Innholdsfortegnelse for 22 Jul 2021 i Landbouweekblad

VEILINGVERLIGTING Die rooivleisbedryf het die opheffing van die twee weke lange verbod op lewendehawe-veilings weens covid-19 kort voor druktyd verwelkom. Sedert 11 Julie word samekomste by landbou- en wildveilings toegelaat, onderhewig aan die streng nakoming van gesondheidsprotokolle. “Die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) het hard agter die skerms gewerk om dit saam met ander belanghebbendes in die bedryf te versoek en te motiveer. Ons is dankbaar en sal baie hard werk om die nuwe biosekerheidsmaatreëls by veilings in werking te stel en toe te pas”, sê mnr. Koos van der Ryst, RPO-voorsitter. BORREL-HERRIE Die Franse is woedend oor ’n nuwe Russiese wet wat Franse sjampanjevervaardigers gelas om hul bottels as vonkelwyn te etiketteer — ondanks Frankryk se streng wette waarvolgens slegs dié land se vonkelwyn sjampanje genoem mag word. Rusland het onlangs nuwe…

Die Kersatmosfeer wat in Julie posgevat het nadat die oënskynlik ondenkbare gebeur en oudpres. Jacob Zuma sonder die beloofde bloedvergieting vooraf agter tralies beland het, was ’n welkome opflikkering. Die lekker was egter ’n vinger lank. Die anargie wat daarop gevolg het, der miljoene se infrastruktuur wat in KwaZulu-Natal en Gauteng, en later ook in die Oos-Kaap, in vlamme opgegaan en in winkeltrollies verdwyn het, plaas ’n demper op die oorwinning van die oppergesag van die reg. Dít is wat gevier en ontleed moes word en op skerms moes verskyn; nié beelde van uitgebrande vragmotors met verwerkte plaasprodukte op pad na supermarkte of uitvoerprodukte na ’n hawe nie. Ná jare van volgehoue druk, wetteloosheid deur ’n klein maar kragtige faksie en skaamtelose systappogings van die een verlof-tot-appèlbeslissing na ’n volgende,…

MNR. DAVID NIEUWOUDT is die eienaar van Cederberg Wines by Citrusdal. Met oordeelkundige wingerduitleg en die gebruik van rypwaaiers hoop hy om jaarlikse rypskade van R200 000 per hektaar byna heeltemal te voorkom. Lees die artikel op bl. 42. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Cisca is my spanmaat van die afgelope 20 jaar. Sy behartig die boerdery se geldsake en die toerisme-afdeling. Ons dogter, Emma, is 14 en baie lief vir perde. WAAR HET JY GESTUDEER? Ek het keldertegnologie aan die Landboukollge Elsenburg gestudeer en was in die berugte Klas van ’95. WATTER STOKPERDJIES BEOEFEN JULLE AS ’N GESIN? Werk en vooruitgang hou ons besig op ’n bedrywige toeristeplaas, maar ons vind tyd om saam te gaan perdry in die mooi Cederberge. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Oral in Suid-Afrika en…

DIE verhoging van die Clanwilliamdamwal, wat deur erge tenderonreëlmatighede vertraag is, sal waarskynlik in April 2025 voltooi wees, het adj.pres. David Mabuza gesê. As ingryping is die Ontwikkelingsbank van Suider-Afrika genader as ’n agent vir die deurvoer van die projek. Die bank het reeds ’n voorgestelde infrastruktuurplan vir die projek ingedien en werk word reeds gedoen vir die daarstel van ’n aanskaffingskantoor vir infrastruktuur. Die departement van menslike nedersettings, water en sanitasie het ook ’n hersiening van die tenderprosesse gedoen en is besig om die nuwe tenderproses vir bouwerk te hersien. Mabuza het hierdie inligting bekend gemaak in ’n parlementêre antwoord op ’n vraag van mnr. Isaac Sileku, DA-LP, oor of hy bewus is van die vertragings met die bouwerk aan die dam vanweë tenderprobleme en watter stappe gedoen sal…

“ MY pa was ’n boer. Hy was ’n boer in murg en been.” Só som mnr. Whellan Simkin (74), vooraanstaande SA Vleismerino-teler van Bellevue, Dewetsdorp, se seun, Charlie, hom namens die familie op. Whellan is op 5 Julie aan covid-19 oorlede. Sy dood is ook met groot hart-seer begroet deur die Suid-Afrikaanse wolbedryf wat hy dekades lank in leiersposisies gedien het. Menige SA Vleismerino-stoetery het met Simkin-teelmateriaal ontstaan, sê mnr. Jan Vosloo, rasdirekteur van die SA Vleismerino-telersgenootskap. “Sy pa, wyle Charlie Simkin, het in 1948 met SA Vleismerino’s begin boer en in 1952 as teler by die genootskap aangesluit. Oom Charlie was president van die telersgenootskap van 1957 tot 1963 en Whellan was die langs dienende president vanaf 1993 tot 2007. Hy is sedert 2008 vereer as lewenslange erepresident…

NUWE BOORDE GEE UITVOER VAN AVO'S HUPSTOOT Die Suid-Afrikaanse avokadokwekersvereniging sê die land is goed op koers om sy skatting van 16 miljoen kartonhouers avokado’s vir 2021 te realiseer ondanks die feit dat vanjaar ’n moeilike jaar vir die plaaslike bedryf is. Avokado’s lewer alom die tweede jaar ’n swakker oes. Vanjaar se oes was by sommige boere van Tzaneen tot 30% kleiner as in 2020. Tog sal daar na verwagting ’n miljoen kartonhouers avokado’s meer uitgevoer word as in 2020. Mnr. Derek Donkin, uitvoerende hoof van Subtrop (die sambreelliggaam vir subtropiese gewasse), sê die toename in uitvoer is vanweë nuwe aanplantings wat vanjaar in produksie gekom het. Produsente het ook goeie pryse op die Europese mark verdien wat gehelp het om die swakker oes uit te balanseer. Teen druktyd…

’n Outomatiese, gestandaardiseerde toets is ’n moontlikheid waarmee saadkwekers en boere vinnig en objektief sal kan vasstel hoeveel gesonde, geskikte tamatieplante hulle uit ’n hoeveelheid saad kan verwag. Ontkiemingstoetse is standaard by kwekerye en boere wat wil weet wat die gehalte is van die saad wat hulle gekoop het. Eenvormige plante word verkies. Gewoonlik word plante wat in sulke toetse gekweek word, met die blote oog en per hand ontleed. Daar word gekyk na hoeveel van die ontkiemde plante stadiger groei as van die ander, hoeveel ’n krom steel het en of hulle blare kort. Die uitslae van sulke toetse kan egter verskil na gelang van die seisoen waarin die sade ontkiem en of dit in beheerde toestande, soos dié van ’n kweekhuis, gedoen is of nie. “Dit maak dit…

Die wynboerdery Cederberg Wines het die afgelope vyf jaar na raming R1 miljoen per hektaar verloor weens rypen koueskade in sy Chenin blanc-wingerde. Mnr. David Nieuwoudt, eienaar, meen die ryp op sy plaas, Dwarsrivier, is nie meer soos voorheen die uitsondering nie. Hy begroot nou jaarliks vir ’n opbrengsverlies van 10% weens koue- en rypskade reg oor sy plaas. “My oupa Pollie het altyd gesê ons moet vrede maak daarmee dat ons elke sewe jaar rypskade sal kry, maar ons het nou vrede dat ons elke jaar skade gaan kry. Ons kan nie meer in die Cederberge boer sonder om onsself teen die risiko van koueskade te verskans nie. Ons het van 2016 tot 2020 oesverliese van onderskeidelik 63%, 35%, 25%, 35% en 15% gely. Die koue kom ál vroeër…

Oorhoofse besproeiing word met wisselende sukses gebruik om rypskade by permanente gewasse in die lente te voorkom. Die oorhoofse besproeiing (op die foto sigbaar) op Dwarsrivier van Cederberg Wines was nie suksesvol nie, sê mnr. David Nieuwoudt. “Die beginsel om water op die wingerd te kry en te keer dat die temperatuur laer as vriespunt daal, is bewese wetenskap, maar die praktiese implikasies is nie vir ons haalbaar nie. Dit verg eerstens ’n volledige, bykomende besproeiingstelsel, wat baie duur is. Tweedens moet ’n baie groot volume water binne ’n kort tydperk oor die hele plaas gepomp word om oral doeltreffende beskerming te verseker. Dié kragverbruik is duur. Die hoë volume water vereis groter toevoerpyplyne en -pompe as wat die normale besproeiingstelsel verg, en ons het nie daardie kapasiteit nie. “Derdens…

Die vooruitgang in genomika en die bepaling van spesifieke eienskappe stel onderskeie rasgenootskappe in staat om ’n biobank vir die ras en telers op te bou. Die tradisionele manier waarop die Lewendehawe-registrerende Federasie (LRF) dienste lewer, was dat die genootskappe self hul lede se lidmaatskap, diereregistrasies en prestasiedata op ’n gemeenskaplike, geïntegreerde stelsel, naamlik die International Lifestock Registry2 (ILR2), plaas. Ál die besonderhede word dan deur die ILR2 op die internet geplaas. Dit is dus ’n oop stelsel wat deur enigiemand besigtig kan word. Net ’n teler se persoonlike besonderhede, soos sy genetiese neigings en data, benodig ’n wagwoord. Me. Izaan du Plooy, tegniese bestuurder van die LRF, werk die afgelope jaar saam met die Agricultural Business Research Institute (ABRI) aan die inwerkingstelling van ’n DNSgenomiese module. Dit kan genootskappe…

Dink aan vitamien C, en die prentjie van ’n lemoen kom onwillekeurig in jou geestesoog op. Deur die jare het dié sitrusvrug die rolmodel geraak om verkoues weg te jaag en mense se immuunstelsel ’n hupstoot te gee. “Suid-Afrikaners sal nie sommer die skyfies lemoene vergeet wat tydens halftyd met skolesportwedstryde uitgedeel is nie. Lemoene is nog altyd beskou as dié bron van energie en gesondheid,” vertel me. Lianne Jones, bestuurder van PMA in Suid-Afrika. Tydens die wêreldwye covid-19-pandemie het lemoene, wat eintlik die afgelope jare moes terugstaan vir spoggeriger sagtesitrus, weer eens op die voorgrond getree en verbruikers se voorkeurkeuse geraak om vitamien C op die natuurlike manier te kry. Oor die algemeen het sitrusvrugte uitstekend gevaar sedert die eerste inperkings weens die koronaviruspandemie ingestel is. Mnr. Joe Shaw…

Die trust vir bedreigde natuurlewe (EWT) se program vir droëlandbewaring het met die samewerking van die Verenigde Nasies se ontwikkelingsprogram (UNDP) en departement van omgewingsake ’n projek begin om volhoubare grondbestuur te bevorder. Die Karoo vir Ewig-projek word deur die Global Environment Facility (GEF) gefinansier.Op karooforever.org.za, die projek se webtuiste, kan boere leersame video’s oor veeboerdery en volhoubare veld- en grondbestuur kyk om van kenners te leer. Boere en ander grondeienaars kan ook foto’s en beskrywings van 250 karoobossies en -grasse op hul slimfone sien. Jy kan die gratis karoobossie-toepassing op jou selfoon aflaai. Besoek die Google Play Store of die iOS-platform en tik “Nama-Karoo Plants” in die soekblokkie.…

Elke boerdery kan die waarde wat tegnologie hom bied, soos die gratis JDLinkTM -verbindingsdiens van John Deere, anders sien. Daarom glo John Deere die beste manier is om dit self te ervaar, met die kleinste risiko moontlik. Die waarde wat JDLinkTM vir die boer ontsluit, is tweeledig, naamlik afstandswerktuigsteun en -verstelling, en agronomiese dataverbinding. Wat eersgenoemde betref, sal die boer en sy vertroude raadgewers die gebruik van die werktuig deurlopend kan monitor, afstandstoegang tot die werktuig kan verkry en aanpassings kan maak om werkverrigting indirek te optimaliseer. Die verbinding voer ook diagnostiese data na die wolk om potensiële mislukkings te voorspel, gegrond op masjienleermodelle en wêreldwye werktuiggebruikdata. Wat agronomiese dataverbinding betref, skakel JDLinkTM die behoefte uit dat die boer ontelbare e-posse en USB-stokkies moet bestuur om voorskrifkaarte by werktuie in…

Daar het oor die jare talle resepteboeke en kookgidse oor vleis verskyn, maar die koswetenskaplike en skrywer van Boerekos met ’n twist, Annelien Pienaar, se jongste boek is na my mening nou die omvattendste, gebruikersvriendelikste vleisgids op my boekrak. Annelien se agtergrond in voedselwetenskap en haar praktiese ervaring in die kombuis word weerspieël in die manier waarop die resepte aangebied is. Elke stap is deurdag en die resepte is maklik om te volg. Dit is duidelik dat elke resep deeglik beproef is en sy deel haar ervaring en raad op elke bladsy. Die meer as 100 resepte sluit geregte in vir bees-, lams-, skaap- en varkvleis, pluimvee, afval en wildsvleis, vir alles van informele en vinnige gesinsetes tot onthaalkos. Met beskrywings van al die snitte, hul gebruike en hoe om…

Klein dingetjies wat mooi aangebied word, kan soms ’n groot indruk maak. ’n Goeie voorbeeld hiervan vind ek byna daagliks op ’n sekere televisiekanaal. ’n Vriendelike nuusleser het die gewoonte om haar program af te sluit met goeie wense aan die kykers. “Goedheid en guns” is die woorde wat sy gebruik om totsiens te sê. Persoonlik het ek geen rede om die opregtheid van haar woorde in twyfel te trek nie en só ontvang ek dit dan met opregte dank. ‘O, hoe groot is U goedheid wat U weggelê het vir dié wat U vrees; wat U uitgewerk het vir dié wat by U skuil.’ Ek meen tog dat hierdie woorde, as dit werklik vrugte wil oplewer, om verdere nadenke vra. Die volgende vrae kom by ’n mens op: Wat…

GAUTENG CARLETONVILLE BLYVOORUITZICHT (116), 206 ha, aan Golden Core Trade & Invest (Edms.) Bpk., van J. Mahne, R1 750 000. ELANDSFONTEIN (561), 208 ha, aan Agri Verwerkings (Edms.) Bpk., van Berni Vermaas Beleggings (Edms.) Bpk., R6 313 000. ELANDSFONTEIN (561), 275 ha, aan Agri Verwerkings (Edms.) Bpk., van Marlene Retief Beleggings (Edms.) Bpk., R4 792 000. KAALFONTEIN (44), 25 ha, aan J.P. Swanepoel, van R. Meyer, R850 000. MIGALSOORD (152), 25 ha, aan Gemm Farming (Edms.) Bpk., van Kolprop No 2 (Edms.) Bpk., R350 000. RIETFONTEIN (33), 38 ha, aan Ngubundana Supplier & Projects BK, van A.A. Botha en M.D. Botha, R3 000 000. RIETPOORT (518), 22 ha, aan J.P.G. du Toit, van L.J. Sasse, R2 625 000. SOMERSHOEK (543),474ha, aan Agri Verwerkings (Edms.) Bpk., van Berni Vermaas Beleggings (Edms.)…

DIE algehele waarde van landbou-uitvoer het in 2020 met ongeveer 18% tot R169,2 miljard gestyg. Syfers van die Internasionale Handelsentrum dui daarop dat die waarde van landbou-invoer van R95 miljard in 2019 tot R97,9 miljard in 2020 gestyg het, dus met slegs 2,9%. Die sektor se positiewe handelsbalans van R71,3 miljard in 2020 was ’n allemintige 47,9% hoër as R48,2 miljard in 2019. In 2020 was die toptien beste bestemmings vir Suid-Afrikaanse landbou-uitvoer Nederland, Brittanje, Botswana, Namibië, Mosambiek, Zimbabwe, China, Amerika, Lesotho en die Verenigde Arabiese Emirate. Die sitrusbedryf se uitvoerverdienste het van R20 miljard tot R25 miljard in 2020 gestyg. Suid-Afrika was in 2020 die wêreld se negende grootste mielieprodusent, maar die sewende grootste uitvoerder van dié kommoditeit. Die geskatte waarde van die mielie-uitvoer in 2020 was R9,6 miljard.…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Kunsmatige intelligensie maak landbou volhoubaarder ■ Uitvoer laat SA sitrusbedryf floreer ■ Willowmore se planne teen die droogte ■ Dubbelbespiering weer in kollig ■ Die groepkampbenadering tot veldbestuur in die Karoo ■ Só lyk verwagtinge vir somerreën SPESIAAL ■ Veeskool GESIN ■ Wat eet ons vanaand? SITRUS Dit lyk of daar geen keer aan Suid-Afrika se sitrusbedryf is nie. Verlede jaar is sitrus ter waarde van $730 miljoen (R10,48 miljard), twee en ’n half keer meer as wyn, uitgevoer. Die bedryf het boonop die potensiaal om met die nodige beleggings in waterbestuur en slim landboupraktyke homself teen klimaatsverandering te verskans. Media24 Weeklikse Tydskrifte Uitgewer Theuns Venter Assistentuitgewer Clint Ockhuis Kategoriebestuurder Armand Kasselman Administrasie Johan Terblanche Hoofbestuurder Leefstyl Nerisa Coetzee Hoofbestuurder Leefstyl en Nuus Minette Ferreira Intekenare…

TE midde van die regering se hortende inentingsprogram teen covid-19 klink ál meer pleidooie uit landbougeledere op om groter erns te maak met inenting van dié sektor se kwesbare werkmag. Mnr. Charl Senekal, een van die grootste suikerrietverskaffers in die Suidelike Halfrond, met ’n werksmag van 1 200 in die Mkuze-omgewing in Noord-Kwa­Zulu-Natal, sê daar kan nie van werkers verwag word om kilometers te voet af te lê om by ’n inentingsentrum uit te kom en in die proses ook lank weg te bly van die werk nie. “Hulle weet ook nie hoe om te registreer nie en het nie dinge soos rekenaars en televisies nie. Die meeste van hulle verstaan nie eens Engels nie. Die regering moet báie meer moeite doen om mense in landelike gebiede in te lig.…

NÁ ’n koue maand word meer as 50 mm reën in die laaste tien dae van Julie oor die Swartland en aangrensende dele verwag. Voorspellings dui ook op reën in die Suid-Kaap, hoewel dit minder kan wees as wat in die Swartland verwag word. Dié neerslae, saam met die neerslae van die eerste paar dae van Julie, kan meebring dat die reënval oor dele van die winterreënstreek in Julie bogemiddeld kan wees. Mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, sê die kans op stormagtige weerstoestande in die volgende paar maande bly goed vir die hele Wes-Kaap, asook vir die kusgebiede van die Oos-Kaap. In die komende weke word lae minimum temperature oor veral die suidelike en suidoostelike dele van die binneland, tot so ver as die Suid-Kaap, verwag. Dié temperature…

DIE South African Farmers’ Development Association (Safda) het al finansiering van net meer as R246 miljoen van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling vir verskeie projekte gekry. Dit is luidens me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, se antwoord op ’n parlementêre vraag van me. Annette Steyn, DA-LP. Volgens Didiza is die volgende bedrae oorgedra: ■ In die 2015-’16-boekjaar is R64,9 miljoen aan Safda oorgedra onder die herkapitalisering-en-ontwikkelingsprogram en R6 miljoen onder die proaktiewe grondaankopestrategie, PLAS, om boere te help wat deur die droogte geraak is. Daarvoor is Safda bestuursgeld van R3,5 miljoen betaal. ■ In die 2018-’19-boekjaar is R96 miljoen onder die program vir landelike ondernemings en nywerheidsontwikkeling vir die bestuur van ratoonriet bewillig. ■ In die 2019-’20-boekjaar is ’n verdere R18 miljoen toegestaan…

Al hoe meer ekonome meen inflasie kan in die afsienbare toekoms skerp begin styg. Die Voedsel-en-landbou-organisasie van die Verenigde Nasies se indeks van internasionale landbouvoedselkommoditeite toon dat pryse in Mei 2021 sowat 39,5% hoër was as in Mei verlede jaar. Plaaslik het die inflasiekoers in Mei gestyg tot 5,2%, wat naby die boonste vlak van die teikenband (3-6%) van die Reserwebank is. Die Reserwebank se monetêre beleidskomitee het reeds verklaar hy wil die inflasiekoers graag rondom 4,5% anker. Hy het met sy jongste vergadering aangetoon dat Suid-Afrikaners teen die einde van die jaar ’n styging van sowat 0,25 persentasiepunte in rentekoerse kan verwag, en moontlik weer in 2022. Die inflasiekoers in Amerika het opgeskiet tot 5%, en dié land se federale reserwebank waarsku dat rentekoerse in die volgende twee jaar…

Vanjaar se persimmon-oes was beter as verlede jaar. “Ons het ’n goeie reënseisoen gehad en die bome begin terugkeer na die normale vrugset. Die vruggrootte was eweredig versprei deur al die tellings en die gehalte was goed,” sê mnr. Justus Siebrits, bemarkings- en logistieke beampte by die maatskappy Franschhoek Marketing. Volgens hom bly die oppervlakte onder persimmons relatief konstant. “Daar is sekere gebiede wat nog droogte ervaar en waar boere besluite moet neem oor watertoediening. Met beperkte water sal hulle eerder ’n gewas behou wat ’n hoër inkomste per hektaar kan verwesenlik as een wat ’n laer inkomste realiseer.” Hoewel daar potensiaal is om meer persimmons te verbou, moet die vraag daarna in gedagte gehou word. “Die vraag en aanbod is tans in ewewig. Te veel produkte op die mark…

Kewers is mense reeds miljoene jare vooruit. Hulle het reeds met swamme “geboer” lank voordat mense met boerdery begin het, sê navorsers verbonde aan die Universiteit van Barcelona in Spanje. Dít blyk uit hul bestudering van die fossiele van verskillende soorte boorderkewers. As ’n vorm van beskerming boor die kewers tonneltjies in die hout van bome. In die proses versprei hulle ook die spore van die ambrosia-swam waarop die insek se larwes mettertyd sal voed. Wanneer die larwes self volwasse raak, sal hulle weer die swam van boom tot boom saamdra, en dit sodoende versprei om te sorg dat hul eie nakomelinge nie verhonger nie. Die Spaanse navorsers meen hierdie vorm van mutualisme tussen kewers en swamme is reeds meer as 100 miljoen jaar oud. Hul bevindings het in die…

Diatomiet, wat hoofsaaklik uit suiwer silikondioksied (silika) bestaan, word geoes van sedimentкre neerslae van die gefossileerde selwande van groot getalle eensellige alge (genaamd diatome) wat eens op ’n tyd in die aarde se oseane, varswaterliggame en grond voorgekom het. Hoewel daar steeds baie diatome voorkom, is dit hul voorouers, wat lank reeds dood is, wat die hoofbestanddeel is in wat bekend staan as diatoomaarde, diatomiet of fossielskulpmeel. Die debat oor of dit ’n doeltreffende produk vir die biologiese bekamping van verskeie ekonomies belangrike inwendige en uitwendige parasiete by vee is, duur reeds baie jare lank. Landbouweekblad het oor die jare verskeie artikels gepubliseer waarin talle Suid-Afrikaanse veeboere en kenners van dieregesondheid verduidelik het waarom hulle die aansprake dat diatomiet ’n betekenisvolle impak op verskeie parasiete by vee het, ondersteun al…

WAT DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om my ouers te oortuig om van vrugteen groenteboerdery na wingerdboerdery oor te skakel in die eerste jaar toe ek op die plaas was. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? As jy geld in die bank het, is jy besig om te sterf. Jy moet volgehou herbelê om te groei. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Swak personeelaanstellings. WAT IS DIE GROOTSTE GELEENTHEDE VIR DIE SUID-AFRIKAANSE WYNBEDRYF? Ons het die kans gekry om los te breek van ’n tradisionele bedryf en aan te pas by ’n vinnig veranderende wêreld. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Grondvog- en besproeiingsmonitering. Omdat water skaars is, en omdat die prestasie van wingerd beduidend deur doeltreffende grondvogbestuur verbeter…

In ’n vorige artikel het ons daarop gewys dat dreineringsprobleme in landerye een van die opbrengsbeperkings is wat die meeste voorkom én die meeste onderskat word (“Goeie dreinering noodsaaklik vir hoër opbrengste”, LBW, 10 Junie 2021). Ons het ook daarop gewys dat hoewel die klem in presisielandbou-inisiatiewe dikwels op voedingstowwe is, is die impak daarvan op opbrengste gewoonlik ondergeskik aan dié van water en suurstof. Die moeite en koste wat tradisioneel daaraan verbonde was om dreineringsprobleme reg te stel, is van die hoofredes vir die onwilligheid om sodanige probleme aan te pak. Die goeie nuus is dat daar groot ontwikkelings in dreineringstegnologie plaasgevind het. Hierdie ontwikkelings maak die kostedoeltreffende gebruik van verbeterde dreineringstelsels moontlik. Dit kan grondherstel verbeter, die waterbalans optimaliseer, afnames in opbrengste omkeer en doeltreffende gemeganiseerde bewerkings makliker…

Rondom 2014 het boere besef sagtesitrus se pryse skiet die hoogte in en ál meer lemoenboorde moes plek maak vir sagtesitrus, vertel dr. Vaughan Hattingh, uitvoerende hoof van die CRI (sitrusnavorsingsinstituut). “In 2011 was net sowat 9% van die aanplantings sagtesitrus. Nawels en valencias het onderskeidelik 41% en 26% daarvan uitgemaak. Intussen het sagtesitrus verhoog na 24% van alle aanplantings.” Suurlemoen- en lemmetjie-aanplantings het ook op 8% van aanplantings gestaan, nou trek dit by 19%. Hy vertel tot 2015 was oop kultivars nog meer gesog as die beskermde kultivars, danksy die “suurlemoen-effek”. “Suurlemoene het fantastiese pryse begin behaal en selfs wynboere het die bedryf betree en suurlemoene aangeplant. Suurlemoenkultivars is almal oop. Teen die 2018-’19-seisoen het beskermde kultivars weer in aanvraag gekom toe Tango (’n sagtesitruskultivar) Suid-Afrika getref het. “Almal…

Die herlewing van natuurlike weiveld gaan die redding van die Suid-Afrikaanse boer wees (sien ook “Herlewingslandbou en die veeboer”, LBW, 27 Mei 2021). Daarsonder gaan ons nie die klimaat se wispelturigheid ordentlik kan bestuur nie en gaan die bevolking oor 30 jaar nie voldoende hoeveelhede bekostigbare voedsel op die tafel hê nie. Dit kan tot anargie aanleiding gee. Die meeste veeboere is grootliks of ten volle van die veld en hul vee afhanklik vir hul dag-tot-dag bestaan. Die hoofklem van herlewingslandbou in die ekstensiewe veebedryf is om die veld so gesond moontlik te kry, want gesonde veld weerstaan die omgewing se risiko’s die beste. Gesonde veld is veld wat goed bestuur word. Pas jy goeie veldbestuur toe? Die antwoord is waarskynlik nee as jy op die meeste van die volgende…

“STIL , broers, daar gaan ’n man verby, hy groet en dis verlaas.” Só het die Sernick-groep hulde gebring aan mnr. Christo Faasen (57) wat op 27 Junie aan covid-19 gesterf het. Faasen was die uitvoerende hoof van Sernick Veevoere. Verskeie kliënte, landbouleiers en vriende het ook hulde gebring aan ’n man wat as ’n sagmoedige reus met ’n groot hart beskryf is. Vlae het teen druktyd hang halfstok gehang by die onderneming naby Edenville om eer te betoon aan Faasen, wat sedert 1997 diep spore in die onderneming getrap het. “ ’n Man soos Christo is geplant en nie gesaai nie. Ons was nie net kollegas nie, maar vriende. Sy afsterwe is nie net ’n reuse-verlies vir die maatskappy en vir die landbou in Suid-Afrika nie, dis vir my…

In die meegaande tabel is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Vrystaat vir die 12 maande tot Julie vanjaar. In dié tyd is 679 ooreenkomste in 42 distrikte gesluit. Dit het 284 182 ha teen R3,440 miljard behels. Altesaam 23 van die distrikte toon ’n dalende prysneiging in die tyd. Dit is 54% vergeleke met 39% in die vorige jaar. Die ander distrikte toon gemengde prysneigings. In 4% (2% die vorige jaar) van die distrikte was daar geen transaksies nie. By Bethlehem (11%), Fauresmith (18%), Odendaalsrus (16%) en Wepener (23%) het pryse met meer as 10% gestyg. Dit het met meer as 10% gedaal by Dewetsdorp (-11%), Kroonstad (-15%), Reddersburg (-12%), Theunissen (-15%), Vredefort (-10%) en Welkom (-14%). Transaksieverhandeling ten opsigte van plaasgrootte, is soos volg…

LIMOUSIN GROOT VRAAG NA DRAGTIGE STOETKOEIE Daar is ’n groot vraag na dragtige Limousin-stoetkoeie en -verse vanjaar, met pryse wat wissel van R20 000 tot R50 000. Meer as 200 vroulike diere is vanjaar reeds vanaf die plase verkoop aan nuwe en voornemende telers. Boonop lê die grootste Limousin-veiling van die jaar nog voor, sê mnr. Derick le Roux, voorsitter van Limousin SA. Hy meen die vraag na geregistreerde bulle vir kommersiële gebruik het vanjaar sterk toegeneem. Pryse vir die bulle wissel van R40 000 tot R75 000. Dit kan toegeskryf word aan die premie wat voerkrale betaal vir Limousin-kruiskalwers. “Limousins is reeds die grootste vleisbeesras in Europa en in dele van Australië, terwyl die ras ook besig is om in gewildheid toe te neem in Noorden Suid-Amerika,” meen hy.…

R1,5 miljard Die drankbedryf vra deur die Suid-Afrikaanse drankhandelsmerkvereniging (Salba) vir uitstel op aksynsbelasting van minstens R1,5 miljard weens die verbod op alkoholhandel. Salba verwag die verbod sal lei tot verlore kleinhandelverkope van R6,1 miljard, of 4,1% van 2021 se verwagte verkope. Soortgelyke versoeke deur die bedryf is reeds vorige kere toegestaan toe alkoholverkope weens covid-19 verbied is. Salba verteenwoordig onder meer Distell, Heineken, Diageo, Pernod Ricard en DGB. – Moneyweb 287 Altesaam 287 kleinskaalse suikerrietkwekers aan die KwaZulu-Natalse Noordkus het baat gevind by ’n gesamentlike ses jaar lange projek van Tongaat Hulett en die KwaZulu-Natalse departement van ekonomiese ontwikkeling, toerisme en omgewingsake ter waarde van R74 miljoen. Daaronder is suikerriet gevestig op 3 000 ha private en kommunale grond. Die maatskappy het tegniese en finansiële steun verleen. Die provinsie…

MNR. GERHARD MEYER, bestuurslid van die Stompdrift-Kammanassie-watergebruikersvereniging, oor die benarde stand van besproeiingswater in die Klein-Karoo. Bl. 17 ‘Ek vermoed in die Vrystaat is die rede hiervoor dat die tekort in die begroting nie werk nou toelaat nie.' MNR. FRIEDL VON MALTITZ, boer van die Ficksburgomgewing, oor hoekom werk aan die provinsie se treurige paaie tot stilstand gekom het. Bl. 19 ‘Die bedryfsmarge vir aartappels oor ’n lang tydperk bly afneem omdat die inflasie-aangepaste prys oor jare heen sywaarts beweeg en die insetkoste baie vinniger as inflasie styg.’ MNR. WILLIE JACOBS, uitvoerende hoof van Aartappels Suid-Afrika, oor die kwesbaarheid van die plaaslike aartappelbedryf teen goedkoop invoer. Bl. 17 ‘Ons glo daarom dat die beleid rondom die alkoholverbod heeltemal onvanpas en lui was, omdat dit nie die fyner nuanses van verbruikspatrone…

DIE negende wêreldkongres oor bewaringslandbou word in 2024 in Kaapstad gehou, is onlangs aangekondig aan die einde van die agtste wêreldkongres oor bewaringslandbou in Switserland. Dit volg op ’n suksesvolle bod deur die Wes-Kaapse departement van landbou, Landbouweekblad, Bewaringslandbou Wes-Kaap (BLWK) en die Afrika-netwerk vir bewaringsbewerking. Die vier vennote sal die kongres van 24 tot 27 Junie 2024 aanbied. Die Wes-Kaap is aan die voorpunt met die aanvaarding van bewaringsboerdery in Suid-Afrika. Net meer as die helfte van alle droëlandgewasse in dié provinsie word volgens bewaringslandboubeginsels bestuur. Danksy boere se welslae met die toepassing van bewaringsboerdery is groter aanvaarding van bewaringsboerderybeginsels as ’n voorkeurprojek in die Smart-Agriplan van die Wes-Kaapse departement van landbou opgeneem. Die SmartAgriplan is die eerste provinsiale sektorplan wat ’n veerkragtige landbousektor in toestande van klimaatsverandering verseker.…

1 KENIA| Spoorlyn ‘beskadig omgewing’ ’n Nuwe spoorlyn van 620 km in Kenia wat tans in aanbou is en wat die hawestad Mombasa met die binneland verbind, het ’n ongewenste impak op boerdery en talle vatbare ekostelsels. Navorsers het gevind die bouwerk, wat in 2014 begin het, het op plekke gronderosie en vloede vererger, die beweging van wild benadeel en gelei tot grond- en waterbesoedeling. Op plekke is vloedwater herlei, wat veroorsaak het dat vleilande en waterstrome toegeslik het. Vloede is ook vererger omdat natuurlike plantegroei, wat andersins reënwater sou absorbeer, tydens die bouwerk verwyder is. Riviere in die Nairobi-omgewing wat deur huishoudings en die landbou gebruik word, is ook verstop of het opgedroog. — The Conversation 2 GHANA & IVOORKUS Kakaoprys-plan misluk Die Ivoorkus en Ghana verteenwoordig…

MET die onlangse afsterwe van mnr. Francois Eksteen van die plaas Witvlei, Piketberg, het die distrik ’n gemeenskapsman, die georganiseerde landbou ’n lojale lid en Landbouweekblad ’n vriend verloor. Eksteen is op 2 Julie, enkele dae ná sy 60ste verjaardag, aan koronavirussiekte oorlede. Hy het in 1984 saam met sy pa, Bertie, een van die Wes-Kaap se bewaringslandboupioniers, begin boer, en dié beginsels voortgesit en uitgebou, later saam met sy broer Pieter. Hy en Pieter het die boerdery in 2015 verdeel. Met sy afsterwe het hy en sy seun Bertus saam geboer. Vol-gens Bertus het sy pa hom na sy studie op die plaas verwelkom “met die wete dat ek nie vir hom boer nie, maar saam met hom . . . hy was oop vir vernuwing, en het my…

Proewe word tans gedoen om te kyk of daar op ’n kommersiële skaal en volgens geïntegreerde multitrofiese maniere (IMTA) suksesvol met seepampoentjies (Tripneustes gratilla) in Suid-Afrika geboer kan word. Dié soort akwakultuur staan as echinokultuur bekend. Drie navorsers verbonde aan die Universiteit Kaapstad (UK) is hierby betrokke. Hulle is die seewierkenner en emeritusprofessor John Bolton, die molekulêre bioloog dr. Brett Macey en die akwakultuurkenner dr. Mark Cyrus. Laasgenoemde twee is erenavorsingsgenote van die UK, en werk heeltyds vir die nasionale departement van omgewingsake, bosbou en visserye. “Sommige take wat deel is van die navorsingsprojek, word uitgevoer by die staat se marienenavorsingsakwarium in Seepunt, terwyl studies wat op kommersiële skaal gedoen word, op die Buffeljags-perlemoenplaas (naby Gansbaai) plaasvind,” sê Bolton. Die nodige geriewe vir ’n toetsprojek is reeds by Viking Aquaculture…

Wie weet? Dalk gaan melkboere hul produk eersdaags aan plastiekfabrieke pleks van kaas- of sjokoladefabrieke begin lewer. Dit is nou as Sweedse navorsing vrugte afwerp en hul uitvindsel gekommersialiseer kan word. Chemici van die KTH- koninklike instituut van tegnologie in Swede het ’n nuwe soort plastiekskuim uit die melkproteïene in wei of dikmelkwater ontwikkel. Volgens die instelling is die materiaal baie bestand teen uiterste temperature. Dit kan nie gesê word van die meeste soorte plastiek wat uit petroleum vervaardig word nie. Die basiese bestanddeel daarvan is die proteïen nanofibril, wat uit gehidroliseerde weiproteïene bestaan. Wei is ’n neweproduk van kaasmaak. Die materiaal kan byvoorbeeld werk as ’n petrolfilter en vir ander voertuigonderdele, in skuimverpakking en in toepassings wat moet help om ’n gebou of ruimte klankdig te maak en te…

MNR. GERHARD OOSTHUIZEN  van Van Wyksdorp boer met Meatmaster-skape. “Ek het sowat ’n jaar gelede begin om Voerdokter se diatoomkonsentraat as ’n lek vir my skape te gebruik. Ek het dikwels met inwendige parasiete gesukkel, veral by diere wat ek in die kudde ingebring het. Ek het gevind nadat ek hulle twee tot drie maande lank diatoomkonsentraat gegee het, het parasietgetalle sodanig afgeneem dat ek die diere nie langer hoef te doseer nie. “Veral my ooilammers lyk baie gesonder as voorheen en sit vinniger gewig aan. Ek is baie bly dat my diere nou baie gesonder is en ek baie minder aan entstowwe en doserings bestee.” MNR. JOHAN WIEHAHN  van Caledon boer met melkbeeste en Vleismerino’s. “Ek gebruik nou sowat ses maande lank Voerdokter se diatoomkonsentraat. Ek het dit eerste…

Vir ’n familieboerdery om op lang termyn volhoubaar te wees, is daar ’n aantal aspekte waaraan vroegtydig aandag gegee moet word. Die eerste is gewoonlik om ’n opvolger, waarskynlik een of meer van die kinders, te identifiseer. Die eerste ding wat hier in berekening gebring moet word, is of die boerdery meer as een gesin sal kan dra. Neem ook kennis van die Wet op Onderverdeling van Landbougrond (Wet 70 van 1970), wat bepaal dat ’n plaas nie aan meer as een erfgenaam oorgedra mag word nie. Wanneer die opvolger geïdentifiseer is, moet daar besluit word hóé die boerdery oorgedra gaan word. Al die betrokke partye moet op hoogte wees hiervan. Gaan daar byvoorbeeld eers ’n proeftydperk wees om die geskiktheid van die opvolger te toets? Of gaan daar ’n…

Die grootste opbrengs op belegging by plantvoeding word verkry wanneer die regte mikro-element op die regte tyd vir spesifieke gewasse toegedien word. Dit word keer op keer in Villa Crop Protection se jaarlikse Answer Plot ™ -proewe bewys. ’n Plant kan net optimaal pres-teer as die plantvoedingstrategie só gekies word dat dit deurgaans die beste moontlike gesondheid van ’n gewas verseker. Hou in gedagte dat die regte mikro-element gebruik moet word by die regte gewas op die regte tyd. Sekere mikro-elemente is belangriker in vegetatiewe groeistadiums, terwyl ander belangriker is in reproduktiewe groeistadiums. Dit hang af van watter proses in die plant aan die gang is en hoe die funksie wat die spesifieke mikro-elemente verrig, waarde tot daardie prosesse in die plant kan toevoeg. BLAARMONSTERS Navorsing het al in ’n…

PLUIMVEE GEE HOENDERS MOEITEVRY WATER Of jy ’n dosyn hoenders op die werf of ’n paar honderd op die plaas het, die Hoenderdrinker is die ideale stuk gereedskap om hulle maklik op enige plek van water te voorsien. Mnr. Jannie en me. Louisa Pretorius van Our Fynbos Homestead buite Albertinia in die Wes-Kaap gebruik al geruime tyd dié watervoerders met groot sukses in hul boerdery. “Dit is maklik om te installeer, bekostigbaar en duursaam,” sê Jannie. “Boor ’n 9 mm-gat 20-30 mm van die onderkant van ’n plastiekhouer wat jy wil gebruik, en hang dit van ’n dak of monteer dit teen ’n paal sodat die Hoenderdrinker ongeveer 250 mm bo die grond is, wat die hoenders se ooghoogte is. Die spasie van 20-30 mm aan die onderkant van die…

Primarib met balsamiese uiebottersous Die bottersous werk net so goed saam met ander vleisgeregte, soos lamslendeskyf met vars roosmaryn. Balsamiese uiebotter ■ 1 ui, fyngekap ■ 125 ml balsamiese asyn ■ 500 g botter, by kamertemperatuur Braaisout ■ 125 ml koljandersaad ■ 350 ml mediumgrowwe sout ■ 125 ml sagte bruinsuiker ■ 45 ml elk knoffelpoeier en uiepoeier ■ 2,5 ml elk fyn naeltjies, fyn gemmer en rissiepoeier ■ 10 ml gerookte paprika ■ 1,5 ml vloeibare rook (mesquite-geur) ■ 15 ml worcestersous ■ 10 ml rysmeel ■ 6 skywe primarib, 3 cm dik, vet ingesny om te keer dat dit omkrul ■ Olyfolie ■ 6 groot skywe balsamiese uiebotter ■ Braaisout na smaak (sien resep vir Annelien se tuisgemaakte braaisout hieronder) Balsamiese uiebotter: Braai die ui in ’n pan…

’N GROOT gees in die sitrusbedryf in die Gamtoosvallei wat einde Junie weens covid-19 gesterf het, sal onthou word vir sy passie vir rugby, sy plaas en lemoene. Mnr. Espie (SP) Ferreira is op Vrydag 25 Junie oorlede, ná sy vrou Hilda (albei was 88) die vorige Maandag gesterf het, albei weens covid-19. Hulle was 62 jaar lank getroud. Volgens sy enigste broer, mnr. Dawfred Ferreira, was rugby ’n groot liefde van Espie en deel van sy lewe, maar hy was net so passievol oor sy plaas en lemoene. “Hy het sy lemoene geken en het dit graag uitgedeel. Hy het hard gewerk en was baie doelgerig en ambisieus en het nie maklik moed opgegee nie.SP was ’n goeie besigheidsman, uitstekende boer en baie gesteld op netheid.” Ferreira het in…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 16-17 SEPTEMBER: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid.E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 29-31 JULIE: Lutzville-skou. Afgelas. Louis Snyman, 083 712 3261. E-pos: Lutzvilleskou@gmail.com 17-20 AUGUSTUS: Nampooesdag, Bothaville. Afgelas. Wim Venter, e-pos: wim@grainsa.co.za 21 AUGUSTUS: Aurora-skou en gimkanaklubvertoning. Jasper Smit, 083 415 1751; Carika Fourie, 073 443 2010; e-pos: auroraskou@gmail.com 26-28 AUGUSTUS: Georgelandbouskou. Corné Botha, 082 784 9572; Karien Pienaar, 084 432…