Innholdsfortegnelse for 19 Aug 2021 i Landbouweekblad

VASGETREK Die polisie in die Noord-Kaap het op 2 Augustus drie buitelanders in Kimberley in hegtenis geneem in verband met die aanval op en ontvoering van ’n 36-jarige boer en sy 28-jarige vrou op 7 Julie. Die egpaar is op hul plaas met ’n vuurwapen gedreig en die boer met pangas aangeval. Die verdagtes het ’n aansienlike hoeveelheid kontant, ’n .38 Special-rewolwer, skootrekenaar en selfone gebuit en die egpaar in hul bakkie na Kimberley geneem om hulle te probeer dwing om nog geld te trek. Die bakkie het gaan staan en die egpaar is langs die pad vasgebind waarna die verdagtes gevlug het. Die boer kon homself loswikkel en die saak by die polisie aanmeld. WAG VERMOOR Die VF Plus in Mpumalanga het sy kommer uitgespreek oor die feit dat…

GLIP HERSTEL DEUR ONS VINGERS? Dit was veronderstel om die groot hersteljaar te wees. Ná jare se sieldodende droogte wat baie op hul knieë gedwing het, het die reën vanjaar mildelik op die meeste plekke uitgesak. Daar was hoop dat ’n paar groot rekeninge vanjaar uiteindelik afgelos sou word en slaap ’n bietjie makliker sou kom. Dit alles ondanks die amper ongelooflike feit dat die ongekende droogte op plekke steeds voortduur. Hele gemeenskappe moet in erge ellende voortploeter. Die res van Suid-Afrika het die reën met groot dankbaarheid ontvang. Soos ’n pel op Hoopstad sê: Hy vat die nat enige dag bo die stof. Daarom het die meeste boere hul versuipskade maar gedweë aanvaar, ongewillig om te kla as ’n tawwe droogte nog so vlak in die geheue lê. Maar…

SKIELIKE koue tydperke word teen einde Augustus en tot in September verwag, soos wat die geval was in jare met baie koue toestande in Julie, soos 2017 en 2020. “Boere moet dus waar moontlik nie bome en druiwe te vroeg stimuleer vir bot nie,” sê mnr. Johan van den Berg, ’n onafhanklike landbouweerkundige. Hoewel toestande vir kleinveeboere met kaalgeskeerde skape of wat nog hul skape moet skeer, gunstig lyk, gaan minimum temperature laag bly. “Daar moet altyd gelet word op vinnige veranderings in die weer wat kan plaasvind. Let veral op na die laaste week van Augustus.” Die lae minimum temperature wat veral in die derde week van Julie oor dele van die land voorgekom het, was van die laagste op rekord. Van den Berg kyk veral na die gemiddelde…

DIE georganiseerde landbou moet nie self by politiek betrokke raak nie, maar sy rol speel by die ontwikkeling, groei en die bestuur van krisisse in die landbou. Die georganiseerde landbou se taak is om te dui waarheen die landbou op pad is. Só het mnr. Theo Venter, politieke kommentator van die Noordwes-Universiteit se sakeskool, op Agri Wes-Kaap se kongres gesê. Met verwysing na die onlangse onluste in KwaZulu-Natal en Gauteng het hy gesê dit is moeilik om ’n “kapstok” te kry om die werklike oorsake van die onlangse onluste in KwaZulu-Natal en Gauteng aan te hang. “Dit kon ekonomiese sabotasie, ’n staatsgreeppoging, ’n ontploffing van die maatskaplik-ekonomiese toestande in die land, of bloot ’n ekonomiese kruitvat wees wat ontplof het. “Ek meen ná meer as 460 dae van inperking is…

DIE aartappelbedryf kan op die vroegste eers oor ses maande weer teen goedkoop invoer van aartappelskyfies beskerm word. Nadat die kommissie vir internasionale handelsadministrasie (Itac) in ’n ondersoek bevind het dat die afskaffing van die teenstortingstariewe op ingevoerde bevrore aartappelskyfies skade aan die plaaslike bedryf sal aanrig, moes die kommissie noodgedwonge aan mnr. Ebrahim Patel, minister van handel, nywerheid en mededinging, aanbeveel om dié beskerming af te skaf omdat Itac se eie hernuwingsproses die spertyd oorskry het. Sedert 9 Julie 2021 is die plaaslike bedryf dus sonder beskerming teen goedkoop invoer uit België en Nederland. GROOT VERLIESE VIR SA Die voedselverwerkingsmaatskappy McCain het die aansoek by Itac gebring en aangevoer dat invoer met tot 10% kan toeneem indien die tariewe afgeskaf word. McCain se aansoek is ondersteun deur Natures Garden…

GEEN grondhervorming is moontlik sonder die samewerking van die kommersiële landbou nie. Daarom moet die sektor deurentyd betrokke bly en sy belangrike rol daarin speel. Politiek veroorsaak baie wrywing tussen die landbou en politici. “Dit moet verantwoordelik bestuur word, want deure tussen die politici en die kommersiële landbou móét oopgehou word,” het mnr. Pierre Vercueil, voorsitter van Agri SA, op ’n aanlyn kongres van Agri Wes-Kaap gesê. Vercueil het gesê of daar veranderinge aan die Grondwet aangebring word met betrekking tot artikel 25 of nie, die rol van die kommersiële landbou sal altyd belangrik bly. “Die georganiseerde landbou moet omstandighede skep wat dit vir die kommersiële boer moontlik maak om altyd by transformasie betrokke te bly. Ons moet deel van die oplossing bly, nie die probleem nie.” AANPASBAAR Agri Wes-Kaap…

Artikels 7C en 7D van die Wet op Pensioenfondse (Wet 24 van 1956) handel oor die fidusiêre plig vir trustees van aftreefondse. Oor die afgelope jare het die klem op wat presies hierdie pligte is en hoe dit uitgevoer word, al hoe meer in die kollig gekom. Nie net konsentreer die gedragsowerheid vir die finansiële sektor (FSCA) deesdae meer op die pligte en vaardighede van trustees nie, maar lede se kennis en verwagtinge van trustees het ook aansienlik toegeneem. Nuwe wetgewing word gereeld aangekondig, wat ál meer druk op trustees plaas. Een voorbeeld hiervan is die verstekregulasies wat op 1 Maart in werking getree het. Dit bepaal dat elke aftreefonds ’n verstekbeleggingsopsie moet hê, asook ’n opsie om die fondswaarde te bewaar wanneer die werknemer die werkgewer verlaat. Dit vereis…

As ’n mens weet watter faktore spesifieke verbruikersgroepe oorweeg wanneer hulle wyn koop, word dit makliker om spesifieke wyne beter onder hulle te bemark, sê ’n kenner oor verbruikersgedrag, prof. Marlize Terblanche-Smit van die Universiteit Stellenbosch (US) se bestuurskool. In ’n onlangse studie waarby sy betrokke was, het talle wynkopers gesê hulle maak keuses omdat hulle voorheen ’n wyn geproe het, of omdat iemand anders dit voorgestel het. ’n Voorkeur vir ’n spesifieke wyndruifkultivar en ’n handelsmerk is ook oorwegings. Sy sê baie min gebruikers skenk enigsins ’n oorweging daaraan dat ’n wyn ’n alkoholvlak van minder as 13% het. Verbruikers van nie-primawyne slaan nie juis ag op promosie-uitstallings in winkels nie. Hulle heg groter waarde aan die soort kultivar wat betrokke is, as waar die druiwe vandaan kom. Hierdie…

LIGGING: Montagu, Wes-Kaap NAAM: Goedemoed VERTAKKINGS: Pruime, appelkose, wingerd GEMIDDELDE REËNVAL: 150-250 mm per jaar GRONDSOORTE: Iets van alles KORTOM ■ ’n Boer van Montagu gebruik al hoe minder ingekoopte produksiemiddele deur te leer van ander, veral kenners in die buiteland. ■ Hy het summier opgehou om onkruidbespuitings te doen. Hy benut skape om die onkruid en hoenders om ander plae te bestuur. ■ Die onkruid dien as ’n deklaag om die grondtemperatuur laag te hou. Dit verseker dat alle water wat toegedien word, by die plant uitkom. ■ Die onkruid dien ook as skuilplek vir voordelige organismes.…

LIGGING: Dewetsdorp NA AM: Jimmie Roosskool GROOTTE: 2 800 ha EIENAARSKAP: Beheerraad van Jimmie Roos VERTAKKINGS: Kommersiële Sussex-beeste, lusern, mielies GRONDTIPE: Wissel van sand tot klei VELDTIPE: Rooigras GEMIDDELDE REËNVAL: 500 mm per jaar KORTOM ■ Die Jimmie Roos-jeugsorgsentrum by Dewetsdorp spog met ’n vooruitstrewende kommersiële Sussex-kudde. ■ Danksy die geld wat die boerdery deesdae vir die skool inbring, kan hy projekte aanpak waarvoor daar nie departementele finansiering is nie. ■ Die boerdery het winsgewend geword danksy mnr. Willie Lombard, plaasbestuurder sedert 2011, se vernuf en ywer.…

Sonkrag is weer eens ’n opsie wat baie mense oorweeg sedert nóg ’n prysverhoging deur die nasionale elektrisiteitsverskaffer Eskom aangekondig is, terwyl beurtkrag steeds ontwrigtings veroorsaak. Daar is egter nog groot leemtes in die basiese kennis oor die koste, voordele en opsies wat sonkrag vir veral die landbousektor inhou. Daarom begin Landbouweekblad vandeesweek met ’n reeks artikels oor sonkrag. Dit is geskryf deur mnr. Faan van Niekerk, ’n mynbou-ingenieur wat vir etlike jare geboer het, daarna in die sitrus-en-mangovrugteverpakkingsbedryf betrokke was, later verskeie landbou- en bosbouprojekte in Mosambiek behartig het, en hom tans toe-spits op die ontwikkeling van alternatiewe energie-oplossings vir die boerderybedryf, asook sonkragstelsels. In die skryf van die reeks artikels word Van Niekerk bygestaan deur dr. Gerhard Human, ’n professionele elektriese ingenieur wat sy graad in elektriese ingenieurswese…

Aanskouingspreke wat in stilte voorgedra word, kan soms harder spreek as ’n oorvloed woorde. Vestig iemand se aandag op iets wat ’n bietjie andersheid aanbied, en gebruik dan daardie andersheid om vir hom iets te sê wat op sy eie lewe toegepas kan word. Die anderdag het ek vir ’n hele ruk gestaar na ’n deurskynende glas wat met skoon water gevul was. Die glas was op een plek lelik gebars, maar darem nie só erg dat dit waterverlies tot gevolg gehad het nie. Dit kan nog gebruik word, hoewel dit eintlik maar weggooi-materiaal is. Dit was juis hierdie glas wat toe met my begin praat het en op ’n eenvoudige, stil manier vir my wou sê dat wat ek hier voor my sien, ’n beeld is van talle mense…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 16-17 SEPTEMBER: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid.E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 6-10 SEPTEMBER: BKB-Afrika-Alleras-lewendehawe-ekspo (BKBALE), Afridome, Parys. Alle bees-, skaap-, bok- en pluimveerasse is welkom om te skou of uit te stal. Stefan Coetzee (beeste), 083 384 3675; Jan Mostert (kleinvee), 083 306 8408; Carla de Kock (ander navrae), 082 447 1650; e-pos: info@bkbale.co.za 15-18 SEPTEMBER: Heidelbergskou. Vic Brand, 063…

Access to money: that’s what makes the world go round. It was a lesson a young Aviwe Gxotiwe learnt on his lonely trips through the former Ciskei in 2008, hawking farm produce off the back of his bakkie. If one couldn’t access money, you simply could not grow, no matter whether you were a poor communal farmer in the former homelands or, like him, the son of a farmer who did own land. Aviwe’s father, Harry, had been farming the 160ha Tyhume citrus farm near Alice in the former Ciskei since the late 1980s. Here Aviwe grew up and developed his love of farming before attending junior school at St Andrew’s Preparatory School in Grahamstown and finishing high school at Queen’s College in Queenstown. The Gxotiwe’s family farm used to…

JEREMIA MATHEBULA WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? Stay focused. Before you decide, make sure you have done your research so you won’t regret it. Consult others to make informed decisions and learn from the mistakes of others. IS THERE ANYTHING YOU WISH YOU COULD HAVE DONE DIFFERENTLY? I should have consulted with the experts before I started producing grains during my first year of farming. WHAT HAS BEEN YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Being able to grow the business from where it was when I started and reaching a commercial level. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS SO FAR? My dad, from whom I’ve inherited this passion. My mentor, Tito Vorster, as well as TWK Agri and GFADA. But most importantly, my beautiful…

NKOSANA MTAMBO WHAT’S THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? Prepare everything on time and try to predict what may happen. Take calculated risks; not taking a risk is just another type of risk. WHAT WOULD YOU HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? Last year I should have taken more risk by increasing my planting area as there was more than enough rain and the yields were incredibly good. Also, when I started livestock farming, I should have included goats in the operation. They are a good investment. WHAT HAS BEEN YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Acquiring a third farm and being able to expand my operation must be my biggest achievement to date. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS SO FAR? My parents and grandparents, and…

MNR. PAUL MATTHEW, uitvoerende hoof van die assosiasie van vleisinvoerders en -uitvoerders (Amie), skryf in die organisasie se nuusbrief die afgelope paar weke se verlies aan infrastruktuur, produksiekapasiteit en grondstowwe vanweë die plundery gaan ’n beduidende uitwerking op sy bedryf hê. Die sektor het koue-opbergingsruimte van 40 000 ton in die Durban-omgewing verloor. Amie en die Suid-Afrikaanse vleisverwerkersvereniging (Sampa) het ’n plan aan die regering voorgelê om die nagevolge teë te werk. Die eerste voorstel is dat houers in Johannesburg uitgeklaar word. Die ten volle geseëlde houer word dan toegelaat om na binnelandse koue-opberging vervoer te word, waar binnelandse veeartsenykundige spanne die prosedure vir monsterneming en vrystelling kan volg, soos tans by alle hawens. Die besendings word in die doeanepakhuis gehou totdat dit vir vrystelling uitgeklaar word. Die tweede voorstel…

DAN KSY samewerking tussen die polisie en die landbougemeenskap van Wolmaransstad is vyf verdagtes in hegtenis geneem nadat gesteelde onkruiddoder en mieliesaad van altesaam R900 000 in hul besit gevind is. Luidens ’n verklaring op die polisie se webwerf is die verdagtes in hegtenis geneem nadat boere die polisie ingelig het oor ’n verdagte minibus met ’n sleepwa wat op die N12 van Bloemhof na Wolmaransstad onderweg was. Die polisie het die minibus met twee insittendes voorgekeer en deursoek. Die polisie het 20 liter onkruiddoder en 25 kg mieliesaad gevind. Die verdagtes kon nie verduidelik waar hulle dit gekry het nie. Die polisie het tydens die voorlopige ondersoek vasgestel dat ’n tweede voertuig, ’n motor met ’n sleepwa, op pad Ottosdal toe was. Die voertuig met drie insittendes is by…

DIE toepassing van herlewingslandboupraktyke vind toenemend inslag in Suid-Afrikaanse boere se produksiestelsels, maar dit is ’n lang proses en verg ’n moeilike kopskuif by boere. Prof. Eric Holm, direksielid en omgewingsraadgewer vir ZZ2, het tydens Landbouweekblad se herlewingskonferensie gesê die landbou is die volhoubaarste bedryf wat die mensdom nóg aangepak het. “Die afgelope eeu se ontwikkelings met goedkoop energie en maklike tegnologie het ons egter verlei om meer te verbou en minder om te gee. “Dit sal moet verander omdat dié praktyk die landbou nie meer volhoubaar maak nie.” Holm het benadruk dat boere met reg konserwatief is om van stelsel te verander, want dit is moeilik om ’n alternatiewe stelsel toe te pas wanneer bestaande praktyke nog werk. “Boere het baie kennis oor vele terreine binne hul bedryf. Jy…

DIE staat moet dringend met ’n aksieplan vorendag kom om te verseker dat daar nie weer opstande in KwaZulu-Natal is wanneer mense oor die volgende paar weke moontlik ’n tekort aan kos of gebrekkige toegang tot plekke het waar kos verkoop word nie, waarsku Agri SA. Mnr. Christo van der Rheede, uitvoerende direkteur, sê sy organisasie meen die probleem gaan ontstaan wanneer die gesteelde kos op is en daardie mense nie toegang tot kos het nie. “Waar gaan hulle werkgeleenthede kry, want baie van die restaurante, winkels, pakhuise, landboubesighede en ander maatskappye in die groter ekonomiese waardeketting is vernietig. Jy sit met ’n maatskaplike probleem wat ons (as ’n land) vorentoe nog duur te staan gaan kom.” Agri SA vra die staat om tydelike strukture in te rig in die…

DIE internasionale maatskappy Bayer CropScience bring vandeesmaand ’n aansoek in die Amerikaanse hooggeregshof vir die hersiening van ’n saak waarin ’n federale hof in San Francisco, Kalifornië, skadevergoeding van $80 miljoen (R1,15 miljard) aan ’n man toegestaan het. Die skadevergoeding volg nadat die hof beslis het dat mnr. Edwin Hardeman se jare lange gebruik van die onkruiddoder Roundup daartoe bygedra het dat hy kanker gekry het. Glifosaat is die hoofbestanddeel in die onkruiddoder. Duisende ander soortgelyke hofsake is tans hangende in Amerika. Die beslissing in die laer hof in San Francisco was nog teen Monsanto, wat later deur Bayer vir ’n bedrag van $63 miljard (R909 miljard) gekoop is. Bayer sê in ’n verklaring as sy appèlproses in die hooggeregshof aanvaar word, sal die hof waarskynlik in 2022 finaal oor…

BEL ANGRIKE suksesfaktore vir ’n inklusiewe en winsgewende lewendehawe-waardeketting word bespreek op die LRF-Veeskool wat van 13-15 Oktober by Aldam in die Vrystaat gehou word. Landbouweekblad is die mediaborg vir die Veeskool, wat sedert 2009 aangebied word. Weens die covid-19-pandemie het dit verlede jaar net virtueel plaasgevind, maar vanjaar het boere en ander belanghebbendes die keuse om dit self by te woon of om die lesings aanlyn te volg. Dr. Michael Bradfield, uitvoerende hoof van die Lewendehawe-registrerende Federasie (LRF), sê dieregesondheid, naspeurbaarheid en die toekoms van die veebedryf kom op die eerste dag onder die vergrootglas. “Die klem sal val op die veebedryf se gesondheidstatus, want sonder die handhawing van behoorlike dieregesondheid kan ons nie ’n welvarende bedryf hê nie. Dit is belangrik vir ons voortbestaan, anders gaan die veebedryf…

Die Oesskattingskomitee het einde Julie die eerste oppervlakteskatting vir wintergewasse bekend gemaak, hoofsaaklik vir die winterreëngebied en koring onder besproeiing in die noorde. Hiervolgens word geraam dat die oppervlakte onder koring vergeleke met 2020 met nagenoeg 1,2% tot 516 000 ha toegeneem het. Die aanplanting van kanola het vergeleke met 2020 met bykans 30% tot 96 000 ha gestyg, en haweraanplantings het met 15% tot 30 350 ha toegeneem. Die aanplanting van soetlupiene het met 23% tot 22 300 ha toegeneem. Die aanplanting van moutgars het met bykans 30% gedaal tot 100 530 ha weens die gevolge van die inperking en die drankverbod op die bierbedryf. Dit het die vraag erg geknou en die ekonomiese skade aan die hele aanbodketting beloop miljarde rande. Die aansienlike verskuiwings in die produksiepatroon in…

WIE IS JOU MENTOR? Baie mense het ’n belangrike rol in my lewe gespeel. My pa, Anton, het my die waarde van lojaliteit geleer. Adv. Gerrit van Schalkwyk, ’n familievriend, het ’n liefde vir die regsberoep by my gekweek en my geleer om hard te werk. By die sakeman Jannie Mouton het ek geleer hoe om krities en analities na besigheid en geleenthede te kyk, en om besluite te neem. Ná ek ’n regspraktisyn was, het ek as jong man in ’n privaat-ekwiteitsonderneming saam met Jannie gewerk. Hy is die mees besliste mens wat ek al teëgekom het. Dit is moeilik om doelbewus eienskappe aan te leer, dit kom deur tyd saam met suksesvolle mense wat jy respekteer, deur te bring. WATTER GOEIE RAAD HET JY AL GEKRY? Ek was…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN DIE BOERDERY? Embrio-inplantings en kunsmatige inseminasie deur ’n veearts, ’n kamerastelsel vir sekuriteit, goeie tweerigtingradio’s vir kommunikasie, toerusting om voer meganies te meng en uit te plaas, brandbestrydingstoerusting vir die veldbrandtyd, John Deere se presisie- en stuurstelsels, Trimble-sagteware vir die uitmeet en ontwerp van kontoere, en Logix vir stoetery-administrasie. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JULLE AL GEKRY HET? Moenie jou bekommer oor goed waaraan jy niks kan doen nie, en as jy iets daaraan kan doen, maak soos die Nike-sporttoerustinglogo sê: Just do it. Stelsels is uiters belangrik en om te meet, is om te weet. WAT IS DIE MOEILIKSTE LES WAT JULLE MOES LEER? Niks is afgehandel voordat die papierwerk afgehandel is nie. WIE IS JUL MENTORS? Pa Cas is altyd byderhand om…

■ Om die vermorsing van geld, asook die besoedeling van die omgewing te vermy, moet kommersiële mielieboere se anorganiese kunsmistoedienings gegrond word op die individuele toetsresultate van die grond op elke landery wat beplant word. ■ Vanweë die vele ingewikkelde interaksiefaktore wat dit moeilik maak om noukeurige aanbevelings oor stikstofbemesting vir kommersiële mielies te bereken, kan baie van Suid-Afrika se grondtoetslaboratoriums slegs hierdie aanbevelings grond op bevindinge van veldkalibrasieeksperimente op lang termyn. ■ Die keuse van stikstofbron vir die bemesting van kommersiële mielie-oeste moet gegrond word op oorwegings soos faktore wat die tempo van ammoniakvervlugtiging onwenslik kan versnel, asook opbrengs op belegging.…

WATTER LESSE HET JY AL GELEER? Seker die grootste ding wat ek geleer het, is dat ons met so min insette dieselfde uitkoms kan kry en gelyk is met die ou wat baie meer doen. Ek het geleer om nie buitengewone resultate te verwag voordat die koolstofvlak in my grond 3% of hoër is nie. HOE EN VAN WIE LEER JY DIE MEESTE? My medeboere. As ’n mens fyn kyk en tussen die lyne lees, het amper elke konvensionele boer ’n ervaring of ’n bewys dat ’n beginsel van herlewingslandbou by hom werk. Daar is ook baie inligting op die internet. Soek net vir Gabe Brown, Nicole Masters, Allan Savory, Elaine Ingham, Graeme Sait, Ray Archuleta en Christine Jones, om maar ’n paar te noem. WAT IS DIE SLIMSTE DING…

WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om hier in ons wêreld heeltemal af te skaal met saaiboerdery en net hier en daar onder ’n spilpunt kontantgewasse te saai. DIE BESTE RAAD WAT JY OOIT GEKRY HET? Glo in jouself en glo in wat jy doen. WAT SOU JY ANDERS GEDOEN HET AS JY KON OORBEGIN MET DIE BOERDERY? Ek sou gouer die veekomponent vergroot het. Ons het destyds ook ’n saaiboerdery gehad, maar met die klimaat wat só verander het, sou dit beter wees om gouer oor te skakel na veeboerdery of om daardie deel van die boerdery te vergroot. WIE WAS JOU MENTOR? My pa, Apie Lombard. Ek het langer as 20 jaar saam met hom geboer en wat ek van boerdery weet, het hy…

Mnr. Alfons Visser, wat in 2008 as Nasionale Boer van die Jaar bekroon is, is by uitgebreide boerdery- en verwante landboubedrywighede betrokke. Hy boer in die Vaalhartsbesproeiingskema in die Noord-Kaap waar hy verskeie gewasse verbou, onder meer pekanneute, mielies, koring, grondbone, lusern en katoen. By pekanneute, grondbone, lusern en katoen voeg hy waarde toe deur die produkte verder te verwerk. Die gewasse met die grootste uitbreidings is tans pekanneute en lusern onder besproeiing, en grondbone op droëland. Visser is ook die direkteur van SA Peanuts, SA Pecans en SA Alfalfa, en ’n stigter en aandeelhouer in Vaalharts Cotton Gin, ’n katoenpluismeule op Hartswater. Katoen word in omliggende gebiede vir lewering aan die aanleg verbou — tot 200 km ver. Hy is die grootste private verwerker en uitvoerder van grondbone, pekanneute…

Spek-en-bonesop ■ 1 pak (500 g) droëbone, oornag geweek ■ Olie ■ 1 gerookte varkskenkel ■ 1 pak (250 g) spekvleis, fyngesnipper ■ 3 liter water ■ 1 ui, gekap ■ 1 wortel, fyngekap ■ 80 ml tamatiepasta ■ Sout en peper na smaak ■ 250 ml suurroom Dreineer die bone, spoel dit met koue water af en plaas in ’n groot kastrol. Braai die skenkel en spek in ’n ander kastrol vir 5 minute. Voeg dit alles by die bone in die groot kastrol en voeg nou die water by. Verhit tot kookpunt, bedek en prut stadig vir ongeveer 1½ uur. Skep enige skuim en onsuiwerhede af wat bo-op die sop vorm. Voeg die ui, wortel en tamatiepasta by en prut vir ’n verdere 2 uur. Voeg meer water…

MARKNEIGINGS COVID BEMOEILIK VERGELYKINGS IN KZN Transaksies vir grond groter as 10 ha vir die 12 maande tot Junie vanjaar in Gauteng, KwaZulu-Natal en Limpopo is in die meegaande tabel. In Gauteng was daar 377 transaksies en 54 980 ha is teen R1,777 miljard verhandel. In twee van die vier distrikte onder beskouing is negatiewe prysneigings waargeneem. Pryse by Nigel het met 10,3% gestyg, terwyl pryse by Pretoria met 12,6% gedaal het. Vergelykende statistieke vir KwaZulu-Natal is bemoeilik vanweë die covid-19-inperkings en die sluiting van aktekantore verlede jaar. In 30% van die distrikte is gunstige prysneigings waargeneem. In die betrokke tyd is 253 transaksies in 13 distrikte gesluit. Altesame 65 697 ha is teen R1,856 miljard verhandel. Pryse by Ballito het met 17,9% gestyg. In Limpopo is 462 ooreenkomste in…

State funding for critical research institutions dwindles as black farmers struggle on without the necessary support to meet the challenges of a rapidly changing environment. The Agricultural Research Council (ARC) has announced the departure of its CEO and president, Dr Shadrack Moephuli, after 15 years. I’ve known Dr. Moephuli as a hard-working man with a passion for the agricultural industry and a special interest in developing farmers. I’ve had a few discussions with him, particularly on why the ARC seems unable to deliver ground-breaking innovation and technology to support emerging farmers. These farmers face many challenges, some of them brought about by climate change, that hamper profitability and growth. Lately I’ve had similar discussions with farmers who are battling to access innovative technology to move their businesses forward. Such technologies…

AVIWE GXOTIWE WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? Don’t ever give up. Take ownership of your life. People can give you a leg up, but it’s up to you to craft your future. WHAT WOULD YOU HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I would have taken bigger risks earlier and been bolder. I should have made my own mistakes sooner. WHAT HAS BEEN YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Creating an agribusiness with a corporate structure in five years. I did it without government help, instead managing to access funding from the private sector Most people thought it couldn’t be done. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS SO FAR? My dad. His belief in me and the fact that he gives me room to make…

PIGS Maud Mphuthi, Leandra, Mpumalanga The piggery is not that busy at this time. We mated the last batch of animals at the start of June and they’re due to farrow in September. The piglet mortality rate goes up in cold weather so, as far as possible, we try not to farrow in winter when it gets very cold in our area. Production will probably start peaking in September. “Our priority now and in the coming months is raising the weaners.” We weaned some of the piglets last month so our priority now and in the coming months is raising the weaners. We have put them onto ASA 2 feed, which they can take in from five weeks until about two months, or 20kg live mass. The minimum intake of…

In the battle against Covid-19, vaccination against disease has received a further boost globally as a cornerstone of preventative healthcare. Its importance in managing feared brucellosis cannot be overemphasised. Prevention is and always will be better than cure. Here’s what you should know about your role and responsibilities as a livestock producer. WHAT IS BRUCELLOSIS? This disease is also known as contagious abortion (CA) and occurs mostly in cattle. Brucellosis is one of the most common zoonotic (meaning it can be transmitted to humans) bacterial diseases worldwide. In South Africa it is a state-controlled disease, in terms of the Animal Diseases Act, 1984 (Act no 35 of 1984), making the vaccination of eligible animals compulsory. Disease transmission to other susceptible animals is mainly oral (through the mouth), either through contaminated…

200 t Die Universiteit van die Vrystaat het sowat 200 t voer ten bedrae van R360 000 aan boere in die brandgeteisterde distrikte suid van Bloemfontein beskikbaar gestel nadat hul winterweiding in Julie verwoes is. Die 428 ronde bale voersorghum en smutsvingergras is op die universiteit se Paradysproefplaas net suid van die stad gekweek en is met die hulp en toerusting van die lede van die Koppieskraal-boerevereniging gebaal. BKB het die brandstof geborg. Boere rondom Paradys het die hooi gesny, hark en baal. – Johan Norval R9,9 m Die suikerreus Tongaat Hulett het mnr. Gavin Hodsun, groepuitvoerende hoof, se vergoeding van R25,4 miljoen vir 2020 verminder na R9,9 miljoen vanjaar. Die maatskappy het klaarblyklik na die kwellinge van aandeelhouers geluister en die mes ingelê om die ruim salarisse van sy…

‘Boere werk dus nie vir hulself nie, maar vir die gemenebes.’ PROF. ERIC HOLM, omgewingsraadgewer vir ZZ2, oor die belangrikheid dat boere ná aan die natuur moet boer. Bl. 16 ‘Ons probeer kommersiële banke aanmoedig om met groter deernis en begrip na die boere te kyk wat nie deur die Land Bank gehelp sal word nie.’ MNR. CHRISTO VAN DER RHEEDE van Agri SA oor die moeiliker finansieringsomgewing. Bl. 14 ‘Ons probleem is kieskeurige verbruikers.’ MNR. PAUL MASTRONARDI, groenteboer van Mastronardi Produce, oor verbruikers wat die neus vir groente optrek. Bl. 20 ‘Ek moes van my personeel aflê. Die nadelige gevolge geld dus wyer as net vir my.’ MNR. RODNEY MBUYAZI, klein suikerriet- en veeboer van Kwa-Zulu-Natal, oor die gevolge van die onlangse onluste. Bl. 18 ‘Ons moet deel van…

Capespan word alom beskou as die bastion van vrugtebemarking in Suid-Afrika, maar in onlangse jare moes dié maatskappy gaan selfondersoek doen oor sy relevansie in ’n gefragmenteerde vrugtemark. Die resultaat is ’n leniger maatskappy wat uitstyg met dienslewering. MNR. TONIE FUCHS, besturende direkteur, vertel op bl. 35 meer. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Julia, ’n tuisteskepper wat soms uithelp by haar broer se klipbesigheid buite Stellenbosch. Ons het twee seuns en ’n dogter — John (12), Douglas (10) en Anna (8). IS JY LIEF VIR LEES? Lees is my gunstelingtydverdryf. Ek lees iets van alles, meesal fiksie, maar ook baie aktuele en sakeboeke. My gunsteling-genre bly egter fantasie. ’n Gunsteling-skrywer? Daar is mos net een! J.R.R. Tolkien is die beste van alle tye. EN ANDER STOKPERDJIES? Ek…

1 NAMIBIË| Abattoir vir skaapuitvoer gesluit Die 16 jaar lange staatsinmenging in skaapbemarking in Namibië het sy laaste tol geëis toe die Aranos-abattoir, die laaste van vier skaapuitvoerabattoirs, op 1 Julie sy deure moes sluit. Byna geen slagwerk is meer die afgelope agt maande gedoen nie en personeel is reeds afgelê. Volgens mnr. Jako van Wyk, ondervoorsitter van die Lewendehawe-produsenteorganisasie, het staatsinmenging produsentevertroue ernstig geskaad. Die uitvoerabattoirs het versuim om ’n ooreenkoms na te kom wat die stempel van goedkeuring van die voormalige minister van landbou weggedra het. Dit het bepaal Namibiese produsentepryse mag nie meer as N$2,50/kg van dié van Noord-Kaapse abattoirs verskil nie. Prysverskille was egter gemiddeld meer as N$8. - Agriforum 2 SENEGAL | Tuine moet help teen verwoestyning Met die Tolou Keur-projek om honderde…

“Hou vas, ouens! Dit kan dalk rof raak,” sê my maat Piet*, terwyl sy hande op die bakkie se stuurwiel stywer trek en hy die versneller tot teen die vloer intrap. Dit was middel-Maandagoggend 12 Julie. Ek, Piet en sy pa was op pad na ons vriend wat die groot Mooirivier-vragmotorstilhouplek bestuur, net ’n paar honderd meter van die nou berugte Mooirivier-tolplaza (MRTP). Slegs drie dae vantevore op Vrydag 9 Julie het misdadigers begin om vragmotors in die omgewing van die MRTP te blokkeer, te plunder en aan die brand te steek. Teen die Maandagoggend is sowat 24 vragmotors verwoes en beduidende dele van die ekonomies lewensbelangrike N3 is vir verkeer gesluit. Die Sondagaand kon ek van my huis af sien hoe ’n vragmotor se raamwerk helder teen die omringende…

Ek is al verskeie kere gevra om die wet van afnemende opbrengs in meer besonderhede te verduidelik. Dit is ’n komplekse begrip, maar as dit eers begryp word, werk baie dinge in boerdery uit. Eerstens, hierdie wet is ’n ekonomiese wet, nie iets wat ek uitgedink het nie. Dit word, net soos die wet van vraag en aanbod, aan alle studente geleer wat Ekonomie 1 studeer. Baie mense of regerings dink hulle kan hierdie wette verkeerd bewys of dit verander om hul spesifieke agenda te pas. Op kort termyn kan dit dalk moontlik wees om hierdie wette uit te daag. ’n Voorbeeld is die landboubeheerrade, wat vroeër jare pryse en vraag en aanbod gemanipuleer het om ’n mate van voordeel vir hul spesifieke bedryf te beding. Dit kon moontlik op…

SNYTANGE ONTHORING BEESTE VINNIG EN MET MIN PYN Bloem-veeprodukte bemark verskeie produkte vir die onthoorning van beeste. Keystone se Amerikaans vervaardigde onthoorningtoestel (FOTO1), die verbeterde model 600 met hefboomhandvatsels, werk eenvoudig, maar kragtig. ’n Taai horing kan met een snyslag verwyder word om die minste pyn, ongemak en bloeding te veroorsaak. Met korter handvatsels van sowat 92 cm kan horings maklik korter geknip of dié van kleiner diere verwyder word. Die toestel lewer die meeste snykrag waar dit benodig word: Aan die begin van die snyaksie. Die wigvormige snylemme kan 8,3 cm wyd oop maak. Die 600-model weeg 8 kg. Swavet (FOTO 2) se onthoorningstang vir beeste kan horings van wisselende diktes baasraak, in teenstelling met soortgelyke goedkoper toestelle wat net vir dik of net vir dun horings bedoel is.…

Die stikstof-fosforkalium- (NPK) verhouding in hoendermis is nie opmerklik nie, maar boere is dit eens: As hoendermis saam met kunsmis gebruik word, werk dit, sê mnr. Ferdi Labuschagne, besturende direkteur van Sapling Carbon Fertilizer. “Dit het niks te doen met die hoeveelheid mikro-elemente en NPK wat in die hoendermis is nie. Hoendermis bevat taamlik baie koolstof en dit is wat die verskil maak.” GEBREK AAN KOOLSTOF Suid-Afrikaanse grond se gemiddelde koolstofinhoud is 0,025%, wat baie laag is. Die chemiese kunsmis wat in die algemeen vir plante gegee word, kom meestal van olie, afvalprodukte of klippe wat gemaal word. Dit is in ’n vorm wat plante nie kan opneem nie. “In baie gevalle gee boere vir die plante kunsmis waarvan die suurvlak te laag is en in ’n vorm wat nie…

Wat bied Die Plaaskombuis? Dit is ’n eenmansaak waar ons ’n verskeidenheid tuisgebak, bevrore tuisgemaakte etes, ingemaakte produkte, konfyt, olywe, vars neute en sade, bevrore plaashoender en oulike geskenke verkoop. Die produkte kom, waar moontlik, van plaaslike produsente en ander klein eenmansake. Die koffiewinkels het ’n plaasatmosfeer en ligte etes kan geniet word. Ons het vier jaar gelede die winkel op Bethulie oopgemaak en sowat ’n jaar gelede na Smithfield uitgebrei. Op albei dorpe was daar ’n behoefte aan só iets. Wat laat julle bo ander uitstaan? Ons hou produkte aan wat jy nêrens anders in die omgewing sal kry nie en wat van ver af kom. Hoe moeiliker die produk bekombaar is, hoe uitsonderliker is dit! Ons hou byvoorbeeld handgemaakte kunsprodukte uit Zastron en breekware uit George aan. Die…

S ally het op 30 alles van haar konserwatiewe ouers geërf. ’n Klein fortuin. Dadelik haar betrekking bedank en by die huis gaan sit. Slimmer as slim. Raad gevra, maar haar eie kop gevolg. Dit het lekker gegaan. Te lekker. ’n Nuwe kar gekoop. Top of the range. Links en regs geld uitgeleen. Die versekeringsmanne het soos aasvoëls op haar toegesak totdat alles op was. Sien nou nog hoe troos die makelaar haar op die begrafnis. Dit was nie lank nie, of sy was ’n huurder in haar eie agterplaas. Huis verkoop en haar “eie” buitekamer teruggehuur. Daar was tydelik nuwe geld en die proses het van voor af begin. Weer vreeslik raad gevra, maar haar besluite was klaar geneem. My vermaning tot spaarsamigheid, ná die verkoop van die huis,…

NEIGINGS BEEFMASTER GOEIE PRYSE SOVER, TALLE VERKOPINGS LÊ NOG VOOR Die Beefmasterras beleef ’n goeie jaar tot dusver met die veilings wat tot in Julie afgehandel is. Mnr. Wilhelmus van der Schyff van die plaas Rietfonten tussen Bloemfontein en Bultfontein sê daar lê nog verskeie stoetveilings van die genootskap tot in Oktober voor. Van der Schyff, ’n raadslid van die Beefmaster-beestelersgenootskap, sê die vraag na vroulike diere van gehalte wat deur telers op veilings aangebied is, was tot dusver hoog. Pryse vir dragtige diere het met R25 000 tot R30 000 gewissel. Sy optimisme oor die ras spruit deels uit die sukses van die onlangse produksieveiling van sy Schyff-stoetery wat ’n gemiddelde prys van meer as R100 000 vir 31 stoetbulle opgelewer het. Die hoogste prys was vir die bul…

Lizo ‘Mandla’ and Johnson Mandlendoda are the formidable team behind two successful Eastern Cape farming operations, in Middelburg and Queenstown. Johnson manages 2 000 Dohne merino and merino sheep, 1 200 angora goats, 800 cattle and various species of game on Geluk Farm (7 000ha) in Middelburg. Mandla runs a 44ha farm near Queenstown, where he oversees the Dicla Training Facility and runs the vegetable production, a packhouse that supplies vegetables to various retailers, a bed and breakfast, and a farmer’s warehouse that sells farm supplies. A FAMILY AFFAIR Mandla and Johnson were raised in a farming family in Sterkspruit outside Queenstown, where their father and grandfather farmed. Mandla says although their forebears were not commercial farmers, he grew up inspired by their love of the land – hence his…