Innholdsfortegnelse for 3/27/2020 i Landbouweekblad

’N STUDIE deur die departement van arbeid en indiensneming het bevind dat 77,7% van die landbou-werkmag nie aan vakbonde behoort nie. ’n Kwart van die werknemers, dus 25%, het gesê hul salaris word uitsluitlik deur hul werkgewer bepaal. Die studie, “An Investigation into Agricultural Work: A Decent Work Approach”, is van 2018 tot 2019 landwyd onderneem. Die opname is gedoen onder 4 055 werknemers en 210 werkgewers, en 86% van diegene wat genader is, het gereageer. Die doel van die studie was om beter insig te kry oor tekortkominge in die bevordering van aanvaarbare werk deur plaaswerkgewers. Die konsep van aanvaarbare werk is in 1999 deur die Internasionale Arbeidsorganisasie geskep. Dit is gegrond op onder meer produktiewe werkskepping, regte by die werk en die bevordering van dialoog. Die studie se…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Kosneigings: DNS word rigtingwyser ■ Buks Nel: Diamantdelwer van die appelbedryf ■ Topplaas: Bloudruk vir biosekerheid ■ Dís hoekom kommersiële boere van poenskop-Nguni’s hou ■ Boereplan: Andrew Jordaan se sonpompstelsel pomp water 400 m bergop SPESIAAL ■ Bloemskou, Wie’s wie GESIN ■ Feeskos vir die Pase AANGEPASTE VEE Poenskopdiere is deesdae baie gesog by voerkrale en telers. Voeg daarby gene wat sulke diere aanpasbaar maak by plaaslike toestande, en jy het ’n wenresep, sê mnr. Freddie Besselaar van die stoetery Gariep Nguni, wat al 25 jaar lank poenskop-Nguni’s teel.…

MNR. GUILLAU DU TOIT, Merinoboer van die plaas Witfontein, Fraserburg, het deur oordeelkundige veldbestuur, ’n winsgewende hamelboerdery en goeie beplanning ’n buffer teen die droogte geskep. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL VAN JOU GESIN. My vrou, Lorraine, is my liefdes- én werksvennoot, steunpilaar en beste maat. Ons het drie seuns. Gio is ’n elektriese ingenieur en sy vrou, Natasha, ’n skoonheidsterapeut. Werner, een van ’n tweeling, is ’n geoktrooieerde rekenmeester, en sy verloofde, Minette, is ’n finansiële bestuurder. Sy tweelingbroer, Paul, en dié se vrou, Bea, het albei ’n CIMA-kwalifikasie. Hoewel almal baie lief vir die plaas is, het hulle gevestigde beroepe buite die landbou. Die getroue Merinoskaap het egter vir hul opleiding betaal. WAAR HET JY GESTUDEER? By die Landboukollege Glen naby Bloemfontein. WAT IS JOU STOKPERDJIES?…

DIE lank verwagte nuwe, hoër tariewe op ingevoerde hoendervleis is uiteindelik op 13 Maart in die Staatskoerant afgekondig. Die tarief vir stukke aan die been is vanaf 37% tot 62% verhoog en vir ontbeende stukke vanaf 12% tot 42%. Die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) het reeds in Desember 2018 by die kommissie vir internasionale handelsadministrasie (Itac) aansoek gedoen dat die tarief vir albei kategorieë tot 82% verhoog word, wat die maksimum kragtens die reëls van die Wêreldhandelsorganisasie is. Die organisasie het die aankondiging verwelkom. “Die nuwe tariewe is ’n stap om die bedryf se volhoubaarheid op die lang termyn te verseker,” sê mnr. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die SAPV se braaihoenderorganisasie. Die tariefverhoging sal ’n mate van verligting bring vir die plaaslike hoenderbedryf, wat aansienlike skade weens “grootskaalse storting” lei. Slegs…

REËN wat rondom druktyd oor die somerreëngebied verwag is, sou te laat wees om een van die belowendste somergraanoeste in dele van Mpumalanga en die Oos-Vrystaat te red. Só sê mnr. BP Greyling, eienaar van BPG Langfontein-boerdery by Wakkerstroom. “Daar is talle boere in ons omliggende distrikte wat hul mielies begin afsny vir kuilvoer. Ons kry gereeld navrae oor boere wat soek na kuilvoerkerwers wat hulle kan gebruik.” Greyling sê einde Februarie het hy sy gemiddelde opbrengs op droëlandmielies konserwatief op 11 t/ha beraam, maar hy het self vroeër vandeesmaand van sy mielies begin afsny vir kuilvoer. “Ons voorjaar was baie mooi en ons het lanklaas só ’n mooi oes in die oostelike Hoëveld verwag, maar die droogtetoestande sedert begin Februarie het gewasse vinnig agteruit laat gaan. Amersfoort en Ermelo…

RCL FOODS, ’n groot plaaslike grondboonverwerker én -invoerder, wil namens die grondboonbedryf aansoek doen om ’n invoertarief op grondboontjiebotter om die Suid-Afrikaanse bedryf te beskerm. Die invoertarief van 10% op grondboontjies en geen tarief op grondboontjiebotter skep tans groot probleme vir RCL. Mnr. Ted Clark, ’n kommoditeitskoper by RCL Foods, het Graan SA se grondboonwerkgroep toegespreek op Graan SA se onlangse jaarkongres. Hy het gesê die maatskappy moes die afgelope paar produksiejare tot 80% van die grondbone wat hy plaaslik in grondboontjiebotter verwerk, invoer. Dit was weens die swakker oeste wat onder meer deur droogtetoestande teweeggebring is. Vanjaar moes RCL nagenoeg 40 000 ton grondbone invoer. Hy het tot R28 000/ton vir skoongemaakte grondbone betaal, teenoor R20 000/ton verlede jaar. Die prys het gestyg weens die swakker rand en ’n…

DIE ekonomie in Suid-Afrika kan nie herstel as die hoë misdaadvlakke nie dringend aandag kry nie. “Die basis van enige ekonomie is dat dit binne ’n veilige omgewing moet funksioneer,” het mnr. Derek Mathews, nuutverkose voorsitter van Graan SA, aan Landbouweekblad gesê nadat hy op Graan SA se kongres reguit gepraat het oor die aanval op hom en sy familie op 25 Januarie vanjaar op hul plaas in die distrik Sannieshof. ‘NIE AANVAARBAAR’ “Ons moenie afgestomp raak nie, ons moet nooit dink dit is maar die wêreld waarin ons leef nie. Dit is nie aanvaarbaar nie. “Ons moet ophou om te sê gelukkig lewe julle (die slagoffers) nog. Om gewelddadig in jou eie huis beroof te word, is totaal onaanvaarbaar in ’n beskaafde samelewing. “Almal in Suid-Afrika moet kan aanspraak…

ALLE agente wat vee verhandel, moet voortaan by die landbouprodukte-agenteraad (Apac) registreer. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het dié aankondiging gedoen op dieselfde nuuskonferensie waartydens die verbod op die samekoms van diere opgehef is. Agente wat reeds by Apac geregistreer is, kan voortgaan met veilings. Apac reguleer die beroepe met betrekking tot vars produkte, uitvoer en verkoopsagente van vee en verbeter die status van dié beroepe en die betroubaarheid van diegene wat dit beoefen. Die reëls ten opsigte van vee-agente het op 2 Maart 2018 in die Staatskoerant verskyn en word sedert Januarie 2020 deur die landbouprodukte-agenteraad (Apac) afgedwing. Die volgende belangrike veranderinge is van toepassing: ■ Bestuursbeleid ten opsigte van botsende belange. Reël 4(1) bepaal dat elke lewendehawe-agent, met die uitsondering van werknemers, ’n…

Dit is belangrik om vee voortdurend te monitor vir die moontlike voorkoms van soönotiese patogene wat mens én dier se gesondheid in gevaar kan stel. Só sê die mikrobioloog en viroloog prof. Mohamed Ezzat El Zowalaty, navorser verbonde aan die sentrum vir soönotiese wetenskappe in Uppsala in Swede. El Zowalaty was voorheen verbonde aan die Universiteit van KwaZulu-Natal, waar sy navorsingsgroep onder meer opnames gedoen het oor soönotiese patogene wat siektes en infeksies by diere en mense kan veroorsaak. Hy werk veral op virusse en bakterieë wat ’n uitwerking op die landbousektor kan hê, soos Newcastle-siekte, voëlgriep en bakterieë wat onder vee gevind word. Hy is steeds besig om te bestudeer watter moontlike virusse in varkbevolkings in die Durban-gebied en die groter KwaZulu-Natal voorkom. Dit sluit studies oor varkgriep en…

WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om hamels as komponent ’n kans te gee. EN DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Toe ek begin boer het, het my pa my begroting opgeskeur met die volgende woorde: “Op hierdie plaas gee jy nie ’n sent uit voordat jy dit nie ingekry het nie.” Dit was harde woorde vir ’n jong man, maar dit sal my altyd bybly en is waarskynlik die grootste rede vir my sukses in die boerdery. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Verkeerde voeding en te laat begin voer. WIE WAS JOU MENTOR? Daar is en was baie mense op verskillende gebiede, maar in die distrik Fraserburg was dit veral ouer boere soos wyle mnre. Francois van Wyk en…

sewentien kultivars is ondersoek tydens ’n Sandveldse aartappelkultivarproef. Die proef het ’n gemiddelde opbrengs van 107,4 t/ha opgelewer. Dit is ’n buitengewoon hoë opbrengs, het mnr. Piet Brink, voorsitter van die Sandveld-aartappelwerkgroep, aan Landbouweekblad gesê. “Maar die moere was van goeie gehalte en die groeitoestande was baie goed. Ons is baie in ons skik daarmee, maar dit wys ons kán goeie opbrengste kry as die bestuur reg is.” Hy het die voorlopige resultate van die kultivarproef op die Sandveld-aartappelwerkgroep se inligtingsdag op Aurora voorgehou. Dit sal weer op Aartappels SA se navorsingsimposium in Augustus aangebied word. Dit was die hoogste opbrengs nóg in die proewe. Verlede jaar was die proefgemiddelde 102,4 t/ha. Die drie jaar se gemiddelde opbrengs was 107 t/ha. “Ek weet nie of ons veel beter kan presteer…

Wat ’n wonderlike seisoen beleef die Suid-Vrystaat nie! Vroeë – en gereelde reën – het geval. ’n Mens sê maklik dit is die mooiste wat ek die Vrystaat nóg gesien het, maar ek dink dit is net omdat ons so gou vergeet. Wat wel waar is, is dat die Vrystaat vanjaar uit sy nate bars. Die Dewetsdorp-boerevereniging het onlangs ’n baie suksesvolle boeredag op my plaas gereël. Een van die onderwerpe wat bespreek is, was nie-selektiewe beweiding. Altesaam 65 boere het opgedaag, ’n bewys van heelwat leergierigheid. Benewens ’n klomp plaaslike beesboere was daar boere van tot Vrede, Theunissen en Aliwal-Noord. Een van die algemeenste vrae ná hierdie dag was: Hoe en waar begin ek? Voor ek verder gaan, wil ek erkenning gee aan almal by wie ek die afgelope…

LIGGING Robertson, Wes-Kaap WALLIESE PONIES 1 Senior kampioenmerrie, opperste kampioen en opperste kampioen (raseg), Sun Coquette. Eienaar: Mnr. A.E. van Blerk (083 381 7833), Paddock Hill-stalle, Wildernis. Vertoner: Mnr. Brian Dlaminy. 2 Senior kampioenhings, Sun Glitter. Eienaar: Mnr. A.E. van Blerk, Paddock Hill-stalle, Wildernis. Vertoner: Mnr. Brian Dlaminy. 3 Kampioen (siertuig), Heart of Fire. Eienaar: Mnr. E. Moses (066 304 6032), TopClassstalle, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Ebrahiem Moses. 4 Opperste kampioen (enkeltuig), Hanso Savana. Eienaar: Mnr. Anwar van Boom (082 512 9693), AVB-stalle, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Anwar van Boom jr. 5 Opperste kampioen (dubbeltuig), Bright Sun en Bob Dillan. Eienaar en vertoner: Mnr. Wessel Swart (072 461 3413), Bioci-stoetery, Bredasdorp. 6 Kampioen (vrouesiertuig), Pajayhu Vic’s Boy. Eienaar en vertoner: Me. Roleen Carstens (082 870 4050), Pajayhustalle, Stellenbosch. 7 Kampioen (vierspan), Boici…

’n Tyd gelede (8 Februarie 2019) het ek in hierdie rubriek iets te sê gehad oor ’n vissersboot met die naam “I believe”. En toe, asof die vissermanne nog nie klaar met my gesels het nie, ry daar ’n bakkie by my verby met ’n sleepwa en ’n boot daarop. My oog val op die naam van die boot wat in groot letters op die boonste deel van die romp geskrywe is: “Big Luck”. Nou kyk, ek is darem al oud genoeg om te weet ’n naam is nie sommer ’n woord sonder betekenis of aanleiding nie. ’n Naam wil iets sê. Dit wil soms ’n wens of ’n verwagting uitdruk. Of dit wil iemand vereer of ’n bepaalde gebeurtenis in herinnering roep. Dis toe dat ek wonder: Wat skuil…

SUID -AFRIK A is in 2023 die gasheer vir die tiende internasionale tafeldruifsimposium. Dit kom nadat die Suid-Afrikaanse wingerd-en-wynkundevereniging (SAWWV) die bod gewen het om die toonaangewende simposium aan te bied. Dit is ’n geleentheid om Suid-Afrika se uitstekende boere, goeie navorsing en gevestigde bedryf aan die wêreld te wys, sê mnr. Schalk Reynolds, voorsitter van die vereniging se tafeldruifkomitee. “Ons wil ook die plaaslike bedryf aan nuwe inligting, oor byvoorbeeld kultivars en klimaatverandering, blootstel. Dit is ’n goeie kans om inligting uit te ruil met byvoorbeeld Chili, Peru, Egipte en Spanje.” Volgens hom sal die simposium einde November of vroeg in Desember in die Wes-Kaap plaasvind. “Daar sal minstens drie wetenskaplike dae en ’n velddag in die Bergrivier- en Hexriviervalleistreek wees. Ons sal ook ’n post-simposiumtoer na die Noord-Kaap…

BRANGUS GROOT VRAAG NA VROULIKE DIERE Lewendige belangstelling het Le Roc Brangus se spesiale Elite-veiling op 19 Februarie naby Tweespruit gekenmerk. Altesaam 142 volwasse diere en 82 kalwers is verkoop. Ná goeie reën die afgelope twee maande het weiveld in die Vrystaat heelwat herstel ná die onlangse droogte. Mnr. Mornay Verster, eienaar van Le Roc, het sy tevredenheid met die veiling se opbrengs uitgespreek. “Dit was die eerste keer dat ons in Februarie ’n produksieveiling gehou het. Gemeet aan die belangstelling in veral die vroulike diere is dit duidelik dat boere weer kans sien om hul kuddes op te bou.” Hy teel diere wat gehard is en oral aanpas en sê dit is ook waarom hy spesifiek met Brangusse teel. “Hulle het hulself aan by my bewys.” Die duurste bul…

8% Trekkerverkope in Februarie was byna 8% laer as ’n jaar tevore. Vir die eerste twee maande van 2020 was trekkerverkope 11% laer as verlede jaar. In Februarie vanjaar is 485 trekkers verkoop, teenoor 526 in Januarie. Volgens die Suid-Afrikaanse Landboumasjinerie-assosiasie is meer stropers verkoop vanweë ’n verwagte hoër opbrengs. In Februarie is 18 stropers verkoop, 3 meer as verlede Februarie. Tot dusver vanjaar is 21% meer stropers verkoop as die eerste twee maande van 2019. – Johan Norval 5,18% ’n Onbekende Kaapse maatskappy, Evanstan Investments, het 5,18% van die suikerreus Tongaat Hulett se uitgereikte aandele gekoop. Tongaat Hulett se aandeelprys het met 63,66% gedaal ná verhandeling hervat het in die nadraai van ’n boekhouskandaal. Die maatskappy het tog gesogte bates, soos ’n eiendomsportefeulje wat etlike miljard rand werd is.…

‘Wat help dit ons het die SAL en ons is dood? Wat help dit ons het Eskom en ons is dood?’ MNR. DEREK MATHEWS, voorsitter van Graan SA, oor hoekom alle Suid-Afrikaners moet aanhou aandring op goeie diens van die polisie. Bl. 24 ‘ Jy kan nie aan die een kant sê ’n eiendom se waarde is nul sodat onteiening sonder vergoeding kan plaasvind en aan die ander kant eiendomme se waarde opblaas sodat heffings styg nie.’ MNR. LOUIS MEINTJES, voorsitter van TLU SA, oor uitermate hoë munisipale waardasies vir plase. Bl. 19 ‘(Ons kan) nie die meerderheid mense laat ineenstort om te verseker dat die ekonomie oorleef nie.’ DR. VUYO MAHLATI, president van die African Farmers’ Association of South Africa, oor hoekom grond sonder vergoeding onteien moet word. Bl.…

DANKIE VIR WAARDEVOLLE INLIGTING Hier is van die reaksie op die droogtehersteldag wat Landbouweekblad en GWK op 6 Maart op Prieska aangebied het. Sowat 90 mense het die geleentheid bygewoon. Al die briefskrywers is van Prieska. ALBERTUS VERMEULEN , Doornfontein Landbou, skryf: Die droogtehersteldag op Prieska was propvol waardevolle inligting oor hoe om teen die droogte te baklei. Mnr. Willem Symington se reëngrafieke het die werklikhede en moontlike vooruitsigte vir veeboere helder en duidelik uitgewys. Ons moes egter dié aanbiedinge al in 2014 begin ontvang het omdat ons myns insiens intussen miljarde rande se foute gemaak het. Jan Hoon se aanbieding oor ruvoer wat meestal min werd is, het groot verskille in voedingswaardes vanweë baie faktore uitgewys. Dit is ’n groot tekortkoming van vele boere in die droogte. Ons moet…

DIE uitwerking van die nuwe koronavirus en die maatreëls om dit hok te slaan, gaan die Suid-Afrikaanse ekonomie ’n ernstige knou toedien. Pres. Cyril Ramaphosa het tydens sy afkondiging van ’n nasionale ramptoestand weens die vinnige verspreiding van Covid-19, gesê die virus kan ’n “potensieel ernstige impak op produksie, die lewensvatbaarheid van ondernemings, die behoud van werkgeleenthede en werkverliese hê.” Boere, as prysnemers en groot leners by finansiële instellings, is ook uitgelewer aan die ongunstige gebeure. Maar kenners maan om nie nou paniekbesluite te neem nie, veral nie oor beleggings nie, al het die plaaslike aandelemark in die week tot druktyd R300 miljard van sy waarde verloor. Mnr. Herman van Papendorp en me. Sanisha Packirisamy, ontleders van Momentum, sê langtermyn-opbrengste is histories grootliks onaangeraak deur soortgelyke nuusgebeure. “Dit is kwalik…

DIE Tshwane-metroraad se beoogde verhoging van eiendomswaardasies en gevolglik munisipale en eiendomsbelasting is onregverdigbaar, sê mnr. Louis Meintjes, voorsitter van TLU SA. Munisipaliteite reg oor die land hersien tans eiendomswaardasies, wat die tarief op dienste en eiendomsbelasting bepaal. Meintjes sê die Tshwanemetroraad, met ’n groot hoeveelheid plase wat binne dié munisipale gebied in Gauteng geleë is, beoog verhogings van sowat 85%. “Dit is ’n onmoontlike en onregverdige syfer. Daar is tans geen kopers vir plase nie. Die vraag is dan wat die waarde van ’n eiendom bepaal.” Luidens wetgewing oor eiendomswaardasies word die waarde van ’n eiendom gegrond op die markwaarde daarvan tydens ’n kooptransaksie. Die verkoopprys word ooreengekom deur ’n gewillige verkoper en gewillige koper. DUBBELSINNIG Meintjes sê dié verhoging is dubbelsinnig in die lig van onteiening sonder vergoeding…

DIE staat wil nie byt aan ’n voorstel van pres. Cyril Ramaphosa se adviespaneel oor grond dat goed geleë regeringsgrond nie aan individue met politieke bande uitverhuur moet word nie. Amptenare verdedig hul toeken van huurkontrakte op staatsgrond aan elites op grond daarvan dat groot ongelykhede tot grondtoegang weens ras en geslag steeds bestaan, en dat hulle beperkte hulpbronne het. Hulle sê hulle doen dit nie om ander uit te sluit nie. Só sê die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling in ’n voorlegging aan die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling. Die presidensiële adviespaneel onder leiding van dr. Vuyo Mahlati het 73 voorstelle gemaak waarvan 50 betrekking op die landbou en grondhervorming het. Ramaphosa het die paneel in 2018 in die lewe geroep om ’n…

DANKSY vinnige optrede deur boere, die gemeenskapspolisiëringsforum (GPF) en plaaslike sekuriteitsondernemings van Brits is twee mans wat ’n bejaarde egpaar aangeval het, aangekeer en in ’n skietery gewond. Mnr. Renier Roets, ’n boer in die omgewing en ’n sektorhoof van die GPF, sê hulle was al geruime tyd op die mans se spoor. “Ons het hulle drie weke lank agtervolg. Ons glo hulle was die oorsaak van baie probleme in ons omgewing. Die pistool wat hulle by hulle gehad het, is in Februarie tydens ’n ander aanval gesteel.” Roets sê dit is “baie moontlik” dat die mans agt dae vantevore by ’n ander aanval betrokke was. Mnr. Kerneels du Plessis (73) is op 4 Maart in die vroeë oggendure aangerand toe hy op agt mans afgekom het wat besig was…

Suid-Afrikaanse inwoners betaal as ’n reël inkomstebelasting op hul wêreldwye belasbare inkomste. Boedelbelasting is op ’n soortgelyke grondslag van toepassing. Só kan die tentakels van boedelbelasting ’n impak op bates reg oor die wêreld hê. Boedelbelasting word gehef op die eiendom van ’n Suid-Afrikaanse inwoner, hetsy die persoon ’n burger van Suid-Afrika is of nie. Presies oor wie as ’n Suid-Afrikaanse inwoner beskou kan word, word nie duidelik in die Wet op Boedelbelasting (Wet 45 van 1955) gedefinieer nie. Uit vorige hofsake kan afgelei word ’n persoon word as ’n inwoner vir belastingdoeleindes beskou in die land waar hy of sy die meeste permanente bates en ’n gevestigde woning besit. Dit is ’n land waarna hy sal terugkeer en wat hy as sy permanente woning beskou, en nie noodwendig waar…

Handelsonsekerheid en kommer oor ekonomiese groei knel die wêreld se handel in katoen en die vraag na tekstiel. Mnr. Mario Botha, ’n landbouekonoom, sê die uitwerking van die koronavirus in China sal ekonomiese groei na verwagting vertraag. Volgens Botha het die potensiaal vir ’n wêreldwye ekonomiese verlangsaming bykomende stremming op die katoenbedryf geplaas, hoewel die totale uitwerking van die koronavirus steeds onbekend is. Die prys van katoen het onder druk gekom, maar projeksies vir wêreldverbruik in 2019-’20 bly sowat 26,2 miljoen ton, terwyl produksie tans op 26 miljoen ton geprojekteer word. Die internasionale eindvoorraad sal na verwagting met 1% tot 18 miljoen ton teen die einde van die seisoen daal. Dit verteenwoordig sowat 66% van die huidige seisoen se verbruik wêreldwyd. Die binnelandse prys van katoen het in die eerste…

Mnr. Gene Likhanya, uitvoerende hoof van Madimbo Macs, het klein begin. Die pad na sukses was vol stampe en stote, maar vandag pluk ander kleinboere die vrugte van die landboulesse wat hy uit sy foute geleer het. Likhanya is in 1984 in Venda gebore en het die helfte van sy grootwordjare saam met sy ma en haar familie in dié eertydse tuisland deurgebring. Die ander helfte het hy saam met sy pa in Soweto gewoon. Hoewel sy ouers nie baie geld gehad het nie, het hulle Gene en sy twee sibbe na die beste skole toe gestuur wat hulle kon bekostig. Vir hulle was onderrig die sinvolste manier om die bietjie wat hulle het, te belê. Van kleins af al was hy selfstandig, gebalanseerd met ’n gesonde aptyt vir risiko.…

Dr. Louis du Pisani sê dit help ook dat mnr. Guillau du Toit lank gelede besluit het om nie meer as 80% van sy veld se drakrag te benut nie. “Hy oorskry dit nie, en hy hoor soms hy laai sy veld te lig, maar die syfers wys dit was ’n goeie besluit.” Guillau sê hul grootte grond en omstandighede maak dit moontlik om die veld ligter te laai, maar dis ook ’n langtermynbesluit waarvan die waarde veral in droogte duidelik gesien word. “Hoe meer reserwes jy op die veld kan sit, hoe verder kom jy. Jy kan redeneer jy kan die veld teen volle kapasiteit bewei, maar dan moet jy dalk agt maande vroeër begin voer.” Guillau het ook ’n drastiese besluit geneem, en in Oktober, toe daar nie…

Mnr. Jeff Every is besturende direkteur van Amadlelo Agri. Dié swartbemagtigingslandbou-onderneming is gestig deur 70 kommersiële melkboere van van die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal om onderontwikkelde, besproeibare grond in die voormalige tuislande in suksesvolle melkplase te omskep én die gemeenskappe daarby te betrek. Wat is die een eienskap van ’n goeie vennootskap? Ongetwyfeld vertroue. Wanneer het die bemagtigingslig vir jou opgegaan? Ek was in 2004 in ’n leë vliegtuig van Durban na Port Elizabeth en die groot dele onderontginde grond in die voormalige tuislande en mislukte grondhervormingsprojekte wat ek deur die venster kon sien, was ’n openbaring. Wat laat jou aanhou hoop? Die stille meerderheid van die inwoners van die land – 80% – streef na groei, ontwikkeling en ’n vreedsame naasbestaan en wil ’n leier hê om te volg. Waarop…

Vinnige pasta met basiliepesto, spek en botterbone Pesto gemaak van ander kruie, soos koljander of roket, is net so lekker in dié pasta. ■ 1 x 500 g-pak pasta van jou keuse ■ 250 g spekvleis ■ 1 x 420 g-blik botterbone, gedreineer ■ 250 ml basiliepesto ■ ’n Bietjie van die water waarin die pasta gekook is ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak ■ Vars basiliekruidblare, om af te rond Kook die pasta in ’n pot vinnig kokende soutwater tot gaar, maar steeds ferm. Braai intussen die spekvleis in ’n droë pan tot gaar. Haal dit uit die pan en sny in stukkies. Maak die botterbone in dieselfde pan warm. Sodra die pasta gaar is, dreineer, maar behou sowat 125 ml van die water waarin dit gekook is.…

Die 6.5 mm of .264 is een van daardie kalibers wat om verskeie redes baie goed is. Dit blink uit in kompetisies en die 6.5 mm-koeël met sy hoë seksionele digtheid en goeie ballistiese koëffisiënt vaar veral baie goed op lang afstande. Dit lewer ’n goeie trajek en word minder deur wind van koers gedruk. Soos met die meeste dinge in die lewe is daar by geweerkalibers bitter min nuut onder die son, en dit is ook die geval met die 6.5 mm. Waarskynlik is die 6.5 x 53R Mannlicher (1891), wat deur Nederland én Roemenië as militêre kaliber gebruik is, die oudste van die klomp. Volgens Frank C. Barnes in Cartridges of the World was die militêre lading ’n 156 gr- of 159 gr-koeël teen 2 433 vps. Die…

HY is vol moed vir die toekoms van die landbou in Suid-Afrika – ondanks al die probleme. Daar is egter ’n paar aspekte wat die landbou én boere nie uit die oog moet verloor nie, het mnr. Whitey Basson, afgetrede besturende direkteur en uitvoerende hoof van Shoprite-groep, gesê tydens die amptelike opening van die verspreidingsentrum naby Kaapstad wat na Basson genoem is. Basson het gesê die regering, asook regerings reg oor die wêreld, ag voedselsekerheid as uiters belangrik. Daarom kan boere as voedselprodusente nie geïgnoreer word nie. “Selfs Brittanje moet deesdae sowat 25% van sy kos invoer teenoor die 10% van nie te lank terug nie.” ’n Handelsmerk wat op gehalte dui, is uiters belangrik. Die Shoprite-groep is só ’n waardevolle handelsmerk wat oral erken word. Hy raai boere aan…

GAUTENG CARLETONVILLE CARIBE (417), 136 ha en KLIPDRIFT (422), 578 ha, aan I. Colyn, van TNG Stormwater Specialist Consultants (Edms.) Bpk., R6 573 941. DWARSFONTEIN (1), 50 ha, aan Henlie-boerdery (Edms.) Bpk., van A.H.N. Visser, R1 625 000. ELANDSFONTEIN (277), 189 ha, aan G. en P.I. Letlonkane, van A.W. Biela, R553 000. GERHARDMINNEBRON (139), 45 ha, aan W.J. Oosthuizen, van Daruska (Edms.) Bpk., R1 300 000. HOUTKOP (594), 26 ha, aan Smaldeel-trust, van Skippie Botha-trust, R1 500 000. KLIPDRIFT (422), 46 ha, aan Potch Landboudienste BK, van N. Saaijman, R2 700 000. WELVERDIEND(754),157ha, aan H.J. Jansen van Rensburg, van CP Eiendomme (Edms.) Bpk., R1 022 091. WITKOP (475), 140 ha, aan FVN-familietrust, van J.G. van der Merwe, R2 000 000. NIGEL HOLFONTEIN (71), 30 ha, aan F&F-trust,vanF.J.Blacketten G.L.W. Blackett, R1…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 7 MEI: Die Wes-Kaapse Veteraantrekker-en-enjinklub se hersteldag. Bredasdorp. Hennie Richter, e-pos: sekr.wk@telkomsa.net 26 AUGUSTUS: Boeredag, Noord-Vrystaatse SA Vleismerinoklub en die boerevereniging van die Rooi Skool, Kroon Boma, Kroonstad. Neline Pienaar, 082 440 4492, e-pos: bennieneline@eleo.co.za 31 AUGUSTUS-3 SEPTEMBER: Nasionale Simbra-week, Parys, 012 667 5258, e-pos: office@lrf.co.za web: www.breedplan.co.za 14-16 OKTOBER: Aldam-veeskool, Breedplan en die LRF. Tema: ‘‘Beesboerdery – terug na die basiese beginsels’’. Charmainé Alberts, 051 821 1783 of palberts@telkomsa.net FEESTE, EKSPO’S 26 MAART: Qualité-oorhandigingsdinee, SA suiwelkampioenskapskou, Stellenbosch-stadsaal. Aangebied deur Agri-Expo. E-pos: cheese@ agriexpo.co.za, 021 975 4440. 26-28 MAART: Plaaskultuurfees, Clocolan. plaaskultuurfees.org.za 4 APRIL: Hoop en Inspirasiedroogtefees, Steytlerville. George Craven, 082 578 5503, e-pos:…

Dit voel heeltemal onwerklik. Die afgelope Saterdag moes Landbouweekblad die drie herlewingslandboukonferensies afstel wat die tydskrif vandeesmaand met die samewerking van Graan SA en Soil Health Solutions, asook ons boerevriende op Reitz en Ottosdal sou aanbied. Daar was vrese dat hierdie byeenkomste die verspreiding van die koronavirus kon aanhelp. En dít net twee dae voor die eerste konferensie op Reitz sou begin! Proewe is reeds maande gelede geplant, besoekpunte op plase is netjies gemaak, kos is voorberei en die sale op die onderskeie terreine is gereed gemaak vir die honderde konferensiegangers. Ná maande se harde werk en die groot afwagting is dit uiteraard ’n baie groot teleurstelling, maar almal het moedig probeer om die beste van ’n slegte saak te maak. Een Amerikaanse spreker het ons ook verseker sy verstaan,…

CELE VERDUIDELIK HOEKOM HY GLO PUBLIEK MOET WAPENLOOS WEES Mnr. Bheki Cele, minister van polisie, het in die parlement gesê dis sy persoonlike oortuiging dat dit beter sal wees dat lede van die publiek nie vuurwapens besit nie. Hy het benadruk dat dit nie beteken dat die wet gewysig gaan word nie. Cele het uitgewys dat gewone landsburgers in lande soos Suid-Korea en Japan nie vuurwapens dra nie, maar slegs die weer-mag, en dat hy dieselfde in Suid-Afrika wil sien. Sy redenasie is dat vuurwapens wat wettig in winkels gekoop is, deur huisbrake onwettige vuurwapens word. As private vuurwapens nie besit word nie, kan hulle nie gesteel word nie. SIENIE VAN DER MERWE skryf: Stel vir ons ’n voorbeeld: Handig ál jou vuurwapens in, asook dié van jou familie en…

NÓG die kantoor van dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering en tradisionele sake, nóg dr. Mmaphaka Tau, hoof van die nasionale rampbestuursentrum, wou ná vele navrae van Landbouweekblad lig werp op hoe droogteramphulp aangewend gaan word. Dlamini-Zuma het begin Maart ’n nasionale rampverklaring uitgereik wat beteken dat hulp verleen moet word om die droogtekrisis die hoof te bied. Die rampverklaring het landboubelanghebbendes ook onkant gevang, siende dat daar nie met hulle geraadpleeg is nie. Ook het die reën begin verligting bied en produksietoestande het die afgelope maande verbeter. Landbouweekblad het op Maandag 9 Maart vrae aan Tau en mnr. Lungi Mtagali, woordvoerder van Dlamini-Zuma, gestuur en verskeie kere opgevolg, maar teen druktyd, ’n week later, geen antwoord ontvang nie. Landbouweekblad wou weet waarom die rampverklaring nou eers gedoen is…

PEPSICO moes ’n paar toegewings aan die Mededingingstribunaal maak om sy voet in die deur in Afrika te kry deur sy oorname van Pioneer Foods. Die transaksie ter waarde van R26 miljard sal PepsiCo, ’n Amerikaanse voedselreus, se grootste aankoop nóg buite Amerika wees. Goedkeuring deur die Mededingingstribunaal vir die transaksie was die finale regulatoriese hekkie wat oorkom moes word. Dit is op 6 Maart verleen ná toegewings op die nippertjie gedoen is om mnr. Ebrahim Patel, minister van handel en nywerheid, tevrede te stel dat werkers voldoende sal baat vind by die transaksie. Ingevolge die Mededingingstribunaal se streng nuwe voorwaardes moet PepsiCo aandele van R1,6 miljard aan ’n Suid-Afrikaanse werkerstrust gee. Dit moet ná vyf jaar in regstreekse aandeelhouding van 13% in die nuwe maatskappy omskep word. Business Day…

DIE gebruik van antibiotika in die dierebedryf gaan nie in Suid-Afrika verbied word nie, maar die gebruik van groeibevorderaars om voerkraaldiere vinniger te laat groei, gaan vorentoe uitgefaseer word. Só het dr. Moritz van Vuuren, direkteur van die voedselveiligheids- en sekuriteitsportefeulje van die Suid-Afrikaanse Veterinêre Raad, op die vereniging van veevoervervaardigers (Afma) se Forum 2020 by Sun City gesê. Antibiotika word by die voer en water van produksiediere gevoeg, veral op intensiewe produksieplase, om diere te beveilig en die verspreiding van siektes te voorkom. Van Vuuren het gesê antibiotika is noodsaaklik vir dieregesondheid en voedselsekerheid. Indien dit verbied word, sal dit die risiko vir siektes verhoog. Bakteriese weerstand teen antibiotika was die afgelope twee dekades wêreldwyd in die soeklig om die aandag op die bestuur van antibiotika te vestig, “maar…

1 ZIMBABWE| Nuwe wet om grond terug te gee Nuwe regulasies is in Zimbabwe afgekondig waarvolgens mense wat hul grond in die land se chaotiese grondhervormingsprogram verloor het, dit kan terugkry of vergoeding kry. Die regulasies is van toepassing op boere op wie se grond beslag gelê is, sowel as dié wie se grond onder bilaterale ooreenkomste beskerm is. Talle lande, onder meer Suid-Afrika, Oostenryk, Frankryk, Duitsland, Mauritius, Nederland, Swede en Maleisië, het beleggingsbeskermingsooreenkomste met Zimbabwe in plek gehad in daardie tyd. Die wetgewing maak egter nie outomatiese vergoeding moontlik nie. Enige aansoek kan verwerp word waar die toekenning “strydig sal wees met die verdediging, openbare veiligheid, openbare orde, openbare moraliteit, open-bare gesondheid, streeks- of dorpsbeplanning, of die algemene openbare belang”, aldus die regulasies. – Fin24 2 SOEDAN…

MEER opkomende boere begin langtermynhuurkontrakte op staatsgrond kry. “Daar is baie goeie vordering,” het dr. Vuyo Mahlati, president van African Farmers’ Association of South Africa (Afasa), op ’n mediakonferensie in Pretoria oor opkomende boere se gebrek aan huurkontrakte of titelaktes gesê. “’n Hele paar boere het 30-jaar-huurooreenkomste (by die staat) gekry. Dit is vir ons gerusstellend.” Sy het dit aan Afasa se werk in dié verband toegeskryf en gesê dit is ’n goeie begin. Daar is egter baie boere wat nog sulke kontrakte nodig het. WATERLISENSIES Mahlati het gesê dit bly vir Afasa ’n groot probleem dat die meeste waterlisensies aan wit boere behoort. Die kriteria en die lang tydperk wat die verwerking van aansoeke duur, benadeel swart boere, maar daar is nou vordering met die tydsduur. Afasa en die…

Die bekendmaking van die skokkende syfer dat die ekonomiese groeikoers in die vierde kwartaal van 2019 ’n negatiewe 1,4% was, wat volg op die derde kwartaal se groeikoers van -0,8%, beteken die Suid-Afrikaanse ekonomie is amptelik in ’n resessie. ’n Resessie word teoreties gedefinieer as twee opeenvolgende kwartale van negatiewe ekonomiese groei. Van die afgelope agt kwartale het die ekonomie net in drie kwartale ’n effense positiewe groeikoers getoon. Die ekonomie het in 2019 met ’n skrale 0,2 % gegroei (sien GRAFIEK 1 ). Na alle waarskynlikheid gaan die eerste kwartaal van 2020 ook ’n negatiewe ekonomiese groeikoers toon. Vooruitsigte vir die jaar het op Maandag 9 Maart drasties verander in die lig van die vinnige verspreiding van die Covid-19-virus toe wêreldaandeelmarkte en die olieprys getuimel en die wisselkoers van…

Die Moringa-ontwikkelingsvereniging van Suid-Afrika (MDASA) se visie vir 2030 is om nagenoeg 5 miljoen moringabome op sowat 68 000 ha te hê. Dié bome kan jaarliks miljoene ton koolsuurgas uit die atmosfeer absorbeer, sê mnr. René Munya, moringaboer van Tzaneen en hoofsekretaris van die vereniging. Die vereniging het sowat 230 moringaboere op sy databasis, maar sy visie is dat daar teen 2030 6 800 opkomende moringaboere moet wees. Die vereniging wil 410 000 byekorwe in die bome plaas, vir bestuiwing en die produksie van 20 000 ton heuning per jaar. Luidens navorsing wat mnr. Thulani Tshabalala gedoen het, is Limpopo, Mpumalanga, die westelike deel van Noordwes en kusgebiede in KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap van die beste streke vir die verbouing van moringa. Die kommersiële bedryf is nog in sy kinderskoene,…

Die grondtoetsproses bestaan uit drie fases: Die neem van grondmonsters, die ontleding daarvan in die laboratorium (en die gepaardgaande laboratoriumverslag), en die samestelling van kunsmis- en kalkaanbevelings. In vorige artikels in hierdie reeks is grondmonsterneming en die inligting vervat in grondtoetsverslae (laboratoriumverslae) bespreek. Die ontwikkeling van aanbevelings op grond van die grondtoetsresultate is ’n ingewikkelde proses. Ons kyk hier kortliks na van die beginsels wat ter sprake is. AANBEVELINGS VIR STIKSTOF Laboratoriumtoetse vir planttoeganklike stikstof (N) is onbetroubaar en word gewoonlik nie gedoen nie. Dit is omdat die meeste stikstof in plant-ontoeganklike vorm in die organiese materiaal in die grond vasgevang is. Die vrystelling daarvan in vorms wat wel toeganklik is, is afhanklik van weerverwante biologiese prosesse ( FIGUUR 1 ). Boonop is planttoeganklike vorms van stikstof (ammonium en nitraat)…

Die Bonsmara is onlosmaaklik deel van die Ralfe-familie van KwaZulu-Natal se bestaan. Mnr. Derek en me. Tutu Ralfe is ’n instelling in die vleisbedryf en die egpaar sit die werk van sy pa, Lawrence, al dekades lank voort. Die oogmerk met koeiseleksie vir die Ralfes is ’n strewe na versnelde reproduksie met spesifieke verwysing na die tussenkalfperiode (TKP) en die vers se ouderdom met haar eerste kalf. In die Ralfes se kuddes kalf 600 vroulike diere per jaar – ’n beheerbare 450 stoetkoeie en 150 kommersiële koeie. Derek en Tutu is deurgaans self by alle aspekte van die boerdery betrokke. Die stoetery is geskoei op ’n ingebore liefde vir beeste en daarom werk hulle graag self met die diere en behartig self die bestuur. “Ons het 400 tot 420 stoetkalwers,…

AANSTEEKLIKHEID VAN KATGRIEP Hoe lank vat katgriep om aan te steek? Iemand het drie weke gelede ’n Yorkie by my gekoop en beweer nou die dier het katgriep. Die inkubasietyd, die tydperk vanaf besmetting met die katgriep- of parvovirus tot die ontwikkeling van simptome, kan drie tot agt dae wees. Die katgriepvirus word in die hond se ontlasting uitgeskei vanaf drie tot vier dae ná besmetting. Wanneer simptome begin, word die meeste virusse uitgeskei, waarna dit stelselmatig afneem. Van 10 tot 14 dae ná die besmetting stop die virusuitskeiding in die ontlasting van die hond. Hoe meer virusse in die ontlasting of mis teenwoordig is, hoe makliker kan ’n diagnose gemaak word. Die aanbevole toets vir ’n definitiewe diagnose van katgriep, is elektronmikroskopie op ’n mismonster. Onthou dat ’n hondjie…

’N REKORDGETAL van 975 suiwelprodukte ding vanjaar mee in die Suid-Afrikaanse suiwelkampioenskap, die grootste suiwelkompetisie in Afrika. Die beoordeling van die kompetisie was by GrandWest naby Kaapstad. “Dit is opwindend om in die 187ste bestaansjaar van die kompetisie ’n rekordgetal inskrywings te ontvang,” sê mnr. Johan Ehlers, uitvoerende hoof van Agri-Expo. Die organisasie organiseer die kampioenskap sedert 1834. “Dié groot getal inskrywings deur 74 vervaardigers in meer as 100 klasse is veral goeie nuus vir die melkbedryf wat deur onder meer die voortslepende droogte gestrem word.” Die kampioenskap bestaan uit klasse vir kaas, jogurt, melk, room, roomys, botter en ander produkte. Die wenners in die onderskeie klasse word as SA kampioene bekroon. Produkte van besonder hoë gehalte ontvang die Qualité-merk van gehalte, wat deur die bedryf erken word as die…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf Februarie 2019 tot Januarie vanjaar. In 55% van die distrikte is stygende prysneigings waargeneem. By Tulbagh en Vanrhynsdorp het pryse met meer as 22% gestyg. Sommige distrikte trek nog swaar vanweë die droogte en by Laingsburg het pryse met 24,1% gedaal, asook dié by Robertson met 20,7%. Altesame 452 ooreenkomste is gesluit, wat 9,4% minder is teenoor die vorige twaalf maande. Altesame 246 012 ha is teen R3,555 miljard verhandel. In die vergelykende tydperk was daar 21,8% minder transaksies vir grond van 50-150 ha, 15,4% minder transaksies vir grond van 300-450 ha, en 13% minder transaksies vir grond van 450-600 ha. Transaksies vir grond van minder as 50 ha…