Innholdsfortegnelse for 09 June 2022 i Landbouweekblad

Die ganse Suid-Afrika wil mos nou met konyne boer en het as’t ware konynbewus geword. Nie dat dit iets nuuts is nie. Met konyne word reeds jare lank geboer, hoewel met rukke en stote, en dikwels ook met stampe. Maar sedert mnr. J.H. Rooseboom onlangs in Die Landbouweekblad vir die konyn in die bresse getree het, is sommer baie mense vuur en vlam vir konynboerdery. ’n Aanduiding van die geesdrif wat nou weer hiervoor opgevlam het, vind ’n mens in die talle navrae wat ons blad deesdae van lesers uit (die voormalige) Natal, Kaapland, Transvaal en selfs Noord-Rhodesië (Zambië) bereik. Vir al hierdie voornemende konynboere het Rooseboom baie gesonde raad. Gaan stadig oor die klippe, sê hy. Begin op klein skaal ten einde algaande ervaring op te doen. Ondervinding is…

H O EWEL Suid-Afrikaners hul gordels stywer trek wanneer dit by kosaankope kom, eet hulle ’n paar happe meer vleis en minder groente as verlede jaar. Dit is volgens Knorr se derde jaarlikse verslag oor Suid-Afrikaners se eetgewoontes, Plate of the Nation, wat deur NielsenIQ saamgestel word. Op volwassenes se borde is hoofsaaklik stysel (41%) en vleis (27%), wat eiers insluit, lui die verslag. Verlede jaar het mense aangedui sowat 26% van die kos op hul bord is vleis. Groente maak vanjaar net 13% van mense se borde uit, wat ’n klein afname teenoor verlede jaar se 14% is. Minder mense leef hoofsaaklik vegetaries (’n afname van 3% tot 1% sedert verlede jaar), maar diegene wat soms ook vleis of vis by hul diëte insluit (sogenaamde fleksetariërs) het van 6%…

DIE langverwagte vergadering tussen Vrystaat Landbou en die verantwoordelike provinsiale owerhede oor die haglike toestand van die provinsie se paaie het op niks uitgeloop nie, en die organisasie sê hy sal self moet ingryp om verdere probleme met paaie te oorkom. “Ter wille van oorlewing en ter wille van ons kinders word ons gedwing om nog ’n staatsverantwoordelikheid oor te neem,” sê mnr. Friedl von Maltitz, ondervoorsitter van VL. Hy sê VL sukkel reeds sedert Januarie om ’n vergadering met die provinsie se premier te belê om die paaiekrisis te bespreek. “Die vloede en bogemiddelde reënval wat Januarie en Februarie oor die hele provinsie voorgekom het, het die reeds verswakte paaieinfrastruktuur net vererger.” Dr. Jack Armour, handelsbestuurder, het bevestig die organisasie het ná vele geskrewe versoeke en mediaberigte ’n uitnodiging…

DIE legendariese Braunvieh-beesteler mnr. Piet de Villiers is op 28 April in die ouderdom van 83 jaar oorlede aan hartversaking nadat hy ’n week in die Vryburg Private Hospitaal behandel is. Sy liefde vir die Braunvieh-beeste van Switserland was alombekend. Hy was jare lank lid van die Bruin Switser- en later Braunvieh-telergenootskap. Hy het ook jare lank in die Stamboekraad gedien, sê sy dogter, me. Arina de Villiers. “Ons het my pa altyd gespot, want hy was geniaal met die uitlê van beesbloedlyne, maar vra jy hom dieselfde oor mense, weet hy nie wie is wie nie.” Met De Villiers se geboorte op 2 Mei 1939 het sy oupa vier kommersiële kruisverse aan hom geskenk. Met die aanteel van daardie verse het sy beesboerdery begin. In die 1950’s het sy…

Daar is verskeie redes vir die besluit van die monetêre beleidskomitee (MBK) van die Reserwebank op 19 Mei om rentekoerse met 0,5 persentasiepunte te verhoog, wat beteken die prima rentekoers verhoog tot 8,25%. Die inflasiekoers kruip al hoe nader aan die boonste grens van die inflasieteikenband van 6%, terwyl die MBK inflasie wil probeer terugdwing na die middel van die band, dus 4,5%. Die Amerikaanse federale reserwebank het ook met ’n aggressiewe beleid begin om sy rentekoers te verhoog na meer “normale” vlakke. Die verwagting is dat rentekoerse daar heelwat kan styg (vanaf sowat 1%). Die risiko is dat dit buitelandse kapitaal na Amerika sal lok, wat die randwisselkoers verder onder druk sal plaas. Die rand het effens versterk ná die plaaslike rentekoersverhoging. In Suid-Afrika meen sommige ekonome die ekonomie…

Die tamatieprys balanseer op ’n naaldpunt, met die geringste wisseling in die aanbod wat pryse oornag op- of afwaarts beïnvloed. Dít, sê mnr. Clive Garrett, bemarkingshoof van ZZ2, dui waarskynlik daarop dat baie verbruikers noustrop trek. “Dit is vir my of die geringste verhoging in die prys mense afskrik, en dan sak pryse weer terug. Boonop is daar vanjaar meer boerderye wat tamaties aan die varsproduktemarkte lewer as in die verlede. Dit maak dat daar gou ’n ooraanbod is wat pryse afdruk.” Garrett sê pryse wissel daagliks. In die laaste paar dae van Mei was die gemiddelde prys van tamaties R8-R9/kg vir alle klasse. Dit is volgens hom ’n redelik goeie prys in die huidige markomstandighede. Hy sê swaarder reën as gewoonlik in Limpopo en Mpumalanga se produksiegebiede maak dit…

SOWAT 86% van die wêreld se landerye kan teen 2050 ’n watertekort ervaar, luidens ’n artikel in die vaktydskrif Earth’s Future. Navorsers het die huidige en verwagte waterbehoeftes van die landbousektor wêreldwyd in die lig van verwagte klimaatsverandering ondersoek, gemeet aan beskikbare volumes reën- en besproeiingswater. In die afgelope 100 jaar het waterbehoeftes wêreldwyd twee keer vinniger as die menslike bevolking gestyg. Waterskaarsheid word reeds op elke vasteland, afgesien van Antarktika ervaar, en bedreig voedselsekerheid. Luidens die verslag sal beter praktyke gebruik moet word om water vir die landbousektor so goed moontlik te bewaar. Dit sluit die gebruik van deklae, geenbewerking en aangepaste planttye in ooreenstemming met veranderde reënvalpatrone in. “Op die lang duur kan beter besproeiingsinfrastruktuur en doeltreffender besproeiing in Afrika help om die impak van klimaatsverandering binne die…

Die geld (jou premie) wat ’n mens in ’n uittree-annuïteit (UA) belê, is belastingaftrekbaar van belasbare inkomste, tot soveel as 27,5% of R350 000 per jaar. Kom ons sê jou belastingkoers is 40%, dan betaal jy effektief net R60 van elke R100 wat jy spaar. Jan Taks spaar vir jou die res. Dit is dus ’n baie sinvolle manier om vir jou oudag te spaar. Nou hoekom dan nie ook vir jou vrou ’n UA uitneem nie? Jy kan, maar daar is ’n vangplek. Die belastingaftrekking kan net gedoen word teen belasbare inkomste. En as jou vrou nie ’n inkomste verdien nie (ten minste ’n inkomste wat verklaar word), het sy nie die aftrekking nie. Geen inkomste, geen belastingaftrekking. Wat van ’n trust? ’n Trust kan belasbare inkomste verdien, maar…

Die keuse van dekgewasse speel ’n belangrike rol in die sukses van die aanplantings en moet in ag geneem word by die ontwerp van ’n dekgewasprogram. Dekgewasspesies is die dominante faktor wat biomassaproduksie vir deklaagdoeleindes betref, terwyl ’n kombinasie van verskillende spesies die doeltreffendheid van die algemene rol van dekgewasse versterk. Die beste tyd om eenjarige dekgewasse in vrugteboorde in die Wes-Kaap te vestig, is gedurende April. Dit is belangrik om vir die eerste winterreën te wag as daar geen besproeiing is nie. Geen instandhouding is nodig gedurende die groeiseisoen van dekgewasse (April tot September) in die werksry nie. Dekgewasse kan einde Augustus tot begin September platgesny word – voordat vrugtebome aktief begin groei. Die materiaal kan as ’n deklaag in die werksry dien wat natuurlik sal ontbind, of as…

Ons weet nie veel van die boere wat gevoer het nie, buiten dat hulle nie die hele tyd ernstig gevoer het nie. Die rekenaar het die steekproef in voerders en nie-voerders verdeel. Die voerder-groep bestaan uit 11 boere, en die simbool “V” in TABEL 4 hieronder dui aan in watter jare hulle buitengewoon baie gevoer het. Wanneer daar nie ’n “V” is nie, het hulle teen meer normale koerse gevoer. Die “V”-waarnemings weerspieël besteding van R450 tot R2 000 per groot skaap per jaar, met ’n gemiddelde waarde van R782 en ’n mediaanwaarde van R618 per jaar in reële 2020-pryse. ’n Driekwart van die “V”-waarnemings lê onder R1 027 per groot skaap per jaar. Die vergelykende syfer vir Dorper-boere wat by Williston in die droogte in voerkrale gelam en lammers…

GRASVRETERS TEN VOLLE BENUT Mnr. Angus McIntosh, herlewingsboer van die Spier-wynlandgoed buite Stellenbosch wat sy produkte onder die handelsnaam Farmer Angus bemark, benut nou elke deel van die beeskarkasse in sy boerdery ten volle. Afgesien van die biefburgers wat van die grasvreters se vleis gemaak word, word die bene afgekook vir vleisaftreksel en die bene word nou ook verder verwerk om beenmeel te maak. Sowat 20% van die karkas bestaan uit bene. Nadat dit afgekook is, vreet sy varke dit heeltemal skoon en dan word die bene fyngemaal vir plantvoedsel. Die voordele van beenmeel as organiese plantvoedsel is onder meer dat dit voedingstowwe oor ’n lang tydperk vrystel, die fosforvlakke in die grond verhoog en plante van kalsium voorsien wat wortelgroei verbeter. McIntosh het in 2009 op Spier begin boer.…

SÓ SÊ ’N GRONDBOONBOER Lourens de Kock is ’n grondboontjieboer in Noordwes wat ook ’n verwerkingsaanleg, Roba Foods, bestuur. Die familieboerdery plant 180 ha grondbone per jaar in ’n wisselboustelsel met mielies. Vertel meer van jul betrokkenheid by die grondboonbedryf. My pa het die familieboerdery in 1975 op die plaas Taaiboschspruit by Setlagole in Noordwes begin. In 1991 het hy ’n geleentheid raakgesien om voorraad verder te verwerk. Sedertdien verwerk ons ons eie grondbone en bemark die verskillende pitgroottes aan verskeie markte. Ek het in 1996 by die boerdery aangesluit, waarna ons begin het om mede-grondboonprodusente se voorraad aan te koop. Ons verwerk jaarliks sowat 7 000 ton grondbone. In watter klimaat gedy grondbone? Grondbone kom uit die tropiese gebiede van Suid-Amerika, daarom vereis dit baie hoë temperature en minstens…

In my kleintyd-dae was my ouma se kombuis vir my soos die troonkamer in ’n paleis. Die geure en kleure wat daar saam gedans het, was asemrowend. Dit het my altyd so verstom dat sy van ’n sakkie appelkose wat oupa gepluk het, die heerlikste konfyt kon kook. Ek onthou die spens met die bottels konfyt, sommige al suikerstroop-oud, maar ai, so mooi. Ek glo hierdie kuns het met die jare verlore geraak. Dit is min dat jy deesdae by iemand gaan kuier en dit voel of die spens jou innooi om sy binneste te aanskou. Weinig sien jy ou bottels met half afgewaste etikette met verlede jaar, hierdie jaar of volgende jaar se oes wat lê en pronk. Waar sonstrale, wat deur die krakie in die toegeverfde venster loer,…

GAUTENG PRETORIA BEYNESPOORT (335), 40 ha, aan K.C.A. Your, van Riviergoud-boerdery BK, R2 000 000. HARTEBEESTFONTEIN (123), 22 ha, aan M.L.G. Graus en W.J.H.M. Smeets, van Trizapax (Edms.) Bpk., R1 325 000. INDERMINNE (113), 114 ha, en RONDAVEL ALIAS SCHOONGEZICHT (109), 21 ha, aan die nasionale regering van die Republiek van Suid-Afrika, van JJ-boerderytrust, R7 200 000. KLIPDRIFT (121), 23 ha, aan L. van Zyl, van C.L. en G.J. du Plessis, R3 300 000. LEEUWFONTEIN (299), 21 ha, aan N.P. Silvius en B. Venter, van A.S. Silvius, R800 000. MINNAAR (292), 65 ha, aan F.O. Tshitangano, van M.C. Minnaar, R4 250 000. ONSPOED (500), 22 ha, aan M. en W.R. Kojetin, van J.J. Claassens, R2 650 000. PAARDEFONTEIN (282), 28 ha, aan J. Ankiewicz, van L. en S.C.M. Wessels, R2…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 25-29 JULIE: 57ste kongres van die Weidingsvereniging van Suider-Afrika, Aldam-vakansieoord, Ventersburg. E-pos: info@grassland.org.za BOEREDAE 19 AUGUSTUS: 40ste jongooikuddedag, aangebied deur Agri Malmesbury se skaapstudiegroep. John Dürr, 082 652 1715. FEESTE, EKSPO’S 24-26 JUNIE: 20ste Kirkwoodwildfees. E-pos: wildsfees@ kirkwood.co.za, web: www. wildsfees.co.za 2-4 JUNIE: Ekspo, Hervormde kerk saam met Agri Noordwes, kerkterrein langs die N4, Groot Marico.E-pos: nhkgmo@gmail.com; Boet Nel , 083 700 9751; Johan Venter, 082 372 5169. 25 JULIE: Inskrywings open vir Sauvignon Blanc SA Top-10-kompetisie, www.sauvignonblanc.com 12-13 AUGUSTUS: Wes-Kaapse Landbouveterane-ekspo, Villiersdorp. Hennie Richter, 073 391 8495 of 022 451 2692; e-pos: sekr.wk@ telkomsa.net 12 OKTOBER: Prysoorhandiging, Sauvignon Blanc SA Top-10. 21 OKTOBER:…

DIE landbou- en landbouverwerking-meesterplan het oor die heel eerste hekkie gestruikel – die dokument lui “die sukses van dié plan maak staat op die volle verbintenis en aktiewe deelname van elke belanghebbende in die bedryf”. Twee prominente boereorganisasies het geweier om die plan te steun, en ’n ander boereorganisasie het dit slegs gesteun nadat hy ’n ooreenkoms met me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, bereik het dat die plan oor tyd meer van sy eise sou akkommodeer. Arbeidsverteenwoordigers het ook nie die plan gesteun nie omdat die dokument nie ’n gedetailleerde pad vorentoe uiteensit om die behoeftes van plaaswerkers, soos behuising en ander basiese dienste, aan te pak nie. Dit spreek boekdele van die diep verdeeldheid in die landbousektor dat die plan nie ’n gul ontvangs…

70% Teen einde Mei het Oekraïnse boere 70% van graanaanplantings afgehandel vergeleke met die ooreenstemmende tyd in 2021. Daar is 2 miljoen ha minder sonneblomme aangeplant as in 2021, 1 miljoen ha minder mielies, en 500 000 ha minder gars. Soja-aanplantings was vergelykbaar met die ooreenstemmende tyd in 2021. Tot 85% van boere se normale brandstofvoorraad het verlore gegaan sedert die Russiese inval op 24 Februarie. — Reuters; Oekraïnse regering 4 jaar ’n Voormalige sersant verbonde aan die veediefstaleenheid op Fouriesburg is einde Mei tot vier jaar tronkstraf gevonnis vir sy aandeel in die diefstal van vier beeste en ’n poging om drie gesteelde diere op ’n veiling te verkoop. Mnr. Thumelo Mzizi is in 2018 in hegtenis geneem toe hy en ’n medepligtige die diere op ’n veiling in…

NAMPO 2022 OORTREF ALLE VERWAGTINGE Ná twee jaar se probleme vir die span van Graan SA om die Nampo-oesdag tydens die covid-19-pandemie te kon aanbied, is die organisasie dankbaar dat bywoning vanjaar sy verwagtinge oortref het. Altesaam 73 000 besoekers en 800 uitstallers het vanjaar aan die Nampo-oesdag deelgeneem. Die geleentheid is vir die eerste keer in sy 54 jaar lange geskiedenis oor vyf dae aangebied. Daar is besluit om die skou vanjaar ’n dag langer aan te bied, aangesien covid-19-regulasies ’n beperking geplaas het op die aantal mense wat per dag op die terrein toegelaat kon word. Dr. Pieter Taljaard, uitvoerende hoof van Graan SA, sê luidens ’n verklaring die uitstallers by Nampo 2022, groot en klein, verdien ’n pluimpie vir die standaard, moeite en verskeidenheid van hul uitstallings.…

IN die nadraai van nóg beduidende neerslae oor somersaaigebiede het weermodelle teen druktyd getoon dat verdere reën vandeesmaand nog oor die somerreëngebied kan voorkom. “Dit lyk nie na swaar neerslae nie, maar gegrond op die geskiedenis van reënval gedurende hierdie seisoen, het elke reënvalgebeurtenis die potensiaal om nog swaar reën te kan veroorsaak,” sê mnr. Johan van den Berg, ’n onafhanklike landbouweerkundige. Hy verduidelik in die lig van die steeds sterk La Niña-stelsel bly die risiko van reën voor en tydens strooptyd taamlik groot tot ongeveer begin Julie. Die kans op reën oor die somerreëngebied vir die oostelike dele is skraal vanaf Julie tot einde September en tot November en/of Desember oor die sentrale tot westelike dele. Van den Berg sê daar is egter steeds ’n risiko van swaar reën…

1 TANZANIË| Staat gee insette vir kasjoeneutboere Die Tanzaniese regering het reeds nagenoeg 25 000 ton swael en 1,5 miljoen liter vloeibare kunsmis gekoop nadat die land se president nagenoeg $26 miljoen (R407 miljoen) beskikbaar gemaak het om insette vir kasjoeneutboere te koop om as aansporing te dien vir boere om hul produksie te verhoog. Tanzanië is een van Afrika se grootste kasjoeneutprodusente, en dié uitvoergewas bring tot 15% van die land se buitelandse valuta in. — AllAfrica 2 ZIMBABWE | Planne vir direkte palmolie-aankope Zimbabwe wil palmolie direk uit Indonesië invoer. Die Zimbabwiese ambassadeur na Indonesië, me. Sophi Nyamudeza, het volgens mnr. Constantino Chiwenga, Zimbabwe se adjunkpresident, reeds aanvoorwerk hiervoor begin doen. Tydens hoëvlak-samesprekings tussen die twee lande het mnr. Dewa Sastrawan, Indonesië se ambassadeur na Zimbabwe,…

MNR. DIRK DU PLESSIS, wat allerweë as ’n ware heer van die kleinveebedryf beskryf is, is in die ouderdom van 80 jaar oorlede. Sy gesondheid het die afgelope twee jaar baie versleg en hy het dikwels in pyn verkeer. Ná ’n operasie waartydens albei sy bene afgesit is, het hy op 12 Mei in ’n hospitaal in Sand-ton beswyk. Du Plessis was sedert 1971 lid van die Merino-Landskaaptelersgenootskap en was een van die oudste lede van SA Stamboek. Hy het op die plaas Verdeeld in die distrik Koppies geboer. Sy pa het in 1957 sy eerste Merino-Landskaap gekoop en was een van die lede wat die genootskap gestig en by Stamboek geaffilieer het. In Mei 1960 het Du Plessis as ’n jong man met ’n groep Merino-Landskape per boot vanaf…

DIE vereniging van vleisinvoerders en -uitvoerders (AMIE) sê hy wil die plaaslike braaihoenderbedryf bystaan om hoendervleis uit te voer. Mnr. Paul Matthew, uitvoerende hoof van die organisasie, het op ’n webinaar van AMIE gesê die private sektor moet kyk watter rol hy kan speel om die regering hiermee te help. Hy het die sitrusbedryf se groot uitvoersuksesverhaal as ’n voorbeeld gebruik en gesê daar is soortgelyke geleenthede vir die hoendervleisbedryf. Volgens mnr. Donald Mac-Kay, uitvoerende hoof van XA International Trade Advisors, kan plaaslike produsente ’n groot premie verdien indien hulle borsvleis na die Europese Unie (EU) uitvoer. Die meeste hoendervleis in plaaslike supermarkte word in sakke van 2 kg met kitsbevrore stukke verkoop. In só ’n sak word borsvleis teen dieselfde prys as byvoorbeeld dyvleis verkoop. In Checkers kos so…

Boere wat in woestyngebiede soos dié in Saoedi-Arabië boer, moet hulself tot onvolhoubare volumes besproeiingswater wend om seker te maak dat hul gewasse nie kwyn weens uiters vinnige verdamping en transpirasie nie. “Meer as 70% van Saoedi-Arabië se varswaterbronne word vir landboudoeleindes gebruik. Grondwaterakwifere voorsien 90% van besproeiingswater, en word in die proses onherroeplik uitgeput,” het dr. Kennedy Odokonyero van die Koning Abdulla-universiteit van wetenskap en tegnologie (KAUST) in dié land luidens ’n verklaring op S cienceDaily.com gesê. Hy sê dit is nie volhoubaar om plastiekvelle om plante in droë gebiede te plaas om verdamping te keer nie, want dit dra weldra tot ’n rommelprobleem by. Odokonyero is egter opgewonde oor SandX, ’n soort superhidrofobiese sand wat in 2016 deur prof. Himanshu Mishra, hoof van die navorsingspan by KAUST,…

OULANDSGRAS SE VOEDINGSWAARDE Ek is besig om met Kalahari Red-bokke te begin boer. Ons het ’n paar hektaar onder oulandsgras wat gebaal word vir die winter. Ons het ook natuurlike weiding vir die somer. Hoe vergelyk oulandsgras se voedingswaarde met dié van ander grassoorte? Is dit beter om die oulandsgras met lusern te ruil? Ek het gehoor bokke en skape kan nie op lusern wei nie, maar dit lyk of dit onwaar kan wees. Ek wil ook graag weet hoe verskil voermengsels in die somer teenoor die winter as ’n mens wel iets soos oulandsgrasbale in die winter het. Oulandsgras (Erag rostis spp.) se voedingswaarde kan taamlik verskil as gevolg van grondtipe, besproeiing of nie, en bemesting of nie. Lusernweiding is ’n baie goeie ruvoerbron mits dit reg bestuur word.…

Onlangs was dit my voorreg – of moet ek liewer sê my lot – om te kon luister na ’n onderhoud wat iemand met ’n bekende persoon in die kunstewêreld gevoer het. In die onderhoud het dit uitgekom dat die persoon met wie die onderhoud gevoer is, in gedurige angs grootgeword het. Volgens dié segsman is hy gedurig daaraan herinner dat die duiwel op sy hakke is en rondloop soos ’n brullende leeu om iemand te verslind. Die kerk het ook nie juis veiligheid en vrede gebied nie. Soos in ’n herhalende refrein moes hy hoor dat hy in sonde ontvang en gebore is en dat sonde hom soos ’n bloedhond agtervolg. Selfs in sy ouerhuis was Calvyn, die groot “meesterdominee”, nie juis ’n vriendelike oom om lief te hê…

‘Die manne raak angstig, daar is ’n redelik goeie oes op die lande, maar die soja begin oopspring en op die grond val.’ MNR. FRIEDL VON MALTITZ, vise-president van Vrystaat Landbou en ’n boer van Ficksburg, oor produksietoestande in die Oos-Vrystaat. Bl. 14 ‘Wie kan dit bekostig?’ ME. KOEKIE DE VILLIERS, perdeteler, oor die R30 000 wat sommige deelnemers aan die Bloemskou moes betaal om hul diere in kwarantyn te plaas weens Afrika-perdesiekte. Bl.20 ‘In die eerste vier maande van die jaar was inflasie op ’n jaargrondslag sowat 38% vir bees-afval, 11% vir bevrore hoenderstukke, en 8% vir stowe-beesvleis.’ ME. HESTER VERMEULEN van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) oor prysinflasie vir diereproteïen wat gewild is onder armer Suid-Afrikaners. Bl. 17 ‘Ons kan nie elkeen op sy eie werk…

Moenie onderskat hoe ver ’n slegte idee kan trek nie, was ’n oudkollega se siniese waarneming oor die potensiële onsinnigheid van ’n napraterige, ja-broer- korporatiewe kultuur. ’n Bietjie soos die landboumeesterplan, dink ek die ander dag toe ek in een van Suid-Afrika se voorste sakepublikasies lees hoe die plan veronderstel is om ’n “hardnekkige sektor te transformeer”. Dít nou van ’n publikasie wat gewoonlik heel sinvolle kommentaar en goeie insigte lewer. Die feit van die saak is onder die huidige omstandighede, waar die prys en beskikbaar van kos wêreldwyd kommer wek, behoort ons as land diep dankbaar te wees vir ons landbousektor van wêreldgehalte wat genoeg kos vir ’n snelgroeiende stedelike bevolking kan verbou en Suid-Afrika ’n netto uitvoerder van kos hou. As dinge kwaai druk, sal ons miskien mieliepap…

MNR. JAMES FABER, voorsitter van die nasionale Rooivleisprodusente-organisasie, bedryf saam met sy broer, Gerrie, ’n boerdery met groot- en kleinvee, ’n beesvoerkraal, wild, saaigewasse, lusern en groente by Barkly-Wes. Lees die artikel op bl. 38. WAT HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? BScAgric(landbou-ekonomie) aan die Universiteit vandieVrystaat. HET JY ’N STOKPERDJIE? Nie regtig nie. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Die Weskus, wat ver weg van alles is, of ons kampeer saam met vriende. WATTER RUGBYSPAN ONDERSTEUN JY? Die Griekwas.…

DIE nasionale oesskattingskomitee (NOK) het in sy vierde skatting vir somergewasse van die 2022-seisoen die produksieskatting van sojabone met 44 850 ton (2,38%) tot 1,93 miljoen ton opgestoot. Die geskatte oppervlakte beplant met sojabone is 925 300 ha en die verwagte opbrengs is 2,09 t/ha. Die produksieskatting vir sonneblomsaad is onveranderd gelaat op 963 000 ton op 670 700 ha, met ’n verwagte opbrengs van 1,44 t/ha. Vir die sonneblom- en sojaboonoeste is dit die tweede grootste op rekord. Ondanks bespiegelinge oor swakker oeste weens baie reën het die NOK die kommersiële mielie-oes onveranderd op 14,72 miljoen ton gelaat. Die mielie-oppervlakteskatting is 2,6 miljoen ha en die verwagte opbrengs 5,61 t/ha. Die mielie-oesskatting is 10% kleiner as 2021 se oes, maar steeds aansienlik meer as die tienjaargemiddelde van 12,8 miljoen…

ÁL hoe meer plattelandse gemeenskappe rol self die moue op om vervalle infrastruktuur te herstel of flenterstrate weer rybaar te maak. Maar hoe baat dit ’n gemeenskap om self dienste te lewer waarvoor inwoners reeds belasting betaal? Dít was een van die gesprekspunte op Nampo se Nasie in Gesprek, ’n reeks paneelbesprekings oor landboukwessies. Paneellede was dit eens dat dit om verskeie redes nie meer moontlik is vir die regering om die verval op die platteland te stuit nie. “Dit gaan nie gebeur nie. Wat ons in Suid-Afrika moet doen, is om voorbeelde te skep van dorpe wat verantwoordelikheid vir hul eie omgewing neem; dan sal die res volg,” volgens mnr. Barend le Grange, bedryfshoof van die Privilege-stigting. Hy moedig gemeenskappe landwyd aan om juis dit te doen. Daar is…

TEKORTE en agterstande met entstof teen Afrika-perdesiekte (APS) is ’n stok in die wiel vir die Suid-Afrikaanse perdebedryf, tesame met omslagtige protokolle wat telers duisende rande kos en die vervoer van perde tussen provinsies aan bande lê. Me. Koekie de Villiers, voorsitter van die Oos-Kaapse Saalperd-subunie en ondervoorsitter van die Saalperdtelersvereniging van Suid-Afrika, sê veral Wes-Kaapse perdetelers trek swaar omdat alle perde ten duurste ingeënt moet wees om na ander dele van Suid-Afrika vervoer te word vir byvoorbeeld skoue. “Dit het van die telers wat aan die pas afgelope Bloemskou deelgeneem het, tot R30 000 gekos om hul diere daarna vir drie weke in kwarantyn te hou voordat hulle kon teruggaan plaas toe. Wie kan dit bekostig?” WAG OP ENTSTOF De Villiers sê daar is vele reëls en protokolle wat…

HULDE stroom in vir ’n “vriend van die jagbedryf” wat ná ’n hartaanval oorlede is. Mnr. Carel Wolhuter (71) was tot sy aftrede in 2013 die uitvoerende hoof van die ammunisievervaardiger Denel PMP. Wolhuter het op Woensdag 11 Mei nog die oggend in sy tuin gewerk voordat hy later die dag ’n hartaanval gehad het. Hy is in die hospitaal opgeneem waar hy ’n paar daar later aan ’n beroerte dood is. PMP sê in ’n verklaring Wolhuter het op 1 Julie 1995 by die finansafdeling van PMP begin werk en is sewe maande later tot uitvoerende hoof bevorder. Hy het meer as 17 jaar daar gewerk voor hy op 13 Oktober 2013 afgetree het. “Hy sal onthou word vir sy passie, toewyding en bydrae tot Denel PMP oor hierdie…

Ekonomiese vooruitsigte het aansienlik verander in die drie maande nadat Rusland Oekraïne binnegeval het. Alles kan nie aan die inval toegeskryf word nie, maar niemand sal waarskynlik stry dat dit die grootste bydrae tot die swakker ekonomiese vooruitsigte gelewer het nie. Ekonome is bekommerd dat ’n resessie die wêreld in die gesig staar. Verbruikers in Suid-Afrika se besteebare inkomste gaan in 2022 onder nog groter druk kom. Hoë brandstofpryse lei tot hoër voedselpryse. Die toename in inflasie en voedselinflasie wat deurlopend bo 6% gaan wees, gaan die Reserwebank dwing om in 2022 verdere stygings in die repokoers aan te kondig. ’n Hoër repokoers lei tot hoër rentekoerse en laer verbruikersbesteding. As verbruikers minder bestee, neem inflasie af omdat die vraag na binnelandse verbruikersgoedere afneem. ’n Hoër inflasiekoers dui daarop dat…

Veral gesonde plaaslike belangstelling in granate word die volgende vier jaar verwag, en Hortgro voorspel dat meer as 53% meer plaaslik gelewer gaan word. Uitvoervooruitsigte lyk ook goed, met ’n toename van bykans 3% wat in die oorsigverslag voorspel word. Die uitvoer van granate sal vol-gens projeksies teen 2026 styg tot sowat 1 710 189 kartonhouers van 3,8 kg, teenoor 1 664 717 kartonhouers wat in 2021 verwerk en uitgevoer is. Na verwagting sal sowat 842 300 kartonhouers in 2026 plaaslik gelewer word teenoor 549 356 in 2021. Die kartonhouers wat in 2021 uitgevoer is, was net minder as die 1 676 169 van 2019 – die hoogste syfer tot dusver. Uitvoer het die afgelope paar jaar drasties gestyg as in ag geneem word dat net 483 609 kartonhouers in…

■ Indonesië en Maleisië was tot dusver die twee grootste uitvoerders van palmolie ter wêreld. ■ Verskeie nywerhede gee voorkeur aan die gebruik van palmolie in die vervaardiging van hul produkte. ■ Wat voedselprodukte betref, word palmolie nie hoofsaaklik as kookolie gebruik nie, maar onder meer in die vervaardiging van beskuitjies, koekies, sjokolade, aartappelskyfies, roomys, noedels, grondboontjiebotter, troeteldierkos en slaaisouse. ■ Die medisinale bedryf gebruik palmolie, en dit word ook gebruik in die vervaardiging van skoonheids- en skoonmaakmiddels, waaronder deodorant, sjampoe, skeerroom, seep, tandepasta, sonbeskermingsroom en selfs in kerse. ■ Palmolie is, nes plastiek, baie veelsydig, betreklik goedkoop, maar omstrede weens sy omgewings- en klimaatsimpak. ■ In Indonesië is groot oppervlaktes wat voorheen reënwoude en die tuiste van inheemse mense was, die afgelope dekades ontbos om palmolie te verbou.…

MNR. JAMES FABER Watter hulpmiddels is onmisbaar in jou boerdery? ’n Funksionele kantoor, kommunikasie, meetbare stelsels en raadpleging met kundiges wat vinnig bereikbaar is. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? Wees deel van die oplossing. Die wiel is al uitgevind. Kry raad en pas dit toe. Wat is die grootste fout wat jy gemaak het? Om nie te luister nie. Vra raad. Daar is mense wat jou graag sal help. Wie was jou mentor? Soos jy ontwikkel, verander jou mentors. Ek het mentors vir weiding, veesiektes, algemene boerdery, finansies en besproeiing. Wat is jou grootste struikelblokke? Die agteruitgang van infrastruktuur en ondersteuningsdienste, soos paaie, dieregesondheid en biosekerheid. Die huidige bek-en-klouseeruitbrekings is ’n bewys daarvan. Die beskikbaarheid van entstowwe, waarsonder veeboerdery gedoem is, is ook kommerwekkend.…

Benewens die algemeen bekende uitwerking van dekgewasse op grondtoestande in bladwisselende vrugteboorde verhoog dit ook die biomassa per hektaar. Die bykomende biomassa verhoog die fotosintetiese tempo en vermoë van ’n boord, wat lei tot ’n hoër worteluitskeiding van organiese verbindings, soos suiker, in die grond. Die suikers voorsien ’n voedselbron aan die mikrobiese gemeenskap en dra by tot koolstofneerlegging in die boord. Dekgewasse verhoog ook die biodiversiteit van ’n andersins monokultuur-boord. Na gelang van die gewaskeuse kan sekere dekgewasse ook benut word om bykomende biomassa te produseer. Dit kan as ’n deklaag in die boomry aangewend word in gebiede waar deklaagmateriaal moeilik of duur is om te verkry. Omdat daar min navorsing oor die rol van dekgewasse in nuut gevestigde bladwisselende vrugteboorde in Suid-Afrika gepubliseer is, was dit my doel…

DIE BESTE GRONDBOONTJIESOUS Grondboontjiesous is dalk nie so ’n bekende lekkerny in die Afrikaanse koskultuur nie, maar as jy dit eers probeer het, sal jy dit weer wil maak. Ek sit dit graag voor met klein hoender- of beesvleiskebabs, groentestokkies (wortel, suikerpeulertjies en babamielies is heerlik met die sous) en blaarslaai. Dit maak net so ’n lekker slaaisous en is propvol proteïene. ■ 125 ml gladde of korrelrige grondboontjiebotter ■ 80 ml sojasous ■ 30 ml sesamolie ■ 30 ml sjerrieasyn ■ 30 ml soet rissiesous ■ ’n Paar skeute Tabasco-sous (opsioneel) ■ 30 ml heuning of bruinsuiker ■ 5 cm geskilde, vars gemmer, fyngerasper ■ 1 groot knoffelhuisie, baie fyn gekap ■ Ongeveer 60 ml louwarm water Skep al die bestanddele in ’n voedselverwerker en pols tot ’n gladde,…

Die impak van die swak ekonomie en droogte in die Wes-Kaap is besig om te verlangsaam. Meer as die helfte van die distrikte toon ’n gunstige prysneiging ten opsigte van grondtransaksies in die 12 maande tot April vanjaar. Die TABEL gee ’n opsomming van transaksies vir grond groter as 10 ha. Pryse het veral gestyg by Montagu (20%) en Calitzdorp (18,7%). Dit het heelwat gedaal by Ceres (-24,1%), Kaapstad (-20,5%), Laingsburg (-18,5%) en Robertson (-14,9%). Altesaam 547 ooreenkomste is gesluit wat 205 626 ha teen R4,519 miljard behels het. Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 35% (35%); 50-150 ha, 26% (20%); 150-300 ha, 12% (13%); 300-450 ha, 6% (10%);…

Die gemiddelde veilingspryse van Drakensbergers het die afgelope drie jaar met meer as 30% gestyg. Mnr. Jean van der Merwe van die Black Hills-stoetery, voorsitter van die Drakensberger-beestelersgenootskap, sê die genootskap vier sy 75ste bestaansjaar vanjaar. Die mees onlangse aangetekende dieregetalle en veilingsuitslae dui daarop dat die Drakensbergers ’n uiters gesonde groei beleef. Die getal geregistreerde Drakensbergers het die afgelope vyf jaar met meer as 30% gestyg, terwyl die getal telers ook geleidelik toegeneem het. “Die Drakensbergers bou voort op die teling van reuse in die beesbedryf oor die eeue, met boere met die oog op die toekoms,” het Van der Merwe gesê. Hy het ook sy tevredenheid uitgespreek oor die feit dat die tussenkalfperiode (TKP) van die ras se vroulike diere die afgelope 10 jaar met 15 dae verbeter…

’n Kalahari Red-ram is vir R110 000 op die eerste gesamentlike Best of the Reds-produksieveiling van mnre. Anton en Rickus Bothma van Vivo en Albie en Louwan Horn van Kuruman verkoop. Die ram is aan mnr. Carlos en me. Jenny Caroto van Jenny Kalahari Reds, Polokwane, verkoop. Die Bothmas het die duurste ooi vir R80 000 aan die Caroto’s verkoop. Die Horns het ook ’n ram vir R60 000 aan mnr. Nico Mynhardt van Zandfontein, Brits, verkoop. Horn het drie ooie vir R45 000 elk aan mnr. Patrick Malope van Kameeldrift verkoop, terwyl mnr. Evans van den Berg van E&C Kalahari Red-stoetery van Pretoria ’n ooi vir R25 000 by die Horns gekoop het. Die gemiddelde pryse vir stoetooie was R32 000, dragtige ooie R24 792, stoetooie met lammers R15…