Innholdsfortegnelse for 3/20/2020 i Landbouweekblad

Die suikerbedryf verskaf 85 000 regstreekse werkgeleenthede en 350 000 onregstreekse poste, en nagenoeg 1 miljoen mense is van die bedryf afhanklik – “van Malelane in Mpumalanga tot by Port Shepstone, die KwaZulu-Natalse Middelland, Richmond en diep landelike gebiede waar min of geen alternatiewe ekonomiese bedrywighede bestaan nie,” sê me. Mamongae Mahlare, besturende direkteur van Illovo Sugar SA. Daarom is diversifikasie na die energiebedryf “deurslaggewend” vir die bedryf se toekoms. “Daar is geleenthede wat betref dat ons krag aan die netwerk kan verkoop en geleenthede binne die hele biobrandstofbedryf.” Om hierdie geleenthede te omskep in die tipe inkomste wat die bedryf nodig het om te oorleef, is “’n baie ingewikkelde oplossing” wat belegging van miljarde vereis. Vir die bedryf om energie aan die nasionale netwerk te verkoop, moet die regering…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Bemagtiging: Waar daar ’n wil is . . . ■ Fyn beplanning en veldbestuur temper droogte ■ Tongblaar wys sy staal in melkbeesweidings ■ Aartappels: Sandveldproef oes meeste aartappels nóg ■ Kontrakboerdery: Só boer jy vooruit in hoenderbedryf ■ Gedeelde bates dra vrug in parstyd GESIN ■ Wat eet ons vanaand? BOEREPLAN Twee koppe is mos beter as een, en vier parsmasjiene draf ’n blok Pinotage voor sonop kaf. Met hierdie boereplan wys ’n braamboer hoe hy sy parsmasjiene heeljaar benut — ook in die wingerdblokke op die Retief-familie van Van Loveren se plaas by Robertson.…

MUILSPANNE OP PAD NA DIE GRAF Muilspanne is eie aan die Boland. As hulle sulke wilde Kaapse draaie op die baan gooi, beteken dit meermale die hoogtepunt van ’n Bolandse skou. Vir baie jare is dit al so dat skougangers gretig sit en wag vir die slag wanneer die muilspanne op die baan kom. Selfs nie eens die perde kry so ’n groot aftrek soos hierdie kruising tussen die langoor en die perd nie. Ongelukkig raak die inskrywings al hoe minder, want die muilspan is aan’t uitsterf. Oom Bertie Louw (70), ’n bekende vertoner en beoordelaar wat op Eikeboom in die distrik Wellington boer, is ’n man wat baie hartseer voel oor hierdie toedrag van sake. Sedert hy verstand gekry het, was muile maar altyd daar. Hy kan hom nie…

PROBLEME met internasionale voorsienings- en logistieke kettings weens die gevreesde koronavirus (Covid-19) kan uitvoergedrewe landboukommoditeite in Suid-Afrika ernstige skade berokken. Verder kan ontwrigtings binne China die beskikbaarheid van landbou-insette op onvoorspelbare maniere beïnvloed, waarsku kenners. Mnr. Omri van Zyl, uitvoerende direkteur van Agri SA, sê die landbou voer jaarliks ongeveer 25 kommoditeite ter waarde v an meer as $10 miljard (R153 miljard) uit. “Die wêreldmark het die laaste week van Februarie meer as $6 miljard verloor. Dit w as die swakste ekonomiese week sedert die wêreldwye resessie in 2008.” Mnr. Wandile Sihlobo, senior ekonoom van die landbousakekamer Agbiz, waarsku dat die afname in Asië se vraag na landbouprodukte en laer pryse die waarde van Suid-Afrika se landbou-uitvoer daarheen sal laat afneem. “Dit sal bykomende geldelike druk op plaaslike boere plaas,…

NÁ jare lange onderhandelinge met die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) oor die dieselrabat het die SAID aangekondig hy beoog ’n nuwe elektroniese stelsel. Graan SA het deelgeneem aan die gesprekke tussen Agri SA en die SAID om die stelsel te hervorm. Die twee organisasies het die SAID onder meer ingelig oor die rol van enkel- en dubbeldoelvoertuie. Daar is gehoop die stelsel sou só verander word dat ’n 100%­ terugbetaling van dieselverbruik op enkeldoelvoertuie, soos stropers, gekry sou word. Mnr. Luan van der Walt, ekonoom van Graan SA, sê die SAID het die nuwe beoogde stelsel kort ná die begrotingsrede bekend gestel. Dit bevat ’n voorstel vir 100%-terugbetalings in sekere kategorieë. Die stelsel sal gegrond wees op die elektroniese indieningstelsel (e-filing) van die SAID. “Almal wat reeds vir die dieselrabat geregistreer…

MNR. BHEKI CELE, minister van polisie, sê dit is sy persoonlike mening dat dit beter sal wees dat lede van die publiek nie vuurwapens besit nie. Omdat dit sy mening is, beteken dit nie dit gaan wet word nie, het hy bygevoeg. Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, wou in die nasionale vergadering by hom weet hoe die publiek hulself teen misdadigers gaan verdedig na aanleiding van sy uitspraak dat hy wil hê slegs die polisie en weermag moet vuurwapens besit. Cele het gesê hy het sy mening gelug toe hy gevra is oor die voorgestelde wysigingswetsontwerp op vuurwapenbeheer wat bepaal dat mense nie meer vuurwapens vir selfbeskerming kan besit nie. Die voorgestelde wysigingswetsontwerp is nog nie by die parlement ingedien nie. Cele het benadruk dat die wysigingswetsontwerp…

HY kan hom indink hoe moeilik dit vir boere is wat te midde van erge droogte, moeilike produksietoestande en veiligheidsprobleme, verdere frustrasie ervaar omdat hulle as gronddiewe gebrandmerk word. Só het hoofregter Mogoeng Mogoeng, wat ook ’n Brahmanboer is, op Graan SA se jaarvergadering gesê. “Dit kan nie maklik wees as daar na jou as ’n dief verwys word nie. Gelukkig het ons boere wat besluit om steeds tot die ekonomie by te dra en voortgaan om te boer.” Volgens Mogoeng lê die kern van die probleem oor grondbesit en deelname aan die ekonomie eerstens by die erkenning van die onreg dat sommige Suid-Afrikaners gedurende apartheid van onder meer grondbesit en ekonomiese deelname uitgesluit was. “Ons kan nie ontken dat die geskiedkundige ongeregtighede bestaan nie. Ek doen ’n beroep op…

DIE Oos-Londense lewendehawe-uitvoermaatskappy Al Mawashi het ’n week ná ’n mislukte hofaansoek deur die Dierebeskermingsvereniging (DBV) en AfriForum gesê hy gaan 25 000 tot 75 000 skape by opkomende swart Suid-Afrikaanse boere aankoop. Luidens ’n verklaring is dit deel van Al Mawashi se bemagtigingstrategie wat gemik is op die vestiging van ’n lewendehawe-uitvoerbedryf vir opkomende boere. Ingevolge die ooreenkomste wat by sy hoofkantoor in Beacon Bay, Oos-Londen, onderteken is, moet die boere se skape aan sekere vereistes voldoen. Sedert Al Mawashi, die Suid-Afrikaanse filiaal van die Koeweitse Al Mawashi, hom verlede jaar in Suid-Afrika gevestig het, het die maatskappy al meer as 55 000 skape aangekoop, vervoer en verskeep. Dié skape is teen markverwante pryse by sowat 150 Suid-Afrikaanse boere gekoop. Die transaksie het ’n finansiële inspuiting van R155 miljoen…

Die uitvoer van Suid-Afrikaanse uie het in 2019 vir die eerste keer sedert 2011 weer die kerf van 120 000 ton verbygesteek. Vol-gens inligting wat deur mnr. Donald MacKay, direkteur van die handelskonsultant XA International, verskaf is, is Mosambiek en Angola die vernaamste uitvoerbestemmings vir Suid-Afrikaanse uie. Die uitvoer na Angola die afgelope vyf jaar het ongeveer 107 300 ton beloop. Dit is 10% laer as die 118 100 ton wat vanaf 2010 tot 2014 daarheen uitgevoer is. Uitvoer na Mosambiek het van 115 750 ton in die vyf jaar vanaf 2010 tot 2014 verhoog tot 262 460 ton in die vyf jaar van 2015 tot 2019. Dit is gemiddeld bykans 52 492 ton per jaar die afgelope vyf jaar. In 2019 is meer as 64 000 ton na Mosambiek…

Die knellende droogte in groot dele van die land laat boere dikwels na alternatiewe voerbronne gryp. Opsies soos prosopis, ook bekend as muskietbome, is egter nie sonder probleme nie. Muskietbome, wat in die 1950’s as voerbome ingevoer is, kan ’n nuttige bron van proteïen en energie wees. Hulle kom dikwels volop in die droë gebiede voor en is besonder produktief. Ryp prosopispeule met 10-12% totale ruproteïen (TRP) en 70-75% totale verteerbare vesel (TVV) is boonop taamlik ryk aan energie. Een boom kan 10 kg tot 50 kg peule per jaar dra. Die blare en groen peule, wat skadelik kan wees vir diere, is taamlik onsmaaklik, maar die ryp peule bevat sowat 15% suiker en is baie smaaklik. Mnr. Jan Hoon, dierevoedingskundige by die Grootfontein-landbou-ontwikkelingsinstituut op Middelburg (Oos-Kaap), waarsku egter dat…

PLAASINLIGTING LIGGING: Potchefstroom, Noordwes NAAM: Taaiboschbult EIENAARSKAP: Alwee Boerdery (Edms.) Bpk. VERTAKKINGS: Droëbone, kommersiële mielies, saadmielies, koring, slaglamproduksie, speenkalfproduksie, kuilvoer, aangeplante weiding en voerkrale GRONDTIPE: Van Hutton tot turf VELDTIPE: Rooigras en aangeplante weiding GEMIDDELDE REËNVAL: 450 mm per jaar KORTOM ■ Dié boer het droëbone gekies omdat dit die enigste gewas met ’n laer insetkoste as kommersiële mielies is. ■ Afvalbone word aan die skape op die plaas gevoer en word só benut. ■ Selfgemaakte kompos van voerkraalmis stel hom in staat om 50% aan kunsmis te bespaar. Allerlei slim planne word op die plaas Taaiboschbult by Potchefstroom beraam om dié omvangryke, gemengde boerdery op die winspad te hou. Dit is dus geen wonder nie dat mnr. Wikus van Niekerk suksesvol met graan, droëbone, skape en beeste boer en…

PLAASINLIGTING LIGGING: Windhoek, Namibië NAAM: Colorado EIENAARSK AP: BK VERTAKKINGS: Bonsmaras wild VELDTIPE : Bergveld REËNVAL: Wisselvallig, met die jongste drie jaar van 136 mm tot 351 mm I n die klipharde bergveld met ’n lae drakrag, las van probleemdiere en gereelde droogtes teel die eienaars van die Namibiese Bonsmara-elitekoei, mnr. Henk en me. Irene Meyer van die plaas Colorado in die Khomas Hochland van Namibië, uiters goeie, geharde beeste. Die koei WHM6-18 is dié land se Bonsmara-verteenwoordiger in Landbouweeklad en SA Stamboek se Elite-platinumkoeikompetisie. Sy is 14 jaar oud en het reeds 11 kalwers met ’n tussenkalfperiode van 380 dae gehad ( TABEL ). Haar nageslag se gemiddelde speengewig is 227 kg. Die paartyd duur 65 dae en verse word op twee jaar gepaar. Meyer sê die Bonsmara-telerstelsel stel…

GEBAKTE PEKANNEUTKAASKOEK MET KARAMELSOUS EN FRAMBOSE As jy nie kan kies tussen pekanneuttert en kaaskoek nie, kombineer die twee – dié nagereg is onweerstaanbaar en ideaal vir ’n feesdag. Ek het die nagereg op die foto in ’n losboombroodpan van 30 cm gebak, maar ’n ronde tertbak met ’n deursnee van 26 cm sal ook werk. Kors ■ 1 pakkie (200 g) karamelkoekies ■ 100 g botter, gesmelt ■ 3 ml fyn kaneel Pekanneutlaag ■ 180 ml sagte bruinsuiker ■ 100 ml gouestroop ■ 100 g botter ■ 2 eiers ■ 310 ml pekanneute, grof gekap ■ 2 ml karamelgeursel ■ 2 ml fyn kaneel Kaaskoeklaag ■ 2 houers (230 g elk) roomkaas ■ 4 eiers ■ 125 ml room ■ 180 ml strooisuiker ■ 10 ml vanieljegeursel ■ 30…

Die pad wat voor ons huis verbyloop, bied heelwat om te sien. Benewens die gewone motorverkeer is daar talle mense wat iets aan hul fiksheid probeer doen. Dit is reg so. Oefening vir liggaam en gees is selfs deur die apostel Paulus sterk aanbeveel. Die ou Romeine het die bekende slagspreuk gehad – saon men in corpore sano (’n gesonde liggaam huisves ’n gesonde gees). Dit is die drawwers wat my die meeste interesseer. Die meeste draf asof hulle ’n vonnis uitdien. My vrou wil by my weet of ek al ’n drawwer gesien het wat lyk of hy dit geniet. “Nee,” het ek geantwoord en vinnig probeer om my eie luiheid te verdoesel. Ek skuil graag agter ’n Bybelwoord wat sê: “Hy wat hardloop sonder dat hy gejaag word,…

VERGIFTIGING van vee deur onder meer giftige plante neem toe noudat dit wyd in Suider-Afrika gereën het. Boere word aangeraai om altyd geaktiveerde koolstof byderhand te hou. Dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), sê in sy Januarieverslag van siektes en toestande wat deur lede van die liggaam aangemeld is ( TABEL ), sulke gevalle is in Januarie in sewe van Suid-Afrika se nege provinsies aangemeld. Vergiftigde diere kan suksesvol met geaktiveerde koolstof behandel word. Sodra dit lyk asof ’n bees, skaap of bok gifplante gevreet het, moet dit vir die siek dier ingegee word. Die dosis vir tulpvergiftiging is 2 gram koolstof per kilogram liggaamsgewig. Groot diere wat sowat 500 kg weeg, kry 1 kg geaktiveerde koolstof. Boere moet ’n veearts raadpleeg as hulle onseker…

GAUTENG CARLETONVILLE DE BEERS KRAAL (94), 437 ha, aan J.H. Hartzer, van D.M. Hartzer, R2 700000. HAASKRAAL (460), 99 ha, aan MAH Engineering BK, van G.P. van Zyl, R2 565 000. KOPJESKRAAL(517),78ha,aan Ruff Stuff Canvas & Camping (Edms.) Bpk., van A.B. Parker, R3112700. PRINSLOOS RUST (489), 143 ha, aan Broad Brush Inv. (Edms.) Bpk., van J.S. Janse van Nieuwenhuizen, R1 000 000. VLAKFONTEIN (238), 558 ha, aan Randfontein-landgoed Bpk., van Quarrytown Bpk., R2 200 000. WALDRIFT (599), 21 ha, aan Actop Asphalt (Edms.) Bpk., van Kopano Brickworks Bpk., R10 350 000. KWAZULU-NATAL LOUWSBURG NOOITGEDACHT (614), 668 ha, aan Mange View (Edms.) Bpk., van N.P. Claassen, R11 500 000. PONGOLA (61), 50 ha, aan Beswil-boerdery (Edms.) Bpk., van Marzaan-boerdery BK, R6 000 000. PIETERMARITZBURG KEEROM (1190), 433 ha, aan M.S. Dhlomo,…

BOEREDAE 17 MAART: Cape Fire-velddag, Elandsrivier-boerdery, Prins Alfred Hamlet. Corné Grundlingh, 083 652 6337 of e-pos: corneg@topfruit.co.za 7 MEI: Die Wes-Kaapse Veteraantrekker-en-enjinklub se hersteldag. Bredasdorp. Hennie Richter, e-pos: sekr.wk@telkomsa.net 26 AUGUSTUS: Boeredag, Noord-Vrystaatse SA Vleismerinoklub en die boerevereniging van die Rooi Skool, Kroon Boma, Kroonstad. Neline Pienaar, 082 440 4492, e-pos: bennieneline@eleo.co.za 31 AUGUSTUS-3 SEPTEMBER: Nasionale Simbra-week, Parys, 012 667 5258, e-pos: office@lrf.co.za web: www.breedplan.co.za 14-16 OKTOBER: Aldam-veeskool, Breedplan en die LRF. Tema: ‘‘Beesboerdery – terug na die basiese beginsels’’. Charmainé Alberts, 051 821 1783 of palberts@telkomsa.net FEESTE, EKSPO’S 14 MAART: Durbanville-plaasfees. Ilse Fritz, 082 376 3236, web: www.durbanvilleplaasfees.co.za, e-pos: plaasfees@bergsigdv.co.za 14 MAART: Landbouweekblad se redakteur, Chris Burgess, praat op die Woordfees met die skrywer Anoeschka von Meck (Net voor die droogte my breek) en die joernaliste Ivor Price en…

19,4% Die gemiddelde jaarlikse gaping tussen die handelswaarde van Suid-Afrika en dié van sy handelsvennote was van 2008 tot 2017 19,4%. Dit was $20 miljard (R325 miljard) laer gewaardeer in Suid-Afrika as in sy uitvoermarkte volgens Global Financial Integrity, ’n dinkskrum in Washington DC. Dié gaping ontstaan weens ’n doelbewuste wanvoorstelling van pryse op die fakture vir goedere wat in- of uitgevoer word. Dit is geld waarop die Suid-Afrikaanse Inskomstediens nie belasting kon hef nie. – Business Day 1,4% Met die nuus dat Suid-Afrika se bruto binnelandse produk (BBP) in die vierde kwartaal van 2019 met 1,4% gekrimp het, is die land nou amptelik in ’n tegniese resessie. In die derde kwartaal van 2019 het die ekonomie met 0,8% gekrimp, en in die hele 2019 het die ekonomie met net…

‘Ons soek nie meer water nie, ons soek net standhoudende water.’ MNR. PETRUS DU PREEZ, voorsitter van die Gamtoosboerevereniging, oor swak bestuur van die Kougadam. Bl. 16 ‘Ons is bekommerd dat verlaagde handel in die Verre-Ooste invoer uit Suid-Afrika nadelig sal raak.’ MNR. ROELF PIENAAR, uitvoerende hoof van die vrugte-uitvoerder Tru-Cape, oor die uitwerking van Covid-19 op vrugtemarkte. Bl. 14 ‘As die tekstielbedryf in China in duie stort, kan sy ekonomie ook in duie stort.’ MNR. DEON SAAYMAN van Cape Wools oor die effek van die Covid-19-virus op die wolbedryf. Bl. 15 ‘Dié differensiaal sal tot R1 000 per hektaar uit my sak neem.’ MNR. JOZEPH DU PLESSIS, boer van Schweizer-Reneke, oor die beoogde liggingsdifferensiaal op soja. Bl. 18 ‘Eintlik was alles moer toe.’ MNR. SAMUEL TWALA, ’n gemeenskapsleier van…

MNR. WIKUS VAN NIEKERK van Potchefstroom is as Droëboonboer van die Jaar aangewys slegs vier jaar nadat hy dié gewas die eerste keer aangeplant het. Sy gemiddelde opbrengs van 3 ton per hektaar is meer as dubbeld die gemiddelde in Suid-Afrika. Die afvalprodukte word as veevoer gebruik. Só voeg hy waarde toe. Lees die artikel op bl. 46. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Esta, het drie dogters — Esmari (8), Anika (6) en Lene (4). HET JY GESTUDEER? Ja. BComInligtingstelsels aan die voormalige Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (nou die Noordwes-Universiteit). HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek jag graag. Esmari en Anika begin ook nou teikenskiet. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Op Ballito. Daar kan ek ontspan en tyd saam met my gesin deurbring. MNR. CHRISTO LOTTERING van…

TOESTANDE vir somergraanproduksie het sedert die laaste week van Februarie begin verswak. “Baie min of geen reën het voorgekom oor die noordwestelike, oostelike en noordoostelike dele van Suid-Afrika. Droogteskade kom veral in die Oos-Vrystaat voor by laat aanplantings van mielies,” sê mnr. Johan van den Berg, landbouweerkundige by Santam Landbou. Hoewel die meeste mielies in Mpumalanga al in ’n gevorderde stadium is, is pitvul nog nie voltooi nie en kan die droër toestande veral pitgewig en gehalte beïnvloed. “Skade begin ook voorkom in dele van Noordwes waar rekordoeste op die lande is. Daar kan verdere droogteskade wees, want die kans op reën het verswak tot minstens middel Maart.” Die aanvulling van die groot opgaardamme in die somerreëngebied is ook nie na wens nie. Die Vaaldam was in die eerste week…

DIE departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling is weens onbeheerste grondbesettings skrikkerig om inligting bekend te maak oor die ligging van staatsgrond wat hy aan begunstigdes van grondhervorming wil herverdeel. Só het mnr. Mdu Shabane, direkteur-generaal vir grondhervorming en landelike ontwikkeling, gesê toe hy onlangs die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling toegespreek het oor aankondigings in pres. Cyril Ramaphosa se staatsrede. Hy wou nie besonderhede bekend maak oor die meer as 700 000 ha staatsgrond wat later vanjaar vir landbouproduksie beskikbaar gemaak sal word nie. Hy het gesê die departement weet hoeveel van die grond reeds beset is. Die departement is nou besig om grond waarop daar reeds mense is, formeel aan hulle toe te wys. Die res van die grond sal oorgehandig word aan…

DIE plaaslike voedselmaatskappy RCL Foods rig sy visier op die mark vir vegetariese vleisvervangingskosse. Die maatskappy het pas aangekondig dat hy ’n minderheidsaandeel bekom het in ’n nuwe internasionale maatskappy, Foods United Incorporated (FUN), wat ’n hele aantal beginnerondernemings in die mark vir plantgebaseerde proteïene verteenwoordig. “FUN is verlede September deur die beheermaatskappy Blue Horizon begin. In Januarie het hy sy eerste ronde kapitaalverkryging gedoen. RCL Food het ’n belang verkry en sy vennoot in Afrika geword,” sê mnr. Miles Dally, uitvoerende hoof van RCL Foods. Dit beteken FUN, wat die intellektuele eiendomsreg be-sit om produkte soos worsies, burgers, nagemaakte maalvleis en nagemaakte schnitzels te vervaardig, en RCL Foods, wat die infrastruktuur het om in Afrika sake te doen, hul kragte saamsnoer om dié alternatiewe produkte op die vasteland te…

ONDANKS moeilike handelstoestande het hoër verkoopsvolumes en gunstiger suikerpryse die voedselprodusent RCL Foods se inkomste versoet. RCL Foods, wat bekend is om produkte soos Rainbow Chicken, Selati, Bobtail, Nola, Yum Yum en Ouma Rusks, het aangekondig sy inkomste het in die halfjaar tot Desember 2019 met 7,1% tot R14,2 miljard gestyg. Verdienste voor rente, belasting, waardevermindering en afskrywing (ebitda) was 7,7% hoër as die vorige ooreenstemmende tydperk, teen R1,1 miljard. Sy tussentydse wesensverdienste per aandeel het weliswaar met 2,7% gedaal, maar dit word eerder aan verandering in sy boekhouding toegeskryf as ongunstige faktore in die mark. ’n Tussentydse dividend van 15c per aandeel is verklaar. SUIKER HERSTEL Suikerbedrywighede begin ná ’n aantal rampspoedige jare tekens van herstel toon, sê mnr. Miles Dally, RCL Foods se uitvoerende hoof. In dié afdeling…

L aat ons sommer met die huis in die deur val: In teenstelling met die populêre media se tromme en trompetgeskal oor die “goeie” begroting en dat die minister van finansies die moed het om vakbonde in die staatsdiens aan te vat, moet ’n klaaglied eerder aangehef word. Mnr. Tito Mboweni, minister van finansies, het die jaarlikse begrotingsrede op 26 Februarie gelewer en daarin inligting verskaf oor waar en hoe die staat sy inkomste gaan kry met belastings, asook hoe uitgawes van die staat toegewys gaan word in die volgende jaar, met ’n raming vir die volgende drie jaar. Suid-Afrikaners word met mooi woorde gepaai, want die staatsuitgawes gaan in die 2020-’21-boekjaar met sowat 6% groei, wat heelwat hoër as die inflasiekoers van 4,4% is. Staatsuitgawes groei ook vinniger as…

Daar is ’n toenemende belangstelling in die dinamiese biologiese produktebedryf. Volgens mnr. Jaco Marais, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Bioproduk-organisasie (Sabo) en tegniese ontwikkelingsbestuurder by die onderneming UPL OpenAg, is die belangstelling in Sabo se bedrywighede ’n aanduiding hiervan. “Die toenemende druk op die gebruik van chemiese oplossings vir produksie is in ’n groot mate vir die groter belangstelling verantwoordelik. Daar is veral meer navorsing uit verskillende sektore oor biologiese oplossings,” het hy aan Landbouweekblad gesê. Goeie nuus vir produsente van groep 3-middels (middels wat as biostimulante en bemesting verkoop word), is die verhoogde begrip deur die staat oor die verskil tussen biologiese en chemiese produkte. Bewys hiervan is die aangepaste registrasieriglyne wat die departement van landbou, landelike ontwikkeling en grondhervorming in Junie 2019 op sy webtuiste geplaas het. “Ons hoop…

Dit blyk dat spesiaal opgeleide honde die doeltreffendste metode is om ’n dodelike siekte in sitrusboorde, Asiatiese sitrusvergroening, uit te snuffel en die verspreiding van die siekte te beperk. Luidens die resultate van ’n studie wat in die Amerikaanse vaktydskrif Proceedings of the National Academy of Science gepubliseer is, kan honde opgelei word om die teenwoordigheid van Candidatus liberibacter asiatus tot 99% akkuraat uit te snuffel. Dit is die bakterieë wat Asiatiese vergroening, ook bekend as die geel draak of huanglongbing, veroorsaak. Die opgeleide honde is só goed dat hulle besmette bome twee weke ná inenting met die siekte kan uitruik. “Die honde kan ook die patogene organisme wat sitrusvergroening veroorsaak, uitken tussen ’n verskeidenheid ander patogeniese bakterieë, virusse, swamme en spiroplasmas by sitrus, asook naby verwante Liberibacter-spesies,” het dr.…

IS DAAR NOG PLEK VIR BEGINNER-EN JONG BOERE? Ja, ongetwyfeld. Die aantal kommersiële boere in Suid-Afrika het vanaf 120 000 in 1960 tot slegs 30 000 vandag gedaal. Teen dié tempo gaan daar teen 2050 min boere oor wees, terwyl die wêreldbevolking met 2,2 miljard in die volgende 30 jaar gaan groei, waarvan 50% van die groei in Afrika verwag word. Die mense moet gevoed word. WATTER RAAD HET JY VIR HULLE? Gaan studeer landbou. Dit is die sektor van die toekoms. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Rekenaars en selfone. Die swak selfoonseine gedurende die onlangse beurtkrag het dit weer beklemtoon. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT BOERE IN DIE ALGEMEEN MAAK? Om te veel op die wisselkoers en kommoditeitspryse staat te maak. Stygende insetkoste en dalende kommoditeitspryse…

Daar is ’n groeiende besef van die belangrike rol wat mikrobiome speel om voedselkringlope in die grond aan die gang te hou, grond te vorm, plante beter te laat groei en uiteindelik groter voedselproduksie moontlik te maak. Suid-Afrikaanse wetenskaplikes het met ’n groot projek begin om die diversiteit van mikro-organismes in die risosfeer van koring- en mielieplante te ondersoek en die belangrikste mikroorganismes by elke gewas te bepaal. Prof. Karin Jacobs van die departement mikrobiologie aan die Universiteit Stellenbosch en hoof van die projek “Defining functional microbiomes of two major crops in SA for improved productivity”, sê dit gaan hulle help om die uitwerking van verskillende boerderypraktyke, soos bewerking en geenbewerking, boerderye wat kunsmis al hoe intensiewer gebruik, wisselbou en dekgewasse op die verskillende mikrobiome in die risosfeer te vas…

Voervloeibeplanning is die beplanning en voorsiening van weiding en voer vir die volle jaar. Dit is een van die belangrikste komponente in enige diereproduksiestelsel. Om weiding vir ál die seisoene van die jaar te voorsien, kan die totale deel op die plaas wat vir weiding geoormerk is, in drie verdeel word (somer, herfs en vroeë winter, en laatwinter en lente). Die oppervlakte van hierdie dele sal deur die beskikbaarheid van besproeiing bepaal word. Indien voldoende besproeiing beskikbaar is, kan drie gelyke dele vir die volle jaar besproei word. Indien besproeiing beperk is, kan dit gebruik word om winterweiding te voorsien, veral in die somerreëndele. Somerweiding, asook hooi vir skaars tye, kan op droëland in die somer geproduseer word. Dié stelsels kan gebruik word vir: ■ Intensiewe besproeiing in die hele…

DIE regering se entstofvervaardiger, Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP), kan ’n erge bloedneus kry wanneer ’n reuseentstoffabriek in Ethiopië in bedryf kom wat met Chinese samewerking opgerig word. Landbouweekblad berig reeds etlike jare lank oor die OBP se gesukkel om by te hou met die vraag na entstowwe vir dieresiektes, sowel as vrae oor die doeltreffendheid van sy entstowwe. Boonop sukkel die Landbounavorsingsraad (LNR) om genoeg geld te kry om sy fabriek vir die vervaardiging van ’n entstof teen bek-en-klouseer te voltooi. Die LNR werk al sedert 2010 aan die projek nadat hy die vervaardiging van dié entstof in 2005 beëindig het weens tegniese probleme en onvoldoende infrastruktuur. Suid-Afrika is tans afhanklik van die entstofinstituut in Botswana (BVI) vir entstof teen bek-en-klouseer. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike…

In altesame 52% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse in die 12 maande tot Januarie vanjaar gedaal. Veral Bethulie en Hoopstad loop erg deur, waarskynlik vanweë die droogte en swak ekonomie. In die vorige jaar het pryse in 59% van die distrikte gedaal. Bloemfontein se pryse het met 14,7% gestyg en dié van Philippolis met 17,1%. In dié tyd is 608 ooreenkomste gesluit wat altesame 275 315 ha teen R3,657 miljard behels het. Die gemiddelde prys was R13 283/ha. Verkope ten opsigte van plaasgrootte toon ’n stygende neiging. Veral grond groter as 600 ha en 50-150 ha het toenames van onderskeidelik 15,1% en 13,3% teenoor die vorige jaar getoon. Verkope van plase van 50 ha en kleiner het met 23,4% gestyg. Statistieke vir ál die provinsies is op…

Die afgelope jaar was vir die Ile de France-skaapras baie goed, sê me. Regina Harmse, voorsitter van die Ile de Francegenootskap en eienaar van die Ile de France-stoetery RCH van Ermelo. Die Ile de Franceskaapras word sedert 1822 in Frankryk geteel, het uitstekende vleiseienskappe en is hoogs aanpasbaar. “Die vraag na goeie teelooie was en is steeds baie hoog. Dit kan toegeskryf word aan die Ile de France se hoë vrugbaarheid, goeie melkproduksie en ook omdat die ras uitstekende moedereienskappe besit.” Boere wat goeie reën gekry het, bou vanjaar weer hul kuddes op, sê Harmse. “Die vraag na ramme is ook goed vir rasegte teling en kruisteling.” Die Oostelike Ile de Franceklub het verlede September sy jaarlikse klubveiling op Standerton gehou waar mnr. Cyril Jasper van Elcil Ile de France…

As verlede jaar se verstommende 6,9% inkrimping in Suid-Afrika se landbousektor nie die land se aandag kry nie, sal net mooi niks nie. Dit is die tweede agtereenvolgende jaar dat die landbou-ekonomie kwyn — simptomaties van ’n ekonomie wat in resessie is. Die uitwerking is oral te sien — toegeplakte winkelvensters, bankrotveilings op die binneblaaie van koerante en ’n eiendomsmark wat botweg weier om kop op te tel. Intussen, aan die buitewyke van die land se stede en dorpe, kruip die informele nedersettings met meedoënlose reëlmaat oor die landskap. Werkloosheid neem toe, terwyl die land se stotterende ekonomiese groei net nie meer met die bevolkingsaanwas kan tred hou nie en die swak onderwysstelsel jong mense uitspoeg wat nie in diens geneem kan word nie. Die toeloop van vlugtelinge uit Afrika…

ONSTUITBARE VROUEBOERE Terwyl Suid-Afrika dors na water, hou boervroue hul mans se arms omhoog en weier vroueboere om hoop op te gee. In Landbouweekblad van 6 Maart 2020 vertel mee. Meisie Engelbrecht van Springbok en Ronell van Wyk van die Roggeveld hoe hulle ondanks vele struikelblokke boer en hoekom moed verloor nie deel van hul woordeskat is nie (“Onstuitbare vroueboere”, bl. 48). CHARL BAARD skryf: My suster Tricia Theron boer ook alleen naby Williston. Moed opgee is nie in haar verwysingsraamwerk nie. Die vroue laat my aan die Voortrekkervroue dink wat bereid was om kaalvoet oor die Drakensberge te trek. MARKO ROUX skryf: Die erge droogte in die Karoo en die Noord-Kaap het net weer gewys hoe sterk en vasberade ’n boervrou kan wees en hoe hulle na vore kom…

’N MARKAGENT wat op die Tshwane-mark werksaam is, is in Januarie met inhegtenisneming gedreig nadat hy inspekteurs van die nasionale reguleerder van verpligte spesifikasies (NRVS) toegang tot sy markvloer geweier het. Die NRVS het toe die polisie ontbied om hom by te staan om gewiginspeksies op die markvloer te doen. Die agent, wat gevra het om anoniem te bly, was ontevrede omdat die inspekteurs om 06:00 – die besigste verkooptyd van die dag – inspeksies wou doen. Die agent het egter geen ander keuse gehad as om sy vloer te sluit sodat die inspeksie gedoen kon word nie. “Ek het geen probleem met die inspeksies nie en sal graag die inspekteurs help, maar kom 10:00, nie 06:00 wanneer ek my verkope moet doen nie.” VERTROUE Volgens mnr. Francois Knowles, uitvoerende…

BEMAGTIGING GROBANK beoog ’n trust waar opkomende boere ontwikkelingsfinansiering kan kry as hulle deel is van ’n kommersiële boer se waardeketting. Só sal die bank verseker wees dat die opkomende boer ’n afset vir sy produkte en toegang tot landbou-adviesdienste het. Mnr. Bennie van Rooy, uitvoerende hoof van die bank, het in ’n onderhoud met Landbouweekblad by die Africa Agri Tech-konferensie gesê een van die voorwaardes sal wees dat die kommersiële boer as mentor optree. Skaalekonomie en gehaltebeheer is groot kwessies vir opkomende boere. “As jy te klein is, gaan jy nooit regtig mededingend vir pryse kan beding nie en kan daar ’n vraagteken hang oor die gehalte van die produkte,” het Van Rooy gesê. As ’n opkomende boer deel word van ’n kommersiële boer se bestaande waardeketting, kry dié…

1 ZIMBABWE| Kostekorte strek wyd Te midde van nypende kostekorte sit groentesmouse in Bulawayo tussen twee vure. Nypende tekorte aan groente soos kool, tamatie en Afrika-krulkool het die pryse van hierdie produkte die hoogte in laat skiet, maar weens die ellendige ekonomie kan meeste verbruikers dit nie bekostig nie. Nou is die mark vol verrottende kos, en handelaars sê hulle kan nie net hul voorrade weggee uit vrees dat dit gaan sleg word nie. Sedert Desember het die prys van krulkool verdriedubbel. Volgens mnr. James Maiden, woordvoerder vir die hulporganisasie Unicef, ly 34 000 kinders in Zimbabwe aan ernstige wanvoeding, en in talle gemeenskappe wat van gemeenskapsgroentetuine afhanklik is, is groenteproduksie ernstig benadeel deur die droogte wat veroorsaak dat boorgate opdroog. — IPS 2 ZAMBIË | - Grane…

SUID -AFRIK A ANSE hoenderprodusente het gevra dat teenstortingstariewe van tot 300% op ingevoerde hoenderstukke aan die been uit drie Europese lande ingestel word. Die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) het by die internasionale kommissie vir handelsadministrasie (Itac) aansoek gedoen om ’n teenstortingstarief van 307% op dié snit uit Duitsland, 176% uit Nederland en 92% uit Brittanje. Mnr. Donald MacKay, ’n direkteur van XA International Trade Advisors, beskryf dit as “verbasend groot”. Hoendervleis uit die Europese Unie (EU) is vanweë sy vryhandelsooreenkoms met die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap nie aan invoertariewe onderhewig nie, maar beskermende tariewe geld sedert September 2018 op stukke aan die been. Die bestaande teenstortingstariewe vir die spesifieke drie lande, wat heelwat laer is as wat nou gevra word, geld sedert 2015. Sulke tariewe verval volgens ’n afloopklousule ná vyf jaar,…

Mnr. Tito Mboweni, minister van finansies, het ’n haas uit die hoed gepluk met sy begrotingsrede. Dit is nie asof hy skielik Suid-Afrika se probleme opgelos het nie, maar almal het verwag dit gaan ’n vreesaanjaende begroting wees. ’n Mens wil eintlik sê die begroting is goed nie omdat dit goed is nie, maar omdat dit nie so sleg is as wat verwag is nie. Mboweni het reguit gesê belasting kan nie nou verhoog word nie omdat dit enige kans op ekonomiese groei sal vernietig. Feitlik geen bykomende belasting gaan gehef word nie – op ’n paar plekke het Suid-Afrikaners selfs ’n bietjie belastingverligting gekry. Die aankondiging dat valutabeheermaatreëls vir individue afgeskaf en slegs vervang word met sterker belastingoudits en risikotaksering, het ’n goeie boodskap uitgestuur. Dit is ’n boodskap…

Serfontein het ná 27 jaar as raadgewende ingenieur en 21 jaar as deeltydse boer in 2009 voltyds begin boer en in 2012 ná ’n verblyf in Mahikeng, Pretoria en Tzaneen na Liebenbergstroom getrek om nader aan sy belange te wees. Mettertyd het die boerdery vanaf sy eerste 30 Bonsmaraverse op 251 ha grond in 1983 tot die huidige, omvangryke boerdery en besigheid gegroei. Die ekonomiese impak van die groep se aktiwiteite op die ekonomie is R2,37 miljard per jaar. Dit bestaan uit die volgende: ■ Plase wat oor 12 000 ha strek ná aankope die afgelope paar maande. ■ ’n Bonsmara-stoetery met 800 koeie. ■ ’n Voerkraal met ’n kapasiteit van 20 000 beeste nadat hy grond met ’n voerkraal op aangekoop het. ■ ’n Veevoerfabriek wat 12 000 ton…

Die Witzenberg Partners in Agri Land Solutions (Pals)-inisiatief is in 2014 van stapel gestuur as ’n boeregedrewe grondhervormingspoging. Talle suksesverhale in die Ceres-distrik het gevolg – met baie durf, deurdruk, ’n vaste struktuur en kundiges wat hele proses volg – en die projek word ook nou verder gevoer in die Oos-Kaap. Die ekonomie in Ceres het twee jaar gelede met 8% gegroei in teenstelling met die (destydse) gemiddelde groeikoers in die land van 0%. “Mense groei en boere groei deur transformasie wat op die regte manier toegepas is,” het mnr. Gerrit van Vuuren, prokureur en strategiese adviseur van Pals, gesê. Wat is die een eienskap van ’n goeie vennootskap? Respek, en die eienskap wat ek altyd in ’n vennoot soek, is eerlikheid. Watter oomblik het die bemagtigingslig vir jou opgegaan?…

KORTOM ■ Omdat ’n trekker met ’n onkruidspuit op graan erg verniel en vertrap, het mnr. Lafras Venter ’n ligte spuit ontwerp. ■ Dit bespaar nie net 70% koste nie, maar beskadig die graan minimaal. ■ Binne minute word die spuit in ’n slakpilstrooier verander. Onkruidbestryding net voor oes is belangrik – en hoe minder graan vertrap word, hoe beter. As ’n trekker ’n spuit deur bykans ryp graan sleep, kan die graan verniel. Om dié probleem te omseil, het die 28-jarige mnr. Lafras Venter ’n kompakte onkruidspuit ontwerp wat agteraan ’n vierwielmotorfiets gesleep word. Om dit ten volle te benut, het Venter ook ’n slakpilstrooier ontwerp en die spuit kan binne minute aangepas word. Hy woon op die plaas Tweedam buite Bredasdorp, maar huur grond elders waarop hy graan…

Boere van Citrusdal wat hoofsaaklik met sitrus boer, het verlede Augustus onderneem om elk 1 hektaar dekgewasse te saai met die doel om minder afhanklik van sintetiese insette te word. Dié groep produsente is lede van die Atlantic Fertiliser-Citrusdal-herlewingslandbouwerkgroep. Die werksessie is gehou op die plase van me. Martli en mnr. Reinhardt Slabber van Hexrivier Sitrus en mnr. Bernie van den Heever van Cape Mango. Op Hexrivier word dekgewasse al langer as drie jaar aangeplant om die boordvloer proaktief koeler te hou en om onkruid te bekamp. Slabber het verlede Mei ’n mengsel van lupiene, rog, serradella en wieke in die werksry van haar organiese suurlemoenboorde gesaai. Dit word aangevul met inheemse kruide soos sandkool (Trachyandra ciliata) en horlosieplant (Geranium sp.) wat vanself ontkiem. In die somer word die boordvloer…

Die landbou-ontwikkelingsagentskap Agda is op die Africa Agri Tech-ekspo bekend gestel. Agda is deel van die openbare en private groeiinisiatief (PPGI) met mnr. Roelf Meyer van die In Transformation Initiative as een van die belangrikste dryfvere agter die projek.…

T WEE Dormerstoeterye in die Oos-Kaap het net voor die verbod op veilings in Februarie opgehef is, ’n suksesvolle WhatsApp-veiling aangebied. “Hoewel ons vanweë die verbod gedwing was om die Whats-App-veiling aan te bied, is ons baie dankbaar oor die ondervinding wat ons opgedoen het,” sê mnr. Gerrit Henning van Mertoun Dormers. Die Confideo in Deo-veiling, ’n gesamentlike veiling tussen Mertoun en Skaapvlei Dormers (albei van die Oos-Kaap), is aangebied deur Vleissentraal. Dit was dié stoeterye se eerste gesamentlike produksieveiling. Diere kon ook op die plaas besigtig word, maar video’s en foto’s van die diere was vooraf beskikbaar. Henning sê hulle is in hul skik met die werk wat Vleissentraal gedoen het en die uitkoms van die veiling. Hy sê een voordeel van die veiling was dat kopers van oor…