Innholdsfortegnelse for 29 Jul 2021 i Landbouweekblad

IN PUIN GELÊ Die huis van ’n bestuurder op een van die hoenderprodusent Astral Foods se plase in KwaZulu-Natal is in ligte laaie tydens die onrus en plundertogte wat in die week van 13 Julie skade van miljarde rande aangerig het in veral KwaZulu-Natal en Gauteng. Mnr. Gary Arnold, Astral se besturende direkteur van landbou, sê plunderaars het op twee braaihoenderplase en een hoenderteelplaas toegesak, hoenders gesteel en geboue en toerusting afgebrand. Op ’n vierde plaas kon plunderaars dit net regkry om deur ’n heining te jaag voordat hulle gekeer is. Die skade aan infrastruktuur beloop tot dusver miljoene rande. Astral het boonop bykomende koste vir sekuriteit aangegaan en verkoopsinkomste verloor. Die maatskappy beoog om eise by Sasria in te dien. Lees meer op bl. 14, 15, 21 en 24.…

DIE skok van middel-Julie se onrus en plundery is veral skokkend in die lig daarvan dat welsyn die grootste enkele uitgawe in die nasionale begroting is, naamlik R416 miljard die afgelope boekjaar, sê dr. Roelof Botha, ekonomiese raadgewer van die Optimum-groep. Twee kernprobleme is hoë werkloosheid en botsende waardestelsels. Daar kan aangeneem word dat die meerderheid Suid-Afrikaners hulself distansieer van vandalisme, saakbeskadiging, aanranding en diefstal. Ongelukkig bevind talle mense hulself op die teenpool hiervan, en gee geen duit om vir die lot van diegene wat hul werk permanent gaan verloor weens die misdadige optrede nie. Mense wat hulself met eersgenoemde waardestelsel vereenselwig, het as ’n reël ’n etiek van produktiwiteit, en ervaar liefde, ondersteuning en dissipline wat van kindsbeen af deur ouers, grootouers, leraars en onderwysers gevestig word. Mense met…

PAS LAMTYD AAN BY REËNVAL Ek het maandelikse reënvalaantekeninge vir 77 jaar uit Britstown gekry. Dit is interessante leesstof en het my bietjie laat speel met die syfers. Die gemiddelde reënval is 283,71 mm per jaar. Die mediaanreënval is gemiddeld 269,75 mm per jaar. Dit is die beter syfer om te gebruik, aangesien dit die uitskieterjare buite berekening laat. Ek het toe die reënval in al die maande waarin dit minder as 25 mm gereën het, ook uitgehaal. My argument is dat die bydrae van so min reën só klein is dat dit buite rekening gelaat kan word. Die gemiddelde jaarlikse reënval daal dan tot 232,75 mm en die mediaan tot 209 mm. Ek noem dit die effektiewe reënval. Wat die verspreiding van die effektiewe reënval betref, het 69% van…

VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Elsa het twee seuns, Nico (38) en Leroux (35), wat albei saam boer. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ek het die graad BPharm in 1975 aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (nou die Noordwes-Universiteit) verwerf en ná my twee jaar diensplig vyf jaar as apteker gepraktiseer. In 1986 het ek heeltyds begin boer. Boerdery was nog al die jare my passie. Aptekerswese was my plan B indien planne met die boerdery verkeerd sou loop. HET JY ’N STOKPERDJIE? Boerdery. WAAR HOU JY VAKANSIE? Jeffreysbaai, want dit is naby die huis. KYK GRAAG JY SPORT? Ja, ek geniet goeie, gestruktureerde rugby, asook gholf.…

DIE blokkade van Durbanhawe tydens middel-Julie se onluste het die beweging van noodsaaklike landbougoedere erg geknou. Prof. Johan Willemse, ’n landbou-ekonoom en Landbouweekblad-rubriekskrywer, sê skepe wat uitvoermielies laai, moes vir ’n week of langer in die hawe wag en oorlêgeld betaal indien hulle nie betyds gelaai word nie. Dus raak skeepsmaatskappye sku om by Suid-Afrikaanse ha-wens aan te doen. “Om die uitwerking in perspektief te stel: In die laaste week van Junie het Suid-Afrika sowat 100 000 ton geelmielies uitgevoer, hoofsaaklik deur die Durbanhawe. Dié uitvoer het in die week van die protesaksie tot stilstand gekom. Dus is ons nou ’n week, of ongeveer 100 000 ton, agter. “Suid-Afrika het ’n beperkte uitvoertyd vir sy mielies tot einde Augustus of begin September, wanneer die Amerikaners se oes op die mark…

Die verwagte neigings vir die volgende tien jaar op die wêreld se landboumarkte word elke jaar bespreek in ’n vooruitskouing van die organisasie vir ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO) en die Voedsel-en-landbouorganisasie (VLO). Dit is ’n grondige ontleding van die faktore wat die vraag na landbouprodukte in verskillende streke van die wêreld aandryf. Die verwagte neigings vir die belangrikste voedselgroepe ten opsigte van vraag en prys word bespreek. Hulle neem ook produksiegroei danksy verbeterde produktiwiteit en produksie in ag om te ontleed of markte in balans gaan wees en wat pryse aandryf. Afgesien van die probleme met produksie en regeringsbeleid waarmee die Suid-Afrika se kommersiële boere daagliks te doen het, is die kernvraag of daar in die volgende tien jaar ’n mark vir hul produkte gaan wees wat beleggings kan…

Die onlangse uitbreking van beken-klouseer in Zoeloeland en die gevolglike kwarantyn van ’n groot deel van die distrik, het die noodsaaklikheid van die dringende toepassing van die langverwagte nasionale vee-identifikasie-en-naspeurbaarheidstelsel vir Suid-Afrika (Lits SA) beklemtoon. Luidens ’n verklaring van die Beefmaster-groep, ’n plaaslike onderneming wat beesvleis produseer en uitvoer, is só ’n stelsel noodsaaklik om die hele veewaardeketting van Suid-Afrika te beskerm teen die potensieel vernietigende gevolge van ekonomies belangrike dieresiektes. Die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) het Suid-Afrika se bek-en-klouseervrye status vroeg in 2019 herroep. Talle lande wat in daardie tyd Suid-Afrikaanse veeprodukte ingevoer het, het invoer uit Suid-Afrika onmiddellik verbied, en die plaaslike veebedryf het sowat R8 miljard verloor. Mnr. Roelie van Reenen, uitvoerende hoof van die Beefmaster-groep se voorsieningsketting, sê Suid-Afrika het nog nie sy status herwin…

Dit lyk asof daar geen keer aan die Suid-Afrikaanse sitrusbedryf is nie. Sitrus, veral sagte sitrus, het in 2010 wyn as Suid-Afrika se grootste landbou-uitvoerproduk verbygesteek met uitvoer van $202 miljoen (R2,9 miljard). Dit is luidens ’n verslag deur die Universiteit van Johannesburg se nywerheidsontwikkelingsdenkgroep (IDTT). Verlede jaar is sitrus ter waarde van $730 miljoen (R10,5 miljard), twee en ’n half keer meer sitrus as wyn, uitgevoer. Die bedryf se sterk punte eindig nie by die groei in uitvoer nie. Luidens die verslag het die bedryf ook die potensiaal om met die nodige beleggings in waterbestuur en slim landboupraktyke homself teen klimaatsverandering te verskans. Terwyl verskeie bedrywe onder die covid19-pandemie gely het, kon die sitrusbedryf bou op gesondheidsbewuste verbruikers op die wêreldmark se volgehoue vraag na sitrus. Met geen einde…

Die miostatiengeen produseer ’n proteïen (miostatien) wat spiergroei in ’n jong, groeiende dier beëindig. As daar egter ’n fout (mutasie) in die geen is, word ’n foutiewe proteïen geproduseer, wat dan nie kan funksioneer nie en veroorsaak dat die dier se spiere aanhou groei. Dit veroorsaak ’n toestand wat as dubbelbespiering bekend staan. Diere met twee foutiewe gene (een van elke ouer) het ’n groter kans op moeilike geboortes, meer vleis met minder vet, ’n swak skelet en verskeie ander gesondheidsprobleme wat ekstra versorging verg. Hierdie diere is dus nie geskik vir ekstensiewe boerdery nie. Die fenotipiese eienskappe van dubbelbespierde diere is duidelike spierdefinisie, groot, ronde boude wat hoog sit, ’n ekstreme hangkruis en ’n stertwortel wat te hoog staan. ’n Enkele spierlyn op die boud beteken egter nie noodwendig…

Mnr. John Evans van Jolly Roger Farms in KwaZulu-Natal gebruik baie lewende biologiese produkte, soos Trichoderma asperellum en Beauveria bassiana, in sy boerdery, en dien dit elke seisoen herhaaldelik toe. T. asperellum is ’n swam wat hoofsaaklik in die grond toegedien word om wortelontwikkeling aan te help en bakterieë en ander swamme teë te werk. Met elke toediening word miljarde spore van die swam op elke hektaar vrygestel. Die idee is dat hierdie swam binne enkele toedienings ’n goeie bevolking in die grond moet opbou, maar dit is nie die geval nie, sê mnr. Mark Hutton, tegniese adviseur by Madumbi. “Konvensionele boerderypraktyke skep nie die ideale omgewing vir hierdie voordelige mikro-organismes om te floreer nie. Verdigte grond lei tot anaërobiese toestande, wat die voordelige mikrobes en veral swamme in ’n…

Zoetis bou voort op 60 jaar se ondervinding en lewer medisyne en entstowwe van gehalte, aangevul deur diagnostiese produkte, genetiese toetse en ’n reeks ondersteuningsdienste. Die maatskappy gee steeds aandag aan die behoeftes van sy klante met geïntegreerde innovasies. Dit is ’n voorloper in dieregesondheid wat dieresorg betref, soos vervat in sy slagspreuk: Voorspel, voorkom, ontdek, behandel. As ’n voorloper in die landbou is Zoetis trots daarop om antimikrobiese rentmeesterskap te bevorder en bestuurstelsels te ondersteun wat holistiese tegnieke vir die voorkoming van siektes insluit. Só word ’n gesonder en volhoubaarder toekoms verseker. Die omvattende reeks vee-entstowwe wat deur Zoetis verskaf word, maak dit moontlik om diere in te ent as deel van ’n kuddebestuursprogram wat langtermynvoordele vir die boer en die gemeenskap inhou. Dit het volhoubare produksie en die…

Hoe het jul boerdery ontstaan? My pa, Anthony Oshry, het in 1974 vir my ma ’n kweekhuis opgerig om komkommers en tamaties te kweek, want sy was verveeld tuis. Dit het só goed gegaan dat hy later daardie jaar nog kweekhuise opgerig het. Hy het saans ná werk die strukture onder ’n spreilig aanmekaar gesweis. Die boerdery het só vinnig gegroei dat ons in die vroeë 1980’s ’n groter stuk grond moes koop. My pa het vroeg in sy veertigs afgetree en by my ma aangesluit. My ma moes in die 1990’s weens gesondheidsprobleme ophou boer, maar ek en my pa en suster, Lisa-Jane, gaan steeds voort met die besigheid. Wanneer het julle grasuie by jul reeks gevoeg? Ons het oor die jare talle produkte probeer, maar komkommers was altyd…

MARKNEIGINGS PRYSE BY ROBERTSON STYG MET 22% In die meegaande tabel is ’n opsomming van transaksies vir grond groter as 10 ha in die Wes-Kaap vir die 12 maande tot Junie vanjaar. Die swak ekonomie en gevolge van die droogte blyk duidelik, met 48% van die distrikte wat ’n negatiewe prysneigings toon. In 3% van die distrikte is geen transaksies geregistreer nie. Die sluit van kantore vanweë covid-19 het benewens die swak ekonomie in ’n groot mate bygedra tot die agterstallige registrasie van transaksies. Pryse het met meer as 10% gestyg by Bredasdorp (15,4%), Kaapstad (11%), Ladismith (17,3%), Oudtshoorn (12,9%), Robertson (22,1%) en Worcester (16%). Dit het met meer as 10% gedaal by Ceres (-19,8%), Clanwilliam (-22,4%), Laingsburg (-14,7%), Stellenbosch (-13,6%) en Tulbagh (-14,1%). In totaal is 383 ooreenkomste gesluit.…

R50 miljard Die algehele skade van die onluste en plundery middel-Julie in Kwa­Zulu-Natal en Gauteng kan tot R50 miljard beloop, en die verliese aan die bruto binnelandse produk (BBP) tot R40 miljard, het mnr. Peter Attard Montalto, hoof van kapitaalmarknavorsing by Intellidex, die naweek ná die onluste gesê. Hy beraam die impak op Durban se BBP op R20 miljard. Tot 50 000 informele handelaars en 40 000 ondernemings is geraak, en nagenoeg 150 000 werkgeleenthede is in gedrang. – Moneyweb 20 235 ton Amerika het 20 235 ton beesvleisprodukte ter waarde van $12,6 miljoen (R184,7 miljoen) in 2020 na Suid-Afrika uitgevoer, 9% meer as in 2019. Bevrore beeslewer het 89% hiervan uitgemaak. Die styging in die uitvoer van beeslewer is ’n gevolg van die geldelike druk wat Suid-Afrikaanse verbruikers ervaar,…

‘Soos die oordeelsdag.’ MNR. JAKKIE DU PLESSIS, ’n boer van Tierpoort, oor ’n brand wat meer as 67 000 ha weiveld en infrastruktuur verwoes en tot groot veeverliese in die Suid-Vrystaat gelei het. Bl. 17 ‘Hy het ’n ander rol wat hy moet vervul, naamlik om die ondersoeke te laat sloer, dossiere te laat wegraak of te sluit omdat daar kwansuis nie bewyse is nie.’ MNR. HERKIE VILJOEN, boer van Bethlehem, oor polisiebeamptes se deurslaggewende rol in veediefstalsindikate. Bl. 24 ‘Té nat, maar ons is geseënd. Die weidings is mooi, maar die graan kry swaar. ’ MNR. LEON GROENEWALD van die plaas Rietvlei by Rietpoel in die Wes-Kaap, oor wintergraanproduksietoestande ná goeie reën. Bl. 16 ‘Ons meen in elk geval ’n inspeksiediens is onnodig, veral in hierdie omstandighede van covid-19…

Pres. Cyril Ramaphosa moet ’n nasionale noodtoestand verklaar om die golf van misdadigheid wat tans oor Suid-Afrika spoel, tot ’n einde te bring, sê mnr. Christo van der Rheede, uitvoerende hoof van Agri SA. “Die plundering van winkels, die gooi van klippe na motors, die blokkering van paaie, die brand van vragmotors en oeste, asook veediefstal is ’n bedreiging vir die land se voedselsekerheid. Die risiko bestaan dat mense nie kos kan koop of toegang tot kos sal hê nie. Dit sal tot hongersnood en verhongering op ’n nasionale skaal lei en selfs verdere onrus en chaos aanhits.” Hy sê dit is duidelik dat misdadigers geen respek vir wet en orde het nie en daarom sal hulle plunder, vernietig en steel tot daar niks oor is nie. Hy voeg by…

DIE suiwelbedryf het verwag dat die onluste tydelike tekorte aan suiwelprodukte in sekere gebiede kon bring en tot surplusse in ander gebiede kon lei. Mnr. Bertus van Heerden, hoofekonoom van die Melkprodusente-organisasie, sê die organisasie het teen 15 Julie reeds terugvoer van verbruikers ontvang oor waar suiwelrakke leeg is. Die betrokke kleinhandelaars is gekontak om hulle hieroor in te lig en ook inligting te gee oor waar daar wel suiwelprodukte by fabrieke beskikbaar was. “Die dinamika van die mark verander letterlik binne ure. Die mark kan baie vernuwend wees indien sy omgewingsraamwerk dit toelaat.” Hy sê dié vinnige veranderinge maak dit moeilik om te voorspel hoe die situasie in die komende weke sal uitspeel. In sommige gebiede kon melk etlike dae lank weens veiligheidsredes nie van plase af vervoer word…

’N NUWE salvo is afgevuur in die geveg teen die omstrede aanstelling van ’n gevolmagtigde inspeksiediens oor voedselstandaarde vir die graan- en oliesaadbedryf. Daar is op 25 Junie in die Staatskoerant afgekondig dat die diens op 12 Julie met inspeksies sou begin, ondanks talle besware uit die bedryf. Leaf Services is in 2016 deur die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling aangestel om inspeksies in die graan- en oliesaadbedryf uit te voer ingevolge wetgewing oor standaarde vir landbouprodukte. Oor die jare het Leaf se struktuur al ’n paar keer verander en daar was talle struwelinge oor ’n werkbare sakeplan. Ondanks ’n volslae gebrek aan eenstemmigheid is in die Staatskoerant afgekondig dat Leaf met inspeksies moet begin. Wetgewing oor landbouproduktestandaarde maak egter voorsiening vir appèl teen dié stap by die…

1 NAMIBIË | Damme en groen skemas beoog Die ministerie van landbou, water en grondhervorming het die bou van 44 gronddamme en die vestiging van groen skemas in die Oshana-streek goedgekeur as deel van die land se strewe na voedselsekerheid. Daar is in die boekjaar 2021-’22 daarvoor begroot. Water wat in dié damme opgegaar word, sal gebruik word om die groen skemas te besproei. Mnr. Elia Irimari, streeksgoewerneur, het in Junie in sy streeksrede gesê as deel van die streek se planne vir infrastruktuurontwikkeling sal waterbesparing in werking gestel word en damme gegrawe word om vloed- en reënwater te oes. Mense wat op die groen skemas gaan werk, sal uit die landelike gemeenskappe in die streek gewerf word. — The Namibian 2 NIGERIË Te min tamaties vir fabriek…

DIE onluste wat middel-Junie groot verwoesting in KwaZulu-Natal en Gauteng gesaai het, het ook pogings om beken-klouseer te bestry, in die wiele gery. “Vir die veiligheid van ons amptenare het ons monitering vir eers opgeskort, maar die verskuiwing van diere word steeds deur die polisie en verkeersowerhede gemonitor,” het dr. Mpho Maja, direkteur van dieregesondheid by die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling gesê. “Ons reik ook steeds permitte uit vir laerisiko-verskuiwings.” Sy het gesê tot middel-Julie is bek-en-klouseer op 18 plekke bevestig. Altesaam 17 hiervan was binne die tydelike kwarantyngebied, terwyl die ander plek ’n kommersiële voerkraal binne die uThukela-distriksmunisipaliteit buite die gebied was. Maja sê epidemiologiese ondersoeke duur voort om die moontlike oorsprong van die virus en plekke waarheen die virus kon versprei, te bepaal. VERVOER Die…

Navorsers verbonde aan die Hebreeuse Universiteit van Jerusalem het ’n biosensor ontwikkel om intyds agter te kom of aartappelplante onder druk verkeer. Wanneer die metode verder ontwikkel word, sal boere vroeg reeds kan vasstel of ’n plant ekstra voeding of water nodig het, nog voordat dit enige sigbare skade opgedoen het en verliese kan ontstaan. Luidens ’n verklaring deur dié Israeliese universiteit het die navorsingspan van drs. Shilo Rosenwaser en Matanel Hipsch aartappels vir hul studie gebruik. Dit is omdat Israel tot 40% van sy aartappeloes uitvoer. Hul bevindinge het in die vaktydskrif Plant Physiology verskyn. Die span het konsepte uit genetiese ingenieurswese ingespan om ’n nuwe geen wat aan ’n fluorresente proteïen kodeer, by die plante in te voeg. Dit dui die vlakke van reaktiewe suurstofverwante spesies aan. Die…

WANNEER HET DIE SUID-AFRIKAANSE SITRUSBEDRYF BEGIN FLOREER? Die eerste uitvoer was in 1906. Dit het in die volgende 64 jaar, tot 1970, tot 500 000 ton vermeerder. In die volgende 31 jaar het dit tot 1 miljoen ton verdubbel, en in die 12 jaar daarna tot 1,5 miljoen. In 2018 het dit tot 2 miljoen ton gestyg. Ons behoort vanjaar 2,5 miljoen ton uit te voer. WAAROM IS DIE SITRUSBEDRYF SÓ SUKSESVOL? Die bedryf onderneem sedert 1970 sy eie navorsing. Vanjaar sal ons R150 miljoen in navorsing belê. Dit sal oor die volgende vier jaar herhaal word. Die bedryf maak ook staat op uitstekende logistiek. Tot onlangs het Suid-Afrika uitstekende pad-, spoor en hawe-infrastruktuur gehad. Gebrekkige onderhoud en herinvestering het egter ’n probleem geword. Menslike kapitaal in die bedryf is sterk. Deur…

Die boere is dit eens dat die welwillendheid van vreemdelinge in die vorm van skenkings ’n groot verskil aan elkeen gemaak het. Elkeen het ’n storie van vreemdelinge wat hul hande en harte op die vreemdste tye oopmaak om voer, vervoer, brandstof of kontant te skenk. “Dit is fantasties om te sien hoe die medeboere in Suid-Afrika reageer, want jy voel eintlik klein,” sê mnr. Fanus Schoeman, voorsitter van die Willowmore-landbou-unie. “Die feit dat iemand van ver af vir jou goedere van R100 000 stuur, en jy ken hom nie eens nie.” Volgens Schoeman kry boere oral in die distrik, wat strek van die Baviaanskloof, Traka, Winterhoek, Grootrivier en Rietbron, ekonomies swaar. In die Ba viaanskloof kon boere tydens die droogte op toerisme begin konsentreer, maar covid-19 en die inperking het…

Mnr. Boeram en me. Elsa Venter se twee seuns, Nico (38) en Leroux (35), is albei by die boerdery betrokke. Om onsekerheid uit die weg te ruim, het elkeen sy eie verantwoordelikhede. Leroux is in beheer van die sitrus en wild. Nico bestuur die braaihoenders, Africanos Country Estate, werkswinkels en grondverskuiwingsmasjinerie. Die Bonsmara- en Boerbok-stoeterye is Boeram se verantwoordelikheid. Sitrusproduksie is die hoofvertakking van die boerdery en beslaan 1  200 ha boorde van suurlemoene (53%), Cambria (19%), Midknight (15%), Nardorcott Seedless (8%) en Nova (7%). Hulle wil teen 2023 ’n bykomende 350 ha sitrus vestig. Sowat 80% van die sitrusoes word uitgevoer. Disco Chicks bestaan uit twee plase waar braaihoenders in 24 hoenderhuise van 1  800 m2 elk geproduseer word. Disco Bonsmara-stoetery is in 2007 geregistreer nadat Boeram stoetkoeie en…

Hoewel brucellose in ’n mate buite beheer is, is dit ’n uitbreking van bek-en-klouseer wat die meeste skade berokken. Die rede hiervoor is dat ’n uitbreking van bek-en-klouseer die speenkalfboer gemiddeld R1 500 per speenkalf kos, oftewel minstens R7/kg, en die bedryf jaarliks tot R6 miljard. UITVOER Plaaslike verbruikers reageer ongunstig op ’n uitbreking van beken-klouseer, én dit stel Suid-Afrika se uitvoer in gevaar. Suid-Afrika het 40 000 ton vleis in 2020 uitgevoer, teenoor 34 000 ton in 2019. Dit is 4% van die totale vleisproduksie. Van al die uitvoerbestemmings is China die belangrikste, want 30% van Suid-Afrika se produkte gaan daarheen. Die impak van ’n uitbreking, veral in die bek-en-klouseervrye sone, laat val die prys van speenkalwers tot ongeveer R32/kg en die karkasprys tot R45/kg. Die karkasprys in Amerika…

Ondanks die landboubedryf se vereistes om meer te produseer, sal veeboere dit op ’n omgewingsvriendelike, volhoubare manier moet regkry. Die Verenigde Nasies se Voedselen-landbou-organisasie het in 2006 ’n verslag bekend gestel wat toon dat die veebedryf een van die drie grootste bydraers tot omgewingsprobleme is. Die veebedryf gebruik ’n derde van die landbougrond ter wêreld en 8% van die beskikbare vars water. PRESISIE-VEEBOERDERY Optrede is nodig as, soos voorspel, vleisproduksie van nou tot 2050 meer as gaan verdubbel. Die bedryf moet die invloed per produksie-eenheid halveer om ’n status quo in die totale impak te behaal. Presisieboerdery het oor ’n paar dekades met groot sukses ’n beduidende uitwerking op gewasboerdery gehad. Gewasboere sal dit ken as die bestuurskonsep gegrond op waarneming, meting en reaksie op inter- en intra-veldveranderlikheid by gewasse.…

In die negentiende eeu het mense gewonder waarom sommige voëls in ’n stadium verdwyn, net om later weer terug te keer. Die gesofistikeerde toestelle wat vandag gebruik word om die bewegings van voëls en ander diere te monitor, het nog nie bestaan nie en almal het daaroor bespiegel. Een gewilde teorie was dat voëls in strome en riviere hiberneer, soos paddas en waterskilpaaie. Aristoteles het selfs gemeen dat voëls ’n metamorfose ondergaan en in ander spesies verander, soos ’n ruspe wat in ’n skoenlapper verander. In 1703 het ’n professor aan Harvard selfs so ver gegaan om te skryf dat die voëls na die maan vlieg. In 1822 het ’n witooievaar hierdie teorieë nek omgedraai. ’n Voël het in Duitsland aangekom met ’n 76 cm-lange pyl deur sy nek. Daar…

Daar gebeur dikwels snaakse dinge op ’n roetevergadering. Soms, veral as die produsenteprys gedaal het, het jy ’n vol saal. As dit goed gaan, daag daar soms min boere op. Oor die jare was daar darem net twee vergaderings waar nie een enkele boer opgedaag het nie, naamlik een op Ventersburg en een op Delmas. Ná die Delmas nie-vergadering is ons as bestuur van die Melkprodusente-organisasie (MPO) daarvan beskuldig dat ons op daardie vergadering vir Clover gekritiseer het. Gelukkig kon ons die Clover-manne oortuig dat ons nie so iets gedoen het nie! VAN KLUBHUISE TOT SAALTJIES Die vergaderplekke het gewissel van uitstekende geriewe by ’n gastehuis of klubhuis tot boereverenigingsaaltjies wat net voor die vergadering oopgesluit is. Só ’n vergadering het nuwe betekenis gegee aan die woorde “in die sweet…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 16-17 SEPTEMBER: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid.E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 29-31 JULIE: Lutzville-skou. Afgelas. Louis Snyman, 083 712 3261. E-pos: Lutzvilleskou@gmail.com 17-20 AUGUSTUS: Nampooesdag, Bothaville. Afgelas. Wim Venter, e-pos: wim@grainsa.co.za 21 AUGUSTUS: Aurora-skou en gimkanaklubvertoning. Jasper Smit, 083 415 1751; Carika Fourie, 073 443 2010; e-pos: auroraskou@gmail.com 26-28 AUGUSTUS: Georgelandbouskou. Afgelas. Corné Botha, 082 784 9572; Karien Pienaar, 084…

ANDERKANT DIE REËNBOOG SA SE ERGSTE Was genl. Jan Smuts verkeerd? Kan die ergste wel in Suid-Afrika gebeur? Dit het beslis só gevoel tydens die geweld en geplunder in KwaZulu-Natal en dele van Gauteng. Dié anargie was die heel laaste ding wat die land nou nodig gehad het. Gebuk onder ’n derde covid-19-vlaag, met ’n vuisvoos ekonomie en hemelhoë werkloosheid, was dit byna te veel om te verduur. Landbouweekblad was in die voorste linie van die chaos. Lloyd Phillips, ’n senior joernalis, woon ’n klipgooi van die Mooirivier-tolhek in KwaZulu-Natal. Toe die eerste vragmotors daar begin brand, het die dorp geweet moeilikheid is op pad. Niemand het egter besef hoe erg dit gaan wees nie. In die volgende paar dae het honderde, indien nie duisende nie, mense op dié dorpie…

DIE spore van die koronavirus se verskillende stamme wat in rioolwater in die Wes-Kaap gevind is, hou geen gevaar vir mense in nie, sê die Wes-Kaapse departement van omgewingsake en ontwikkelingsbeplanning. TLU SA is bekommerd oor die voorkoms van die spore in rioolwater. Die Mediese Navorsingsraad het volgens toetse wat met die afvalwater-gegronde waarskuwingstelsel gedoen is, bevind dat die Delta-stam in 25 aanlegte in die Wes-Kaap teenwoordig is. “Wat ons bekommer, is hoe lank die virus in die water bly en of dit in die waterstelsel opgeneem en uiteindelik in ons landbouprodukte teenwoordig sal wees,” sê mnr. Henry Geldenhuys, voorsitter van TLU SA. Volgens die Amerikaanse omgewingsbewarings agentskap kan die koronavirus met standaardontsmettingspraktyke by rioolwerke bekamp word. Die virus se voortbestaan hang gewoonlik af van die temperatuur, die konsentrasie van…

Mense, spesifiek ook vroue, moet seker maak hul sake is in orde terwyl die betrokkenes nog lewe. As ’n egskeiding dreig of ná ’n egskeiding, is dit die tyd om ’n spesialisbeplanner te besoek. Onthou, jy moet jou testament binne drie maande ná die egskeidingdatum wysig, anders geld die bestaande een steeds, wat moontlik bepaal dat die langslewende gade (jou eks) alles erf. Laat doen ’n holistiese boedelbeplanning voordat jy sonder meer ’n gratis testament kry. Die boedelbeplanner moet kennis neem van die volgende van die kliënt: ■ Is hy of sy getroud of in ’n saamwoonverhouding? Indien getroud, ingevolge watter bedeling? Wie is die kinders (hoe oud hulle is, wat doen hulle en gaan hulle eendag die pa en ma se besighede oorneem of nie)? In watter regsgebied woon…

Die internasionale aartappelkongres, die belangrikste byeenkoms vir die wêreld se voorste aartappelnavorsers, -kwekers en -bemarkers, is weens covid-19-inperkinge met ’n jaar uitgestel. Die kongres vind gewoonlik elke drie jaar plaas. Die organiseerders verwag ongeveer 1000 afgevaardigdes van 30 Mei tot 2 Junie 2022 in Ierland. Die kongres se missie is om akkurate, bruikbare inligting wêreldwyd beskikbaar te stel, asook om die verbruik en aansien van aartappels wêreldwyd te verbeter. Mnr. Willie Jacobs, nuwe uitvoerende hoof van Aartappels SA, is begin Julie as die nuwe internasionale raadgewer by die internasionale kongres verwelkom. Die bedryf is ál minder afgesonder en internasionale neigings en ontwikkelings het bykans onmiddellik betrekking op almal in die bedryf. Die bande met internasionale belanghebbendes is dus uiters belangrik. Die kongres skep die platform vanwaar hierdie bande gebou en…

’n Projek is deur ’n multidissiplinêre werkgroep begin om inligting oor die swartvoetkat, oftewel die klein gespikkelde wildekat (Felis nigripes), te versamel. Volgens die Namibiese Landbou-unie behels die projek die vang en monitor van hierdie wildekatte op plase by Grünau in Namibië en die Benfontein-natuurreservaat naby Kimberley in Suid-Afrika. Die swartvoetkat se naam kom van sy swart voetsole. Dit is Afrika se kleinste wildekatspesie. Uitgegroeide mannetjies weeg gemiddeld 1,9 kg en wyfies tot 1,5 kg. Die doel van die projek is om die verspreiding, ekologie, gesondheid en reproduksie van die wildekatte oor ’n lang tydperk te bestudeer. Dit word gedoen deur die katte te vang en monsters te neem. Daarna word nekbande aan die diere gesit om verdere waarneming moontlik te maak. Verskeie metodes, soos die gebruik van wildkameras, die…

Die vroeë wintermaande is gewoonlik te vroeg om werklik betroubare aanduidings te kry van reënvaltoestande vir die somer wat volg. Die El Niño Suidelike Ossilasie (Enso), met die fases El Niño, La Niña en neutraal, is dikwels baie veranderlik voor dit vanaf Augustus tot Oktober vestig. Indien drempelwaardes van El Niño of La Niña in die lente of vroeë somer bereik is, hou dit in sowat 90% van die tyd aan tot minstens die herfs van die volgende somer. In party seisoene is daar reeds sterker aanduidings vroeër in die winter, soos tans die geval. Die faktor wat vanjaar die grootste invloed op reënvaltoestande oor Suider-Afrika gaan uitoefen, veral in die eerste deel van die seisoen, is die Indiese Oseaan. Met die Enso wat tans neutraal is en so gaan…

Om langs die oewer van die Letabarivier by Letsitele in Limpopo te boer, moet ’n mens ’n ingebore liefde vir Afrika hê en kreatief genoeg wees om met oplossings vir die vasteland se eiesoortige probleme vorendag te kom. Só moes die Mahela-boerdery onlangs ’n plan beraam om te keer dat seekoeie sy drade aanhoudend breek sonder om dié reuse se nagtelike wandelinge aan bande te lê. Mnr. Pieter Vorster van Mahela vertel die Letabarivier se seekoeie dwaal nog al die jare snags op hul plaas rond op soek na gras om te vreet. Die Vorsters leef nog altyd in vrede saam met die seekoeie. Daar is egter damme op die plaas wat in bees- en wildkampe toegespan is. Wanneer die water in die rivier min raak en daar nog water…

Die Ouma Hart-produkreeks het ontstaan nadat ’n ouma self begin het om produkte te maak om haar kleinkinders mee te bederf toe sy besef hoe duur babaprodukte is. Die reeks bestaan uit babadoeke, -linne en -bykomstighede, en word volgens behoeftes en babakamers se kleurskemas gemaak. Die lapdoeke is nie net bekostigbaar nie, maar sien ook om na moeder aarde en is goed vir baba se boude. Weggooidoeke is gerieflik, maar het jare en selfs dekades nodig om af te breek. Dit besoedel die grond en waterbronne omdat dit nadelige chemikalieë bevat. Die lapdoek bestaan uit drie dele met ’n vierde opsionele deel. Die eerste laag word gemaak van natuurlike waterabsorberende materiaal. Die tweede laag is ’n drielaag-ekstra-absorberende insetsel om vog weg van die lyf te hou. Die doek word met…

WOENSDAG 13 OKTOBER Sessie 1: Sessie geborg deur institusionele borg: MOLATEK 07:00 - 08:00 Ontbyt (Aldam-restaurant) 08:00 - 08:05 Opening (hoofsaal) MNR. MECKI SCHNEIDER : LRF-voorsitter 08:05 - 08:10 MOLATEK-promosievideo 08:10 - 08:40 ’n Inklusiewe en winsgewende lewendehawebedryf in Suid-Afrika MNR. MOOKETSA RAMASODI : waarnemende direkteur-generaal, departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling 08:40 - 09:10 Die sakemotivering vir produsente om in die lewendehawebedryf te belê MNR. WANDILE SIHLOBO : hoofekonoom by Agbiz 09:10 - 09:45 ’n Nuwe visie vir inklusiewe groei van die lewendehawebedryf (Voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie) 09:45 - 10:05 V&A 10:05 - 10:40 Tee (word bedien tussen borge se stalletjies) Sessie 2: Sessie geborg deur institusionele borg: ZOETIS 10:40 - 10:45 ZOETIS-promosievideo 10:45 - 11:20 ’n Opdatering van Suid-Afrika se dieregesondheidstatus en planne om dit te verbeter…

Pasta puttanesca Dié ikoniese Italiaanse pastasous se hoekstene is tamatie, knoffel, swartolywe en ansjovis. Eg Mediterreense geure en ’n absolute treffer. Puttanesca-sous ■ 60 ml olyfolie ■ 5 knoffelhuisies, dungesny ■ 4 ansjovisfilette, baie fyn gekap ■ 1 rooi brandrissie, gehalveer, pitte uitgeskraap en fyngekap ■ 1 blik (410 g) gekapte tamaties ■ Tamatieblik vol water ■ 125 ml ontpitte swartolywe, gehalveer ■ 30 ml kappertjiesaad, grofgekap ■ Sout, peper en suiker na smaak ■ 1 pak (500 g) pasta van jou keuse ■ Sout en olyfolie ■ 250 ml fyngerasperde parmesaankaas ■ Gekapte, vars pietersielie, om af te rond Puttanesca-sous: Verhit die olyfolie oor matige hitte in ’n swaarboompan en braai die knoffel, ansjovis en brandrissie stadig daarin tot geurig (die knoffel moenie verkleur of bruin braai nie, hou…

Jakkals en Wolf maak reg om veld toe te gaan. Só ’n jagtog was daar nog nooit gewees nie. Wolf het spesiaal vir hom ’n ekstra boog en ’n halfdosyn splinternuwe pyle gemaak, maar Jakkals se pyle is stomp en gebuig, en in plaas van ’n ordentlike boogsnaar, gebruik hy ’n stuk ou blesbokriem. “Nee, genade,” sê Wolf, “só sal jy niks geskiet kry nie.” Sommer een-twee-drie het hy die pyle reguit gebuig oor ’n koolvuur, en waar nodig sit hy vars vere en punte aan. Die boog kry ook ’n behoorlike seningsnaar. “Dankie, broer Wolf,” sê Jakkals, wat die spulletjie sit en bekyk het sonder om ’n poot te lig. “Ek weet nie wat ek sonder jou sou gemaak het nie. Jy is regtig ’n ou doring.” “Niks te…

Verandering is iets wat nie vir ons vreemd is nie. As ons die doel en die nuttigheid daarvan verstaan, is dit ook nie vir ons ’n probleem nie. Dit behoort verwelkom te word as dit die gehalte van die lewe verbeter. Dit word egter ’n probleem as die vernuwing nie gerig is op ’n lewe wat God welbehaaglik is nie. Die vraag wat dus altyd gevra moet word, is die volgende: Wanneer is die verandering en vernuwing bedoel? As jy byvoorbeeld jou leefstyl daarby aanpas sonder dat dit ’n verbetering in jou lewe bring, moes jy liefs daarsonder gebly het. Ons ken die Engelse gesegde: Adapt or die (pas aan of sterf.) Dit kan ’n stuk waarheid ten goede bevat, maar dit kan ook die teenoorgestelde bring. Dan lui dit…

Die vraag op Boerbokveilings oorskry die aanbod verreweg, sê mnr. Kobus Lötter, bekende Boerboktteler van Willowmore in die Oos-Kaap. Gevolglik is die pryse ook vanjaar baie goed. Op die Ghaapseberg Boerbokgroep en genooide verkopers se veiling op die Vryburg-skouterrein is die duurste ram van me. Desré Ferreira van Vryburg teen R28  000 aan mnr. Marius Nel van Lichtenburg verkoop. Die duurste ooi van mnr. Bertie Aucamp van Vryburg is teen R30 000 aan mnre. André Kock en Seun van Vryburg verkoop. Stoetramme het gemiddeld R17 800 behaal en stoetooie gemiddeld R18 500. Op die Oos-Kaapse Boerbokklub se jaarlikse veldramveiling op Graaff-Reinet is R27 000 vir ’n ram betaal wat deur mnr. Pieter Nel en sy dogter, Magdel, van Graaff-Reinet geteel is. Die koper was mnr. Roche Kleinhans van Kleinpoort. Puik diere…