die nasionale dieregesondheidsforum, het beklemtoon dat sy bedryf nie sal kan vorentoe gaan sonder veeartse wat dit ondersteun nie. “Julle is die ruggraat…

VLOEDBESPROEIING ’n Wêreld-eerste: kortvoor-vloedbesproeiing, is deur dr. Niel Lecler aangebied, asook sekere aspekte van dreinering om volhoubare besproeiing te verseker. Kortvoor-vloedbesproeiing is reeds op beperkte skaal suksesvol aangewend in KwaZulu-Natal en Zimbabwe, maar kan ook kommersieel gebruik word. Die voordele van dié metode is onder meer ’n lae energiebehoefte, min verdampingsverliese, groter toedieningseenvormigheid, eenvoudige instandhouding en lae bedryfsskoste van die stelsel. Daar is egter ’n paar voorvereistes om hierdie voordele te kan ontsluit: Die vore kan eerstens nie te lank wees nie. ’n Matige helling is ’n vereiste, maar dit kan nie te skuins wees nie (1:2 000 tot 1:375). Beddings en vore moet meganies gevorm word. Oppervlaktedreinering of selfs ondergrondse dreinering is nodig. Die korrekte installering van die stelsel is noodsaaklik en toesig deur kundige personeel is onontbeerlik. Enige…

Die Quester- (swaardiens) en Croner-(mediumdiens) vragmotors van UD Trucks Suider-Afrika voldoen nou aan Euro 5-spesifikasies. Daarby gebruik hulle tot 10% minder diesel. Volgens die vervaardiger verbeter dié opgradering bedryfstyd, doeltreffendheid, omgewingsvriendelikheid en die algehele koste, sonder om vorige modelle se goeie eienskappe prys te gee. Mnr. Filip van den Heede, hoof van UD Trucks in Suider-Afrika (SA), sê volhoubaarheid is belangriker as ooit en die vervoerbedryf neem dit in ag. “UD Trucks, wat die markleier op die Euro 5-mark is met Quon, brei nou die aanbod uit met die Quester en Croner.” Volgens UD Trucks verminder die Euro 5-standaard die vrystelling van NOx (stikstofoksied) uit dieselenjins met sowat 43% vergeleke met die Euro 4-standaard. Die nuwe Euro 5-Quester- en -Cronerreekse is reeds bekend gestel in ander opkomende lande wat strenger…

Daar is verskeie faktore wat voerkoste kan verlig en groot besparing kan bewerkstellig in die strawwe ekonomiese tye wat boere tans beleef. Die belangrike voedingstadiums (laat dragtigheid en laktasie) in die reproduksiesiklus van die ooi moet saamval met die tyd van die jaar wanneer die meeste aangeplante weiding of natuurlike weiveld beskikbaar is. Indien bogenoemde nie in aanmerking geneem word by bestuursbesluite nie, kan dit regstreeks lei tot ’n verhoogde koste en ’n minder doeltreffende aanvullende voedingsprogram. Bemarkingsdatums vir byvoorbeeld slaglammers moet egter daarmee versoen kan word. Dit is wel belangrik om daarop te let dat die seleksie vir meerlinge die voedingsbehoefte van die ooi laat styg en die gevoeligheid van voedingspanning laat toeneem. ’n Styging in die aantal meerlinge of die verkorting van die laminterval sal hoër voedingsbehoeftes of…

Mnr. Nico Uys (naaslinks) is herkies tot voorsitter van die Wes-Kaapse RPO. By hom is, van links, mnre. Barend Brand van Moorreesburg, Louis Wessels van Albertinia, Willie Clack, ondervoorsitter van die nasionale RPO, en Arnold Brand van Moorreesburg en gewese nasionale voorsitter. Van links is mnre. Douglas Calldo van Laingsburg, John Dürr van Malmesbury, Manie Grobler van die Wes-Kaapse departement van landbou op George, en dr. Graham Leask van die Wes-Kaapse departement van landbou op Elsenburg. Verskeie afgevaardigdes van landboumaatskappye het die jaarvergadering bygewoon. Van links is mnre. Len Bornmann van BKB op Swellendam, Hennie Matthee van Wes-Kaap Lewendehawe, Caledon, en Francois Willemse van BKB op Caledon. Mnre. Lourence van der Colff (links) van Overberg Meat, Bredasdorp, en Hennie Vry van OVK, Swellendam. Van links is mnr. Jaco van den…

Die bul Xourel Italia van Devlan Limousins is op ’n veiling op die plaas Water’s Edge, Vaaldam, vir ’n rekordprys van R1,2 miljoen verkoop. Die kopers, me. Daphne Mashile-Nkosi, en haar seun, mnr. Dennis Magagane, van die Lareina Limousin-stoetery naby Heilbron, het ook twee ander Limousins gekoop. Hulle het R380 000 betaal vir die koei Devlan Daydreamer 1995 en R280 000 vir haar kalf van Xourel Italia, Devlan Pagan DL 2013. Die verkoper, mnr. John Devonport van Devlan Limousins in Johannesburg, sê die nuwe rekordprys is ’n aansienlike verbetering op die vorige prys van R900 000 wat in Augustus verlede jaar vir twee Limousin-bulle behaal is. Xourel Italia is volgens hom ’n unieke bul. Daar is in 2019 vir die eerste keer met hom geskou en hy is as die…

D it word wyd aanvaar dat inteling die voorkoms van ongewensde, resessiewe gene na vore bring en ’n subtiele verlaging in produktiwiteit veroorsaak. ’n Goed beplande kruisteeltstelsel kan voordelig wees. Met kruisteling word die impak van sulke gene byna heeltemal vermy. Die gebruik van kruisteling vir die voordele van basterkrag word ook baie deur kommersiële beesboere gebruik. Met goed beplande raskeuses word rasse wat mekaar aanvul, gebruik om hul gesamentlike goeie eienskappe in een dier te probeer kry. ’n Voorbeeld hiervan is om ’n ras wat bekend is om gehardheid te kombineer met ’n ras wat bekend is om groei in ’n goed beplande program. In die meeste gevalle van kruisteling ondervind die beesboer ’n tekortkoming in sy eie kudde wat dan aangevul kan word met komplementêre eienskappe van ’n…

Daar is verskeie redes waarom die Beef-master die ideale ras vir vleisbees-kruisteeltprogramme is. Die belangrikste daarvan, en uniek aan die Beefmaster, is die filosofie wat met die ontstaan van die ras geformuleer is, naamlik die ses vereiste ekonomies belangrike eienskappe: vrugbaarheid, temperament, gewig, bouvorm, gehardheid en melkproduksie. My oupa het hierdie filosofie in die 1930’s geformuleer terwyl hy die Beefmaster ontwikkel het in ’n poging om die doeltreffendheid van produksie in ’n moeilike omgewing te maksimaliseer. Ongelooflik is die Lasater-filosofie 80 jaar later nog net so toepaslik as wat dit toe was. Hierdie konsep is veral van toepassing in ’n kruisteeltprogram wat uitdruklik gebruik word om meer vleis doeltreffender te produseer, sonder inagneming van baie van die nie-ekonomies belangrike seleksiekriteria wat dikwels in ’n stoetomgewing gebruik word, soos kleur, grootte…