Innholdsfortegnelse for 4/2/2020 i Landbouweekblad

R EGS LU I en die howe speel wêreldwyd ’n ál groter rol om die uitwerking van klimaatsverandering te beperk, op maniere wat tien jaar gelede nog ondenkbaar was. Een van die belangrikste voorbeelde daarvan is ’n deurslaggewende beslissing deur die Nederlandse hooggeregshof ten gunste van die nie-regeringsorganisasie Urgenda, wat sewe jaar gelede druk op die regering begin plaas het om kweekhuisgasvrystellings teen 2020 met 25% te verminder, pleks van die Europese Unie se teiken van 20%. ’n Distrikshof het in 2015 ten gunste van Urgenda beslis, en die land se appèlhof en hooggeregshof het intussen dié bevinding bekragtig. Die appèlhof het bevind die staat misluk in sy pligsorg teenoor sy burgers, nadat die regering aangevoer het ’n beslissing ten gunste van Urgenda sou inmeng met die skeiding van magte…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Die ongelykheid van voedselonsekerheid ■ Navorsing oor vleisbeeste maak hele waardeketting vaartbelyn ■ Prestasiemeting by grootvee: 12 beginsels en jou kop is deur ■ Ultahoëdrukbeweiding: Boer deel oorloopbeker met ander SPESIAAL ■ Soja en oliesade GESIN ■ Ses sondes met sjokolade PRESTASIEMETING Vir groter akkuraatheid in ’n stoetery of kommersiële kudde kan jy dié 12 beginsels van prestasietoetsing en teelwaardes volg. Een van Suider-Afrika se bekendste boere en veekundiges, mnr. Llewellyn Angus, sê hoekom jy jou tog moet steur aan die gesegde “om te meet, is om te weet”.…

■ In die veilingsverslag “Rekords spat op Dohne-veiling” (L BW , 27 Maart 2020, bl. 85) is die gemiddelde pryse wat op die Dohne-Merinostoetery FEM se produksieveiling behaal is, verkeerd aangedui. Die gemiddelde prys van die 20 stoetramme was R45 000. Die gemiddelde veilingsprys vir ál die diere, wat 70 veldramme en 500 kommersiële ooie ingesluit het, was R21 822, en die gemiddelde vir veldramme R15 999. Die gemiddelde pryse is rekords vir ’n plaasveiling. ■ In die berig “Van skoenboks tot meer as R1 miljoen” (LBW, 13 Maart 2020, bl. 16) is die verkeerde telefoonnommer vir me. Annemie Baard van die studentedroogtehulpfonds gegee. Die regte nommer is 072 110 9848. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en…

DIE nasionale regering het ’n bykomende R25 miljoen vir droogtehulp vir die Sentraal-Karoo en Tuinroete beskikbaar gestel. Dr. Ivan Meyer, Wes-Kaapse minister van landbou, sê hy is dankbaar oor dié nuus. Projekte wat aangepak sal word, sluit in die lewering van voer in baie droë gebiede, waterstelsels, bewaringslandboustelsels, omheining en die verwydering van indringerplante. Meyer sê vooruitskouings oor klimaatsverandering dui aan dat die Wes-Kaap in die toekoms nog droër sal word en wisselvalliger reënval sal ervaar. “Owerhede sal die gevolge hiervan moet bestuur. Dit is noodsaaklik dat ons ons natuurlike hulpbronne so goed moontlik bestuur om die ekonomiese lewensvatbaarheid van die landbousektor in die Wes-Kaap te verseker.” Mnr. Jannie Strydom, uitvoerende hoof van Agri Wes-Kaap, sê behalwe vir die Sentraal-Karoo is droogtetoestande in die Kliprand- en Bitterfontein-omgewing in die Weskus-distrik…

DIE Landbounavorsingsraad (LNR) sal moontlik eers in 2026 die eerste besending entstof vir bek-en-klouseer uit sy nuwe entstoffabriek gereed kan hê. Dié inligting is vervat in ’n parlementêre antwoord van me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, wat as “vertroulik” gemerk is. Volgens Didiza verwag die LNR dat die nuwe entstofgebou in 2025 in bedryf sal wees en dat dit dan binne nege maande die eerste besending entstof sal kan produseer. VERTRAGINGS Sedert die LNR se waarskuwing in 2009 dat die land aan landbourisiko’s blootgestel sal word sonder behoorlike regeringsteun was daar verskeie bek-en-klouseeruitbrekings. Suid-Afrika het miljarde rande se verliese gely omdat hy sy uitvoerstatus vir vleisprodukte na Europa verloor het. Die LNR het al in 2005 vanweë tegniese probleme en onvoldoende infrastruktuur opgehou om entstof te…

MELKKOPERS het melkboere se plaashekpryse begin verhoog. Mnr. Bertus van Heerden, hoofekonoom van die Melkprodusente-organisasie (MPO), sê in sy jongste verslag oor suiwelmarkneigings die gemiddelde melkprys vir Maart is sowat R4,62/liter, wat beteken die gemiddelde prys het met sowat 32c/liter, oftewel 7,44%, gestyg. Die stygings sluit een in wat op 1 Maart in werking getree het, ’n ander een wat drie opeenvolgende maandelikse stygings van 10c/liter behels, en winterpremies. Van Heerden sê die melk-totvoerprysverhouding was die afgelope drie maande onder 1,2:1. As die afgeleide voerprys in Maart van die huidige R3 656 per ton tot R3 500 per ton daal, sal die melktot-voerprysverhouding danksy die aangekondigde prysverhogings tot 1,32:1 verbeter. ONVOLHOUBARE VLAKKE Dit is steeds minder as die gelykspeelvlak van 1,4:1 en is soortgelyk aan die onvolhoubare vlakke van 2016.…

’N AANLYN konferensie word in die plek van die jaarlikse LRF-veeskool by Aldam oorweeg indien die Covid-19-pandemie teen Oktober nog nie onder beheer is nie. Dr. Michael Bradfield, hoofbestuurder van die Lewendehawe Registrerende Federasie (LRF) onder wie se vaandel die skool aangebied word, sê hulle sal die situasie in die komende maande dophou. Indien die LRF nie die Veeskool op die gebruiklike wyse kan aanbied nie, sal dit met ’n aanlyn konferensie vervang word. Die sprekers kan dan van hul huise af gesels en die boere sal in hul huise luister. Die koste sal dienooreenkomstig aangepas word. Die organiseerders beoog ’n nuwe, vars benadering vir vanjaar se Veeskool, wat vir 14-16 Oktober beoog word. Dit sluit in meer lesings deur prakties ingestelde boere om wetenskaplike lesings aan te vul. Op…

L AND BO USAK ELUI se vertroue het in die eerste kwartaal van vanjaar danksy beter somerweerstoestande verbeter, maar dit kan weens die Covid-19-uitbreking van korte duur wees. Die verspreiding van Covid-19 kan ’n daling in die vraag op verskeie tradisionele uitvoermarkte meebring en só tot laer landboukommoditeitspryse lei. Dit kan boere en landbousake-ondernemings se geldsake raak en die optimisme omkeer, sê mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van die landbousakekamer Agbiz. Die organisasie en die Nywerheidontwikkelingskorporasie se kwartaallikse vertrouensindeks was in die eerste kwartaal van vanjaar die eerste keer in meer as ’n jaar op die neutrale punt van 50. Dit beteken landbou-ondernemings was in die opname betreklik optimisties nadat die indeks die vorige ses kwartale onder 50 was. Die opname is in die laaste week van Februarie en eerste week…

Omvangryke dalings in aandeelpryse het wêreldwyd in die week van 9 Maart voorgekom. Die pryse van kommoditeite en ruolie het in dollarwaarde gedaal, rentekoerse is in Amerika en Brittanje verlaag en die rand het skerp verswak. Dit alles weens die Covid-19-virus se drastiese inperkings op mense se bewegings en byeenkomste. Met die skrywe hiervan was dit duidelik dat die uitwerking wêreldekonomieë sleg gaan raak en dat ’n wêreldwye ekonomiese insinking heel moontlik sal plaasvind. Suid-Afrika gaan waarskynlik die res van die jaar ’n negatiewe ekonomiese groei beleef en kan beweeg van ’n resessie na ’n erge ekonomiese insinking, wat meer skade as die virus self gaan aanrig. In verlede week se rubriek is ’n uiteensetting gegee oor die resessietoestande in die Suid-Afrikaanse ekonomie. Vooruitsigte het vandeesweek verder verswak. Die hele…

Die vrugte-uitvoermaatskappy Tru-Cape en Ceres Fruit Growers in die Wes-Kaap is slaggereed om hul plaaslike en uitvoerverpligtinge na te kom. Mnr. Roelf Pienaar, besturende direkteur by Tru-Cape, sê sy maatskappy het veiligheidsmaatreëls ingestel wat in pas is met die maatreëls wat pres. Cyril Ramaphosa op Sondag 15 Maart afgekondig het. “Dié maatreëls is ’n stap in die regte rigting om werknemers se blootstelling te beperk. Buigsame werkure geld waar moontlik. As dit nie nodig is nie, is daar maatreëls om te verseker dat pakhuise steeds veilig vir werknemers is.” Pienaar sê streng internasionaal erkende higiëniese praktyke geld in die pakhuise. Werknemers se liggaamstemperatuur word elektronies gemeet voor hulle die pakhuise betree en Tru-Cape se kliniek bied ’n heenkome vir siek werknemers. Kommunikasie oor Covid-19 aan werknemers het ook verbeter. “Alle…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN DIE BRAHMAN-BOERDERY? Alle moontlike elektroniese tegnologie maar die belangrikste is steeds jou eie oog – daaglikse waarneming van jou diere. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Vroeg begonne is half gewonne. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Geen fout is te groot om nie iets daaruit te leer nie. WAT IS JOU GROOTSTE STRUIKELBLOKKE IN DIE BOERDERY? Die natuur en kommer oor grondhervorming. Ons wil graag uitbrei om meer werk te skep.…

KORTOM ■ Poenskop-Nguni’s raak ál gewilder by telers en voerkrale. ■ Nguni-gene help diere om by droogtetoestande aan te pas. ■ Veldgaangepaste, geharde diere is die enigste manier om winsgewend in moeilike omstandighede te boer. D is onteenseglik die bees van die toekoms – poenskop-Nguni’s trek jou nie net deur droogtes nie, maar weerstaan ook prysskommelings. Mnr. Freddie Besselaar van die Ngunistoetery Gariep teel al meer as 25 jaar lank poenskop-Nguni’s en boer ’n wenpad oop. Sy diere is só gewild by kommersiële boere dat hy tot dusver nie eens veilings hoef te gehou het nie. Hy verkoop meestal regstreeks van die plaas af – en bepaal sy eie prys. Besselaar boer op die familieplaas, Eden-burgh, in die distrik Douglas waar sy pa in 1957 begin boer het. Destyds was…

PLAASINLIGTING LIGGING: Cradock, Oos-Kaap NAAM: Spekboomberg VERTAKKINGS: Vleisbeeste, Holsteins en Jerseykruisings, en Merino- en Dormerskape WEIDING: Hoëdrukbeweiding ingevolge ’n rotasiekampstelsel, asook natuurlike weiding op bergveld GEMIDDELDE REËNVAL: 350 mm per jaar KORTOM ■ Hierdie veeboer gebruik ’n sonpompstelsel om water 400 m bergop te pomp om ekstra weiding tydens ’n droogte te kan benut. ■ Die probleem van onvoldoende druk is oorkom deur die stelsel met pompstasies te verdeel en pype van die regte dikte te gebruik. ■ Die sonpompstelsel, wat driefasekrag voorsien, lewer genoeg krag om suierpompe in die stelsel te laat loop. M et die erge droogte wat Karoo-veeboere op hul knieë gedwing het, moes Voermol se Skaapboer van die Jaar vir 2018, mnr. Andrew Jordaan jr., kies: Óf hy bly voer koop, óf hy gaan die koste…

SAALPERDE 1 Grootkampioen (siertuig), Riverdance. Eienaar en vertoner: Mnr. Erik Lombard (083 770 9206), Studcor-stal, Mortimer. 2 Grootkampioen (enkeltuig), What About Spirit. Eienaar en vertoner: Mnr. Baby Muller (082 417 6055), Charlie Brownstal, Hanover. 3 Grootkampioen (parkperd), Valley’s Stormy Sky. Eienaar en vertoner: Mnr. Willie de Jager (082 771 1511), Mountain Viewstal, Sunlands. 4 Grootkampioen (driegang), Buckeneer’s Delight. Eienaar: Mnr. Wim van Bergen (082 809 7876), Wimco-stal, Douglas. Vertoner: Mnr. Koos Mahifu. 5 Grootkampioen (vyfgang), On Cloud Nine. Eienaar en vertoner: Me. Koekie de Villiers (082 801 5019), Studcor-stal, Mortimer. 6 Monty Gadd-opekampioen (vyfgang), Valley’s Touch The Wind. Eienaar: Mnr. Mike McNaughton (082 575 5552), Tears & Roses-stal, Paarl. Vertoner: Mnr. Junior Hugo. 7 Grootkampioen (driegangkinderryperd), Dream Catcher. Eienaar: Mnr. Danie Marais (064 900 5726), Kamdeboostal, Pearston. Vertoner: Zanki Botha.…

Ek herinner my dat ek jare gelede gevra is om met jong mense te praat oor die onderwerp “Christen wees en verantwoordelik wees”. Wat ek destyds alles kwytgeraak het, kan ek nie meer onthou nie, maar hierdie onderwerp het weer by my opgekom toe ek moes hoor wat dese en gene alles te sê het oor die gevreesde koronavirus en die spoed waarteen dit tot ’n pandemie ontwikkel het. Die vraag wat by my opgekom het, was: Hoe raak dit my en my mede-Christene se Christenwees? Wat behoort ons te doen? Wat behoort ons nie te doen nie? Wat onmiddellik duidelik is, is die volgende: Jy kan nie níks wil doen nie! Iemand het by geleentheid iets gesê wat my al die jare bygebly het: “Die Here help graag mense…

GAUTENG CARLETONVILLE KAALPLAATS (394), 251 ha, aan D.J. du Plessis, van Francis Odendaal-trust, R600 000. KRAALKOP (147), 117 ha, aan Michel en Jorrie Muller-kinder-trust, van G.P. Muller, R1 720 000. NIGEL ELANDSFONTEIN (412), 38 ha, aan Gerbas Voerkrale (Edms.) Bpk., van Elandsfontein 41219 (Edms.) Bpk., R1 100 000. HOLFONTEIN (71), 31 ha, aan Enviroserv Waste Management (Edms.) Bpk., van Wade Prop (Edms.) Bpk., R300 000.IR (194), 21 ha, aan MCN Prop BK, van I. Augoustis, R1 250 000. LANGZEEKOEGAT (325), 201 ha, aan Brookfield Beef (Edms.) Bpk., van Puckree Bonsmaras (Edms.) Bpk., R4 000 000. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG CRAIGIEBURNESTATE(18026), 45 ha, aan T.A. Boucher, van B&B Eichbauer-familietrust, R650 000. UNDERBERG DUBLIN NO 2 (9929), 513 ha, aan Inchgarth Land-trust, van P.G. Roth, R18 000 000. UTRECHT ERTWURM (35), 23 ha, aan…

Die prys van speenkalwers is ietwat onder druk vier weke ná die opheffing van die verbod op openbare veilings vanweë die voorkoms van bek-en-klouseer. Die prys sal na verwagting binnekort stabiliseer aangesien die groot speentyd op die Hoëveld teen einde Maart, in April en vroeg in Mei voorlê. Mnr. PM Swart, ’n afslaer van OVK op Standerton, sê goeie bulkalwers is op 13 Maart teen tot R33/kg lewende gewig verhandel teenoor die hoër vlak van meer as R34/kg van vroeër. Verskalwers (180-240 kg) het R29-R30/kg behaal. Volgens Swart is die veilings van die afgelope vier weke op Standerton gekenmerk deur baie verkopers wat enkele beeste of klein vragte aangebied het te midde van groot getalle verkopers. Standerton se weeklikse veiling op Vrydae is ’n goeie barometer van prysneigings, aangesien vier…

177 Transnet het die afgelope nege maande landwyd sowat 177 vragtreine per maand opgeskort weens ’n reusetoename in kabeldiefstal. Graanuitvoerders, uitvoerders van mynboukommoditeite en voertuigvervaardigers is die swaarste getref. Padvervoer is sowat 20% duurder as treinvervoer. Die Pretoria-kompleks is die swaarste getref. Omleidings weens kabeldiefstal het vir sommige kliente vertragings van tot sewe dae tot gevolg gehad. Daar was ook ’n snelle toename in skrootmetaalhandelaars. – Business Day 300 Sowat 300 wit kommersiële boere in Zimbabwe is reeds vergoed vir die onteiening van hul plase sonder vergoeding tydens dié land se chaotiese grondhervormingsprogram, volgens mnr. Ben Gilpin van dié land se kommersiële landbou-unie. Altesaam 3 500 boere wag nog op vergoeding. Die Zimbabwiese regering het vanjaar sowat $21 miljoen (R367 miljoen) begroot vir vergoeding aan boere wat hul grond verloor…

‘Hoekom dan nie net vra nie?’ ME. LYDIA MONAKALI, Oos-Londense landdros, tydens die weiering van ’n interdik aan die dierebeskermingsvereniging, wat aangevoer het hy weet nie wanneer ’n skip vol skape vertrek nie. Bl. 21 ‘Ons het die mark versadig met die teel van skaars spesies en nie die res van die wildbedryf bevorder nie.’ DR. JOHAN KRIEK, wildboer en veearts, oor die wanbalans op die wildmark. Bl. 22 ‘Dit kan nog erger raak voor dit beter raak.’ ME. MARYAN CALOW, woordvoerder van Wines of South Africa, oor die impak van Covid-19 op wyntoerisme. Bl. 24 ‘Nou kan ons egter nie “oes” nie, want ons “stroper” mag nie reis nie.’ MNR. WIAAN VAN DER LINDE, wildboer, oor trofeejagondernemings wat ’n fortuin aan bemarking bestee het, maar nou besprekings moet kanselleer…

SLAAN AG OP COVID-19-MAATREËLS, MAAN AGRI SA Agri SA verwelkom die aankondiging van pres. Cyril Ramaphosa om die Covid-19-uitbreking tot ’n nasionale ramp te verklaar, sê die organisasie luidens ’n verklaring. “Hierdie pandemie het nie net ’n impak op die daaglikse werksaamhede van alle sektore nie, maar dit hou ook ’n ernstige gesondheidsgevaar vir alle Suid-Afrikaners in,” sê Agri SA. FRANCOIS BOSHOFF skryf: Wat gaan by groot sitruspakhuise gebeur? Daar is elke dag meer as 100 mense bymekaar vir ses maande. SUNLEY CILLIERS skryf: Wanneer word veilings weer stopgesit? Daar kan maklik honderde mense op ’n veiling wees. HENRY RICHARDS skryf: Die koronavirus kan nooit erger wees vir die ekonomie as die ANC-virus nie. TLU SA OORWEEG BELASTINGBOIKOT Die Tshwane-metroraad se beoogde verhoging van eiendomswaardasies en gevolglik munisipale en eiendomsbelasting…

DA AR is geen rede vir paniekaankope of -verkope in die plaaslike oesbeskermingsmark nie. Só meen mnr. Corné Louw, senior ekonoom van Graan SA, oor die moontlike invloed van Covid-19 op die beskikbaarheid van sekere aktiewe bestanddele in oesbeskermingsprodukte. “Suid-Afrika het uitstekende produkverskaffers. Hulle het proaktief opgetree deur te beplan vir langer leitye en na alternatiewe verskaffers van produkte te soek.” Louw meen die situasie sal nie plaaslike of internasionale graanmarkte beïnvloed nie, want al die gewone dienste en hawens van Suid-Afrika se handelsvennote is steeds oop. “Invoer van byvoorbeeld koring is steeds goed aan die gang, terwyl ons ook steeds produkte uitvoer na daardie bestemmings wat voorheen ons produkte aangekoop het.” OË OP EUROPA Tog bly insetbeskikbaarheid ’n bekommernis. Vroeg vanjaar was China – die eintlike groot verskaffer van…

VEEDIEFSTAL in die Oos-Kaap neem jaarliks toe, en die provinsie verloor daagliks sowat R675 100 se inkomste vanweë dié misdaad. Dit is volgens mnr. Willie Clack, voorsitter van die nasionale veediefstalforum, wat die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) en die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) se gesamentlike Oos-Kaapse streekkongres in Queenstown toegespreek het. Volgens die RPO se data verloor die provinsie tans daagliks gemiddeld 29 beeste, 114 skape en 23 bokke. Die Oos-Kaap is ook die provinsie met die meeste vee, met ’n geskatte 3 miljoen beeste, 7 miljoen skape en 2 miljoen bokke. Die meeste mense in Suid-Afrika wat diere besit, is in die Oos-Kaap. Die meeste vee-eienaars besit van 1 tot 10 beeste en van 1 tot 100 skape. MUNISIPALE BESTUUR Clack sê daar is ’n regstreekse verband tussen swak bestuurde munisipaliteite en…

GEBRUIK nét geakkrediteerde roep-en-skietjagters om probleemroofdiere op jou plaas te bekamp. Só verseker jy dat die korrekte roofdierbestuurspraktyke op jou plaas gevolg word. Mnr. Guillau du Toit, voorsitter van die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV), het dié beroep op wolboere op die NWKV se Oos-Kaapse streekkongres op Queenstown gedoen. Hy het gesê as die jagter geakkrediteer is, weet die boer die jagter het die regte opleiding wat vir almal aanvaarbaar is. “Jy moenie ongeakkrediteerde jagters vertrou nie. Hulle gaan veroorsaak dat die diere skelm raak en meer probleme aan geakkrediteerde jagters en boere besorg. Julle weet hoe skelm ’n jakkals raak as jy die verkeerde metodes volg.” Hy het bygevoeg dat jagters wat akkreditasie het, die moeite gedoen het om kursusse te volg en die regte metodes aanwend, beskerm moet word sodat…

Suid-Afrika het genoeg van sy eie selfgemaakte probleme. Dit was regtig nie nodig dat Covid-19 ook op die toneel verskyn nie. Om die krisis te vererger, het baie Suid-Afrikaners ná pres. Cyril Ramaphosa se aankondiging van ’n ramptoestand met paniekaankope begin. Baie winkels was binne ’n dag byna leeggekoop. Tog kan Covid-19 net die geleentheid wees om Suid-Afrika uit sy huidige toestand te red. Dit is byna soos ’n elektriese skok. Covid-19 is nie die dodelikste siekte nóg nie. Trouens, wetenskaplikes raam die siekte se sterftekoers op ongeveer 1% as al die onaangemelde gevalle ingesluit word. Niemand onder die ouderdom van 10 het al sover bekend aan die siekte gesterf nie. Ongelukkig is die sterftekoers by mense bo 70 nader aan 15%. Die groot gevaar is die asimptomatiese aansteeklikheid. Nog…

’n Webblad wat die geesteskind van ’n Suid-Afrikaanse hoogleraar is, bied wêreldwyd aan veeartse, veeartsenystudente en ander mense in verwante velde ’n omvattende en gesaghebbende hulpbron oor gesondheidskwessies by lewende hawe en wild. Emeritus-professor Koos Coetzer en dr. Peter Oberem, uitvoerende hoof van die dieregesondheidsmaatskappy Afrivet, is dié aanlyn hulpbron, Anipedia, se direkteure. Coetzer (regs), senior redakteur met ’n span van sowat 175 medewerkers in 34 lande, sê een van Anipedia se grootste voordele is dat die inligting gereeld bygewerk kan word. Voorheen was die inligting in lywige boeke vervat. Die inligting by www.anipedia.org is egter nie bloot e-boeke nie, maar is verwerk om soos ’n webblad met afdelings en ’n soekfunksie te werk. Die vlagskip van die aanlyn platform is inligting uit die drie volumes van die boek Infectious…

Buks Nel vroetel met ’n plastieksakkie waaruit hy robynrooi FlashGala-appels haal. “Jy moet blind wees om dit te mis! Nou kan jy vra, what’s next? Dis nou amper ’n gegewe dat ’n nuwe appel minstens ’n sekere mate van weerstand moet hê teen appelskurfsiekte en fusicladium. Onderstamme moet almal weerstand bied teen appelbloedluis en phytophtera, anders is dit ’n no go.” Nel voorspel chemikalieë gaan voortaan al minder gebruik word, daarom sal weerstandbiedendheid al belangriker word. Hy verwag ook dat daar minder klem op die voorkoms van appels geplaas gaan word, maar dat smaak meer aandag gaan kry. “Daar is min mense wat smaak eintlik ernstig opneem. Daar is ’n paar fynproewers wat ’n dollar ekstra sal betaal, maar die deursneekoper koop net ’n sakkie appels en dis dit.” Eintlik…

Serfontein Poultry boer in vennootskap met Hendrix Genetics en het die alleenreg om die Dekalb- kommersiële lêhenras in Suider-Afrika te bemark. Hulle voer jaarliks nuwe grootouerteelmateriaal vanaf Hendrix Genetics in om genetiese vooruitgang in voeromsetting, produksie-langlewendheid en doeltreffendheid te behaal. Invoer kan vanaf enige van Hendrix se wêreldwye aanlegte geskied. Dit verseker die lewering van belangrike ouerteeltroppe. Die ingevoerde grootouers bly eers in die groep se kwarantynstasie op die plaas omdat die hoogste vlak van biosekerheid gehandhaaf moet word. Die kwarantynstasie is in 2016 vernuwe en het plek vir 14 000 grootouers. Uit die grootouer-teeltroppe word teeltroppe geproduseer wat broeieiers aan die kommersiële broeiery voorsien, wat ’n uitbroeikapasiteit van sowat 12 miljoen kuikens per jaar het. Die moderne Pas Reform-broeimasjiene kan 115 000 eiers op ’n keer uitbroei.…

KORTOM ■ ’n Nuwe lentetipe koringkultivar het die potensiaal om Pannar se vlagskip te word. ■ ’n Hand vol nuwe wit- en geelmieliebasters bied ’n groter keuse aan mielieboere wat na hoër opbrengste streef. ■ Verbeterde eienskappe kenmerk ’n nuwe sojaboon-opbrengsleier wat bekend gestel is. ■ Nog ’n nuweling is ’n klein, wit inmaakboon met beperkte beskikbaarheid terwyl inmaaktoetse uitgevoer word. Die grootste klem met die teel van nuwe koringkultivars is die verhoging van produksie in Suid-Afrika, wat nie self in sy behoefte aan koringmeel kan voorsien nie en dus koring moet invoer. Die saadmaatskappy Pannar het op sy reeks extravaganzas in die somersaaigebiede inligting oor sy teelprogram vir koring verstrek en ’n nuwe lentetipe koringkultivar, PAN 3541, bekend gestel. Dié nuweling met sy mediumgroeityd stel volgens die maatskappy ’n…

Ek boer in die Vrystaat met wild, onder meer met blesbokke. Ek koop jaarliks nuwe troppe blesbokke aan. Daar is twee redes daarvoor. Eerstens wil ek uitbrei en tweedens wil ek seker maak geen inteling vind in my kudde plaas nie. Dit het onder my aandag gekom dat daar blesbokke in my kudde is wat anders lyk as tipiese blesbokke. Hul hele gesig is wit met slegs bruin om die oë, amper soos ’n bril. Ek het reeds navrae daaroor aan wildvangers gerig. Luidens die antwoorde wat ek ontvang het, is die kleurverskil moontlik weens inteling. Ek meen dit is onmoontlik omdat daar elke jaar ’n nuwe ram is wat die ooie dek, want met die koop van nuwe bokke skiet ek gewoonlik die ander ramme uit sodat die nuwe…

Vickie de Beer se allerlekkerste ‘Sout’ Paasbolletjies My ma was altyd lief daarvoor om ’n groot Paasontbyt te maak op Goeie Vrydag. Hierdie Paasbolletjies met spek werk perfek daarvoor. As jy dit eers een keer geproe het, sal jy nooit  weer gewone bolletjies koop nie! So tussen soet en sout is dit ’n luukse bederf wat jy móét probeer. ■ 500 g broodmeel ■ 50 g melkpoeier ■ 7,5 ml sout ■ 10 g (1 sakkie) kitsgis ■ 80 ml heuning ■ 1 eier ■ 100 g botter, gesmelt ■ 30 ml heelkorrelmosterd ■ 200 ml water, by kamertemperatuur ■ 100 g droëvye, rofweg gekap en 10 minute lank in 30 ml brandewyn geweek ■ 1 ui, geskil en oorlangs in dik skywe gesny ■ 6 salieblare, gekap ■…

DIE plaaslike veebedryf ploeg nie naastenby genoeg geld terug in navorsing en ontwikkeling om by te bly met tegnologiese vooruitgang nie. Dít was die mening van dr. Michael Bradfield, besturende direkteur van Breedplan SA, op die Africa Agri Tech-konferensie in Pretoria. “Die finansiering van navorsing en ontwikkeling wat teruggeploeg behoort te word, moet 1,5% van die totale waarde van die produk beloop. Vir die meeste landboubedrywe in Suid-Afrika word daar egter hopeloos te min terug belê. Die sagtevrugtebedryf belê slegs sowat 1% van sy omset weer in navorsing en ontwikkeling, terwyl die varkvleisbedryf 0,5% terugploeg. Die rooivleisbedryf belê moontlik die minste, met slegs 0,05% van die bedryf se omset wat weer vir navorsing en ontwikkeling aangewend word. “Dit beteken dat ons jaarliks met ’n begroting van R4 miljoen tot R5…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Noordwes, Mpumalanga en die Noord-Kaap van verlede Februarie tot Januarie vanjaar. Altesame 533 transaksies het in 12 distrikte in Noordwes plaasgevind. Dit was 0,9% minder as in die vorige ooreenstemmende 12 maande. Beter pryse is in sewe distrikte (53%) aangeteken. Altesame 176 794 ha is teen R2,887 miljard verhandel. In Mpumalanga het grondpryse in ál die distrikte gedaal. Die skerpste daling was by Bethal (21,2%). Altesame 388 transaksies het R4,187 miljard behels. Teenoor die ooreenstemmende 12 maande in die vorige vergelykende tyd het die aantal transaksies vir grond van meer as 600 ha met 23,3% gedaal. In die Noord-Kaap is altesame 224 transaksies in 19 distrikte beklink. Dit is 13,2% minder as…

Maak geen fout nie, die situasie rakende die koronavirus kan nog lelik raak. Landbouweekblad het reeds ’n voorsmakie van die erge ekonomiese ontwrigting op ons beskeie onderneming gehad toe ál drie ons herlewingslandboukonferensies uitgestel moes word tot die situasie verbeter. Soos vir baie ondernemings was daardie eerste paar moeilike besluite maar net die begin. Dit kan nog veel erger raak, veral as die uitbreking nie binnekort in bedwang gebring word nie. Ongelukkig vergelyk Suid-Afrika se besmettingsyfers nie baie goed met die situasie oorsee nie. Teen die huidige besmettingskoers kan die virus vastrapplek kry in die digbevolkte townships en informele nedersettings. Daar bly mense nie net teen mekaar nie, maar duisende het ook verswakte imuunstelsels. Al dié faktore sal die situasie eksponensieel vererger. Om die uitbreking dus uit die staanspoor te…

ME. CARLA DE KOCK , dogter van die Brahmanboer mnr. Jan Serfontein van Potchefstroom, wat die gouebeker vir bulle op die eerste ALE-skou op Parys gewen het, vertel op bl. 44 van die streng biosekerheid wat hulle op hul plaas toepas. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my man, Hendrik, het twee kinders, Dané (7) en Josua (4). Hendrik is ook in die landbou en werk by Wildswinkel, wat in wildveilings en -bemarking spesialiseer. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja. BCom geoktrooieerde bemarking aan die Noordwes-Universiteit. Ek het ook talle Herdmaster-kursusse voltooi. WAT IS JOU SUKSESRESEP AS VROU IN DIE BRAHMANBEDRYF? Aanvanklik was dit moeilik, totdat ek vir myself gesê het dit is nie onmoontlik om in ’n manswêreld te wees nie. Ek leef elke dag ons familiepassie uit…

Die landboumaatskappy Crookes Brothers het 13 jaar gelede by landboutransformasie en grondhervoming betrokke geraak – van Mpumalanga tot in die Wes-Kaap. Die maatskappy boer ook in Mosambiek, Zambië en eSwatini. Sy vennootskapsmodel behels gewoonlik ’n maatskappy tussen Crookes Brothers en die begunstigdes, waarvan laasgenoemde altyd ’n meerderheidsaandeel het. Mnr. Morné Meiring is een van die landgoedbestuurders. Wat is die één eienskap van ’n goeie vennootskap? Die eienskap wat ek in ’n vennoot soek, is eerlikheid. Wanneer het die bemagtigingslig vir jou opgegaan? Crookes Brothers het ’n lang geskiedenis van bemagtiging. Ons is die boerderyvennoot van drie gesamentlike bemagtigingsondernemings, waaronder Bellcro. Dié vennootskappe is met twee gemeenskappe in Mpumalanga en een by Villiersdorp. Ons het drie plase aan die regering verkoop, wat dit aan die gemeenskappe bemaak het. Ons bemagtigingsreis het…

DIE Reserwebank se besluit om die rentekoers met 100 basispunte, oftewel 1%, tot 5,25% te verminder sal help om druk op die landbousektor in veral droogtegeteisterde gebiede te verlig. Dit sal nie net kontantvloei verbeter nie, maar ook terugbetalings verminder en trekkerverkope verbeter, sê mnr. Paul Makube, senior landbou-ekonoom by FNB, nadat die Reserwebank die rentekoers op 19 Maart verlaag het te midde van die vrees dat Suid-Afrika se ekonomie deur die Covid-19-pandemie verwoes kan word. Die bank voorspel ’n resessie vir die volle 2020, met ekonomiese groei van -0,2%. “Hoewel Suid-Afrika se jaarlikse inflasiekoers in Februarie op 4,6% hoër is as die middelpunt vir die Reserwebank se teiken, moet die algemene verbruikersprysindeks steeds tussen 3% en 6% bly.” Banke het teen druktyd aangedui hulle ondersoek alle moontlike maniere om…

DIE enorme omvang van die droogte het GWK geleer elke druppel hulp help, veral as instellings saamwerk om sulke hulp te koördineer. “Die droogte is so ’n groot probleem dat dit nie saak maak hoeveel geld daarin gestort word nie, dit gaan net ’n beperkte dors les,” het mnr. Llewellyn Brooks, besturende direkteur van die GWK-groep, op Landbouweekblad en GWK se droogtehersteldag op Prieska gesê. Hulle het ook geleer hoe om beperkte hulpbronne te hefboom om ’n groter impak te hê. Dit het tot die maatskappy se vars benadering van bewusmaking aanleiding gegee. “Die storie van die landbou lê ons na aan die hart, maar ons weet die res van die land verstaan die uitwerking van die droogte op boere, dorpe en werkers op die plase word nie goed nie.…

DIE volgende geleenthede is óf uitgestel óf afgestel weens die uitbreking van Covid-19. AFGESTEL ■ Bathurst-landbouskou. ■ Bloemskou. ■ Europese Varkprodusenteorganisasie se 2020-kongres. ■ Wildboervereniging (WR SA) se konferensie. UITGESTEL ■ Die Royal-skou in Pietermaritzburg is uitgestel tot 24 Julie. ■ Die Graanhanteringsorganisasie van Suider-Afrika se simposium is uitgestel tot 24 en 25 Augustus. ■ Aartappel SA se Aartappelbedryfsforum is uitgestel tot verdere kennisgewing, sy transformasie-simposium is uitgestel tot Februarie 2021, en sy navorsingsimposium is uitgestel tot 3 en 4 November 2020 by Klub Mykonos. ■ Die 55ste jaarkongres van die Weidingsvereniging van Suidelike Afrika, wat van 28 Junie tot 2 Julie 2020 in Jeffreysbaai plaasvind, gaan ’n virtuele aanlyn kongres wees. ■ Nampo-oesdag is uitgestel tot 11 tot 14 Augustus. ■ Die Voerkraalvereniging se konferensie by die Universiteit van…

DIE wildbedryf is steeds gesond. Wildboere moet egter nie net op teling konsentreer nie, maar ook op die ander pilare van die bedryf, soos jag, ekotoerisme en vleisproduksie. Só het dr. Johan Kriek, ’n wildboer en veearts, aan boere gesê op die landbou-inligtingsdag van die boerevereniging Glenconnor, wat met die samewerking van Die Kooperasie aangebied is. Volgens Kriek het daar nie ’n borrel in die wildbedryf gebars nie. Die mark is eerder oorversadig weens die afgelope 30 jaar se klem op die teel van skaars wildspesies. “Wanneer jy ’n Suid-Afrikaanse boer ’n aartappel gee, sal hy die mark oorstroom, want ons het baie goeie boere. Wanneer daar geld te maak is, klim ons in. Ons het die mark versadig met die teel van skaars spesies en nie die res van…

DIE grondeise wat die kommissie op die herstel van grondregte nog moet afhandel, is nou heelwat meer as wat hy voorheen bekend gemaak het. Me. Nomfundo Ntloko-Gobodo, hoofgrondeisekommissaris, het teenoor die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling erken dat nadere ondersoeke aandui dat die onafgehandelde eise meer is as wat aanvanklik gedink is. Altesame 7 743 grondeise moet nog afgehandel word. Die kommissie het in 2017 gesê 6 989 eise is nog nie afgehandel nie. Dit is uit sowat 80 000 eise wat teen einde Desember 1998 ingedien is. Ntloko-Gobodo het gesê die kommissie is besig om sy administratiewe en sakeprosesse te hersien om ou eise vinniger af te handel. Hierdie proses word Projek Kuyasa genoem. Tydens dié proses is gevind daar is meer onafgehandelde eise as…

1 ANGOLA| Tsjad delg skuld met beeste Tsjad is besig om ’n lening van $100 miljoen (sowat R1,7 miljard) met beeste te delg, berig die staatsbeheerde Jornal de Angola. Die eerste paaiement van meer as 1 000 beeste het onlangs in die Luanda-hawe aangekom. Dié ongewone ooreenkoms word gesien as voordelig vir albei lande, aangesien Tsjad ’n tekort aan valuta en Angola ’n tekort aan beeste het. Angola sal altesaam 75 000 beeste oor 10 jaar ontvang, wat neerkom op $1 333 per bees. Tsjad sou teen einde Maart nog 3 500 beeste gestuur het. Tsjad het in 2017 dié vorm van betaling voorgestel, en Angola het ingestem omdat dit die land sal help om sy beeskudde te herbou ná die droogte. Die land loop dikwels onder droogte deur,…

SUID -AFRIK A se totale uitvoer het in 2019 R1,3 biljoen beloop. Landbou-uitvoer het R98 miljard, of 7,5% van Suid-Afrika se totale uitvoer, uitgemaak. Dié uitvoer het ’n regstreekse impak op produsente se boerdery-inkomste. Die vraag is in watter mate die korona-pandemie boere se inkomste nadelig kan raak. Die gevolge van die pandemie sal die logistiek van uitvoer, die vraag na bederfbare produkte en verbruikers se besteebare inkomste in die komende maande ontwrig. As landbou-uitvoer se risikoblootstelling tot bederfbare produkte beperk word, daal die to-tale blootstelling tot R55,8 miljard. Laasgenoemde sluit in die uitvoer van vleis en eetbare afval (R3,4 miljard), groente (R3 miljard) en vrugte en neute (R49,4 miljard). Suiwelprodukte is deesdae minder bederfbaar en is nie in ag geneem nie. Die meeste van Suid-Afrika se groente word na…

Suid-Afrika sal vanjaar na verwagting 1,82 miljoen ton koring invoer. Dit verteenwoordig meer as die helfte van die plaaslike vraag na koring van sowat 3,38 miljoen ton, en 0,32 miljoen ton meer as plaaslike produksie. Die bemarkingsjaar onder bespreking is van 1 Oktober 2019 tot einde September vanjaar. Die meeste van die koring, 96,7%, word vir menslike verbruik verwerk. Suid-Afrikaanse boere het in 2019 net 1,5 miljoen ton koring geoes. Net meer as 40% daarvan is in die Wes-Kaap geproduseer, 21% in die Vrystaat en 17% in die Noord-Kaap. Volgens die Amerikaanse departement van landbou se jongste vooruitskouing van die aanbod van en vraag na koring wêreldwyd word daar verwag dat produksie op 764 miljoen ton 5% hoër as 2018-’19 gaan wees, verbruik 3% hoër en uitvoer met 4% gaan…

Die rustende Spongospora-patogene oorleef tot vyftig jaar lank in grond. Hoe korter die rotasie, hoe vinniger bou die druk op. Die spore moet vog hê om te versprei, daarom is besproeiing die grootste rede waarom dit in Suid-Afrika voorkom. Die patogene kan deur die wind versprei word, maar dit lyk tans nie of dit deur water vervoer word nie. Van der Waals gee die volgende raad: ■ Kry jou plante gesond. ■ Maak seker patogene word so goed moontlik in jou omgewing onderdruk. ■ Sien toe dat die toestande vir besmetting so ongunstig moontlik is.…

PLAASINLIGTING LIGGING: Vryburg, Noordwes NAAM: Damplaas GROOTTE: 2 100 ha DRAKRAG: 7 ha/GVE REËNVAL: 400 mm tot 450 mm per jaar VERTAKKINGS: Charolais-stoetery en kommersiële Simmentaler- en Branguskruiskudde I n die Charza-Charolais-kudde waaruit dié ras se elitekoei vanjaar kom, konsentreer die eienaar, mnr. Hendrik van Niekerk van Vryburg, veral op uitstekende koeilyne. “Vrugbaarheid bly die ideaal vir enige teler,” sê Van Niekerk. “Dit is die kern van ’n kudde. Goeie koeie teel goeie bulle.” Sy elitekoei, CPB 10-0015, tel onder die koeie wat die onderskeie rasse gaan verteenwoordig in Landbouweekblad en SA Stamboek se Elite-platinumkoeikompetisie 2020. Weens die kansellering van die Bloemskou gaan die sertifikate by ’n latere geleentheid aan die telers oorhandig word. Net een koei per ras kom in aanmerking. Die finaliste word op grond van uitsonderlike produksie-,…

Pannar het toegang tot die beste kommersiële sojaboonkultivars wat plaaslik en in die buiteland ontwikkel word om die beste kultivars op die Suid-Afrikaanse mark beskikbaar te stel. Sojabone word in volwassenheidsgroepe ingedeel. Dit is ’n indeks om tussen kultivars te onderskei volgens hul fotolengtebehoeftes. ’n Vinnige kultivar (4) benodig ’n langer dagliglengte vir blominisiëring – dus die oorgang na die reproduktiewe stadium. Kultivars met ’n langer groeityd verg ’n korter dagliglengte om van die vegetatiewe na die reproduktiewe stadium aan te skuif. In die algemeen is kultivars van 5-6 op die indeks ’n veilige keuse. In die koel produksiegebiede sal ’n boer eerder ’n vinniger kultivar (4-5) aanplant, in die gematigde produksiegebiede ’n 5-6-kultivar en in die warm produksiegebiede onder besproeiing ’n 6-kultivar. Kultivars van 5-6 op die indeks het…

Ek het nog altyd gedink daardie lang groenbone kom van China af en word net in die Verre-Ooste gebruik. In Engels word dit die Yardlong-bean of die Chine long bean genoem. Die verrassing is dat die “Oosterse” langboontjie glad nie van die Ooste afkomstig is nie, maar oorspronklik ’n inheemse gewas uit Afrika is. Dit het een van die gewildste bestanddele in Oosterse geregte geword omdat dit so geurig is. Dit word beskou as een van Suid-Asië se tien belangrikste bestanddele. In die Filippyne staan die boontjie bekend as “die arm man se vleis”. Ongeveer 100 jaar gelede het plantkundiges die boontjie Vigna sinensis (boon van China) genoem. Vandag weet hulle egter die boontjie is verwant aan die akkerboon (Vigna unguiculata) – ’n gewas wat duisende jare gelede in Afrika…

D ie lewe het hom nog altyd net goed behandel, sê Johannes de Villiers waar ons op Häzz, die Stellenbosse koffiewinkel waarvoor hy ’n ambassadeur is, se stoep sit en gesels. Hy kom uit ’n middelklasgesin met genoeg geld en het ’n goeie opvoeding en suksesvolle loopbaan, maar dit het hom nie gekeer om “heeltyd beneuk en kwaad te wees vir die hele wêreld nie” – veral in sy twintigerjare. “My probleem was nie dat ek iets in my lewe gemis het nie. My probleem was dat ek nooit stilgestaan en myself bewus gemaak het van wat in my lewe rég is nie,” vertel dié joernalis, jogi en skrywer van die boek Blydskap – Mindfulness-wenke vir ’n vreugdevolle lewe. Hy het blydskap begin navors en reg oor die wêreld gereis…

INTERNASIONALE beleidsonsekerheid, handelsoorloë, die sukkelende wêreldekonomie en die koronavirus veroorsaak onsekerheid in internasionale appel- en peerhandel. Te midde van dié onsekerheid het mnre. Roelf Pienaar en Conrad Fick, onderskeidelik besturende direkteur en bemarkingsdirekteur van Tru-Cape, met ’n optimistiese uitkyk vanaf vanjaar se Fruit Logistica-handelskou in Berlyn, Duitsland, teruggekeer. Fruit Logistica is ’n jaarlikse handelskou wat deur die vernaamste belanghebbendes in die vrugtebedryf van reg oor die wêreld bygewoon word. Pienaar en Fick het vyf neigings geïdentifiseer wat hul aandag getrek het op vanjaar se Fruit Logistica. Een daarvan is die handelsoorlog tussen China en Amerika, en die verbod van Rusland op die invoer van vrugte uit die Europese Unie. Dit sorg vir groot onsekerheid, maar ook vir goeie geleenthede, meen Pienaar. Die geleenthede kom op ’n goeie tyd aangesien daar…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 7 MEI: Die Wes-Kaapse Veteraantrekker-en-enjinklub se hersteldag. Bredasdorp. Hennie Richter, e-pos: sekr.wk@telkomsa.net 26 AUGUSTUS: Boeredag, Noord-Vrystaatse SA Vleismerinoklub en die boerevereniging van die Rooi Skool, Kroon Boma, Kroonstad. Neline Pienaar, 082 440 4492, e-pos: bennieneline@eleo.co.za 31 AUGUSTUS-3 SEPTEMBER: Nasionale Simbra-week, Parys, 012 667 5258, e-pos: office@lrf.co.za web: www.breedplan.co.za 14-16 OKTOBER: LRF-veeskool op Aldam. Tema: ‘‘Beesboerdery – terug na die basiese beginsels’’. Charmainé Alberts, 051 821 1783 of palberts@telkomsa.net FEESTE, EKSPO’S 26 MAART: Qualité-oorhandigingsdinee, SA suiwelkampioenskapskou, Stellenbosch-stadsaal. Afgelas vanweë Covid-19. E-pos: cheese@ agriexpo.co.za, 021 975 4440. 26-28 MAART: Plaaskultuurfees, Clocolan. plaaskultuurfees.org.za 4 APRIL: Hoop en Inspirasiedroogtefees, Steytlerville. Afgelas vanweë Covid-19. E-pos: george@ noorspoort.co.za; Rosie Botha,…