Innholdsfortegnelse for 04 Nov 2021 i Landbouweekblad

DROEWE NUUS Die skerp styging in die brandstofprys kon nie op ’n slegter tyd gekom het vir somergraanboere nie, sê mnr. Dawie Maree, hoof van inligting en bemarking by FNB-Landbou. “Aan die direkte kant styg die koste van (boere se) dieselverbruik. Aan die indirekte kant styg die vervoerkoste van onder meer kunsmis en chemikalieë. Daardie prysstygings word oorgedra aan die boer, wat ’n prysnemer aan die begin van die waardeketting is, asook die verbruiker, wat ’n prysnemer aan die einde van die waardeketting is.” Die skerp styging in die Brent-ruolieprys het ook ’n impak op die prys van onder meer kunsmis. TE DUUR Agri SA waarsku dat stygende koste vir noodsaaklike landbouproduksiemiddele ’n probleem vir voedselsekerheid in Suid-Afrika inhou. “Die koste van kunsmis, onkruiddoders, verpakking, diesel, elektrisiteit, arbeid en ander…

MENS MOET OPHOU MET SY VERWOESTING Die aarde het in sy bestaan baie krisisse beleef. Die grootste was meteoriete wat die aarde getref het. Een het selfs ’n stuk van die aarde laat afbreek. Ons sien dié stuk nou as die maan. ’n Ander een het tot die uitwissing van die dinosourusse gelei. Daar was ook die ystydperke. Die aarde stuur nou weer op ’n krisis af. Hierdie keer is die oorsaak die bewoners, Homo sapiens. Hoe het dit gebeur dat die mens so ’n oorheersende rol begin speel het op die aarde? Die mens het nou die hele aarde vir hom geannekseer. Van die diere en plante op die aarde word 95% gebruik tot voordeel van die mens. Waar daar eens balans op aarde was, het die mens dit…

As die vyfde geslag op ’n gevestigde veeplaas, verg dit eerder verfyning binne sy bestaande vertakkings as om die wiel te herontwerp om die boerdery in ’n beter toestand vir sy opvolger te laat, sê MNR. DUNCAN CURRIE van die plaas Lindisfarne by Cathcart. Hy is 2021 se Oos-Kaapse Jongboer van die Jaar. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek is al sewe jaar getroud met Sarah, en ons babaseun, Jason, is nou ses maande oud. HET JY STUDEER? Ek het my BTech-diploma in landboubestuur aan Saasveld (’n kampus van die Nelson Mandela-universiteit) in George verwerf. HET JY ’N STOKPERDJIE? Boer is my stokperdjie. As jy my soek, sal jy my meestal iewers op die plaas aantref. Soos enige Suid-Afrikaner hou ek van kuier saam met…

OMNIA Holdings gaan sy aandeel in Umongo Petroleum verkoop. Dit kan die groep ’n beraamde R1 miljard in die sak bring. Omnia het in 2017 R637 miljoen betaal vir ’n belang van 90% in Umongo Petroleum, wat onder meer brandstofbymiddels en olieprodukte, soos smeermiddels, verskaf. Omnia Holdings is ’n gediversifiseerde maatskappy met belange in die landbou-, mynbou- en chemiese sektor. Hy sê in ’n verklaring hy en sy minderheidsvennoot in die Umongo-transaksie, Autumn Storm, sal steeds ’n aandeel van 10% behou, onderhewig aan ’n opsie van twee jaar. Indien hy in dié tydperk die opsie uitoefen om te verkoop, sal dit ’n verdere kontantinspuiting van R86 miljoen tot R105 miljoen oplewer. Die res van die aandele word deur Orkila Suid-Afrika, ’n filiaal van Azelis SA, gekoop. Azelis is ’n internasionale…

DIE Land Bank sê hy het ’n mate van vordering met sy likiditeitsprobleme gemaak en kon bedryfskapitaal en produksiekrediet vir die nuwe plantseisoen aan sy bestaande kliënte verskaf. Die bank, wat sedert April verlede jaar telkemale nie sy terugbetalingsverpligtinge kon nakom nie, het in ’n verklaring gesê hy het homself gereed gemaak om sy bestaande kliënte ten volle vir die komende seisoen te ondersteun. Hy het verder reeds R11,4 miljard van sy skuld aan sy uitleners betaal, wat die bedrag wat hy sedert sy wanbetaling skuld, met 28% verminder het. Die bank sê hy kon sy finansieringskuld verminder deur sy normale invordering van paaiemente, lenings wat betaal is deurdat kliënte na ander finansiële instellings geskuif het, en deur ontslae te raak van bates wat nie as deel van sy kernsake…

Inflasie styg tans wêreldwyd. Die groot debat is of dit net ’n tydelike styging is, en of die wêreld hom moet regmaak vir ’n tydperk van meer permanente hoër en stygende inflasie. Die implikasie is dat rentekoerse ook in ’n stygende siklus kan inbeweeg vanaf histories lae vlakke. Dit was die beleid in die verlede, ook in Suid-Afrika. Die president van die Reserwebank het reeds begin voorspraak maak vir stygings in onlangse verklarings van die monetêre beleidskomitee (MBK), en het ook ’n debat begin oor of die inflasieteiken verlaag moet word. Die inflasieteikenband word bepaal in oorleg met die tesourie en die minister van finansies. Die MBK se standpunt is dat hy inflasie wil anker op 4,5%, die middelpunt van die huidige band van 3-6%. Hy het ook voorspraak begin…

Makadamiakwekers reg oor die wêreld kan nou voordeel trek uit die internasionale liggaam wat hom gaan beywer vir die bemarking en markontwikkeling van dié gewas. Die Wêreldmakadamia-organisasie (WMO) sal help om die vraag na makadamianeute te bevorder. Die produksie van dié gewas behoort teen 2030 te verdriedubbel tot 600 000 ton per jaar. Die WMO, met sy hoofkantoor in Singapoer, se doel sal wees om seker te maak die neut behou sy status as produk met hoë waarde. Me. Jillian Laing, uitvoerende hoof van die WMO, het goeie ervaring van voedselbemarking en het reeds aangedui dat sy aanvanklik wil konsentreer op die gesondheid, luuksheid en natuurlike heilsaamheid van makadamias. Sy meen die neut is die antwoord op verbruikers wat al hoe meer bedag is op die voedingswaarde en gesondheid van…

NUWE tegnologie is plaaslik ontwikkel wat die koolhidraatstatus van ’n vrugteboom kan monitor sodat tydig en korrektief opgetree kan word om steeds oessukses te verseker. Itest Carbohydrates is die geesteskind van die landboumaatskappy Agri Technovation wat op Wellington in die Wes-Kaap gesetel is, maar ’n internasionale teenwoordigheid het. Luidens ’n verklaring deur die maatskappy is dié tegnologie “veral doeltreffend om alternerende drag (ook bekend as tweejaarlikse of ongelyke gedrag) aan te pak, wat ’n groter ewewig tussen jaarlikse oeste help bewerkstellig”. Die gebruik van die tegnologie kan dus mettertyd aanleiding gee tot verhoogde opbrengste, en “af” -jare teenwerk. Alternerende drag beteken dat bome een jaar ’n hoë opbrengs (“aan-opbrengs”) lewer, gevolg deur ’n ligte of geen opbrengs (“af-opbrengs”) die volgende seisoen. Dit kom veral voor by vrugtesoorte en neutbome, soos…

Die afgelope paar jaar het mnr. Petrus Phakamile Sitho onder Suid-Afrikaners bekend geword as aktivis wat hom in die openbaar teen plaasmoorde uitspreek. Hy deurkruis die land, nou weer op ’n staptog saam met vier ander mans. Hul roete het einde September in Oos-Londen begin, daarna die Karoo deurkruis en hulle beoog om op 28 Oktober by die parlement in Kaapstad af te sluit. Dié keer, sê Sitho, sal hy nie weer ’n memorandum oorhandig nie. “Hulle vat daardie memorandum en gooi hom in die asblik. Ek wil met die land praat oor wie agter die plaasmoorde sit en hoe ons mense daarteen kan beskerm. Ons nooi pres. Cyril Ramaphosa om te kom luister. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, moet ook daar wees. Sy help…

In ’n omgewing waarin produksiekoste bly styg, sal hoër produktiwiteit uiters belangrik wees. BFAP sê in sy basislynvooruitskouing van somergraan en oliesade vir die tydperk 2021 tot 2030 dat die hoër pryse van 2020 en 2021 oor die volgende drie jaar saam met internasionale pryse gaan begin normaliseer en dan sywaarts beweeg. Dr. Dirk Strydom, bestuurder van graanekonomie en -bemarking by Graan SA, sê as pryse op internasionale vlak daal, hou dit groot risiko’s vir boere in. “Ons is baie bekommerd oor die skerp styging in insetkoste wat reeds baie druk op boere plaas.” Net wat kunsmis betref, was daar internasionaal van Augustus verlede jaar tot vanjaar in randwaarde ’n styging van 125,6% in die prys van ammoniak. Kaliumchloried het in dié tyd met 99,3% gestyg, di-ammoniumfosfaat (DAP) met 72,7%…

Biosekerheid is die somtotaal van al die bestuursmaatreëls wat in werking gestel word om die risiko te beperk dat siektes in ’n kudde ingebring word. Dit bestaan gewoonlik uit drie afsonderlike aspekte wat met mekaar vervleg is, naamlik bio-uitsluiting, biobeperking (in kompartemente) en biobestuur. Elkeen van dié aspekte is noodsaaklik om aan die voorwaardes van ’n geslote kudde te voldoen. Kommersiële hoender- en varkplase in Suid-Afrika is in die algemeen taamlik geslote. ’n Ware geslote kudde sal nie toelaat dat diere wat nie op die plaas gebore en grootgemaak is, ingebring word nie. Dit sal ook sover moontlik alle moontlike bronne van waar siektes oorgedra kan word, uitskakel. ’n Geslote kudde sal geen kontak met lewende hawe of wild (selfs by die grensdraad) toelaat nie, en besoekers sal slegs toegelaat…

Shelton Staples pluk tiemie uit hul kruietuin toe ek by die Kuilfontein-padstal digby die N1-R715­kruising by Springfontein stilhou. Dit is ’n Sondagoggend in die derde covid-vlaag, en die vlak 3-inperking word streng gehandhaaf. Shelton, ’n opgeleide sjef, restaurateur en skaapboer, en sy vrou, Martinette, het in Engelse en Skotse hotelle gewerk voordat hulle die Kuilfontein-padstal in Mei 2007 begin het. ’n Lekker kaggelvuur verdryf die koue by hul restaurant waar besoekers geregte soos die Karoo-ontbyt met spek, eiers, worsies, gebakte tamatie, aartappel en roosterbrood vanaf hul gewone spyskaart as wegneemetes kan bestel, óf toustaan vir hul tuisgebakte pasteitjies, koek, koffie en cappuccino. SOOS FAMILIE Rikus Carstens wag vir sy wegneem-koffie. “Dit is my halfpad-stilhouplek tussen Gauteng en die Kaap.” Sy gesin verhuis Kaap toe en hy en sy twee honde…

In ’n vorige gesprek het ons gesels oor meetinstrumente en hoe die regte norme en die regte toepassing daarvan onvermydelik en ononderhandelbaar is as jy die soort mens wil wees wat jy bedoel is om te wees. Die apostel Paulus bied ’n goeie voorbeeld van wat eers moet gebeur as jy ’n goeie, sinvolle lewe wil lei. Paulus moes eers sy Skepper leer ken. dit sou gebeur nadat hy in ’n hulpelose toestand op die grond beland het en met blindheid geslaan is. Tot voor daardie gebeurtenis het hy net homself raakgesien met die soort lewe wat hy gedink het die regte is. Hoe maklik kan ’n mens nie jou kragte en talente, jou tyd en geleenthede, verkeerd aanwend nie. Dit is só belangrik dat ’n mens vroeg in jou…

Die verhandeling van kleinvee op veilings verloop betreklik wisselvallig. Mnr. Danie Strauss, bestuurder van BKB in die sentrale streek, sê die prysvlakke van stoorlammers bly redelik stabiel rondom R45/kg lewende gewig. “Daar was ’n stygende neiging wat hoër slagpryse ondersteun met ’n verwagte styging in Desember wanneer verbruikers meer vleis vir die feestyd koop.” Tans is die slagprys vir lammers sowat R84/kg, wat na verwagting tot R90/kg kan styg. Volgens Strauss kan die stoorlammark na verwagting weens onsekerheid oor die Januarie-verkope effens afneem. Die huidige stoorlam-aankope is vir bemarking in Januarie en Februarie. Die stoetveilings vir die tweede helfte van die jaar is bykans afgehandel. “Die bokhaarmark is tans goed, wat pryse op die Angora-ramveilings in November kan ondersteun.” Die ramveilings het in die algemeen goed verloop, veral die produksieveilings…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONGRESSE 28-29 OKTOBER: SA Vrouelandbou-unie, St. Georges-hotel, Pretoria. Die SA VLU is op 28 Oktober 90 jaar oud en die verjaardagvieringe val saam met die driejaarlikse kongres. Die tema vir die jaar en vir die kongres is “Eer die verlede, vier die hede en omhels die toekoms”. E-pos: president@savlu.co.za KONFERENSIES 28-29 OKTOBER: Vierde Nywerheidsrevolusie Agritech-konferensie, Protea-hotel, Stellenbosch, asook aanlyn. Mathema-konferensies en opleiding. Tel. 011 862 4001, e-pos: info@mathematraining.co.za 29 NOVEMBER - 1 DESEMBER: Tweede konferensie vir gebruikers van hommeltuie, aangebied deur die trust vir bedreigde natuurlewe (EWT). Die gebruik van hommeltuie in die landbou en bewaring, asook die gebruik van hommeltuie, nuwe tegnologie en sagteware…

DIE Climate Investment Funds (CIF), ’n wêreldwye fonds wat oplossings vir klimaatsverandering steun, het onderneem om van $200 miljoen (sowat R2,9 miljard) tot $500 miljoen (sowat R7,4 miljard) aan Suid-Afrika toe te wys vir finansiering van die oorgang tot hernubare energie. Dit is die eerste onderneming vir sulke finansiering wat die land gekry het. Me. Barbara Creecy, minister van omgewingsake, bosbou en visserye, het gesê Suid-Afrika en twee ander lande is genooi om deel te neem aan ’n program van CIF se Clean Technology Fund om die oorgang weg van steenkoolkrag te versnel. Die toewysing sluit ’n toekenning van $1 miljoen in om die beleggingsplan te ontwikkel. “Gegrond op vorige ervarings van toewysings uit hierdie fonds, voorsien ons dat hierdie aanvanklike bedrag addisionele gemengde finansierings kan moontlik maak van een…

141c Teen middel Oktober was die onderverhaling op die prys van diesel met ’n 0,05% swaelinhoud 141 c/liter, weens ’n styging van 7,4% in die internasionale olieprys van begin tot middel Oktober tesame met ’n swakker rand. Die onderverhaling op diesel met ’n lae swaelinhoud was 142 c/liter, dié van 95-oktaan petrol 98 c/liter en dié van 93-ok-taan 96 c/liter. Die Automobiel-Assosiasie verwag dat die petrolprys op 3 November met 99 c/ liter sou styg. — Netwerk24; EWN 7% Voedselprysinflasie was in September 7% vergeleke met ’n jaar vantevore. Olies en vette was 22,4% duurder oor dieselfde tydperk, vleis 10,3% en soetgoed 5,5%. Ander voedselkategorieë waarvan die prysinflasie hoër was as die 5% van die algehele verbruikersprysindeks, was onverwerkte voedsel (7,8%), verwerkte voedsel (6,1%), melk, eiers en kaas (5,5%) en…

Uit: Landbouweekblad, 7 November 1961 Mev. Cathy van Aarde ken die kuns om kalwers groot te maak. Sonder haar kan haar man, Johan, van die plaas Oldenburg, by Modderpoort in die Vrystaat, nie klaarkom nie. Sy maak ál die kalwers op die plaas groot. Dit is ’n groot werk wat sy op haar geneem het – nie net in die sin dat dit baie van haar aandag verg nie, maar ook dat sy ’n groot verantwoordelikheid dra. Die kalwers is sommer baie geld werd. Johan is een van Suid-Afrika se voorste telers van Guernseybeeste en besit die oudste Guernseystoetery in die land. Cathy se man sê hy kan nie onthou wanneer hulle laas ’n kalf verloor het nie. Om kalwers groot te maak, vereis baie aandag. Die diere moet soveel…

DIE Wes-Kaap verwag vanjaar weer ’n rekord-kanola-oes, en opbergers en verwerkers is gereed om dit te hanteer. Daar is ook opbergingsruimte en verwerkingskapasiteit om méér kanola in die Swartland te produseer as die mees onlangse 50 000 ton, sê mnr. Zander Spammer, landbouhulpbronbestuurder by Southern Oil Beperk (Soill). Vanjaar word ’n kanola-oes van 205 000 ton verwag. Spammer sê die beleggings wat Soill en Kaapse landboubesighede in opbergings- en verwerkingskapasiteit gemaak het, behoort die inname en verwerking van die oes te vergemaklik. “Verlede jaar was dit ’n gestoei om alle kanola in die silo’s te kry. Vanjaar wil ons dit vermy.” MEER KAPASITEIT Tot en met vanjaar kon Soill net 155 000 ton kanola verwerk. Volgens Spammer moes hulle vroeër vanjaar 30 ton kanola uitvoer om vanjaar se oes te…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,8% tot $209,42/t (R3 059/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 30% hoër. Verwagte pryse: Desember –$211,88/t (R3 095/t), Maart – $215,03/t (R3 141/t), Mei – $216,60/t (R3 164/t), Julie – $216,53/t (R3 163/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 1,4% tot R3 130/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 0,7% tot R3 258/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 16,8%, of R630/t, goedkoper, terwyl geelmielies 9,8%, of R352/t, goedkoper is. Verwagte witmieliepryse: Maart – R3 153/t, Mei – R3 108/t, Julie – R3 081/t. Verwagte geelmieliepryse: Maart – R3 315/t, Mei – R3 219/t, Julie – R3 201/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,5%, of $3,95/t (R57,71/t), tot $271,65/t (R3 969/t) teenoor die vorige week gestyg. Op ’n…

KLIMAATMODELLE word al jare lank gebruik om voorspellings oor aardverwarming te maak, en het toenemend akkurater geword namate dit verfyn is. Oor die afgelope dekade word hierdie modelle ook gebruik in die wetenskap van toeskrywing (attribution science), waardeur kundiges uit verskillende velde pro-beer vasstel in watter mate uiterste weergebeure, soos vloede, hittegolwe en orkane, aan klimaatsverandering toegeskryf kan word. Aanvanklik is klimaatmodelle en die wetenskap van toeskrywing uit verskillende oorde met skeptisisme bejeën. Erkenning word egter nou daarvoor gegee met die Nobelprys vir fisika wat vanjaar gaan aan twee klimaatmodelleerders, drs. Syukuro Manabe van die Universiteit van Princeton in Amerika en Klaus Hasselmann van die Max Planckinstituut in Duitsland, en die teoretiese fisikus dr. Giorgio Parisi van die Universiteit van Sapienza in Italië. Dié bekroning is uit erkenning vir die…

As vyfdegeslagboer op ’n gevestigde veeplaas verg dit verfyning binne vertakkings om die boerdery in ’n beter toestand vir sy opvolger te laat, sê mnr. Duncan Currie van die plaas Lindisfarne naby Cathcart in die Oos-Kaap. “Dit was nie nodig om die wiel te herontwerp nie. Ek kon die grondslag gebruik en nuwe tegnologie en metodes inbring om die boerdery vorentoe te laat gaan, iets wat dikwels ’n kwessie by baie boerderye is.” Danksy tegnologie kon hy met minder bewerking die drakrag op weidings verbeter, wat uiteindelik ook koste verminder. In dié gemengde boerdery, wat hoofsaaklik om die veevertakkings wentel, word meestal Merinoskape vir wol- en vleisproduksie aangehou, maar daar is ook ’n Dormerstoetery vir kruisteling en die speenlammark. Hy bestuur ook ’n drierigtingkruisteelprogram tussen Herefords, Angusse en Shorthorns om…

Dr. Abongile Balarane, hoofbestuurder van die SA Pluimveevereniging se eierorganisasie, sê die daling van die nasionale lêhentrop met 20% vanweë voëlgriep, gepaardgaande eiertekorte en prysstygings van 17% in 2017 en 11% in 2018, is teëgewerk met die invoer van goedkoop eiers vanaf Brasilië. Plaaslike produksie het ook begin toeneem en pryse het in 2019 met 16% gedaal. Die pluimveebedryf is gereed om die hoogs aansteeklike voëlgriep te monitor en beheer. Streng maatreëls vir biosekerheid het boere baie tydens die jongste uitbreking gehelp. Die eierorganisasie verwag dat eierverbruik oor die volgende dekade van 159 per kop per jaar tot 200 sal groei. Op kort termyn sal die eierbedryf ’n klein netto invoerder van gedroogde eierprodukte bly. Die uitvoer van eiers behoort toe te neem na veral ander lande in Suider-Afrika om…

Sitrus-swartvlek (SSV) word veroorsaak deur die swam Guignardia citricarpa wat in sitrusboorde groei. Dit oorleef in die grond en op plantreste of organiese materiaal. Die swam is een van verskeie swamme wat natuurlik voorkom en waarvan die lewensiklus voltooi word deur die vrystelling van spore (askospore) uit die grond en van besmette plantmateriaal wat ander dele van die plant en grond koloniseer. Askospore word veral in nat en klam tye gevorm. Dit is dan ook die hoogste risikotyd vir die besmetting van vrugte. Die gebruik van sintetiese swamdoders kan SSV op die bome en vrugte onderdruk. Die plant- en organiese materiaal is egter ’n gasheer vir die swam. Die swam sal dus vinnig weer sy verskyning maak as sy natuurlike mededinging ook deur die swamdoders onderdruk word. Sitrusboere moet sintetiese…

Die Le Rouxs boer al vir so lank terug as wat hulle kan onthou, en mnr. JP le Roux is geen uitsondering nie. Hy boer al vir 47 jaar en besproeiingsboerdery is in sy bloed. Die gehalte van sy boerdery is te sien in die verskeie eerbewyse wat hy met die jare ontvang het, soos vir die hoogste soetmielie van die jaar. Dié prys was ook vir die produk van die beste gehalte. Hy is al as Bewaringsboer van die Jaar en as Aartappelboer van die Jaar vir die Oos-Kaap aangewys. Hy was ook derde in die 30-ton-mieliekompetisie van Cradock Saad in 2019. VANJAAR SE KROON Le Roux het vanjaar ’n rekordopbrengs van 26,95 t/ha in die 30-ton-mieliekompetisie behaal en daarmee koning gekraai in die suidstreek (plase suid van Cradock).…

MARKNEIGINGS PRYSE STYG BY EDENBURG, ODENDAALSRUS In die meegaande TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Vrystaat vir die 12 maande tot September vanjaar. Altesame 42% distrikte toon ’n gunstige prysneiging. In 9% van die distrikte was daar geen transaksies nie. In hierdie tyd is 685 ooreenkomste in 42 distrikte gesluit. Dit het 296 822 ha teen R3,388 miljard behels. Pryse by Edenburg het met 21,9% gestyg, en by Odendaalsrus met 17,5%. Pryse het skerp gedaal by Parys (-16,2%), Philippolis (-14,8%) en Reddersburg (-11,1%). Ten opsigte van plaasgroote lyk transaksieverhandeling soos volg (die vorige jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 10% (10%); 50-150 ha, 14% (15%); 150-300 ha, 24% (25%); 300-450 ha, 19% (17%); 450-600 ha, 11% (10%); groter as 600…

‘Dit is elke burger se verantwoordelikheid om brande te voorkom, nie die buurman, brandweer, of die munisipaliteit nie. Dit is jy.’ MNR. SAVAGE BREYTENBACH, bestuurder van die Vrystaatse sambreel-brandbestrydingsvereniging. Bl. 18 ‘NCT het Transnet-amptenare herhaaldelik gewaarsku, ook skriftelik, dat hul instandhouding voor, tydens en ná die laai van mielieskepe swak en onvoldoende is.’ MNR. DANNY KNOESEN, hoofbestuurder van NCT Forestry Co-operative Limited, oor ernstige gebreke in hawebestuur by Durban. Bl. 14 ‘Dlamini se dood sou waarskynlik voorkom kon gewees het indien die polisie gereageer en gedoen het wat van hom verwag word.’ ME. SANDY LA MARQUE, uitvoerende hoof van Kwanalu, oor staatsversuim se aandeel in die konflik wat gelei het tot die dood van Qiniso Dlamini, ’n Zoeloetiener van Glencoe. Bl. 18 ‘Ons moet saam ’n eerlike poging aanwend om…

Hier skuins voor Kersfees begin die jaar spoed op-tel. In die Wes-Kaap moet die graanoes byna af, en in die noorde maak die manne reg om te plant. Daar is konferensies en kongresse om by te woon, en die jaar snel einde se kant toe. Só kuier ons onlangs weer saam met die veeboere op die Aldam-Veeskool by die Allemanskraaldam in die Vrystaat. Die veebedryf is tans op die kruin van groot dinge. Hy wil homself beter finansier om self kwessies soos dieregesondheid aan te pak. Steeds styg die waarde van Suid-Afrika se vleisuitvoer, ondanks volumes wat afneem oor bek-en-klouseer. Dit wys ons kan. Die besoekende Australiërs, Brasiliane, Amerikaners en Namibiërs op die Veeskool beaam almal ons potensiaal. Die volgende week is dit Nelspruit. Ons sit hand by met die…

Alle data dui daarop dat ’n “katastrofiese” styging in brandstofpryse in November verwag kan word, met diesel wat tot R1,42 per liter duurder kan wees, sê die Automobiel-assosiasie (AA). Luidens ’n verklaring op die AA se webwerf sal die petrolprys na verwagting met 99c/ liter styg, terwyl die prys van paraffien ook met R1,42/liter kan styg. Dit beteken dat ’n liter loodvrye petrol, wat in Januarie R14,86 in die binneland gekos het, teen November R19,30 kan kos — ’n styging van 30% oor ’n tydperk van 11 maande. Volgens die AA is dit nou waarskynlik dat ’n liter petrol teen die einde van die jaar R20 kan kos. Mnr. Dawie Maree, hoof van inligting en bemarking by FNB-Landbou, sê die skerp styging in brandstofpryse is glad nie goeie nuus vir…

DIE eensgesindheid en vasberadenheid om werkbare oplossings vir Suid-Afrika se grondvraagstuk te vind, was byna tasbaar onder boere op die onlangse bekendstelling van Mpumalanga se nuwe Partners in Agri Land Solutions- (PALS) tak in die Mbombela-stadion. In die ouditorium waar wit boere by tye lang relase in Swazi en Shangaan gelewer het, en swart boere hulself in goeie Afrikaans uitgedruk het, het mnr. Leon Doyer, ’n prokureur van Mbombela wat in die direksie van die nuwe PALS-tak dien, vertel hoe hy oor die jare die een ná die ander restitusie- en hervormingsprojek sien misluk het. EERLIKE POGING Hy het gewaarsku die kommersiële landbou gaan hom vasloop as daar nie op groot skaal ’n geslag suksesvolle kommersiële swart boere in Suid-Afrika opgelei en gevestig word nie. “Ons moet saam ’n eerlike…

DIE vooruitsigte op reën oor dele van die somerreënstreek lyk belowend in die komende weke. In die eerste week van November is wydverspreide reën oor groot gebiede van die oostelike dele van die Noord-Kaap en Noordwes verwag, buiten die verre westelike binneland, sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike weerkundige. “Meer as 50 mm is moontlik in die eerste helfte van November oor veral die sentrale tot oostelike dele van Suid-Afrika. Minder reën word in dié tyd oor die sentrale tot noordelike dele van Limpopo verwag.” Hy sê die baie nat toestande wat in November oor die sentrale tot oostelike dele van die land kan voorkom, kan die aanplanting van somergrane benadeel. “Dit sal dus raadsaam wees om aanplantings te doen wanneer die grondtemperatuur en -water dit toelaat.” LA NIÑA…

OF dit realisties is, is nog onseker, maar daar is uiteindelik ’n nuwe teikendatum gestel vir die afhandeling van die nagenoeg 9 000 uitstaande grondeise. Me. Nomfundo Ntloko-Gobodo, hoofgrondeisekommissaris, noem in die 2020-’21-jaarverslag van die kommissie op die herstel van grondregte dat die navorsing vir die uitstaande eise teen 2023 voltooi sal wees. Indien die begroting dit toelaat, is die plan om uitstaande eise binne die volgende vyf jaar af te handel. Die interministeriële komitee op grondhervorming, waarvan adj.pres. David Mabuza aan die hoof staan, het begin 2020 die kommissie op-drag gegee om ’n behoorlike bestekopname te doen van die uitstaande grondeise wat teen einde Desember 1998 ingedien is sodat ’n realistiese teikendatum vir die afhandeling daarvan gestel kan word. Projek Kuyasa is begin, wat behels dat die kommissie sy…

1 IVOORKUS Kasjoe-rykdom is net helfte van die storie Kasjoeneute is in die 1960’s in die Ivoorkus bekend gestel om die vernietiging van inheemse reënwoud teë te werk, maar vandag bedreig dit reënwoude omdat natuurlike plantegroei skoongemaak word om vir neutboorde plek te maak. Verder lei kasjoeneutboerdery tot ’n daling in die produksie van ander gewasse, soos katoen, mango en graan. Dit lok ook minder bestuiwers en lei tot ’n afname in wilde vrugte, wat ’n belangrike deel van tradisionele diëte beslaan. — Mongabay 2 ETHIOPIË | Groot koringtender moet honger teëwerk Kort ná die Ethiopiese regering saam met die Verenigde Nasies (VN) ’n tender vir die koop van 200 000 ton koring uitgereik het, is nóg ’n internasionale tender vir nagenoeg 400 000 ton meel uitgereik. Voedselsekerheid…

Nuwe tegnieke kan produsente se produksie en winsgewendheid, en die deurvloei van graan en oliesade by opbergers verhoog. Daarmee saam verbeter die volumes geproduseer en/of die gehalte van die graan en die oliesade. Alle deelnemers aan die graanwaardeketting word daardeur bevoordeel. Dit was ook die geval met GMO-tegnologie wat danksy die wetgewing oor geneties gemodifiseerde organismes (GMO’s) die afgelope 30 jaar in Suid-Afrika beskikbaar gestel is. Die bruto produksiewaarde van die graan- en oliesadesektor neem danksy die impak van nuwe tegnologie jaar ná jaar toe en lewer sodoende ’n direkte bydrae tot langtermynekonomiese groei en werkskepping in Suid-Afrika. Prof. Ferdi Meyer, direkteur van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP), het op die vereniging van veevoervervaardigers (Afma) se simposium in Oktober die opmerking gemaak dat in 2020 die reële groei…

Die Boerbokbedryf gedy vanjaar ten spyte van droogtetoestande en beperkings weens bek-en-klouseer in sekere dele van die land. Mnr. Hennie Booysen, voorsitter van die SA Boerbokterlersvereniging (SABTV), sê die vraag na die bokke binne- en buitelands is besonder hoog. Die prys vir slaglammers wissel tans van R85/kg tot R90/kg lewend. “Dié vraag het vanjaar aanleiding gegee tot uiters hoë pryse, deels vanweë die insinking in die wildbedryf. Wildboere het in ’n groot mate na Boerbokke oorgeskakel omdat hulle die gepaste infrastruktuur het,” sê hy. “ ’n Boer sal altyd sy Boerbokke teen ’n vasgestelde prys kan verkoop, wat nie die geval met die wildbedryf is nie. Daar moet nie gesê word ons volg dieselfde pad as die wildbedryf nie.” Die voorkoms van bek-en-klouseer het veroorsaak dat nie in die vraag…

Op die vooraand van nog ’n somerproduksieseisoen is beplanning hoog op die prioriteitslys. Nie net moet gewaskeuses gemaak word nie, maar daar moet ook besin word oor mikpuntopbrengste met kunsmistoediening, kultivars, plantdatums, plantbevolkings en plantbeskerming. Met skerp stygings in insetkoste, asook hoër mikpuntopbrengste wat hoër insetkoste noodsaak, raak winsgrense ál kleiner. Maar belangriker nog: Die risiko raak ál groter. Indien bogemiddelde opbrengste behaal kan word, regverdig dit die insetkoste, maar as daar iets fout gaan, is die verliese geweldig groot. Haelskade is een van die groot risiko’s by gewasproduksie. Hael kom baie sporadies voor – nie net geografies nie, maar ook oor seisoene en selfs binne ’n seisoen. Om die voorkoms van hael te verstaan, moet gekyk word na hoe hael ontstaan en watter faktore betrokke is. SÓ ONTSTAAN HAEL…

Indien u nie voor u troue ’n huweliksvoorwaardekontrak opgestel het om spesifiek anders te bepaal nie, sal u ingevolge die Suid­Afrikaanse reg binne gemeenskap van goedere getroud wees. Dit beteken dat u en u eggenoot of eggenote een gemeenskaplike boedel besit, en elkeen ’n onverdeelde halwe aandeel van die boedel. U kan dus nie kies wie besit watter bates nie. As dit u wens is dat by die afsterwe van die eerssterwende eggenoot sekere bates reeds aan iemand anders as die langslewende moet vererf, kan bogenoemde situasie ’n probleem skep. U kan eintlik net die helfte van alles bemaak. Om dié probleem te oorbrug, word die beginsel van boedelsamesmelting gebruik. Dit kom daarop neer dat daar ’n gesamentlike testament opgestel en in die testament bepaal word dat boedelsamesmelting moet plaasvind…

Die hoë graanprys maak die lewe tans moeilik, veral omdat die deursneeverbruiker sukkel, sê dr. Naudé Rossouw, besturende direkteur van Rossgro, ’n familiebesigheid by Delmas wat eiers, braaihoenders en veevoer produseer en lêhenne grootmaak. Die eierbedryf is baie van die Suid­Afrikaanse verbruiker afhanklik, aangesien eieruitvoer beperk is. Dit word veral beperk deur die raklewe van vars eiers. Die groot winkelgroepe toon ook nie regtig genade teenoor die boer nie. Jaarliks groeiende groothandel- bruto marges plaas groter druk op boerderye. Rossgro is in 2003 begin met die samevoeging van die onderskeie hoenderboerderye van Naudé, sy broer, Adriaan, en hul pa, Chris. Die boerdery se plase is hoofsaaklik rondom Delmas. Hulle het eierpakhuise op die Hoëveld en in die Laeveld, elk met sy eie afleweringsvloot. “Ek het jaarliks organies gegroei deur nuwe…

PERFEKTE PASSTUK VIR JOU JAGGEWEER Die Tac Assist Comb Riser (TACR) is die ideale verstelbare wangstut om die gemak waarmee ’n jaggeweer vasgehou word, te verhoog en akkuraatheid te verbeter. Geen gereedskap word benodig om die TACR om enige geweer se kolf vas te maak nie. Die wangstut, gemaak van duursame Kydex-materiaal, word met ’n kleefstrook (Velcro) om die kolf vasgemaak en kan dan tot die verlangde hoogte verstel word voor dit met ’n inbussleutel (allen key) wat verskaf word, vasgedraai word. Die TACR kan binne twee minute aangesit of afgehaal word en laat geen merke op die kolf nie. Dit werk baie goed saam met ’n Tac Assist- verstelbare geweerstut van spesiale hoëdigtheidspons waarop die geweerloop gerus kan word wanneer gejag word. Die TACR-wangstut kan bestel word by Geardo…

FRANSE ROOSTERBROOD ■ 4 eiers ■ 250 ml melk ■ 2,5 ml fyn kaneel (opsioneel) ■ Knippie sout ■ 60 ml botter ■ 5 ml sonneblomolie ■ 6 snye wit- of bruinbrood ■ Heuning of stroop, om oor te drup Klits die eiers, melk, kaneel en sout in ’n mengbak. Giet dit nou in ’n platterige bakkie, groot genoeg om die snye brood in te week. Smelt die botter en die olie in ’n pan oor matige hitte. Doop die snye brood een vir een in die eiermengsel en maak seker albei kante is goed bedek. Braai die brood in die pan vir sowat 5 minute tot goudbruin aan albei kante. Skep uit en drup heuning of stroop oor. Lewer 6 porsies. OOND-OMELET ■ 4 eiers ■ 250 ml melk…

Die storie van knakkers, daardie agtwielreuse wat deesdae onmisbaar is in graanproduksie die wêreld oor, begin meer as ’n eeu gelede toe die eerste 4x4-trekker in 1912 in Amerika gebou is. Ook die volgende pogings, waaronder die Massey-Harris GP, waarvan sowat 3 000 van 1930 tot 1936 in Amerika vervaardig is, was viertrek, maar nog nie knakkers nie. Viertrek het die trekker se vastrapvermoë verbeter, maar aan die ander kant het dit die hanteerbaarheid benadeel. Die eerste knakker was uit Europa afkomstig, en die ontwerp van dr. Fritz Huber, die briljante Duitse ingenieur in diens van Heinrich Lanz van Mannheim, Duitsland. Hy het nie net die revolusionêre eensilinder-gloeikopenjin bedink nie, maar ook dié enjin in die ewe revolusionêre Lanz Knicklenker gebruik. Uiteindelik was dit nie die gewildste Lanz nóg op…

OORLOG, ’n tweetand-ram van 14 maande van mnre. Tjaart en Steyn Steenekamp se stoetery Twee Broers, Barkly-Oos, is op die nasionale Dormerveiling in Bloemfontein teen ’n rekordprys van R350 000 verkoop. Die kopers is die Eksteenbroers, Marius jr.en Jan, van Hatari-wildtelers buite Jagersfontein. Die Steenekamps van die plaas Lower Orpendale het in 2018 ook die destydse rekordbedrag van R235 000 vir die ram Coenie op die nasionale veiling behaal. Die koper was mnr. Schalk Lourens, Bethal. Die broers het ook ’n ram op 2020 se veiling teen die hoogste prys van R160 000 verkoop. Die Eksteens het ook die hoogste prys van R30 000 elk vir tweelingooie betaal. Vir vier ander ooie, ook geteel deur die Twee Broers, het hulle gemiddeld R23 500 elk betaal. Die gemiddelde prys van die…