Innholdsfortegnelse for 10 February 2022 i Landbouweekblad

RAMPE: BETER KOÖRDINERING NODIG In 2021 het mnr. Jannie Roux, voorsitter van TLU SA in die Noord-Kaap, en ekself by twee geleenthede deur die Noord-Kaap en sekere dele van die Wes-Kaap gereis en gemeenskappe besoek. Tydens hierdie besoeke is onder meer droogtehulp gegee, wat hoogtens beskou kan word as ’n gebaar om aan mense in uiterste nood te wys daar is mense wat hul nood raaksien en vir hulle omgee. Intussen het dit wel gereën in die meeste dele wat deur ’n jare lange droogte geknel is, en ons vertrou dat ’n geleidelike herstel in daardie gemeenskappe kan begin. Ongelukkig het omvangryke sprinkaanswerms nou in dié gebiede inbeweeg. Daar is groot dankbaarheid teenoor die betrokkenes wat op verskeie maniere uitgereik het na gemeenskappe wat in uiterste nood vasgevang was. Die…

NÁ ’n regstryd van amper 11 jaar is lede van ’n veediefstalsindikaat in die Wakkerstroom-gebied uiteindelik agter tralies. Mnr. BP Greyling, ’n boer van Wakkerstroom, tesame met die Wakkerstroom-veediefstaleenheid en van sy eie plaasbestuurders, het die sindikaatlede tydens ’n operasie op Dirkiesdorp in hegtenis geneem. Ná ’n jare lange regstryd waarin Greyling en van die polisielede onder meer ook van crimen injuria, aanranding en ontvoering aangekla is, is die sindikaat se lede skuldig bevind. Hulle sal in April gevonnis word. Greyling en die polisielede is intussen in die Wakkerstroomlanddroshof onskuldig bevind op al die klagte teen hulle. “Die omgewing van Wakkerstroom en Dirkiesdorp het erg deurgeloop onder veediefstal en met hierdie skuldigbevinding is die grootste veediefstalsindikaat in die geskiedenis van die omgewing nou gebreek,” het Greyling gesê. Sewe van die…

Dit is geen geheim nie dat die bevolking armer word en dat honger ’n toenemende probleem word namate werkloosheid styg en ekonomiese groei stagneer. Internasionale navorsing toon daar is drie belangrike aandrywers vir groei in die vraag na voedsel. Die eerste is bevolkingsgroei, die tweede is ekonomiese groei wat die per capita-inkomste laat styg, en die derde is die tempo van verstedeliking. Die verloop van die faktore is baie belangrik vir die landbou, want dit bepaal die binnelandse vraag en groei na produkte . In die geval van Suid-Afrika verloop verstedeliking teen ’n redelik vinnige tempo (na raming is meer as 70% van die bevolking verstedelik). Mense gaan soek werk en beland dan in plakkerskampe, waar hul welvaart nie noodwendig verbeter nie. Weens swak ekonomiese groei daal die per capita-inkomste,…

Die Wêreld- Ekonomiese Forum se Global Risk Report 2022 verwys ook na kwessies wat individuele lande in die gesig staar. Wat ’n toekomstige Suid-Afrika betref, word die volgende probleme uitgewys: ■ Uitgebreide ekonomiese stagnasie. ■ Werkgeleenthede en ’n krisis rondom genoegsame lewensmiddele. ■ Die ineenstorting van die staatstelsel. ■ Probleme met openbare infrastruktuur. ■ Die voortsetting van onwettige ekonomiese aktiwiteite. Vir naburige Namibië is werkgeleenthede en uitgebreide ekonomiese stagnasie as grootste kwessies uitgewys, tesame met ongelyke toegang tot digitale geleenthede, ekstreme weerpatrone en ’n skuldplig aan groot ekonomieë. Ongelyke toegang tot digitale geleenthede, aansteeklike siektes, ’n gebrek aan optrede ten opsigte van klimaatskwessies, ekstreme weerpatrone en hoë skuld staan in Lesotho se pad. Werkloosheid, armoede, die ineenstorting of ’n gebrek aan ’n maatskaplike sekuriteitstelsel, uitgebreide ekonomiese stagnasie, wydverspreide ontnugtering onder…

Watter tegnologie is onmisbaar? My selfoon en ons finansiële bestuursprogram, SAGE 1 online. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? My pa het my geleer om nie agter mode aan te gaan as ek dit nie kan bekostig nie. ’n Mens kom verder met dit wat jy het. Wat is die grootste fout wat jy in jou boerdery gemaak het? Om té veel dinge aan te pak en nie alles 100% reg te doen nie weens te min tyd. Wie was jou mentor? My pa, wat my geleer het om nederig te wees, elke dag hard te werk en alles wat gedoen moet word, na die beste van my vermoë te doen. Wat is jou grootste struikelblokke? Goeie werkers, en om te probeer byhou by die groei…

NOUGAT MET GEROOSTERDE AMANDELS ■ 175 g rou amandels ■ Mielieblom en ryspapier ■ 350 ml strooisuiker ■ 100 ml water ■ 100 ml vloeibare glukose ■ 80 ml heuning, verhit tot warm ■ 3 ekstragroot eierwitte, teen kamertemperatuur Voorverhit die oond tot 170 °C en versprei die amandels egalig op ’n bakplaat. Bak vir ongeveer 8 minute. Skakel die oond af en laat die amandels in die oond staan tot die mengsel gereed is om dit by te voeg (jy wil hê die amandels moet warm bly). Bestuif ’n kleinerige bakplaat liggies met ’n bietjie mielieblom en voer dit uit met ’n vel ryspapier wat gesny is om perfek in die pan te pas. Sny nog ’n vel ryspapier van presies dieselfde grootte en hou dit eenkant. Meng die…

DIE onsekerheid wat Rusland se dreigende inval van die Oekraïne vir Europa se energiesekerheid meebring, kan ’n teken wees van die onstabiliteit wat die wêreld se oorgang na volhoubare energie kan meebring, omdat dit petrostaat-leiers soos Vladimir Poetin, die Russiese president, tydelik kan bemagtig voor hul mag begin taan. Rusland voorsien in 40% van Europa se aardgasbehoeftes. Namate genoteerde Westerse olie- en gasmaatskappye, soos Shell, Chevron, Exxon, BP en Total, hul produksie verminder onder druk van aktiviste en finansiers, sal staatsbeheerde fossielbrandstofmaatskappye in lande met die meeste reserwes, al meer van dié aandeel in produksie opneem, tensy die wêreldwye energievraag dienooreenkomstig met verlaagde produksie afneem. Die Westerse multinasionale fossielbrandstofmaatskappye produseer reeds net 15% van die wêreld se olie en gas, en sommige is van plan om hul produksie te verlaag.…

4% Pruimuitvoer sal na verwagting met 4% groei tot 15,8 miljoen kartonhouers (5,25 kg). Uitvoervolumes na Brittanje is tans laer as verlede jaar, en die produsenteliggaam Hortgro hoop om dié agterstand uit te wis deur bemarkingsveldtogte en promosies by kleinhandelaars. Na verwagting sal uitvoervolumes van nektariens met 23% toeneem tot 8 miljoen kartonhouers (2,5 kg) en perskes met 2% tot 2,4 miljoen (ook 2,5 kg). — Michelle van der Spuy 0 Nie een van die 21 Europese steenkoolkragsentrales wat in ’n nuwe studie deur die drukgroep Beyond Coal ondersoek is, gaan betyds hul koolstofvrystellings verminder om teen 2050 by ’n netto vrystellingstatus van nul uit te kom nie. Van dié 21 het 16 onderneem om teen 2050 netto vrystellings van nul te hê, nege het hulle daartoe verbind om steenkool…

MNR. BAREND RAUTENBACH van Warburton by Lothair in Mpumalanga was verlede jaar derde in TLU SA se Jongboer van die Jaar-kompetisie. Hy is deel van ’n familieboerdery wat met melk- en vleisbeeste boer, mielies en nierbone saai, en hout vir die maak van papier en houtbrokkies verskaf. Lees die artikel op bl. 42. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ek het ’n sertifikaat in polimeertegnologie aan die Tshwane-universiteit van Tegnologie en ’n sertifikaat aan die Landbou-opleidingsinstituut Grootfontein verwerf. VERTEL VAN JOU GESIN. Ons is ’n B-gesin – almal se naam begin met ’n B. Ek en my vrou, Benine, het vier kinders: Bendré (9), Beninke (8), Berné (4) en Bellamé (2). HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek hou van visvang, jag, vasdansenhindernisbane. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons is lief vir die KwaZulu-Natalse…

MNR. GARTH SIMPSON (68), die boer van Glencoe in KwaZulu-Natal wat hom aan die polisie oorgegee het ná die skietdood van Qiniso Dlamini (17) in September tydens ’n rusie oor geskutte vee, is stééds in aanhouding. Die Nasionale Vervolgingsgesag het aan Landbouweekblad aangedui dat sy moordverhoor op 15 Februarie gaan begin. Die burgerregte-organisasie AfriForum probeer intussen steeds ’n hofdatum kry waarop ’n appèl aangehoor kan word teen die weiering van sy borgtogaansoek. KwaNalu én TLU SA het verlede jaar hul kommer en ontevredenheid uitgespreek oor die oënskynlike dubbele standaarde in die hantering van Simpson se borgtog en dié van mnr. Ungakhohlwa Alson Zulu (76), wat aangekla is van moord op mnr. Rajithkumar Ajay Haripersaad (58), ’n suikerrietboer van die distrik Muden, in Oktober verlede jaar. WEIDINGSGESKILLE Albei skietvoorvalle spruit uit…

DIE staat het onderneem om aandag te gee aan noodregistrasies van belangrike entstowwe om die nypende entstoftekorte en die bedreiging wat dit vir Suid-Afrika se biosekerheid inhou, te verlig. Op ’n vergadering tussen me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, en belanghebbendes in die dieregesondheidsbedryf het die nasionale dieregesondheidsforum gesê die tekort aan entstowwe van Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP) het ’n risiko geword wat die immuniteit van die nasionale kudde bedreig. Buiten voedselsekerheid en winsgewendheid hou soönotiese siektes ook ’n ernstige gevaar vir mense in. Met verwysing na die R500 miljoen wat reeds jare gelede vir opknappings by OBP beskikbaar gestel is, wou die forum weet hoe die projek vorder. Die forum is bekommerd dat OBP se klem op uitvoer is, dat die private sektor ’n groter…

1 NAMIBIË| Boere gee pad voor vloede Teen druktyd is talle boere en ander inwoners in die distrikte Kabbe-Noord en -Suid op die vloedvlakte van die Zambezirivier aangesê om hul huise te ontruim en na hoër grond te verskuif indien die riviervlak in die komende weke bly styg. Mnr. Lawrence Sampofu, goewerneur van die Zambezi-provinsie, het ook gevra dat boere hul diere na hoër grond verskuif voor die vloedwaters die gebied bereik, want tydens vorige vloede was daar krokodil- en seekoei-aanvalle. – New Era 2 KENIA | Uitvoer van avokado’s opgeskort Kenia se tuinboureguleerder het ’n verbod op die uitvoer van Fuerte- en Hass-avokado’s onbepaald verleng om die uitvoer van onryp vrugte te keer. Die verbod is op 15 November 2021 ingestel. Uitvoerders wat Jumbo-kultivars uitvoer en diegene…

’n Vroueboer van Zimbabwe, me. Anne Cook, is op ’n vergadering in Johannesburg as die eerste voorsitter van die nuutgestigte Tuli-beesfederasie van Suider-Afrika aangewys. Mnr. Dave Mullins van Kenton-on-Sea is die ondervoorsitter. Die stigtingsvergadering was onder leiding van die Afrika-unie se buro vir dierehulpbronne (AUIBAR), ’n liggaam wat hom vir die vermindering van hongersnood en armoede op die vasteland beywer, waarin dierehulpbronne ’n daadwerklike rol speel. Die belangegroepe binne AUIBAR is lede van die Afrika-unie en streek-ekonomiese gemeenskappe op die vasteland. Die vierdaagse byeenkoms is deur sowat 40 boere, verteenwoordigers van Tuligenootskappe, regeringsverteenwoordigers en ander belangstellendes van Suid-Afrika, Namibië, Zimbabwe en Zambië bygewoon. Die Tuli is in Zimbabwe ontwikkel nadat ’n landbouvoorligter, mnr. Len Harvey, van die kenmerkende geel Sanga-tipe beeste kennis geneem het. Hul voorsate kom oorspronklik van Asië…

DIE waarde van kekerertjies, droëboontjies en ertjies, lensies en lupiene word op 10 Februarie gevier as deel van Wêreld-droëpeulgewasdag. Dié dag, in Engels as “World Pulses Day” bekend, is in 2018 deur die Verenigde Nasies (VN) ingestel. Dit word sedert 2019 gevier. Volgens die VN verbruik droë peulgewasse minder water omdat dit by halfdroë gebiede aangepas is, en het dit ’n laer koolstofspoor as die meeste ander voedselsoorte. Peulgewasse is relatief goedkoop en kan lank opgeberg word. Dit is ook baie voedsaam en veselryk, en bevat onder meer geen cholesterol nie. “Sulke plante se vermoë om die mikrobioom van grond te verbeter, was tot dusver belangrik om boerderytegnieke in lae-inkomste, landelike gebiede te verbeter,” aldus die VN. “Die wêreld se groeiende bevolking kan volhoubaar gevoed word danksy peulgewasse.” Vir meer…

Toe navorsers van die Amerikaanse publikasie The Land Report probeer vasstel wie onlangs byna 6 000 ha landbougrond in die opvangsgebied van die Columbiarivier in die deelstaat Washington gekoop het, was hulle uiters verbaas om uit te vind dit was die sakeman Bill Gates. Tot hul verdere verbasing het hulle later vasgestel dat dié stigter van Microsoft reeds 98 000 ha plaasgrond in verskeie deelstate van Amerika besit. Naas die feit dat hy die derde rykste mens ter wêreld is, maak die plaasgrond wat hy besit, van hom die grootste enkele private eienaar van grond in Amerika. Dit laat onvermydelik die vraag ontstaan waarheen Boer Bill met sy boerdery op pad is. Die kort, voortydige antwoord is dat Gates dit hoegenaamd nie oorweeg om self te gaan boer nie. Hier…

BEHANDEL MASTITIS BY MELKKOEIKUDDES DOELTREFFEND Die toenemende weerstand van patogeniese bakterieë teen antimikrobiese middels is ’n groot bedreiging vir die gesondheid en produktiwiteit van melkkoeikuddes. Dit is dus noodsaaklik dat die spesifieke patogeniese bakteriespesie wat vir mastitis by ’n aangetaste dier verantwoordelik is, vinnig geïdentifiseer en behandel word. Dit behels ook om vas te stel vir watter antimikrobiese produk die bakteriespesie wat ’n mastitisgeval veroorsaak, vatbaar is. Die Mastatest-stelsel gee al die nodige inligting om mastitis by koeie doeltreffend te behandel. Die eerste stap is die neem van ’n melkmonster by ’n koei met mastitis. Op die monsterbuisie moet die datum, die koei se nommer en die uierkwart waaruit die monster geneem is, aangedui word. Dit is belangrik om die monster te verkoel en so gou moontlik na die veearts…

Daar is niks so lekker as om iets verniet of ekstra te ontvang nie. In ’n studie ’n paar jaar gelede het kelners ’n lekkertjie saam met die rekening vir klante gegee. In sekere gevalle het hulle teruggegaan en vir die mense gesê: “Ek mag nie eintlik nie, maar omdat julle sulke wonderlike klante was, is hier nog ’n lekkertjie.” In ál laasgenoemde gevalle was die fooitjie wat vir die kelner gelos is, aansienlik meer. Hoe belangrik belonings vir almal is, word ook weerspieël in hoe ’n groot deel dit deesdae van opleidingsielkunde uitmaak. Daar word al lank aangevoer dat beloning ’n groter aansporing as straf is. In die finansiële bedryf is dit presies dieselfde. Daar is darem niks so lekker as om ’n kontantterugbonus op jou polis of belegging,…

Wanneer het jou familie met suikerriet begin boer? My vrou se oupagrootjie, John Henry Shire, het ’n klein suikermeule saam met sy seuns, Stanley en Leslie, op die plaas bedryf. Hulle het hul eie suiker geproduseer uit die suikerriet wat op hul plase verbou is. Ons boer nou met 160 ha suikerriet onder besproeiing, wat aan die Umfolozisuikermeule (USM) gelewer word. Ons het drie jaar gelede ook 10 ha makadamias aangeplant. Hoekom is die gebied geskik vir suikerrietproduksie? Ons boer op plat, vrugbare, alluviale grond op die Umfolozirivier se vloedvlakte. Die gebied se jaarlikse reënval is sowat 950 mm, wat minder is as die 1 200-1 500 mm wat nodig is vir suikerrietproduksie. Ons vul dit dus aan met besproeiingswater uit die Umfolozi (wanneer dit beskikbaar is). Ons plaas is…

Kan jy glo, die stoute Jackie wat bedryfsekonomie byna gedruip het, is nou ’n bekende kunstenaar en sakevrou, sê Jacqueline Chantler laggend oor haarself terwyl ons met ’n video-oproep gesels. Dié donkerkopvrou met die bloedrooi naels en hoepeloorringe is die kreatiewe en sakebrein van Kop, ’n onderneming in George wat doodgewone bees- en wildskedels in asemrowende kunswerke omtower. Dit hang nie net teen mure reg oor Suid-Afrika nie, maar ook in Noorweë, Italië, Duitsland en Bermuda. “Ek het nog altyd hier ’n bietjie geverf, daar ’n bietjie geteken, en nou het dié plan van my eintlik baie goed uitgewerk.” Jacqueline, of Jackie, soos mense haar noem, het nie juis op skool daarvan gehou om te leer nie en nog minder om voorgesê te word (“ek is maar ’n bietjie otherwise”),…

Wat ’n verrassing toe ons tussen Haarlem en Misgund in die Langkloof stilhou. Roete 62 word skielik onderbreek en die lang rit in die enkelkajuitbakkie opgevrolik deur iets wat ons tegelykertyd raaksien: Voor ’n eenvoudige huisie groei plate vygies wat so raak-raak aan die teerpad op die grens tussen die Wes-Kaap en die Oos-Kaap. Die oordaad vygies wink hierdie twee moeë reisigers vrolik nader. Pastelle in ligpienk, helderpienk, lilapers, en ook ’n baba-eendgeel vygiebos wat die oog vang. In die lappieskomberstuin vertoon daar tussen-in ook ’n verskeidenheid gazanias. Hard aan die meeding om aandag. ’n Gryskopvrou met ’n geel voorskoot kom nader gestap. “Môre, Meneer. Môre, Mevrou.” “Môre, Tannie!” My man vra haar of sy sal omgee as hy ’n steggie van die ligpers vygie uithaal om in sy tuin…

AFKORTINGS: MP = Mpumalanga; G = Gauteng; L = Limpopo; NW = Noordwes; VS = Vrystaat; KZN = KwaZulu-Natal; OK = Oos-Kaap; WK = Wes-Kaap; NK = Noord-Kaap TOESTANDE is gunstig vir ’n uitbreking van slenkdalkoors. Boere word gemaan om waaksaam vir hierdie en ander veesiektes te wees wat weens baie reën ’n gevaar inhou. Dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), wat maandeliks ’n verslag saamstel van veesiektes wat by veeartse aangemeld word, sê panne, damme en vleie is oral tot boordens toe vol. Dit skep omgewingstoestande wat gunstig vir die uitbroei van muggies en muskiete, wat virussiektes, soos slenkdalkoors, bloutong, Wesselsbron-siekte, Afrika-perdesiekte, drie-dae-stywesiekte en Wesnyl-koors, veroorsaak. Prof. Peter Thompson, ’n epidemioloog, beaam dat toestande reg is vir slenkdalkoors. In ’n ondersoek in 2015-’16 in…

MNR. DANIE BOSMAN, ’n wêreldbekende en gerespekteerde veekundige, is op 15 Januarie op die ouderdom van 84 jaar oorlede van covid-19-verwante komplikasies en kanker. Volgens mnr. Leslie Bergh van die Landbounavorsingsraad (LNR) was oom Danie, soos sy kollegas hom genoem het, jare lank tot met sy aftrede die hoof van die nasionale vleisbeesprestasietoetsskema van die navorsingsinstituut vir vee- en suiwelkunde (NIVS), later die Diereproduksie-instituut, op Irene. “Hy was jare lank my mentor en ek het baie by hom geleer. Hy was ’n wonderlike, sagmoedige mens wat ’n pragtige voorbeeld gestel het hoe om jou Christenskap uit te leef,” sê Bergh. Wyle dr. Jan Hofmeyr, eertydse direkteur van die NIVS, het vroeër in sy huldeblyk aan Bosman tydens die 50-jarige viering van die Bonsmara-ras gesê hy het wel nie die Bonsmara…

‘Net omdat China iets gedoen het, beteken nie ons moet dieselfde doen nie.’ MNR. REGGIE NGCOBO, woordvoerder van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, oor die staat se versuim om af te sien van streng regulering van genoomredigering. Bl. 15 ‘Dit is nie ’n opsie om op die ou trant aan te gaan nie.’ DIE NASIONALE DIEREGESONDHEIDSFORUM, oor die voortslepende entstof- en biosekerheidskrisis in die veebedryf. Bl. 20 ‘Dit is kommerwekkend dat die reaksie van munisipaliteite en ander staatsdepartemente meestal swak was.’ ME. SANDY LA MARQUE, uitvoerende hoof van Kwanalu, oor gebrekkige hulp ná ernstige landbou-vloedskade in KwaZulu­Natal. Bl. 17 ‘Jy kan met min geld baie mense help as jy skaapboerdery in die Karoo ondersteun.’ MNR. GERRIT VAN VUUREN, adviseur van SA PALS, oor die potensiaal vir gemengde…

D it is ’n titaniese stryd tussen twee van die beste spelers nóg. Wêreldkampioene wat sake uitspook in vanjaar se Australiese ope-manseindstryd. Die vaal, maar wiskundige, geniale Rus Daniil Medvedev en die ouerige Spaanse tennisbul Rafael Nadal. Albei in staat om verbysterende tennis te speel. Die Rus begin goed en wen die eerste twee stelle. Maar Rafa weier om tou op te gooi, en palm die volgende twee stelle in. Dan is Medvedev teen die toue. Rafa slaan af vir die beslissende pot, maar die Rus breek onverwags terug. Suid-Afrikaners voel partykeer só. Dat ons net moet aanhou speel. Aanhou planne maak. Nooit gaan lê nie. Soos nou weer in die Noord-Kaap (lees die berig op bl. 24). Die paaie val uitmekaar en die boere wil met die Suid-Afrikaanse nasionale…

TERW YL China en Brittanje die jongste lande geword het wat aangekondig het dat dieselfde streng regulasies as vir geneties gemodifiseerde produkte (GMO’s) nie vir nuwe teeltegnieke soos genoomredigering (Crispr) sal geld nie, klou die Suid-Afrikaanse regering hardkoppig vas aan sy plan om stroomop te swem. Die nuusdiens R euters berig dat China sy voorgestelde reëls vir genoom-geredigeerde plante bekend gemaak het sodat voedselsekerheid bevorder kan word deur sneller gewasverbetering. China, wat ook jare gedraal het met ’n besluit of GM gewasse toegelaat moet word, het nou duidelike regulasies oor GM gewasse afgekondig. “Net omdat China iets gedoen het, beteken nie ons moet dieselfde doen nie. Ons moet die regulatoriese raamwerk volg,” het mnr. Reggie Ncgobo, woordvoerder van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, geantwoord op ’n vraag…

DIE staat is deels skuldig aan die vlaag plaasmoorde in Kwa-Zulu-Natal, want hoewel hy die nodige hulpbronne het, doen hy nie genoeg om plaasaanvalle aan te pak nie. Só het mnr. Nhlanhla Msimango, IVP-lid van die Kwa-Zulu-Natalse wetgewer, gesê oor die dood van mnr. James Brown (70), ’n geliefde boer en voormalige rugbyspeler, op sy plaas Misty View by Lions River, rondom 24 Januarie. “Die staat moet misdaad ontmoedig deur die wet af te dwing en seker te maak misdadigers word swaar vonnisse opgelê. Anders veg ons ’n verlore stryd en plaasaanvalle sal voortduur,” het Msimango gesê. Mnr. Freddie van Tonder, veiligheidshoof van KwaZulu-Natalse landbou-unie (Kwanalu), was self op die moordtoneel. Hy het gesê Brown was voorheen ’n heeltydse bees-en-koolboer, en ten tyde van sy dood ’n deeltydse boer en…

TEEN druktyd is verwag dat oorblyfsels van die tropiese storm Ana tot swaar reën in dele van Namibië en die Noord-Kaap kon lei. Aanvanklik is verwag dat Ana die normale patroon van só ’n storm oor Suider-Afrika sou volg ‒ weswaarts oor Madagaskar en die Mosambiekkanaal, en dan suid-suidooswaarts in die Indiese Oseaan wegbeweeg. “Ana het reguit weswaarts beweeg en verswak, en geensins ’n poging aangewend om in die kanaal weg te beweeg nie,” sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Oorblyfsels van die storm sou nou as ’n laagdrukstelsel oor die noordwestelike dele van Botswana op die grens met Angola en Namibië beweeg, suidwaarts draai en oor Namibië en die noorde van die Noord-Kaap beweeg. Swaar reën is kort voor druktyd oor die oostelike en suidoostelike dele van…

DIE rentekoersverhoging wat die Reserwebank op 27 Januarie aangekondig het, beteken hoër skuldkoste sal ’n bykomende kwessie vir die landbousektor bied. Mnr. Paul Makube, senior landbou-ekonoom van FNB Agribesigheid, sê verdere verhogings van 125 basispunte word tot 2023 verwag, bykomend tot die 0,25%-verhoging wat kort voor druktyd aangekondig is. Stygende insetkoste plaas boere reeds onder groot druk, tesame met gewasskade en wisselvallige aanplantings weens die swaar somerreën in graangebiede. Boere kon wel danksy die vorige rekordlae rentekoers die nodige vervanging en aanvulling van toerusting en werktuie doen. Die totale trekker- en stroperverkope vir 2021 het op ’n jaargrondslag met onderskeidelik 26,4% en 44,9% gestyg.…

Die covid-19-pandemie het nie net ’n impak op die produksiekoste van grane en oliesade nie, maar ook op die koste van opberging. Graan en oliesade is die kommoditeite wat die meeste vir toekomstige verbruik opgeberg word. Die kostedoeltreffende opberging daarvan speel dus ’n belangrike rol in voedselsekerheid. Die ander koste-komponente wat oor die afgelope jaar (Desember 2020 tot Desember 2021) die grootste kostestygings getoon het, sluit in elektrisiteit (22%), plaagbekamping (36,1%) en brandstof (45,4%). Die prysindeks vir plaagbekampingsmiddels het vir Desember op ’n jaargrondslag met 36,1% gestyg. Dit blyk dat prysstygings vir middels soos berokingsprodukte in 2022 selfs meer kan wees. Insekte is die grootste oorsaak van ná-oesverliese by opgebergde graan. Daarom is die bekamping van insekte van deurslaggewende belang. As graan nie doeltreffend opgeberg kan word nie, moet die…

Die fynbosbedryf het in 2021 herplantprobleme ondersoek. Die navorsingsprojek het talle behandelings bekyk wat verseker dat ’n boord beter vaar wanneer dieselfde genus herplant word. Net soos met appels sal ’n boord se prestasie benadeel word as dieselfde genus weer in die plek van ’n ander een geplant word, sê me. Karien Bezuidenhout, bestuurder van Cape Flora SA. Dié bedryfsorganisasies wil ook ’n webblad skep met produsente se inligting sodat verbruikers en produsente makliker met mekaar verbind kan word. Die bedryf stel verder ondersoek in om die kartonhouers wat vir uitvoer gebruik word, te verbeter, veral ’n beter ontwerp en sterker materiaal. Proteas is geharder as ander snyblomme en kan droog in kartonhouers uitgevoer word, maar tydens die vervoerproses word die karton soms pap en dit word nie reg gehanteer…

Moet mense bekommerd raak as welgestelde mense, soos Bill Gates, plaasgrond koop? Die antwoord is waarskynlik ja én nee. Eerstens is plaasgrond noodsaaklik vir die produksie van voedsel en vesel, en dit is die enigste een waarvan die beskikbaarheid beperk is. As sulke bates dus toenemend deur ál minder mense, en veral deur buitestanders, besit en beheer word, gaan plaasgrond uiteraard duurder en skaarser word. Daar is noodwendig ook besorgheid oor die wyse waarop dit bestuur gaan word. Die vraag sal dus altyd bestaan of dié eienaarskap met volhoubaarheid gepaard sal gaan en of voedselsekerheid steeds die vernaamste doelwit gaan wees. Gates is nie die eerste en ook nie die laaste miljardêr wat vir hom ’n plaas koop nie. Dit is dus niks nuuts nie, maar wat wel nuut is,…

Die Rautenbachs se melkboerdery het klein begin toe mnr. Ben Rautenbach in 1983 altesaam 48 Drakensberger-koeie gekoop en deeltyds begin boer het op die familieplaas waar hy grootgeword het, terwyl hy nog as passer-en-draaier by Eskom gewerk het. Met sy spaargeld het hy ook vleisbeeste gekoop en mielies gesaai. Toe sy pa oorlede is, het hy die helfte van die grond geërf en die ander helfte by die ander erfgename gekoop. In Desember 1988 het hy plaas toe getrek, maar nog vir die eerste tien jaar as passer-en-draaier by ’n plaaslike houtfabriek gewerk, terwyl sy vrou, Tertia, die boerdery bestuur het. In 1997 het hulle drie Ayrshire-melkkoeie gekoop en surplusmelk verkoop. Danksy die melk se gewildheid het hulle ook Jerseys aangeskaf. Ben het in 1998 bedank om heeltyds te boer…

Dr. Izané Crous sê haar navorsing kan gebruik word om ’n besluitnemingshulpmiddel vir boere te ontwikkel. Dit kan hulle help om ingeligte besluite oor die bestuur van stikstofbemesting in bewaringsboerderystelsels te neem. So ’n gebruikersvriendelike hulpmiddel kan boere help om die beste stikstofpeil vas te stel, die regte stikstofbron te kies en te bepaal of dit nodig is om ’n stikstofblaarbespuiting vir die uiteindelike opbrengs en gehalte te doen. “’n Doeltreffende stikstofbemestingsprogram kan tot groter wins lei omdat die stikstof in die grond ten volle deur die plante benut word. Dit sal ook help om die uitwerking op natuurlike hulpbronne te versag.” Verlaagde stikstofbemestingspeile kan ook die vrystelling van distikstofmonoksied (N O), ’n skadelike kweekhuisgas, 2 verminder.…

S it ’n plan voor Bultfontein se kampioenplanmaker neer, en hy verander dit onmiddellik in ’n kommersiële uitvoerproduk. Met toestelle vir plaaswerk wat strek van die bestryding van onkruid tot aangepaste planters het mnr. Michris Janse van Rensburg nou al byna kultusstatus bereik. Janse van Rensburg, van die plaas Mooiuitsig, het onlangs die behoefte vir warm water in werkershuise op sy plaas raakgesien en ’n eenvoudige warmwaterstelsel gebou ná hy ’n slim stofie by ’n Oos-Kaapse boer raakgeloop het. Dit is die eerste keer dat hy ’n oplossing vir ’n huishoudelike toestel aanpak (en waarskynlik ook nie die laaste nie). Die beginsel waarvolgens die eenvoudige stofie werk, is om sowat 20 liter water te verwarm, terwyl die kos op die stofie gaargemaak word. “Die stofie is die blink plan van…

EK HET ’N BASIESE DIEREREPRODUKSIEPROGRAM VIR MY BEESTE IN DIE KAROO NODIG. Vleisbeesproduksie hou in die algemeen ’n laer risiko as boerdery met kleinvee in. Onvrugbaarheid kan egter groot skade berokken en lank duur om reg te stel. Die gemiddelde beesboerdery in die Karoo is klein en dikwels word daar net een of twee bulle in ’n kudde van 50 koeie gebruik. Dit is daarom uiters belangrik om te verseker dat die bulle vrugbaar en geslagsgeskik is voor die dektyd. Ons toets elke jaar ’n paar bulle wanneer ons tydens dragtigheidsondersoeke agterkom dat daar geen kalwers gebore gaan word nie of ná die kalftyd wanneer geen of net ’n paar koeie gekalf het nie. Dit is dan egter te laat en die produksie is reeds verlore. Ons het die afgelope…

Die groot kompetisie deur Marieta McGrath. Uitgewer: Naledi. Prys: R175. ’n Mens kan sê Louis is een van die beste voorbeelde van sy spesie. Hy is ’n luidier wat elke jaar Woudstad se prys vir die luiste dier wen. Hy is trots op dié medaljes en stal dit graag teen die mure van sy boomhuis uit (natuurlik eers ná hy ’n uiltjie geknip het). Vanjaar is dinge egter anders. Louis se buurvrou, Liena Luidier, het besluit sý wil die prys vir die luiste dier in Woudstad inpalm en sy ontwerp allerhande katoeters om haar te help om selfs luier te wees. Daar is ’n blareplukmasjien sodat sy nie eens ’n poot hoef uit te steek om middagete te geniet nie, ’n roltrap wat haar teen die boom op…

Die weetgierige knaap wou by sy oupa weet: “Oupa, wat is rykdom?” Oupa het hom toe gevra: “Ken jy iemand wat rykdom besit?” “Ja, ek dink so,” het hy geantwoord en toe ’n bekende in die omgewing se naam genoem. “En hoekom sê jy hy is ryk?” wou Oupa weet. “Oom Willem het vier plase en ’n groot vier-by-vier-bakkie en ’n strandhuis, en, en, en …” “As ’n mens baie aardse goed het, is jy dan ryk?” Die outjie het goedkeurend geknik. Maar Oupa was nie klaar nie. “Soos jy nou rykdom beskryf, is Oupa taamlik arm. Oupa het nie één plaas nie. Ek ry in ’n ou motor uit die jaar toet. Maar Oupa en Ouma het ’n hand vol pragtige kinders en kleinkinders vir wie ons baie, baie…

MNR. AAT HOEKSTRA (91), ’n man wat met £20 in sy jas versteek in 1950 vanuit Nederland na Suid-Afrika gekom en ’n onskatbare bydrae tot die Wes-Kaapse landbou gelewer het, is verlede maand op Nancy, sy geliefde tafeldruifplaas in die Paarl, oorlede. Hy was die stigter en eienaar van die Hoekstra Groep en word as ’n ikoon in die tafeldruifbedryf beskou, veral vanweë sy baanbrekerswerk as produsente-uitvoerder en sy ewige strewe na kultivarverbetering. Hy was enduit by die boerdery en ander ondernemings betrokke, hoewel hy die afgelope ses maande gesondheidsprobleme gehad het. Volgens sy dogter Maleen was “elke nuwe plaas, nuwe wingerdblok of spanspekplant” vir Aat ’n mylpaal. “Al die mense in die besigheid was vir hom soos sy familie. Hy het altyd gesê hy kon niks alleen regkry nie.…

Grondtransaksies groter as 10 ha in die 12 maande tot Desember 2021 in Noordwes, die Noord-Kaap en Mpumalanga is in die meegaande TABEL . In Noordwes was daar 574 transaksies in 13 distrikte wat 209 388 ha teen R2,204 miljard behels het. In vyf distrikte (35%) het grondpryse opmerklik verbeter. Die nadraai van die moeilike landboutoestande strem grondpryse in ses distrikte. Altesame 204 transaksies is in 19 distrikte in die Noord-Kaap gesluit. Dit het 387 208 ha teen R1,314 miljard behels. In 47% van die distrikte is gunstige prysneigings waargeneem. Dit is duidelik dat dele van die provinsie steeds gebuk gaan onder uiters moeilike klimaats- en ekonomiese toestande, maar dit lyk asof pryse herstel. In Mpumalanga is 344 transaksies in ses distrikte gesluit. Dit het 79 786 ha teen R3,063…

BOSVELDER GEHARDE RAS GAAN VAN KRAG TOT KRAG Suid-Afrikaanse wild- en neutboere wat hul bestaande ondernemings wil diversifiseer, moedig die vraag aan na die geharde Bosvelder-skaapras. Die Bosvelder, wat in Limpopo se hartwaterbosveldgebied uit die Bapedi-, wit Dorper- en Van Rooy-skaapras ontwikkel is, is reeds geruime tyd al hoe gewilder onder wildboere as ’n alternatiewe of bykomende aanvulling tot hul inkomste. Me. Rudette Nel, sekretaris van die Bosvelderskaap-studiegroep, sê neutboere stel al hoe meer belang in dié skaapras as ’n manier om bykomende inkomste op die weiding in die boorde te bekom. “Die Bosvelder bied ook uitkoms aan jong opkomende boere wat grootliks in gebiede boer waar skaapboerdery baie moeilik is. Die gehardheid en uitstekende produksievermoë van die skaapras is net die hupstoot wat hierdie boere nodig het.” Die produksie…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 7-8 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Reitz. Navorsingsresultate van proefpersele in die somerreënstreek, die koste van herlewingslandbou en watter somme om te maak as boere na dié stelsel wil oorskakel. E-pos: events@landbou.com 15-17 MAART: Kongres en uitstalling, SA Besproeiingsinstituut, Gqeberha Sun Boardwalk. Nuwe kennis, nuutste tegnologie en nuwe geleenthede in produktiwiteit, volhoubaarheid en waterbesparing in die landbou. Web www.sabi.co.za of e-pos: riana@sabi.co.za 10 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Ottosdal. 15 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Kaapstad. SKOUE 9-12 FEBRUARIE: Heidelberg. Sarah Koch, 083 476 7445; sarahs.val@gmail.com 11-12 FEBRUARIE: Victoria-Wes. Adri Gerber, 082 940 8231; Hanlerie Esterhuisen, 084 704 6077; vicweslandbou@gmail.com 16-20…