Innholdsfortegnelse for 16 Sep 2021 i Landbouweekblad

SOSIALISTIESE BENADERING SAL MISLUK Dit is geskiedenis dat daar in die vorige bedeling ’n beleid vir politieke gewin gevolg is wat Suid-Afrika nie kon laat versoen nie, maar eerder verdeel het. In die nuwe bedeling word ’n soortgelyke beleid toegelaat om “rassisme” ook vir politieke gewin aan die lewe te hou. Boonop word dit veral deur die vrot appels in die regering aangeblaas om groter verdeeldheid te veroorsaak, wat sleg is vir die hele land. Die regering se amptelike grondbeleid word nêrens uitgespel nie, maar sover dui dit op ’n sosialistiese bedeling om alle grond in die land onder staatsbeheer te plaas – ongeag die gevolge. Kommunisme, wat reeds 32 jaar gelede (1989) tot ’n val gebring is, word eienaardig genoeg steeds deur die regering aangehang. Daarom word onteiening en…

NÁ maande se opwaartse aanpassings vir die mielieoes is die jongste oesskatting ’n raps laer. Die nasionale oesskattingskomitee (NOK) se sewende oesskatting vir somergraan raam Suid-Afrika se kommersiële mielieoes op 16,316 miljoen ton. Dit is 0,7% of 114 850 ton minder as die vorige skatting van 16,431 miljoen ton einde Julie. Die verwagte opbrengs is 5,92 ton/ha. Dié afwaartse aanpassing is in ooreenstemming met die verwagtings, sê ontleders. Laer leweringstempo’s het aanvanklik aanleiding tot die afwaartse neiging gegee, lui die daaglikse markverslag van Senwes. Tog is die geskatte 2020-’21-mielieoes steeds 7% groter as die 2019-’20-oes. Dit is die naasgrootste oes nog ná die 16,8 miljoen ton in 2017-’18. Die drie belangrikste mielieproduserende gebiede, die Vrystaat, Mpumalanga en Noordwes, gaan na verwagting 84% van die 2021-oes produseer, sê die NOK. Die…

DIE Suid-Afrikaanse pluimveebedryf doen ’n beroep op die regering om boere te vergoed wanneer hulle ingevolge wetgewing oor dieregesondheid pluimvee van kant moet maak weens hoogs aansteeklike voëlgriep. Die gebrek aan vergoeding kan pluimveeboere laat besluit om nie hul voëls uit te skot nie om verwoestende finansiële verliese, wat daartoe kan lei dat hul bedrywighede permanent moet sluit, te probeer vermy. Mnr. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging se braaihoenderorganisasie, het gesê Suid-Afrika moes weens die jongste voëlgriepuitbreking, wat middel April 2021 begin het, reeds meer as 2,7 miljoen van die sowat 179 miljoen voëls in die kommersiële hoenderbedryf van kant maak. Van hierdie voëls was lêhenne en teelvoëls vir die kommersiële braaihoenderbedryf. Die situasie hou dus nou ’n beduidende bedreiging in vir die beskikbaarheid van kommersiële voëls in…

“ DIE waarde van ’n produserende, kommersiële boer het die afgelope jaar al hoe duideliker geword, en waar stelsels in duie stort, was dit Suid-Afrikaanse boere wat gesorg het dat Suid-Afrika steeds funksioneer.” Só het mnr. Henry Geldenhuys, president van TLU SA, in sy openingsrede op die organisasie se jaarkongres in Pretoria gesê. Volgens hom gaan Suid-Afrika gebuk onder ’n beleidsomgewing wat ernstig deur die markte bevraagteken word. Reeds voor die covid-19-pandemie is Suid-Afrika se kredietgradering na rommelstatus afgegradeer, en daarna het die inperkingsmaatreëls die ekonomiese omstandighede verder laat versleg. Geldenhuys het gesê die ANC se beleid oor baie jare het veroorsaak dat beleggersvertroue afgetakel is en die ekonomiese kragte worstel om te wen teen die onrealisme waarmee die regering volhard. “Met ongeveer 68% van ons land se inwoners wat…

DIE jongste misdaadsyfers wys daar is iets drasties fout in Suid-Afrika, ongeag die covid-19-pandemie, sê Agri SA. Die organisasie sê hy neem kennis van mnr. Bheki Cele, minister van polisie, se kommentaar dat die pandemie se invloed tydens die inperking verlede jaar ’n wesenlike verskil in misdaad teweeg gebring het. Cele het vroeër, met die bekendmaking van die misdaadstatistieke vir die kwartaal wat strek van April 2021 tot einde Junie 2021, gesê die skerp styging in misdaadsyfers is die resultaat van ’n normalisering van statistieke teenoor die ooreenstemmende tydperk verlede jaar toe die land op ’n vlak 5-inperking was wat almal binnenshuis gehou het en waartydens plekke wat drank bedien, toe was. Die werklikheid bly egter dat 5 760 mense volgens die jongste statistieke in drie maande vermoor is, sê…

As jy naby aan 50 is, is die kans goed dat jy kinders oorsee het en familie en vriende ken wat daar woon en werk. Dan is dit nie net die waarde van die rand wat vir jou as produsent saak maak nie, maar die betekenis van koopkrag kry vir jou as verbruiker ’n nuwe dimensie. John Thornton en Leo Delaney het in die vroeë 1980’s uit Brittanje na Suid-Afrika geëmigreer en in 1997 saam in Johannesburg ’n vleisgroothandelaar begin bedryf. John verkoop tans droëwors teen R220/kg. Kyle Hodson, ’n Suid-Afrikaner, het in 2016 na Nederland verhuis en het vir homself biltong begin maak. Dit het gegroei tot ’n onderneming wat tans biltong reg oor die eurogebied verkoop. Kyle verkoop droëwors teen R900/kg (teen die wisselkoers van R17,15/€). Die rand…

Vir die tweede agtereenvolgende jaar, ná etlike jare van droogte-swaarkry, kan die appelkoosboere uitsien na ’n goeie oes. Hoewel dit nog vroeg in die seisoen is en nog heelwat moet gebeur voor die seisoen se appelkose geoes en uitgevoer is, mik die bedryf na meer as 716 000 uitvoerkartonhouers van 4,5 kg as die huidige potensiaal realiseer. Dit is 10% meer teenoor die ongeveer 650 000 kartonhouers wat verlede jaar uitgevoer is. Dit is steeds heelwat minder as ’n miljoen kartonhouers wat uitgevoer is voor die droogte in 2010 begin het. Volgens mnr. Jacques du Preez, bestuurder van handel en markte by Hortgro, het al die produksiegebiede genoeg koue en reën gehad. “In die vorige seisoen, die eerste seisoen in jare waartydens boere goeie reën gekry het, was daar ’n…

Dikwels hoor ’n mens van families wat baklei of groot boedelprobleme het ná die afsterwe van die broodwinner. Die redes hiervoor is gewoonlik dat iemand sonder ’n geldige testament sterf, of met ’n gebrekkige testament wat nie deur ’n bevoegde en kundige persoon opgestel is nie. Bykans alle sakemanne en boere beplan vir onvoorsiene gebeure in hul besigheid, maar baie versuim om te beplan vir die voorsiene gebeurtenis van hul afsterwe. Met die huidige toename in sterftes as gevolg van covid-19 word die belangrikheid van ’n geldige, bygewerkte testament weer beklemtoon. Die Wetsgenootskap van Suid-Afrika neem jaarliks die inisiatief met testamenteweek, waar regspraktisyns saamspan om gratis vir die publiek testamente op te stel. Testamenteweek is vanjaar van 13-17 September. Gebruik die geleentheid om ’n kundige prokureur gratis aan te stel…

S ukkelende kersie-opbrengste in Washington in Amerika is in ’n proef met beheerde bestuiwing (waar stuifmeel kunsmatig op bloeisels toegedien word) in die 1980’s van 6 t/ha tot 30 t/ha verhoog. Dr. D.F. Mayer van die departement entomologie aan die Washington-universiteit het die proef van 1983 tot 1985 uitgevoer, ongeveer 50 jaar nadat die tegnologie uit noodsaak in die 1930’s ontwikkel is. Ná die Groot Depressie het owerhede besef dat die ekonomiese lewensvatbaarheid en produktiwiteit van vrugteboorde ononderhandelbaar is vir die herbou van dié sektor. Beheerde bestuiwing is geïdentifiseer as ’n moontlike oplossing vir onderpresterende boorde. Sedertdien word hierdie tegnologie in veral die noordweste van Amerika gebruik. In die 21ste eeu, met byebevolkings wat aan die afneem is, is die tegnologie in Europa aangeneem. Dit raak al hoe gewilder in…

DIÉ TRANSFORMATORS IDEAAL VIR MELKPLASE Groot melkplase vind baie baat by droë tipe verspreidingstransformators wat veral aan die kusgebiede van Suid-Afrika geïnstalleer word. Trafo Power Solutions, wat onlangs vyf sulke eenhede aan ’n melkboerdery in KwaZulu-Natal verskaf het, sê vanweë die hoë standaarde waaraan die voedselbedryf moet voldoen, kan ’n boer nie besoedeling in die werkplek weens olieof gaslekkasies bekostig nie. Daarom is hierdie soort transformators ideaal vir byvoorbeeld ’n melkboerdery, volgens mnr. David Claassen, besturende direkteur van die onderneming. Droë transformators word met lug verkoel pleks van met olie. Boonop verg hierdie toerusting min instandhouding. Omdat verskillende toestande en omgewings hul eie eise stel, verskil die prys volgens die behoefte. Sommige toerusting wat aan die kus geïnstalleer word, moet byvoorbeeld met spesiale verf behandel of van hoëgehaltestaal gemaak word…

SITRUS-KLAPPERBLOKKIES MET KERSIES ■ 2 pakkies (200 g elk) Mariebeskuitjies ■ 125 ml botter ■ 80 ml suiker ■ 250 ml kondensmelk ■ 1 elk lemoen, mandaryn en suurlemoen of lemmetjie ■ 250 ml klapper ■ 80 ml rooi glanskersies, fyngesnipper Bespuit ’n koekpan van 20 cm x 20 cm met kleefwerende kossproei en voer dit met twee stukke bakpapier uit. Bespuit die bakpapier ook met kossproei. Sit die koekies in ’n verseëlbare plastieksak en rol ’n koekroller of ander swaar voorwerp daaroor tot dit fyn krummels is. Gooi die koekiekrummels uit in ’n groot mengbak. Sit die botter, suiker en kondensmelk saam in ’n kastrol. Verhit dit stadig oor baie lae hitte, terwyl jy roer, tot die suiker gesmelt is, maar moenie die mengsel laat kook nie. Skakel die…

NOORD-KAAP STEEDS GEKNEL DEUR DROOGTE Meegaande statistieke toon ’n ontleding van grondtransaksies groter as 10 ha in Mpumalanga, Noordwes en die Noord-Kaap vanaf verlede Augustus tot Julie vanjaar. In Mpumalanga is 378 transaksies in ses distrikte geregistreer. In die proses is 95 993 ha teen R2,999 miljard verhandel. In 83% van die distrikte is gunstige prysneigings opgemerk. By Amsterdam (23,1%) en Komatipoort (10,1%) het pryse met meer as 10% gestyg. Daar was 594 transaksies in 13 distrikte in Noordwes. In die proses is 192 094 ha teen R2,597 miljard verhandel. ’n Verbetering in grondpryse is opmerklik in ses distrikte. Pryse het met meer as 10% gestyg by Delareyville (12,3%) en Mahikeng (20,5%). Daar is altesame 229 transaksies in 18 distrikte in die Noord-Kaap geregistreer. In totaal is 415 286 ha…

A few months ago I was invited, as an observer, to a meeting between land restitution beneficiaries and a farmer who held a lease on one of the properties controlled by the beneficiaries’ CPA (communal property association). As I listened to the conversation, which I found difficult to follow, I was struck by the difference of the worlds in which each party existed and the serious disconnect between the them. When the bickering finally stopped and I was asked for my opinion, I struggled to come up with something that would make sense to both parties. What was clear from that meeting was that the two parties were frustrated with each other. On the one hand: a group of unemployed community members, obviously not part of the current committee issuing…

To improve and maintain good yields, Nonhlanhla maintains a proper fertilisation programme and works closely with the South African Sugarcane Research Institute on her agronomic programme. “Land preparation is just as important. We do double-stick planting because this offers better returns than single-stick. For example, you may get 40t/ha with one stick compared with about 80t/ha with the double-stick technique.” Her cane fields are still reasonably young, with the oldest cane being three years old. She intends to replant when the cane is seven years old. New fields are planted in August and harvested around October, as the main varieties reach full maturity at 14 months. She applies 2.3.4 and, depending on soil test results, uses MAP fertiliser on other lands at planting. “We apply this in the furrows with…

Tshepiso inherited a 100ha mango orchard with the lease of the farm in Trichardtsdal. “The orchard was badly neglected. We had to do a lot of pruning, grafting and replanting,” she says. Today the orchard produces more than 300t of Keitt and Sensation mangoes annually. The entire crop is supplied to a green-mango atchar processor. This market offers Tshepiso a good return. “Without the right infrastructure – such as a packhouse and a proper cold chain – one is doomed in the fresh-mango market,” she explains. “Initially we tried to sell to the informal market but hawkers picked what they wanted and left the ones that were too ripe. Taking these to juice processors was a waste of time because they want to pay close to nothing.” The decision to…

Eric Mauwane, owner of Oneo Farms in Tarlton, Gauteng, is gearing up to enter the lucrative export market with peppers and chillies after establishing a name for himself in the local market. He’s building a packhouse and getting through the audits for the necessary certification. “We’re going big this season, focusing on bell peppers and chillies as our specialties,” says Eric. A market research analyst by training, Eric established Oneo Farms in 2012 after leaving a corporate career. But farming has always been in his blood: he is from a farming family based in Bapong outside Brits in North West. “My grandfather is from the chieftaincy family under the Bapo ba Mogale and has farmed all his life. He had a mixed operation of livestock, maize and sunflowers on communal…

SUID -AFRIK A gaan ’n tydperk van pynlike chaos binne waar onrusvoorvalle soos in Julie alledaags kan word, skryf die rubriekskrywer Sam Mkokeli. Die feit dat die ANC misluk het om betyds kandidate in minstens 94 munisipaliteite aan te wys, is ’n belangrike kwessie. Met die munisipale verkiesing wat in Oktober voortgaan, kan die ANC sleg verloor in talle stede en dorpe waar dit baie jare lank aan die bewind was, tensy daar opnuut geleentheid is om kandidate aan te wys. Die ANC se administratiewe probleme sluit nie net sy verkiesingsbeplanning in nie, maar is simptomaties van die wyer verval in die party. Die jongste voorbeeld is die onvermoë om salarisse te betaal. Mkokeli sê die rede vir die chaos is omdat die ANC se prominente leiers nie tyd in…

15c Daar was die begin van die maand ’n klein bietjie goeie nuus vir dieselverbruikers in die landbou toe die prys met tussen 14c en 15c per liter gedaal het. Die petrolprys (vir alle grade) het met 4c per liter gestyg. Die prys vir ’n liter 95 oktaan-petrol in Gauteng is nou R18,34 en aan die kus R17,62. Diesel se groothandelprys is R15,49/liter in Gauteng en R14,88/liter aan die kus. — Departement van energie 6,7% Luidens ’n verslag van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) het inflasie op voedsel en nie-alkoholiese drank in Julie op 6,7% gestaan wat soortgelyk is aan Junie se syfer. Die grootste styging op ’n jaargrondslag was vir olies (22,4%) en vleis (9,4%). Die koste van ’n gesonde mandjie voedsel vir ’n gesin van vier…

MNR. JOHNNY HANEKOM boer met Meatmaster-skape by Maltahöhe in Namibië –’n gebied wat hy ondanks die lae reënval as die beste skaapwêreld bestempel. Lees die artikel op bl. 38. Vertel van jou gesin. Ek en Deanne het drie kinders – Jaco, ’n landbou-ekonoom wat ook deeltyds boer en my met die fyner besonderhede van sommige boerderymetodes help, Brent, ’n bourekenaar, en Jodene, wat BSc (mikrobiologie en biochemie) bestudeer het en nou aan die Keetmanshoop Private Skool klas gee. Het jy ná skool gestudeer? Ek is by die De Beers-myn op Oranjemund as outo-elektrisiën opgelei. Het jy ’n stokperdjie? Ek versamel Land Rovers en besit tans 19 van dié voertuie. Ek ry graag fiets en het al ses keer aan die Argus-fietswedren deelgeneem. Waar hou jy vakansie? Hartenbos is een van…

KENNERS meen die proses om die Grondwet te wysig om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak, is besig om ’n stadige dood te sterf omdat die ANC nie die EFF se samewerking kan kry nie. Die EFF het onlangs weer nie opgedaag vir ’n sitting van die parlementêre komitee wat die wysigingsproses bestuur nie. Dr. Piet Croucamp, politieke ontleder van die Noordwes-Universiteit, meen die plan word doodgesmoor deur onvermydelikhede. “Dit sal nou ’n stadige dood sterf, maar sal beslis weer by die volgende beleidskonferensie opgehaal word. Ek vermoed die ANC gaan sê dit is nie nodig om die Grondwet te wysig nie, en dat hy met ander planne sal kom om grondherverdeling te bespoedig.” VERHORE GEMOEDELIK Vrystaat Landbou (VL) wys daarop dat die aard van die openbare verhore oor onteiening…

K L ANTE kan nou hul inkopies regstreeks by boere doen op die nuwe aanlyn platform FarmDirect, wat met die samewerking van Landbouweekblad, die landbousagteware-maatskappy Agrista en die OENA-groep geskep is. Dit bied boere die geleentheid om hul produkte te be-mark en terselfdertyd hul plase se unieke stories te vertel. Mnr. Jaco Badenhorst, hoof van die OENA-groep, sê kos gaan vir baie mense oor ’n ervaring. Mense wil volgens hom deesdae ook meer oor hul kos weet. “Verbruikers wil weet waar hul kos vandaan kom, wie dit geproduseer het en hoe dit geproduseer is. Nou kry boere die geleentheid om die storie vir verbruikers te vertel.” Boere kan hul plase gratis op die aanlyn platform registreer en hul produkte laai. Met behulp van Landbouweekblad kan hulle die aanbieding van hul…

SEDERT die tegnologieheffing vir koring vyf jaar gelede ingestel is, het saadmaatskappye sowat 46 nuwe kultivars na Suid-Afrika gebring. In die twee jaar sedert die heffing vir sojabone in werking getree het, is sowat 36 nuwe kultivars ingebring. Mnr. Derek Matthews, voorsitter van Graan SA, het op ’n webinaar van die Suid-Afrikaanse kultivar-en-tegnologie-agentskap (Sacta) gesê net in die nuwe seisoen gaan daar agt nuwe kultivars vir sojabone kommersieel beskikbaar wees. Mnr. Kruger van Wyk, bestuurder wat lisensiëring by Bayer Crop Science behartig, het op die webinaar bekend gemaak die lank verwagte Intacta Roundup Ready 2 Protegnologie vir sojabone is pas deur die registrasie-owerheid in Suid-Afrika vir kommersiële aanplantings goedgekeur. Dié tegnologie bied beskerming teen plae soos Afrika-bolwurm en terselfdertyd verdraagsaamheid teenoor glifosaat wat beter onkruidbekamping verseker. Die registrasieproses en geslote…

EIENDOMSREG, beleidsekerheid, goeie finansiële model-le, betroubare vennote, volhoubare landbousakeplanne en opleiding is wat volgens landboukenners suksesvolle landbou-ontwikkeling kan meebring. Deelnemers aan ’n paneelbespreking op die 42ste kongres van Agri Noord-Kaap het die woord “landbou-ontwikkeling” gebruik as plaasvervanger vir transformasie, swart bemagtiging en grondhervorming. Chris Burgess (REGS), gespreksleier en redakteur van Landbouweekblad, het mnre. Willem de Chavonnes Vrugt, voorsitter van Agri Noordwes, Wiaan van Rensburg, dagbestuurslid vir grondsake en transformasie by Agri Noord-Kaap, Dirk Louw, opkomende boer, en Piet Karsten, kommersiële boer, op dié virtuele kongres oor die onderwerp gepols. Van Rensburg het gesê landbou-ontwikkeling kan nie slaag wanneer boere deur wetgewing gedwing word om onvolhoubare stappe te doen nie. “Goeie verhoudings speel ook ’n rol. Omdat ons verhouding met staatsdepartemente nie altyd na wens is nie, moet ons probeer om…

KORTOM ■ Wanneer bedrywe teen mededinging deur invoer beskerm word, neig dit om die mededingendheid van die plaaslike bedryf te verswak. ■ Wanneer vir prysbeheer gevra word omdat byvoorbeeld voedsel te duur raak, word die stygende geadministreerde koste en die staatsinmenging wat werkskepping en groei belemmer, geïgnoreer. ■ Binne die Wêreldhandelsorganisasie is daar hernude ywer om die ondersteuning van regerings wat markte versteur, te verminder. Stilweg is die staat besig om al hoe meer in te meng in markte en handel, ook in die landbou. Die afgelope paar jaar is die nuwe gonswoord die sogenoemde meesterplanne vir sektore, wat veral aangedryf word deur die departement van handel, nywerheid en mededinging. Die meesterplan vir die hoendervleis- en die suikerbedryf is reeds bekend gestel en ’n paar ander is in wording. Daar…

Die produksie van koffie wêreldwyd in die bemarkingsjaar 2021-’22 sal na raming 11 miljoen sakkies van 10 kg minder wees as die vorige seisoen se 164,8 miljoen sakkies, sê die internasionale koffieorganisasie. In ’n verslag deur die Amerikaanse departement van landbou se buitelandse landboudiens word die daling hoofsaaklik toegeskryf aan ’n kombinasie van Brasilië se Arabicabome wat ’n af-jaar binnegaan in die tweejaarlikse produksiesiklus en ’n klimaat-gebaseerde tekort. Weens die laer produksie sal die voorraad wêreldwyd na verwagting met 7,9 miljoen sakkies tot 32 miljoen daal. Die uitvoer van koffiebone sal ook 4,8 miljoen sakkies minder wees op 115,5 miljoen. Intussen sal Ethiopië, die derde grootste Arabica-produsent ter wêreld, na verwagting 7,6 miljoen sakkies Arabica-koffie in 2021-’22 produseer. Slegs Brasilië en Colombia produseer meer Arabica-koffiebone as Ethiopië, wat $800 miljoen…

DIE mens moet voortdurend sy vermoë verbeter om die uitwerking van klimaatsverandering te kan voorspel, asook sy vermoë om die impak daarvan te temper, volgens dr. Susana Clusella-Trullas, ’n klimaatsveranderingskundige van die departement plant- en dierkunde aan die Universiteit Stellenbosch (US). “Een manier is om ’n beter begrip te kry van hoe diere op klimaatsverandering reageer, en dan relevante inligting by risikomaatstawwe in te sluit.” Sy het onlangs saam met medenavorsers aan die US en die Universiteit van Melbourne in Australië verskeie voorstelle in ’n artikel in die vaktydskrif Trends in Ecology and Evolut i o n gemaak oor hoe die termiese kwesbaarheidsindekse wat tans wyd gebruik word, verbeter kan word. Dié indekse is gegrond op die regstreekse invloed wat klimaatsveranderlikes – meestal temperatuur – op organismes se gedrag het.…

Daar is nie ’n klinkklare antwoord op die vraag oor of een wêreldwye testament of verskillende testamente vir verskillende lande die mees gepaste opsie is nie. Voor die verskillende opsies oorweeg word, moet die volgende in ag geneem word: ■ Elke land waar die bates geleë is, het sy eie wetgewing oor erfopvolging. ■ Die soort bate en die waarde daarvan. ■ Administratiewe prosesse oor die bereddering van die boedel. WETGEWING In Suid-Afrika het ’n mens testeervryheid en jy kan vrylik in jou testament oor jou bates beskik. Sommige lande, soos Frankryk, Spanje, Duitsland en Italië, het egter ’n gedwonge erfregstelsel ingevolge waarvan ’n sekere deel van ’n persoon se bates aan spesifieke familielede nagelaat moet word. Indien ’n Suid-Afrikaner bates in een van daardie lande het, en sy bates…

Mnr. Johnny Hanekom Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? Elektrifisering, ’n sonkragstelsel en die internet. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? Ek het van jongs af my eie drome nagejaag en dit dan in ’n werklikheid pro-beer omskep. Koos van der Merwe, ’n besproeiingsboer van Upington, het ’n mooi waarheid by my gelos: “ ’n Boer se voetspore op die land is die beste kunsmis.” Wat is die grootste fout wat jy in jou boerdery gemaak het? Om met die verkeerde skaapras vir my gegewe omstandighede te begin boer. Wie was jou mentor? In wese my pa wat ook ’n goeie boer was, maar ek het verder my eie navorsing gedoen. Wat is jou grootste probleme in die boerdery? Droogtes en om voortdurend winsgewend en…

As die eerste vrugteblommetjies in die lente in die noordweste van Amerika begin bot, laat mnr. Scott Beddard, eienaar van PollenPro, en sy gesin nie ’n enkele oomblik verlore gaan om die bloeisels van pere, kersies, appels en appelkose te oes nie. PollenPro is ’n tweedegeslag-familiebesigheid van Yakima in die noorde van die deelstaat Washington. Die bloeisels se meeldrade word teen ’n sif afgevryf, opgevang en verwerk om die stuifmeel van die meeldrade te verwyder. Die stuifmeel word dan ongeveer ’n jaar lank gevries om aan die einde van die volgende winter op bestelling aan vrugteboere verskeep te word. PollenPro het nog nie stuifmeel na Suid-Afrika uitgevoer het nie, maar vol-gens Beddard is dit “beslis moontlik”. Die onderneming het al heelwat ervaring met die uitvoer van stuifmeel na Europa. Beddard…

In Landbouweekblad se reeks artikels oor sonkrag is spieëlverhitters, windlaaiers, geotermiese hittebanke, hittepompe en die nuutste batterytegnologie in hierdie aflewering onder die vergrootglas. Die artikels word geskryf deur mnr. Faan van Niekerk, ’n mynbou-ingenieur wat eers geboer het, daarna in die sitrusen-mango-vrugteverpakkingsbedryf betrokke was, later verskeie landbou- en bosbouprojekte in Mosambiek behartig het en hom tans toespits op die ontwikkeling van alternatiewe energie-oplossings vir die boerderybedryf, asook sonkragstelsels. Hy word bygestaan deur dr. Gerhard Human, ’n professionele, elektriese ingenieur wat tans as raadgewende ingenieur in hernubare energie werk. Voorheen was Human by Eskom-distribusie betrokke, het beheerstelsels by M-Tech ontwerp en was by die Noordwes-Universiteit met die ontwerp van hernubare energiestelsels gemoeid.…

By ’n vorige geleentheid het ons gesels oor mense wat as ’n ontsnappingsroete die verskoning gebruik: “Ek het nie geweet nie.” Toe het ons belowe om later verder hieroor te praat. Wat maak ’n mens as jy regtig nie weet wat om te doen nie? Seker die maklikste manier om te weet wat reg is, is om raad te vra by iemand wat weet en wat jy kan vertrou. Vandag gesels ons oor dié “Iemand” wat aan bogenoemde vereistes voldoen. Wanneer die apostel Paulus aan die gelowiges in Efese skrywe, behandel hy hierdie vraag en hy doen dit op ’n manier dat hulle vir geen oomblik hoef te twyfel oor die weg wat hulle moet volg nie. Eers skets hy die wêreld waarin hulle hulself bevind – ’n wêreld van…

NONHLANHLA GUMEDESHABALALA WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? My dad told me that the earliest bird catches the fattest worm. Even today I still wake up very early. The mind is fresh in the early hours of the morning. You can do a lot of work in those hours. IS THERE ANYTHING YOU WOULD HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I think everything worked out perfectly fine. I wouldn’t change anything. WHAT HAS BEEN YOUR BIGGEST ACHIEVEMENT TO DATE? Having my own flourishing business at 35 is a blessing. Also, having built this farm from a property worth R3 million to an estimated R10 million is one of my biggest achievements. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS SO FAR? My dad, who believed in…

While the formal market is one of the pillars of Tshepiso’s business, the informal market is equally important. “The majority, if not all, of our baby vegetables go to Spar and North Pack. Tomatoes and cabbages mostly go to the informal market,” she says. Fresh produce for the informal market is supplied to traders around Polokwane who resell mainly in the townships and at taxi and bus ranks. This market keeps the business afloat in between monthly payments from formal contracts. “Cash flow is king, especially on a farm. You always need cash for things like repairs, fuel and emergencies.”…

ERIC MAUWANE WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? Agriculture is a numbers game, so, whatever you do, do it big. Big doesn’t mean many hectares, but it does mean maximising production on whatever space you operate on. WHAT WOULD YOU HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I should have started by leasing land instead of buying it. I got off on the wrong foot by spending all my money on land while I was still learning. I should have invested that money in building up gradually. AND YOUR BIGGEST ACHIEVEMENTS TO DATE? Having grown from where I began, coming to master a particular crop and getting recognition in the industry are my biggest successes. WHO HAS MADE THE MOST IMPORTANT CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS? My late father,…

GOODMAN GINYIGAZI Award-winning wool producer and Merino breeder Goodman Xolani Ginyigazi was born and raised in Agnes Rest. He was exposed to sheep farming at an early age: part of his daily duties was to take care of his father’s nine sheep after school and during the holidays. For a long time farming was not in his future plans, but that changed when Goodman went to Ntsonkotha Senior Secondary School in Agnes Rest and met agricultural teacher Ernst Sonko. “He opened my eyes because of his passion for the subject. He encouraged my interest,” says Goodman. After matric, he went to the Free State to work in the mines for five years. Then he returned to study teaching at Lumko College of Education in Lady Frere in the early 1990s.…

Animal diseases are estimated to be responsible for about 20% of losses in a farming operation. This is not limited to loss through animal deaths – it also includes productivity lost while animals are ill, the cost of prevention and treatment, man hours spent on caring for sick animals, pregnancy losses, and fertility impairment. WHAT EXACTLY IS LUMPY SKIN DISEASE? Lumpy skin disease (LSD) is one of those economically important diseases whose impact cannot be ignored. It is also a notifiable disease in South Africa, meaning all cases, even if suspected, must be reported to the nearest state veterinarian. LSD is a fairly predictable livestock disease that can be prevented with a minimum investment of a few rand per vaccine dose. Also known as knopvelsiekte, it’s a viral disease of…

‘Ons benodig lenings teen prima minus 5% en nie plus 5% nie, anders kan ons nie oorleef met die huidige hoër insetkoste nie.’ MNR. HUGO DE WAAL, ’n saaiboer van Eendekuil in die Wes-Kaap. Bl. 14 ‘Dit sal nou ’n stadige dood sterf, maar op die volgende beleidskonferensie sal dit beslis weer opgehaal word.’ DR. PIET CROUCAMP, politieke ontleder, oor onteiening. Bl. 15 ‘Suid-Afrika moes reeds meer as 2,7 miljoen stuks pluimvee van kant maak.’ MNR. IZAAK BREITENBACH, hoofbestuurder van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging se braaihoenderorganisasie, oor die jongste voëlgriepuitbreking. Bl. 18 ‘In die twee jaar sedert die heffing vir sojabone in werking getree het, is sowat 36 nuwe kultivars ingebring.’ MNR. DEREK MATTHEWS, voorsitter van Graan SA oor die voordele wat ’n tegnologieheffing vir boere inhou. Bl. 20 ‘Die werklikheid…

Die onrus en plundery wat KwaZulu-Natal onlangs getref het, het ’n paar ongemaklike werklikhede oor Suid-Afrika blootgelê. Dit het duidelik deurgeskemer op ’n webinaar wat Landbouweekblad onlangs saam met Pannar en Kwanalu aangebied het om agter die kap van die byl te kom oor wat nou gereed gekry moet word om ’n herhaling van chaos in die toekoms te vermy. Op die paneel was verskeie boere wat nou betrokke was by pogings om dinge onder beheer te kry, asook private veiligheidsmaatskappye, Kwanalu, versekeraars en Landbouweekblad se eie senior joernalis Lloyd Phillips, wat self ’n hele week aan verbete pogings deelgeneem het om sy dorpie, Mooirivier, te beveilig. Eerstens was daar die harde werklikheid dat gewone mense op hulself aangewese is wanneer dinge skeefloop — die staat gaan waarskynlik afwesig wees.…

AFGRI Retail is die trotse borg van reeks 14 van Landbouweekblad se gewilde TV-program, Landbouweekliks, wat op VIA (DStv-kanaal 147) uitgesaai word. Een gelukkige kyker wen weekliks ’n geskenkbewys ter waarde van R2 000 wat by enige AFGRI Retail-winkel reg oor Suid-Afrika gebruik kan word. Hier is die wenners van die afgelope paar episodes: ■ Ben van Vuuren (episode 6, 27 Julie 2021). ■ Johannes Botha (episode 7, 3 Augustus 2021). ■ Susan Arnold (episode 8, 10 Augustus 2021). ■ Marjorie Dreyer (episode 9, 17 Augustus 2021). ■ Janine Miller (episode 10, 24 Augustus 2021). Baie geluk!…

DIE Hunger Month-veldtog het vanjaar genoeg geld ingesamel om meer as 710 000 maaltye aan behoeftiges te verskaf. Food Lover’s Market se klante het gedurende Hunger Month, wat in Mei vanjaar plaasgevind het, R710 126 bygedra deur spesifieke produkte te koop en sodoende ’n skenking aan FoodForward SA te maak. Dit is die vyfde keer dat Food Lover’s Market aan dié veldtog deelneem. Tru-Capevrugtebemarkers, Simpl Juice, Westfalia, Crestshelf en ZZ2 was vanjaar vennote in Food Lover’s Market se veldtog. Vir elk van die vennote se spesifieke produkte wat vanaf 1 tot 28 Mei verkoop is, het Food Lover’s Market 85c geskenk aan FoodForward SA, die land se grootste voedselherwinningsorganisasie. Me. Siglinda Losch van die Food Lover’s-groep sê die groep het oor die afgelope vyf jaar deur die veldtog meer as…

DA A R is geen twyfel dat Suid-Afrikaanse boere van die beste ter wêreld is nie, maar hulle moet seker maak hulle produseer die regte voedsel waarmee hulle kan meeding en dat hulle aanpas by ’n vinnig veranderende landbou-omgewing. Dít was die raad van prof. André Jooste van die departement van landbou-ekonomie aan die Universiteit Stellenbosch, wat op TLU SA se jaarkongres gepraat het oor die boer se plek in die waardeketting. Hy het gesê die voedsel wat die verbruiker vra en hoe daardie voedsel by hom of haar gaan uitkom, gaan in die toekoms verander. Hy het ook gesê die plaaslike werklikhede is dat reële pryse van produkte konstant bly, maar dat insetkoste drasties styg. Dit is een van die grootste probleme waarmee die boerderysektor te kampe het om…

MINSTENS ’n derde van die boere wat die LRF-Veeskool bywoon, gaan die daaropvolgende jaar wéér omdat hulle so baie van winsgewende boerdery en die veebedryf se waardekettings leer. Boonop sê die res van die deelnemers volgens ’n opname hulle sal die Veeskool in die volgende drie jaar minstens een keer weer bywoon. Die volgende Veeskool word van 13 tot 15 Oktober deur die Lewendehawe-registrerende Federasie (LRF), Breedplan en Landbouweekblad aangebied. Dit word by die Aldam-vakansieoord naby Ventersburg in die Vrystaat gehou, en virtueel om boere in staat te stel om die verrigtinge aanlyn vanaf hul plase te volg. Die getal mense wat self Aldam toe wil gaan, sal weens covid-19-regulasies beperk word. Wat maak die Veeskool gesog onder veeboere en hoekom is dit elke jaar vol bespreek? ‘Om te oorleef,…

1 NAMIBIË| Nuwe stam van bek-en-klouseer Namibiese boere in die noordoostelike Zambezi-streek sukkel tans met ’n ernstige uitbreking van ’n nuwe stam van bek-en-klouseer – serotipe-O. Hierdie stam het ook in 2000 in Suid-Afrika voorgekom toe bek-en-klouseer by Camper-down in KwaZulu-Natal onder varke uitgebreek het. Volgens dr. Albertina Shikongo, hoof- veeartesnykundige beampte van die ministerie van landbou, blyk die nuwe stam aansteekliker as ander stamme te wees. Die oorsprong van die nuwe stam word nog ondersoek. – Senwes 2 SOMALIË | Sprinkane saai verwoesting ’n Donker wolk woestynsprinkane het onlangs 40 minute lank oor Hargeisa, die hoofstad van die wegbreekstreek Somaliland, beweeg. Daar word gevrees dat die skade wat hulle veroorsaak, tesame met erge voedselonsekerheid, swak klimaatstoestande en konflik, tot ernstige hongersnood kan lei. Oos-Afrika loop al die…

DIE private sektor sal volgens mnr. J.P. Landman, onafhanklike politieke en ekonomiese ontleder, die volgende tien jaar die grootste belegger in energie wees. “Die private sektor sal sonder twyfel die belangrikste rol in energie in Suid-Afrika speel. Energie is die sleutelfaktor. Die besluit dat Eskom opgedeel gaan word in verskillende entiteite, gaan voort.” Dít was Landman se optimistiese boodskap op ’n inligtingsdag wat deur die SA Wingerd- en Wynvereniging (SAWWV) saam met die SA tafeldruifbedryf (Sati) en Rosyne SA aangebied is. Hy meen daar is ’n sterk politieke wil by die regering vir strukturele hervorming en die ommekeer van die daling in die bruto binnelandse produk (BBP).“Sedert (pres. Cyril) Ramaphosa die leisels oorgeneem het, is die situasie reeds aan die verander. “Suid-Afrikaners raak te dikwels weggevoer en verstrengel deur allerlei…

1 NEEM JOU TYD OM JOU TESTAMENT OP TE STEL Dit is ongelooflik hoe min tyd mense daaraan bestee om hul testament op te stel en te hersien. Daar word jare geswoeg om ’n boedel en welvaart op te bou, en dan word ’n testament binne ’n halfuur tot ’n uur opgestel. Dit is onsinnig om so vinnig besluite te neem oor iets wat jare geduur het om op te bou. 2 KRY DIE REGTE PERSOON OM JOU TESTAMENT OP TE STEL Dit is verstommend dat mense tydsaam welvaart skep en hul boedel opbou, maar nie ’n templaat of voorbeeld gebruik om hul testament op te stel nie. Die risiko van foute is net te groot. Ander sal weer hul testament laat opstel deur iemand wat nie genoegsame…

Insetpryse het die afgelope paar maande merkwaardige stygings getoon. Saam met die stygings het covid­19 wêreldwyd ook logistieke probleme veroorsaak. Dit het onder meer die wagtydperk van insetinvoer verleng. As na insetpryse gekyk word, is ’n mens verstom om te sien dat die meeste kunsmisinsetgrondstowwe op geskiedkundige rekordvlakke in randwaarde is. KUNSMISPRYSE GRAFIEK 1 toon aan hoe internasionale kunsmispryse in dollarwaarde op lang termyn beweeg het. Uit die grafiek is dit duidelik dat internasionale pryse in dollarwaarde in die verlede al heelwat hoër was. Uit dié grafiek is dit ook duidelik dat die waarde van die rand mettertyd uitermatig verswak het. Pryse van ammoniak in dollarwaarde is byvoorbeeld tans op die hoogste vlakke in ses jaar, pryse van DAP is die hoogste in nege jaar, ureum was Februarie die hoogste…

Daar is geen keer aan Bigbucks, ’n verbeterde Gala-mutasie uit die Corder Gala-kultivar. Dit is vandag waarskynlik die suksesvolste nuwe appelkultivar in die geskiedenis van Suid-Afrika. Waar daar in 2014 slegs 1 hektaar gevestig was, het dié syfer in Februarie 2020 reeds die kerf van 1 miljoen bome verbygesteek. Vandag word geraam dat daar sowat 1,7 miljoen bome in Suid-Afrika gevestig is, en die getal neem steeds toe. Landbouweekblad het by mnr. Buks Nel, die vader van Bigbucks, gaan besoek aflê. Dié 80-jarige boorling van Ladismith in die Klein-Karoo het sy hele lewe aan appels en nuwe appelkultivars gewy. Benewens Bigbucks het hy twee ander nuwe mutasie-appelkultivars agter sy naam. Dié kultivars is Fuji Royal – ’n volrooi mutasie van die bekende kultivar Fuji, en die ander een is bekend…

Kruisteling is ’n standaardteelpraktyk in baie lande en speel ’n toenemend belangrike rol in kommersiële beesvleisproduksie in onder meer Amerika, Kanada en Australië. In sekere dele van Amerika en Kanada beoefen ongeveer 90% van die kommersiële vleisbeesboere kruisteling. Opnames het egter getoon dat baie van hierdie kruisteeltstelsels nie goed beplan of doeltreffend toegepas word nie. In Suid-Afrika is 67% van die beeste wat in voerkrale afgerond word, kruisings. Kruisteling behels die paring van verskillende rasse van dieselfde spesie. Die sukses daarvan lê in basterkrag of heterose, ’n verskynsel waarin kruisgeteelde diere se prestasievlak bo die gemiddelde prestasie van hul rasegte geteelde ouers uitstyg; asook komplementariteit, waar een ras se sterk punte die ander ras se swak punte aanvul. Die groot verskeidenheid beesrasse in die wêreld dui op die moontlikheid om…

Landbouweekblad het oor die jare al merkwaardige boereplanne geplaas — party daarvan boer nou nog onder die mees geleesde stories op Landbou. com. Van vandeesweek af is daar maandeliks ’n spesiale insetsel oor boereplanne op Landbouweekblad se TV-reeks, Landbouweekliks, op Via (DStv-kanaal 147). Kyk op Dinsdagaand 14 September om 19:30 na ’n gesprek met mnr. Louis Strydom van Omnia oor dié reeks wat die room van die boereplanne-oes nuwe TV-lewe gee. Heruitsendings is Woensdae om 01:30 en 07:30, Donderdae om 13:30 en 18:30, Vrydae om 00:30 en 06:30, Saterdae om 07:00 en Sondae om 17:00.…

As ’n boer vertel hy “besproei” sy kalwers op ’n koeksnystelsel, sal menige boer hom verbysterd aankyk. Mnr. Hurter van Zyl van Ventersdorp is egter doodernstig oor dié presisiestelsel met speenkalwers wat sy vleisproduksie tot op ’n ongekende vlak voer. Dit behels ultrahoëdrukbeweiding van ’n aangeplante raaigrasmengsel onder spilpuntbesproeiing. Die perseel is in koeksnye verdeel sodat elke sny genoeg kos vir die hele dag bied. Teen die tyd dat die beeste weer by die eerste koeksny uitkom, het dit al genoeg uitgegroei om wéér bewei te kan word. Hy en sy vrou, Juanita, en hul seun, Bertus, bedryf ’n gemengde boerdery op die plaas Roodekop by Ventersdorp met vleisbeeste, hoenders, gesaaides en wild. Die boerdery het ’n teelkudde van gemengde vleisbeesrasse wat hulle Klipvelders noem omdat dié mediumraambeeste ná jare…

GAUTENG CARLETONVILLE ELANDSFONTEIN (561), 482 ha, en IP (695), 252 ha, aan Agri Verwerkings (Edms.) Bpk., van C.F. Schalekamp, R2 169 000. ZWARTKRANS(172),24ha,aan TarltonValleyFarms(Edms.) Bpk., van C. en D. Tijssen, R2 700000. NIGEL LIEFDE EN VREDE (104), 46 ha, aan Aspen Development (Edms.) Bpk., van Patroni Inv (Edms.) Bpk., R6 727 500. KWAZULU-NATAL UNDERBERG GUILFORD (2986), 425 ha, aan Noel Otto-familietrust, van SP Griffin (Edms.) Bpk., R32 500 000. HIDCOTE (13102), 188 ha, en OATESDALE (5078), 142 ha, aan SP Griffin (Edms.) Bpk., van Hidcote Farming-trust, R17 000 000. HIDCOTE (13102), 410 ha, en OATESDALE (5078), 123 ha, aan SP Griffin (Edms.) Bpk., van PJ Garland-eiendomstrust, R24 125 000. LOF FP89 (7102), 39 ha, aan Sani2c BK, van Glendy Land-trust, R3 000 000. LIMPOPO SOEKMEKAAR HASIVONA (561), 21 ha, aan…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 16-17 SEPTEMBER: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid.E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. 28-29 OKTOBER: Vierde Nywerheidsrevolusie Agritech-konferensie, Protea-hotel, Stellenbosch, asook aanlyn. Mathema-konferensies en opleiding. Tel. 011 862 4001, e-pos: info@mathematraining.co.za KONGRESSE 28-29 OKTOBER: SA Vrouelandbou-unie, St. Georges-hotel, Pretoria. Die SA VLU is op 28 Oktober 90 jaar oud en die verjaardagvieringe val saam met die driejaarlikse kongres. Die tema vir die jaar…

TSHEPISO MAMETJA WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? My dad has always encouraged me to be independent and go for what I want. Never let anyone convince you it’s out of reach, he says. IS THERE ANYTHING YOU WOULD HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I wouldn’t change much. Mistakes are opportunities to learn. WHAT HAS BEEN YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Supplying companies like Spar and Checkers, even when it’s through a third party, is an achievement. I am proud of the fact that I’ve grown from where I started and maintained consistency. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS SO FAR? My parents, Rex and Constance Mametja. They continue to play a crucial role in my business as my mentors and supporters. WHAT…