Innholdsfortegnelse for 2/28/2020 i Landbouweekblad

DIE eiendomsmark en ekonomiese groei in die algemeen sal ernstig geraak word deur die onteiening van grond, hetsy sonder vergoeding, onder markwaarde of buite die reg, die Grondwet en die howe. Só waarsku mnr. Cas Coovadia, besturende direkteur van die Bankvereniging van Suid Afrika. Vroeë regsmenings dui daarop dat leners steeds aanspreeklik sal wees vir die volle skuld op ’n eiendom, selfs as die bate sonder vergoeding onteien is. Dit is omdat kliënte leningsooreenkomste aangaan met banke waarvoor die sekerheid verbande op die eiendom is. Dié ooreenkomste bly geldig en bindend, ongeag die uiteindelike waarde van die eiendom. Banke het reeds R1,6 biljoen aan kliënte uitgeleen in die vorm van residensiële, kommersiële en landbouverbande. Die markwaarde van grondgebaseerde eiendom word op R7 biljoen geraam, wat die huise en spaargeld van…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Grondhervorming: Billike, regverdige vergoeding goed deurtrap ■ Gedugte Masterson-span vervolmaak Angus-veldvleis ■ Verstaan skaap se grootpens ■ Vroueboere inspireer in die droogte ■ Boereplan: Toedieningswa vir vloeibare aanvullings SPESIAAL ■ Meganisasie GESIN ■ Kom sit aan vir feeskos! GROOTVEE Om ’n funksionele bees te teel en by basiese beginsels te hou, is volgens mnr. Andrew Masterson van Oesterbaai in die Oos-Kaap die aanslag tot die teling van sy melk- en vleisbeeste waarvoor hy in skoukringe bekend is. Op die plaas weer hy die vele aanslae op hedendaagse boerderye af danksy diversifikasie en waardetoevoeging.…

SANTAM, SANLAM MAAK REUSESKENKING VIR DROOGTEHULP Santam en Sanlam het altesame R3 miljoen geskenk om bystand te lewer aan boeregemeenskappe wat tans gebuk gaan onder die voortslepende droogte. Die skenking is op 6 Februarie aan Agri SA oorhandig. Agri SA koördineer verskeie projekte om droogtehulp aan boere reg oor die land, maar veral die Noorden Oos-Kaap, te verskaf. Mnr. Christo van der Rheede, adjunk- uitvoerende direkteur van Agri SA, sê boere en plaaswerkers is uiters dankbaar vir die skenking en dat dit nie net verligting nie, maar ook hoop bring. Agri SA versoek ander maatskappye om, soos Santam en Sanlam, te help om die landboubedryf deur die droogte te dra. ANDRE ROUX skryf: Ek hoop net dis vir die regte mense gegee en nie die regering nie. Baie dankie vir…

VEEL strenger beheermaatreëls by veilings en ’n daling in speenkalfpryse word in die vooruitsig gestel saam met die afskaf van die verbod op samekomste van diere met gesplete hoewe. Daarmee saam sal die hele bedryf egter sy gesondheidsmaatreëls moet opskerp ten einde ’n her-haling van die bek-en-klouseeren ander uitbrekings te verhoed. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het die opheffing van die verbod op samekomste van diere met gesplete hoewe op 17 Februarie by die parlement afgekondig. Sy het gesê daar is nie ’n risiko dat die siekte buite Limpopo sal versprei nie en haar departement het vertroue in die maatreëls wat getref is om verspreiding te voorkom. Waar handel wel plaasvind, sal streng beheermaatreëls ingestel moet word. STRENG MAATREËLS ’n Vroeëre tegniese vergadering het grootliks…

DIE departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling maak beduidende vordering om nuwe uitvoermarkte vir landbouprodukte te open, volgens mnr. Mooketsi Ramasodi, die departement se adjunkdirekteur-generaal vir landbouproduksie. Die departement onderhandel vir die uitvoer van hoendervleis na die Verenigde Arabiese Emirate (VAE), skaapvleis na Koeweit, beesvleis na Oman, China en Jordanië, lewende beeste, skape en bokke na Katar en teelmateriaal van bokke na Brasilië. BEK-EN-KLOUSEER Markte wat heropen is ná dit in 2019 gesluit is weens die uitbreking van bek-en-klouseer in Januarie 2019, sluit in dié vir bees-, vark- en lamsvleis, asook suiwelprodukte in ander Afrikalande, beesvleis na China, die VAE en Jordanië, en wol na China. Onderhandelinge vir die uitvoer van beesvleis na Saoedi-Arabië, beesvleis en wol na Maleisië, vismeel na China en teelmateriaal na Brasilië het ’n finale…

DIE Suid-Afrikaanse Brouerye (SAB) dagvaar mnr. Orton King, ’n direkteur van die Agri Mega-groep, en mnr. Jerome Topley, nóg ’n betrokkene by die groep, vir meer as R26 miljoen vir wat die brouery beweer is roekelose sakebestuur en die bedoeling om SAB te bedrieg. Die dagvaarding hou verband met ooreenkomste wat SAB in 2013 en 2014 met filiale van die Agri Mega-groep aangegaan het, voor die samesmelting met die Belgiese reus AB InBev. In hofstukke wat verlede November by die hooggeregshof in Kaapstad ingedien is, eis SAB dat King en Topley R26 287 007 plus rente aan die brouery terugbetaal. TRANSFORMASIE Die twee was direkteure van Agri Mega Enterprises (AME), ’n bedryfsmaatskappy wat binne die Agri Mega-groep gestig is om onder meer die ontwikkeling van opkomende boere en die volhoubare…

B EESTE gaan moontlik vir die eerste keer ooit met behulp van video-opnames beoordeel word. Die Sussex-beestelersgenootskap van Suid-Afrika wil sy eeufeesskou in April sÓ aanbied weens die ontwrigting van die bek-en-klouseer-uitbreking. ’n Enkele beoordelaar gaan die ingeskrewe beeste op hul onderskeie eienaars se plase besoek en ’n videofotograaf sal opnames maak om hom met sy besluitneming te help wanneer hy die kampioene moet aanwys. Me. Daleen Potgieter, voorsitter van die genootskap, sê die genootskap is vanjaar honderd jaar oud en ’n groot nasionale kampioenskapskou is vir die Bloemskou beoog. Toe bek-en-klouseer in Limpopo uitbreek, moes die genootskap ander planne beraam omdat die byeenbring van beeste vanaf verskillende plase na veilings en skoue verbode is. Potgieter het toe op die gedagte van beoordeling deur een beoordelaar en video-opnames gekom. Mnr.…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met met 0,4%, of $0,55/t(R8,19/t), tot $150,29/t (R2 238/t) teenoor die vorige week gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 1,6%, of $2,41/t (R35,88/t), hoër. Verwagte pryse: Maart – $148,65/t (R2 213/t), Mei – $150,15/t (R2 235/t), Julie – $151,65/t (R2 258/t), September – $151,02/t (R2 248/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 9,5%, of R294/t, tot R2 806/t, teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 8,1%, of R233/t, tot R2 644/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 5,5%, of R146/t, duurder, terwyl geelmielies 2,1%, of R54/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Mei – R2 440/t, Julie – R2 336/t, September – R2 370/t. Verwagte geelmieliepryse: Maart – R2 640/t, Mei – R2 499/t, Julie – R2 465/t, September – R2 503/t. INTERNASIONAAL:…

Mnr. Petros Sithole is onlangs herkies tot voorsitter van die Lebombo Agri- sekondêre koöperasie, ’n oorhoofse organisasie wat die 29 primêre koöperasies in Nkomazi bedien. Hy het ’n groot rol gespeel in die stigting van elk van die kleiner koöperasies wat boere in 13 verskillende nedersettings verteenwoordig. Die kleinste van hierdie boere plant jaarliks sowat 2 ha katoen aan en die grootste boere nagenoeg 20 ha katoen. Sithole het in 2018-’19 30 ha onder katoen gehad. Volgens dr. eerw. Linah Cebsile Madonsela, ondervoorsitter van Lebombo Agri, grens baie van die kleinboere se grond aan mekaar sodat dit soos een groot aanplanting lyk. Dit maak dit makliker vir die gemeenskaplike trekkers en werktuie om die grond te bewerk, te beplant en onkruiden insekbespuitings toe te dien. Saam besit die 29 koöperasies…

Daar is so baie prentjies en gedagtes wat deur Mariska Conradie se kop maal. Die afgelope paar maande was van die besigste in haar hele lewe. Nie net besig nie, emosioneel uitmergelend. Sy kry net nie kans om alles te verwerk wat met hulle gebeur het en om behoorlik tot verhaal te kom in hul nuwe omgewing nie. Hul nuwe blyplek het net twee kamers. Daar is dus geen privaatheid as sy die behoefte het om vinnig ’n paar snikke te gee nie. Sy het hom gister geweeg en afgeneem. Haar forsgeboude, sterk man. Haar brawe held. As sy dit nie self meegemaak het nie, sou sy dit seker ook nie geglo het nie. Sy transformasie het immers voor haar eie oë gebeur. Eers 27 kg in net drie weke…

5 jaar Die vervaardigingsektor se produksievlakke het in Desember 2019 die grootste daling in vyf jaar getoon, teen 5,9% op ’n jaargrondslag, ná ’n daling van 3,2% in November 2019. Die finansiële ontleder Bloomberg het ’n daling van 3,9% voorspel. Dit was die swakste maand vir die vervaardigingsektor sedert Julie 2014. Die grootste bydrae daartoe was deur die motorbedryf, waar vervaardiging met 24,9% gedaal het, gevolg deur die petroleum-, chemiese, rubber- en plastieksektor met 5,9%. – Business Day 29,1% Suid-Afrika se amptelike werkloosheidskoers in die laaste kwartaal van 2019 was onveranderd teen 29,1%. Die aantal werkendes het met 5 000 gestyg tot 16,4 miljoen en die aantal werkloses het met 8 000 gedaal tot 6,7 miljoen, wat ’n toename van 38 000 in die werksmag aandui. Werkskepping het in die…

‘Daar sal ook sterker met die polisie geskakel word om te verseker die regulasies aangaande vee-identifikasie word toegepas.’ MNR. GERHARD SCHUTTE, besturende direkteur van die Rooivleisprodusentevereniging, oor maatreëls wat met die opheffing van die veilingsverbod gepaardgaan. Bl. 14 ‘Daar is ’n sterk moontlikheid dat reënval weswaarts kan uitbrei oor die droë Noord-Kaap en aangrensende dele van ander provinsies.’ MNR. JOHAN VAN DEN BERG, klimatoloog by Santam Landbou, oor Maart se weervooruitsigte. Bl. 16 ‘Sommige besproeiingsboere sal tien of meer meters moet aanbring.’ MNR. STEVEN VERMAAK, voorsitter van die TLU SA se waterkomitee, oor die gevolge van die staat se aandrang op watermeters. Bl. 19 ‘Dit is ’n maklike ding om te plant en dit verhandel maklik op die informele mark.’ MNR. NAUDÉ PIENAAR, adjunkhoofbestuurder van Agri Noordwes, oor moontlike redes…

TALLE VRAE OOR MEYER SE AGENTSKAP ONBEANTWOORD Die Landbou-ontwikkelings agentskap (LOA) met oudminister Roelf Meyer as hoof word al geruime tyd voorgehou as ’n agentskap wat die landbou onherroeplik gaan verander. Beleggers het hulself glo reeds met R840 miljard verbind in verskeie nie-oopboekprojekte, terwyl duisende van Suid-Afrika se groter boere ook glo gereed staan om vennootskappe met die regering te sluit om grondhervorming suksesvol te bespoedig. ’n Hele mond vol en baie werk wat gedoen sal moet word. Die agentskap het ook op een of ander wyse daarin geslaag om groter magte van die regering te bekom. Die agentskap het blykbaar toegang tot waterregte en gaan voortaan ook die reg hê om staatseiendom (6 000 plase is betrokke) aan begunstigdes toe te ken. Wie almal vir hulp in aanmerking kom…

BESTE JERSEYS ONDANKS KWAAI KLIMAAT Vroeg in die 1950’s, toe die Laeveldse Jerseyveeklub gestig is, is Jerseytelers daar deur kenners gewaarsku dat hulle nie dieselfde produksie van hul diere in die warm Laeveld kan verwag as wat kuddes in gunstiger dele van die land lewer nie. Volgens mnr. Andries Louw, kuddebestuurder van die Jerseys op die Crocodile Valley-landgoed net buite Nelspruit, is destyds verwag dat ’n Jerseykoei in dié streek slegs sowat twee derdes van haar normale produksie sou kon lewer. Die Crocodile Valley-Jerseykudde het egter die teendeel bewys. Uit die Melkaantekening-navorsingsresultate van die departement van landboutegniese dienste blyk dit dat hierdie kudde vir die jaar van 1 September tot 31 Oktober 1967 die hoogste gemiddelde produksie vir groot Jerseykuddes in die republiek gelewer het. Altesame 84 groot Jerseykuddes het…

DIE Dohne-Merinotelersgenootskap van Suid-Afrika het sy nasionale prestige-ramveiling, wat jaarliks in die derde week van Februarie in Bloemfontein plaasvind, afgestel. Die besluit is geneem ná dr. Mpho Maja, hoof van die departement landbou se afdeling dieregesondheid, gelas het dat die veiling met vier tot ses weke uitgestel word. “Die praktiese uitwerking van dié maatreël sou wees dat die topteelmateriaal van die veiling nie in die huidige paarseisoen beskikbaar sou wees nie,” sê dr. Kobus Delport, die genootskap se rasdirekteur. Die veiling is vroeër goedgekeur op grond van reëlings om die diere onder kwarantyn te hou vir 28 dae ná die byeenkoms, voor hulle vervoer word. Toe-stemming is ook vyf weke voor die beplande veilingsdatum, 18 Februarie, van die provinsiale veeartesnykundige owerhede verkry. Lees meer by http:/ /bit. ly/2V8w0q7. ONDERSOEK Intussen…

NOORD-KAAP | Elke bietjie help Mense dink dalk ’n individuele skenking van so min as R200 kan nie ’n verskil aan die nood van Noord-Kaapse boere maak nie, maar één so ’n skenking kan die verskil beteken of ’n vrag voer afgelewer word of nie. Só sê mnr. Nicol Jansen, voorsitter van Agri Noord-Kaap, oor droogtehulp aan boere in dié provinsie. Agri Noord-Kaap verleen tans hulp aan 19 van sy 25 landbou-unies. Altesaam 36 groot vragte voer is die afgelope sewe weke in die provinsie versprei, wat Agri Noord-Kaap bykans R400 000 gekos het. “Ons kan dié noodleniging slegs regkry deur sulke skenkings wat ’n groot verskil maak,” sê hy. Wat humanitêre hulp aan boere betref, is R156 000 die afgelope sewe weke ingevolge Agri Noord-Kaap se koeponstelsel bestee. Op…

MEDEDINGING vanuit die Kaap Agri-stal het die gemiddelde prys van plastiek-vrugtekratte binne slegs ’n paar maande aansienlik laat daal. Kaap Agri het in Oktober ’n nuwe filiaal, Tego Plastics, bekend gestel. Tego vervaardig voedselgraad-plastiekmandjies vir die verpakking en hantering van vrugte op groot maat. Volgens mnr. Sean Walsh, Kaap Agri se hoof- uitvoerende beampte, word die kratte gebruik om veral kernvrugte, steenvrugte en sitrus te oes en op te berg. Voorheen is soortgelyke kratte in Suid-Afrika slegs deur een vervaardiger gemaak en versprei. “Ons het gaan kyk hoe die huidige produk op die mark lyk. Daar was net een vervaardiger in Suid-Afrika. Toe ons ons huiswerk doen, het ons besef daar is ’n redelik goeie gaping tussen die kosprys en die verkoopprys,” het Walsh ná Kaap Agri se jaarvergadering in…

DEUR nou saam te werk met die Suid-Afrikaanse Mangokwekersvereniging het die supermarkgroep Woolworths dit reggekry om die verkope van sy heel mango’s jaar ná jaar bestendig te laat groei en oor die afgelope vyf jaar met van 20% tot 30% verbeter. Só sê mnr. Don Thankge, Woolworths se senior tegnoloog in beheer van mangovoorbereiding. “Suid-Afrika se per kapita verbruik is wel laag vergeleke met lande soos Peru, maar ons is bederf met van die lekkerste vrugte en ’n wye verskeidenheid.” Hy voeg by verbruikers vind mango’s partykeer ongerieflik om te eet, omdat dit geskil en van die pit af gesny moet word. Dit is waarskynlik hoekom Woolworths 250 ton klaar gesnyde en verpakte mango’s per week verkoop in die somermaande wanneer die vrugte geredelik beskikbaar is. “Ons het nog nooit…

DIE dodelike koronavirus wat vanuit China rimpelings deur die wêreldmarkte stuur, behoort nie in die nabye toekoms ’n uitwerking op die uitvoer van Suid-Afrikaanse wol te hê nie. Dit kan egter in die toekoms die geval wees. Mnr. Isak Staats, bestuurder van wol en sybokhaar by BKB, sê die Chinese regering ondersteun ondernemings om kontantvloei te verseker. Kopers koop steeds en die markte lyk goed. Daar is egter steeds onsekerheid in die wolbedryf oor wat die uitwerking van die koronavirus kan wees. Luidens ’n verklaring van die Australiese wolbedryfsekretariaat was werksaamhede by Chinese fabrieke weens beperkingsmaatreëls om te keer dat die virus versprei, teen druktyd nog nie normaal nie. As gevolg van vervoerbeperkings is die beweging van vragmotors tussen hawens en meulens ’n probleem. Die uitreik van kredietbriewe is ’n…

DIE Amerikaanse maatskappy Mission Produce Incorporated se wêreldwye netwerk van lojale kliënte, asook sy rypmaaken verspreidingsgeriewe in die lande waar hy besigheid doen, is wat ’n vennootskap met dié maatskappy vir Suid-Afrika se eie landboureus ZZ2 so aanloklik maak. Mission Fruit en ZZ2 het onlangs, in vennootskap met die logistieke maatskappy Core Fruit, Mission Produce SA bekend gestel. Me. Lindie Stroebel staan aan die stuur daarvan. Stroebel, wat spesialiseer in strategiese posisionering en beleidsonderhandelinge vir landboubesigheid, was tot onlangs die bestuurder van die varsproduktebemarkingsvereniging PMA. Sy sê die vennootskap verseker nie net ’n groter netwerk kliënte vir ZZ2 se avokado’s waar daar marktoegang vir Suid-Afrika is nie, maar ook die gemoedsrus dat avokado’s van die hoogste gehalte op die bord van die eindverbruiker beland. “As ’n mens na ’n mark…

Dit gaan ’n chaotiese jaar wees. Dit het begin met die Amerikaanse hommeltuigaanval waarin die Iranse militêre bevelvoerder genl.maj. Kassem Soleimani dood is. In sy wraakaanval het Iran verkeerdelik ’n passassiersvliegtuig van die Oekraïne neergeskiet. Dit het die twee lande tot op die rand van oorlog gedryf. Onthou: Die Eerste Wêreldoorlog het uitgebreek weens die sluipmoord op een persoon. Intussen het die verwoestende veldbrande in Australië miljoene hektaar verwoes. Daar was meer as 27 sterftes en duisende diere het verbrand. Voor die reën uitgesak het, was daar in ’n stadium meer as 100 brande gelyktydig. Australië sal nog lank die skade van die brande voel. In China het ’n nuwe virus sy verskyning gemaak en groot dele van die land in ’n spookdorp verander. Met die Chinese ekonomie onder druk…

Tamaties verdien tans goeie pryse op die varsproduktemarkte, sê mnr. Jannie Potgieter van RSA-markagente. Boere kry R12 tot R14 per kilogram vir goeie tamaties in sakkies verpak en R8 tot R12 per kilogram vir los tamaties. Dit is bogemiddelde pryse vir Februarie, sê Potgieter. Hy sê dieselfde markneiging het verlede jaar voorgekom, maar dit lyk asof die beter pryse vanjaar twee weke vroeër as in 2019 begin het. Dit het waarskynlik te doen met vroeë reën in die land se noordelike produksiegebied. In die verlede het tamaties eers einde Februarie of begin Maart teen huidige prysvlakke begin verhandel en pryse sal na verwagting soos vorige jare stewig bly tot einde April. Potgieter sê dit is moeilik om vas te stel presies hoekom pryse geneig is om effens in die winter…

Einde verlede jaar is mnr. Petros Sithole deur Katoen SA en die Better Cotton Initiative aangewys as Suid-Afrika se beste kleinskaalse katoenboer. Hierdie seisoen het hy egter nog nie ’n saadjie geplant nie en dit lyk ook nie of hy gaan nie. Sithole is te bang die groep plaaswerkers wat die plaas wil oorneem waar hy al sedert 2009 boer, sal die trekkers en werktuie vandaliseer wat hy en meer as 1 000 kommunale katoenboere gebruik. Die groep wil hom van die grond af hê, maar Sithole wag dat Mpumalanga se departement van landbou, landelike ontwikkeling en grondsake alternatiewe grond aan hom toeken. Sithole ken en verstaan die landbou. Hy het al in die vroeë 1980’s op klein skaal katoen aangeplant en gou besef dié gewas kon armoede onder sy…

Dr. Elrea Strydom, hoof van navorsing en ontwikkeling by Samac, het verlede jaar ’n reeks byeforumvergaderings vir kwekers, navorsers en byeboere aangebied. Daar is gepraat oor die potensiële impak van landbouchemikalieë op bestuiwing. Sy gee die volgende interessante feite oor bye: ■ ’n Kolonie bye sal 88 500 km vlieg om sowat 500 g (oftewel ’n pond) heuning te maak – dit is tot 2 miljoen blomme wat besoek moet word. ■ ’n Vroulike by maak maar ’n halwe teelepel heuning in haar leeftyd. ■ Bye klap hul vlerke teen 200 slae per sekonde. ■ Hulle het 170 reukreseptore, wat baie meer is as ander insekte. ■ Een uit elke drie happies kos wat ’n mens vat, maak op bye staat vir bestuiwing. ■ ’n Koninginby lê tot 2 500…

Goeie vleis kan ’n mens nie mors deur dit net te braai nie, meen mnr. Willie Bester van die plaas Tweedam by Bredasdorp. Die vleisberoker wat hy gebou het van materiaal wat hy meestal op sy plaas gehad het, is iets wat vleissmulpape groen van jaloesie sal maak. “Ek hou daarvan om my vleis te verwerk, en dit het my effens gepla dat ons Suid-Afrikaners net altyd vleis braai. Daar is soveel meer gaarmaakmoontlikhede.” Bester het ’n voorliefde vir goeie, gerookte vleis en hy het begin kyk na berokerkonsepte en veral planne van Amerikaners. “So baie soos ons Suid-Afrikaners van braai hou, só erg is die Amerikaners oor berookte vleis. Eers het ek TV-programme gekyk en daarna op die internet en YouTube begin krap. Veral een plan, wat die Amerikaners…

FRIESPERDE 1 Junior kampioen (siertuig), Imhof Stella. Vertoner en eienaar: Mnr. Pieter Loubser jr. (082 368 9856), Imhof-stalle, Malmesbury. 2 Senior kampioen (dubbeltuig), Imhof Thor en Vlakfontein Lorenz. Vertoner en eienaar: Mnr. Pieter Loubser jr., Imhof-stalle, Malmesbury. 3 Senior kampioen (siertuig), Imhof Thor. Vertoner en eienaar: Mnr. Pieter Loubser jr., Imhofstalle, Malmesbury. 4 Senior kampioen (enkeltuig), Vlakfontein Job. Vertoner en eienaar: Mnr. Pieter Loubser jr., Imhof-stalle, Malmesbury. WALLIESE PONIES 5 Opperste kampioen, Chicky Boy. Eienaar: Mnr. Faiz Maasdorf (078 111 2978), Maasdorf-stalle, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Amier Moerat. 6 Kampioen (dubbeltuig), Bioci Bob Dylan en Bright Sun. Eienaar en vertoner: Mnr. Wessel Swart (072 461 3413), Bioci-stoetery, Bredasdorp. 7 Kampioen (tandem), Bioci Bob Dylan en Bright Sun. Eienaar en vertoner: Mnr. Wessel Swart, Bioci-stoetery, Bredasdorp. 8 Opperste kampioen (enkeltuig), Bioci Pride.…

NET VOOR DIE DROOGTE MY BREEK deur Anoeschka von Meck. Uitgewer: Christelike Lektuurfonds. Prys: R299. Anoeschka von Meck het na plekke soos Calvinia, Gamoep, Bultfontein, Jansenville en Aberdeen gery om boere, vasgevang in een van die ergste droogtes in menseheugenis, se verhale van hoop op te teken. Die droogte het mens en dier op hul knieë, en stories van boere wat nie ’n ander keuse het as om op te pak en weg te trek nie, is volop. In dié swaarkrytye reik mense egter steeds na mekaar uit en knyp ’n paar rand af om droogtehulpfondse te ondersteun of ’n vrag voer te skenk. Dit is inspirerende en aangrypende stories van hoop oor mense wat steeds vorentoe beur ten spyte van swaarkry. ’n Deel van die boek se opbrengs word…

Daar is mense wat saam bestaan en daar is mense wat saam leef. Dié twee is vir seker nie dieselfde nie. Kom ons neem as voorbeeld die volgende gevalle: Twee boere is bure. Hulle baklei nie met mekaar nie en elkeen doen sy eie ding op sy eie manier. Met goeie lyndrade en billike verstandhouding bereik elkeen wat hy vir homself in gedagte het. Hulle vermy mekaar nie, maar hulle kuier ook nie by mekaar nie. Dit is ’n geval van saam bestaan. Ja, dit kan werk, maar ook net. Dit is sonder warmte en sonder siel; sonder lag en sonder lied. Dan is daar die voorbeeld van saam leef, wat oom Gert en tant Sannie van Sprigstraat my so aanskoulik geleer het. Hulle was toe reeds bejaard en kinderloos.…

AANPLANTINGS van droëbone gaan hierdie seisoen vanweë moeilike toestande in die planttyd met ongeveer 9 000 ha tot sowat 50 000 ha daal, veral rooi gespikkelde bone, volgens die Droëboonprodusente-organisasie (DPO). Die 2019-droëboonseisoen was reeds een van die moeilikste seisoene in die geskiedenis. Ondanks ’n toename in hektare het baie reën in die oestyd geval wat die gehalte verswak het. Tesame met die swak ekonomie het die lae gehalte groot druk op pryse geplaas. Produsente het gesukkel om voorraad te verkoop en in sekere distrikte het boere ’n verlies van gemiddeld R4 000/ha gely. Einde 2019 (die begin van die 2020-oesjaar) was dit besonder droog en warm. Aanplantings het drie weke laat begin en het stadig gevorder. Dit is gevolg deur swaar neerslae van tot 300 mm en meer in…

GAUTENG PRETORIA BOVENEIND GROENFONTEIN (126), 21 ha, aan D.J. en H.C. Visagie, van L.D. Shaw, R800 000. BOVENEIND GROENFONTEIN (126), 23 ha, aan R.A. Pollack, van L.M. en P.C. Stricker, R1 995 000. FIROLAZ (485), 21 ha, aan J.YenganeenN.Yengane,van C.J. Human, R640 000. KNOPPIESFONTEIN (549), 40 ha, aan C&S Kantore (Edms.) Bpk., van F. Kirsten en W.J.M. Kirsten, R1 050 000. RANDJESFONTEIN (405), 24 ha, aan Curro Holdings (Edms.) Bpk., van Sagewood Foundation, R53 500 000. RIETFONTEIN (366), 120 ha, aan Vaalharts Eiendomme (Edms.) Bpk., van D.J. Kruger, R5 000 000. SCHIETPOORT (507), 137 ha, aan Kiddi Jol (Edms.) Bpk., van J.J. Barkhuizen, R1 700 000. WELGEVONDEN (93), 24 ha, aan K. Lock, van R.F. Hitchens, R1 600 000. ZONKOLOL (473), 22 ha, aan A.N.B. Dam, van A.T. Dam, R892…

Die heersende verbod op onder meer veilings van diere met gesplete kloue om die verspreiding van bek-en-klouseer te keer, het die aandag verskuif van die tradisionele aanbied van veilings na skakeldienste en ander veilingsmetodes, soos safari-, video- en internetveilings. Mnr. Willie Meyer, GWK se hoof van veilings en eiendomme, sê sy afdeling se inkomstestroom ondervind ook die druk vanweë die veilingverbod wat die meeste afslaers tans benadeel. Die veilingsverbod is ’n week voor GWK se Kerstydveiling op Humansdorp aangekondig. Dit het hom verplig het om inderhaas ander planne te beraam. Dié gebied se Desember-veiling, waarvoor nagenoeg 1 300 beeste en 3 000 skape ingeskryf was, is ’n week voor die tyd verander na ’n safariveiling waarvolgens die kopers die verkopers se plase moes besoek. GWK kon slegs sowat 800 beeste…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 3 MAART: NWKV se Vrystaatbemarkingstoer, Senekal. Hannelie du Plessis, 051 447 3023, web: www.nwga.co.za 7 MAART: Rouxville-boeredag. Werner Lombaard, 082 829 9565, web: www.rouxvilleboeredag.co.za 11 MAART: Agri-inligtingsdag van Die Kooperasie en die landbouvereniging Glenconnor. Mayogiboma, Uitenhage, 07:30-15:00. Die sprekers sluit in Pierre Vercueil, Dawie Roodt, Theo de Jager en Norman Adami. Bywoning is gratis en sluit middagete in. E-pos: ecgma@telkomsa.net 7 MEI: Die Wes-Kaapse Veteraantrekker-en-enjinklub se hersteldag. Bredasdorp. Hennie Richter, e-pos: sekr.wk@telkomsa.net 26 AUGUSTUS: Boeredag, Noord-Vrystaatse SA Vleismerinoklub en die boerevereniging van die Rooi Skool, Kroon Boma, Kroonstad. Neline Pienaar, 082 440 4492, e-pos: bennieneline@eleo.co.za FEESTE, EKSPO’S 24-25 FEBRUARIE: Undercover Farming-ekspo, WNNR-konvensiesentrum, Pretoria. Suzanne…

Theodore Roosevelt, cowboy, grootwildjagter en oudpresident van Amerika, het aan die begin van die vorige eeu gesê om te kla sonder om ’n oplossing voor te stel, is nie veel meer as sanik nie. Maar wat gebeur wanneer die oplossings skreiend ooglopend is, maar jy kan dit nie voorstel nie? Suid-Afrikaners het gehoor van me. Lindiwe Sisulu, minister van water, sanitasie en menslike nedersettings, se meesterplan vir watergebruik in Suid-Afrika. In die lig van al die planne wat die staat, wat nie eens die mees basiese regeringsfunksies kan vervul nie, al opgedis het, bevat dié plan eintlik ’n paar skaflike voorstelle. ’n Onafhanklike nasionale waterhulpbron-en-dienste-agentskap, met ’n duidelike mandaat vir die ontwikkeling en bedryf van waterinfrastruktuur, maak tog sin. Die land het meer damme nodig, en verouderde waterinfrastruktuur, soos kanale,…

AMERIK A se onlangse besluit om Suid-Afrika voortaan as ’n ontwikkelde land te ag, en nie ’n ontwikkelende land nie, behoort nie die landbou se bestaande uitvoervoordele na dié mark te raak nie. Mnr. Eckart Naumann, onafhanklike ekonoom en assosiaat van die Stellenbosse handelsregsentrum Tralac, sê die besluit, wat vanaf 10 Februarie 2020 van krag is, hou spesifiek verband met Amerikaanse wetgewing oor handelsremedies rakende gesubsideerde produkte wat na Amerika uitgevoer word. Dit raak dus nie Suid-Afrika se geskiktheid om voordele te geniet kragtens die Amerikaanse wet op groei en geleenthede in Afrika (Agoa), asook Amerika se Generalised System of Preferences (GSP) nie, wat albei vir Suid-Afrikaanse landbou voordele bied. Dié geskiktheid word wel tans in ’n afsonderlike proses ondersoek, weens die wysigingswetsontwerp oor kopiereg wat vir ondertekening by pres.…

DIE ooreenstemming tussen die huidige reënseisoen en die 1987-’88-seisoen – toe swaar reën en oorstromings oor groot dele van Suid-Afrika voorgekom het – word al hoe duideliker, sê mnr. Johan van den Berg, landbouweerkundige by Santam Landbou. Hy wys op twee sterk ooreenkomste tussen die 2019-’20-seisoen en die 1987-’88-seisoen: ■ Die Suidelike Ossilasie-indeks was in Desember 1987 én Januarie 2020 in ’n snelstygende fase nadat dit in voorafgaande maande binne die neutrale reeks van see-oppervlaktemperature beweeg het. ■ ’n Lang, uiters droë tydperk het van 1982-1987 voorgekom, soortgelyk aan die jare van 2012-2019. Die einde van die droë siklus vanaf 1982 is gebreek deur die oorstromings van 1988 oor veral die sentrale binneland. Die swaarste reën het toe einde Februarie voorgekom, maar veral in Maart 1988. OORSTROMINGS “Die swaar reën…

’N STYGENDE misdaadneiging – die diefstal van sonneblomsaad – teister boere in veral Noordwes. Dit het die afgelope paar maande tot miljoene rande se skade gelei. Net op een nag in Desember is daar by NWK se saaddepot op Lichtenburg 300 sakke sonneblomsaad gesteel. Me. Susan Kemp van die Agricol-agentskap by die depot sê die inbraak was tussen 02:00 en 05:00. Die diewe het verby mieliesaad gestap om sowat 300 sakke sonneblomsaad, wat R2 260/sak kos, te steel. “Dit lyk of die inbraak haarfyn beplan was en die skade was rondom R700 000. Die diewe moes ’n maklike afsetgebied vir die saad gehad het,” meen sy. PROBLEEM ÁL GROTER Mnr. Naudé Pienaar, adjunkhoofbestuurder van Agri Noordwes, sê by Lichtenburg, Gerdau en Sannieshof, asook talle ander plekke, was daar die afgelope…

DIE vestiging van watergebruikersverenigings is ’n dringender kwessie as die staat se vereiste dat sekere boere binne ’n kort tydperk watermeters moes installeer, sê TLU SA. Die organisasie het in ’n brief aan me. Lindiwe Sisulu, minister van water, sanitasie en menslike nedersettings, kapsie gemaak teen ’n kennisgewing op 17 Januarie dat besproeiingsboere binne 30 dae, op eie koste, watermeters moes installeer en lesings moes begin deurgee. “TLU SA stem saam dat watergebruik in die land beter gemonitor moet word,” sê mnr. Steven Vermaak, voorsitter van die organisasie se waterkomitee, in ’n verklaring. “Maar die gesloer met die vestiging van watergebruikersverenigings is ’n dringender saak wat eers aandag moet kry en sal bydra om die gebruik van water doeltreffender te bestuur. “Ons het in die brief versoek dat die installering…

IN 2019 het ’n verbruiker R9,56 meer vir ’n liter melk betaal as wat ’n boer vir ’n liter onverwerkte melk ontvang het. Die gaping tussen die twee pryse het sedert 2010 met 76% gestyg, het mnr. Bertus van Heerden, hoofekonoom van die Melkprodusente-organisasie (MPO), op ’n mediadag in Pretoria gesê. “Die marge tussen die produsente- en die verbruikersprys styg teen ’n tempo wat duidelik wys hoe die konsentrasie in die waardeketting die primêre suiwelbedryf in gevaar stel en grens aan uitbuiting van die verbruiker. Die vraag is of dié kommerwekkende neiging gedryf word deur druk vanaf aandeelhouers op kleinhandelaars en verwerkers om maksimum dividende te realiseer, of deur groot ondoeltreffendhede laer af in die waardeketting.” MARKKRAG Volgens hom is die markkrag in die suiwelbedryf in die hande van groot…

Die produksie van boomneute in Suid-Afrika het sedert 2001 skerp gegroei. Die bedryf was van meet af aan op uitvoer gerig. Volgens die Amerikaanse departement van landbou se navorsingraming het Suid-Afrika in die 2018-’19-bemarkingsjaar neute van sowat R5,85 miljard uitgevoer. Invoer word geraam op sowat R1,3 miljard. Daarbenewens groei die binnelandse mark ook sterk, wat invoervervanging moontlik maak. Daar is nie invoertariewe op neute na Suid-Afrika nie en die land kan neute tariefvry na Amerika uitvoer. Amerika self is ’n groot produsent en uitvoerder van neute. Die meeste van Suid-Afrika se neutuitvoer gaan na Asië. Daar is onderhandelinge om makliker toegang te kry tot die baie groot en sterk groeiende Chinese mark. Die voordeel van die huidige uitvoermarkte is dat dit taamlik divers is en dus die markrisiko verminder. Die…

’n Statutêre heffing is nou op alle granate van toepassing, wat beteken dat ’n heffing nie net meer op uitvoergranate van toepassing is (soos voorheen) nie, maar ook op vrugte wat plaaslik verbruik word. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, landelike ontwikkeling en grondhervorming, het ’n heffing van 15c/kg op alle graad 1-grana-te vir 2020 en 2021 goedgekeur en 16c/kg vir 2022 en 2023. Op graad 2- en verwerkte granate sal 9c/kg vir 2020 en 2021 geld en 10c/kg vir 2022 en 2023. Me. Nina Viljoen, landbou-ekonoom by Hortgro, sê altesame 1 676 160 kartonhouers granate van 3,8 kg is in 2019 uitgevoer. Dit is 40% meer as in 2018 (1 168 000 kartonhouers). “Tans is net meer as 1 024 ha onder granaatboorde in die land, waarvan 81% in…

Blaarvoeding was nog nooit ’n algemene praktyk by rooibostee nie, maar ’n boer meen dit kan ’n opbrengsverhoging van tot 30% meebring. Mnr. Gerrit de Beer van G&G Boerdery naby Clanwilliam is besig om die voordele van die toediening van blaarvoeding by rooibostee te ondersoek. Produksienavorsingsinligting vir rooibos-tee is nie geredelik beskikbaar nie. Daarom moet boere, soos De Beer, hul eie proewe doen om nuwe praktyke te ontwikkel. Die rooibosplant kom natuurlik voor in die Clanwilliam-omgewing en vaar goed in natuurlike toestande. Dit word ook aangeplant. “Die produksie van rooibostee gaan vir my oor opbrengs. As jy jou landerye met PA (pirrolisidien-alkaloïede) skoon hou van onkruide, dan is die opbrengs die faktor wat die inkomste uit die tee bepaal.” Volgens De Beer het hy teen die einde van die vorige…

Katoenverbruik groei wêreldwyd sedert 2012-’13. Volgens die internasionale katoenadvieskomitee gaan die vraag na katoen vir die 2019-’20-seisoen nagenoeg 26,2 miljoen ton wees. Dit verteenwoordig groei van 0,3% vergeleke met die vorige seisoen, ondanks ’n verlangsaming in die wêreldekonomie. Aan die tuisfront word die 2018-’19-oes op 238 222 bale lint geskat. Dié gewas se produksiegebied neem ondanks die droogte steeds toe, waarskynlik omdat katoen beter pryse as ander mededingende gewasse behaal. Daar is 24,921 ha katoen onder besproeiing aangeplant en sowat 16,792 ha op droëland.…

Vermeer se spesialis-balers sluit ’n selfaangedrewe model met hope geoutomatiseerde tegnologie in. Die selfaangedrewe ZR5-baler word tans nie in Suid-Afrika verkoop nie, maar kan moontlik in die toekoms plaaslik beskikbaar wees. Die ZR5 kan vinniger en akkurater bale maak en neersit, wat dit makliker maak om die bale ná die tyd op te laai. Die zero-turn-verstelling aan die voorwiele maak dit veral nuttig om op een plek om te draai vir presiese stuur- en draaibewegings. Dié model se wye venster bied uitstekende sig vanuit die kajuit. Kameras stel die operateur in staat om die baalproses en baalkamer fyn dop te hou sonder dat hy uit die kajuit hoef te klim. Outomatisering van die baalproses gee die operateur ’n baie ligter taak wat hy akkurater en veiliger kan afhandel. Intydse aanpassing…

Die vermorsing van laegraadse ruvoer deur beeste en skape is dikwels ’n probleem, veral tydens voerskaarste. Mnr. Jan Hoon sê vermorsing kan beperk word en die voedingswaarde van swak hooi of oesreste kan verhoog word deur dit met produkte, soos Voermol LS33 (reg.nr. V2678), Voermol Voermolas (reg.nr. V10257), Kalori 3000 (melassepoeier) en voergraad ureum te behandel. Die behandeling kan lei tot ’n verhoging in proteïeninhoud, verteerbaarheid en inname van die ruvoer. Voermol LS33 moet met ’n gelyke volume water verdun word. Die oplossing moet dan teen die volgende hoeveelhede oor die ruvoer gegiet of gespuit word: Vir ad lib-voeding is die hoeveelheid van die Voermol LS33-oplossing wat vir beeste gespuit moet word, 0,7­1,2 liter oplossing per 10 kg ruvoer. Vir skape is dit 0,5-0,8 liter oplossing per 10 kg ruvoer.…

Colin Forbes, ’n dokter en boer, het nege jaar gelede 10% van sy familieplaas (560 ha vrugbare grond) aan sy werkers oorgedra. Sy familie boer sedert 1860 naby Amsterdam in Mpumalanga. Forbes is hul mentor, staan borg vir hul produksielenings en leen ook sy toerusting aan sy werkers. Die werkers delg die lenings met die wins uit die oeste en verdeel dan die res. Waaruit bestaan ’n goeie vennootskap? Beslis wedersydse vertroue en agting. Watter oomblik het die bemagtigingslig vir jou opgegaan? Toe ek gesien het hoe produktiewe plase tot niet gaan nadat dit deur die regering aan bevoordeeldes sonder steun oorhandig word. ’n Kreatiewe antwoord moet uit die geledere kom van mense wat ervaring het van veelvlakkige bestuursprobleme en vertroud is met die knelpunte van ’n kommersiële plaas. Wat…

Lintnoedels met spek en kersietamaties ■ 1 pak (250 g) spekvleis, gesnipper ■ 125 ml olyfolie ■ 4 knoffelhuisies, dun gesny ■ 1 rooi brandrissie, ontpit en baie dun gesny ■ 750 g kersietamaties ■ 125 ml vars room ■ 1 pak (500 g) lintnoedels ■ Sout en varsgemaalde swartpeper ■ 45 ml vars, gekapte platblaarpietersielie ■ Parmesaanskaafsels, om af te rond Braai die spek in ’n groot, droë pan tot gaar. Skep uit en hou eenkant. Verhit die olyfolie in dieselfde pan en braai die knoffel en brandrissie daarin tot geurig, maar moenie die knoffel bruin braai nie. Voeg die kersietamaties by en braai tot die skille oopbars. Verwyder van die hitte en voeg die spekvleis en room by. Terwyl die tamaties braai, kook die lintnoedels in ’n groot…

DIE Australiese wynbedryf kon die gemiddelde prys van ’n ton druiwe binne vyf jaar met ’n verstommende 43% laat styg. Australiese wynboere het in 2014-’15 altesaam $463 (R4 567) per ton wyndruiwe verdien. Verlede jaar was die gemiddelde druiweprys $664 (R6 549) per ton. Suid-Afrikaanse druiweboere het in 2017 gemiddeld R3 550 per ton druiwe (op plaasvlak) verdien. Verlede jaar was die gemiddelde prys R5 004 per ton. “Australiese boere het besef hulle sal die druiweprys net kan verhoog as hulle sukses in hul uitvoermarkte behaal. Daar is ’n baie sterk verband tussen die twee. As ons uitvoer suksesvol is en ons ’n beter waarde kry vir dit wat ons produseer, vloei dit deur na ons druiweprodusente,” het mnr. Andreas Clark, uitvoerende hoof van Wine Australia, op Vinpro se inligtingsdag…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot verlede Desember vir grond van meer as 10 ha. Die impak van die droogte blyk duidelik aangesien altesame 306 ooreenkomste in dié tyd in 34 distrikte gesluit is. Dit is 17,1% minder as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. In 19 (55%) van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem. Veral die ooste en die Karoo word die ergste geraak. Dit sluit in Albanie (-23,4%), Cathcart (-19,4%), Cradock (-13,8%), Graaff-Reinet (-5,4%), Steytlerville (-13,2%) en Maclear (-12,4%). Die grootste styging was by Middelburg (24,2%). In die betrokke tyd is 182 560 ha (29% minder as verlede jaar) teen R2,031 miljard verhandel. Die transaksies vir grond van 50-150 ha het met 36% gedaal. Plase van…