Innholdsfortegnelse for 2/14/2020 i Landbouweekblad

GROOT EER Mnr. Jan Boland Coetzee (75), legendariese wynmaker van Vriesenhof en oud-Springbokrubyspeler, het op 6 Februarie die gesogte 1659-erepenning ontvang op die jaarlikse wynoesherdenkingsgeleentheid by die Groot Constantia-landgoed buite Kaapstad. Dié eerbewys word sedert 1974 oorhandig aan mense of instellings wat ’n wesenlike en opbouende rol in die wynbedryf speel, ’n besonderse nalatenskap toon en denke verander. Coetzee het in 1968 as wynmaker op Kanonkop begin werk, Vriesenhof in 1980 gekoop en onder meer ’n reuserol gespeel in die vooruitgang van die Chardonnay-kultivar in Suid-Afrika. Groot Constantia is die oudste wynproduserende landgoed in Suid-Afrika, en 1659 is die jaar waarin die eerste wyn aan die Kaap gemaak is. GRONDWET-UITSTEL Die ad hoc-komitee verantwoordelik vir die wysiging van die eiendomsklousule (art. 25) van die Grondwet het die tydperk waarop die…

Die ANC se nuwe grondvoorstel beteken nié die howe sal nie meer besluit watter vergoeding regverdig is nie, maar dat howe eers daaroor sal beslis nadat ’n grondeienaar ’n regeringsbesluit oor vergoeding verwerp het. In gevalle waar die regering geen vergoeding aanbied nie, sal dit altyd die geval wees. Al wat dié verandering sou meebring, is dus om nóg ’n stap by die proses te voeg. Dit is ook nie seker dat só ’n wysiging die parlementêre proses sal oorleef nie. Die ANC reken hy het ’n tweederdemeerderheid nodig, wat hy dalk nie sal kry nie omdat die EFF nie die voorstel steun nie. Ander meen ’n driekwartmeerderheid is nodig omdat die verandering ’n fundamentele reg sal raak. Dan sal die EFF se steun nie genoeg wees nie. Reaksie op…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Sakeleier Anton Vos: Aanvaar self verantwoordelikheid vir naspeurbaarheid ■ Kan ’n robot beter besproei as jy? ■ Boere wen met eie Bosvelderskaap ■ Vroueboere inspireer in droogte ■ Spuite en planters wat die kol tref ■ Rubriek: Die ware koste van mieliemeel SPESIAAL ■ Besproeiing, Namibië GESIN ■ Kaapse lekkerte ■ Springbokke span saam teen droogte GRONDBESTUUR Grondtoetsing is een van die kostedoeltreffendste beleggings, maar uitslae word dikwels verkeerd geïnterpreteer. In ’n opvolgartikel oor grondtoetsing kyk Suid-Afrika se voorste kenner na maniere hoe jy uitslae tot jou voordeel kan benut — en boonop ’n hele hoop onnodige insetkoste kan uitsny.…

ONTEIENING: BEOOG ANC NASIONALISERING VAN GROND? Die voorstel van die ANC dat nie die howe nie, maar die uitvoerende gesag die vergoedingsbedrag moet bepaal wanneer grond onteien word, is ’n bewys dat onteiening sonder vergoeding “slegs ’n verskuilde agenda is om grond in Suid-Afrika te nasionaliseer”, meen die VF Plus. Dit kom nadat pres. Cyril Ramaphosa aangekondig het die ANC se onlangse lekgotla het besluit die mag om die bedrag van vergoeding vir grondonteiening te bepaal, moet by die uitvoerende gesag berus. Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, sê dit is onaanvaarbaar en ongrondwetlik dat vergoeding in gevalle van grondhervorming en onteiening sonder vergoeding deur die uitvoerende gesag bepaal moet word. Die besluit kom neer op die arbitrêre ontneming van mense se grond. Daar was reeds in 2007…

ALLE besproeiingsboere moet teen 17 Februarie watermeters hê en maandelikse lesings deurgee. Dié skielike vereiste, wat die departement van menslike nedersettings, water en sanitasie op 17 Januarie 2020 in die Staatskoerant afgekondig het, stel ’n onrealistiese kort tydperk aan boere om daaraan te voldoen, sê Agri SA en die landbousakekamer Agbiz. Buiten dat daar nie noodwendig genoeg meters te koop is nie, behels dit ’n onverwagse uitgawe. Mnr. Theo Boshoff, hoof van regsintelligensie by Agbiz, sê boere wat deel is van watergebruikersverenigings of besproeiingsrade, moet reeds meters hê en hul lesings aan dié organisasies stuur. Die jongste afkondiging geld dus ál die ander besproeiingsboere. Dit gaan na verwagting ’n groot uitwerking op die sektor hê. Agbiz gaan die kort tydsraamwerk op verskillende beskikbare platforms met die departement bespreek. DUISENDE GERAAK…

’N WYNTEKORT weens die droogte het gehelp om wynboere winsgewender te maak. Die bedryf moet egter nou die momentum behou en groter waarde skep sodat pryse kan aanhou klim. Mnr. Rico Basson, uitvoerende hoof van Vinpro, het tydens die organisasie se jaarlikse inligtingsdag in Kaapstad aan die bedryf die doelwit gestel om vanjaar sowat 100 miljoen liter wyn meer as verlede jaar te verkoop, wyninvoer te stop en waarde te behou. “Ek dink die toestande in die plaaslike mark sal taai bly, en ons sal dus ’n uitvoergerigte bedryf moet wees. Daarvoor moet ons die prysverwagtinge met ons waarde-aanbod balanseer.” Die volume wyn wat Suid-Afrika verlede jaar uitgevoer het, het met 24% geval. Daar was egter ’n skuif in die regte rigting wat pryse betref. DROOGTE Basson sê die afgelope…

DIE landbousakekamer Agbiz en sy lede het nog altyd transformasie ondersteun en sal voortgaan om dit te doen, maar hulle is gekant teen onteiening teen nul vergoeding as ’n manier om dit te bereik. Agbiz sê in sy kommentaar op die wysiging van artikel 25 van die Grondwet hy het nog altyd die uitbreiding van sterk eiendomsregte en suksesvolle grondhervorming as twee kante van dieselfde muntstuk gesien. Betekenisvolle transformasie is noodsaaklik vir ’n volhoubare ekonomie op lang termyn en is ook moreel die korrekte ding om te doen. Die organisasie glo egter dat grondhervormingsdoelwitte bereik kan word sonder ’n grondwetlike verandering, mits administratiewe prosesse hersien word om doeltreffende administrasie te verseker. Onteiening teen nul vergoeding is onnodig. Agbiz sê ingevolge artikel 25 was onteiening nog altyd ’n wettige opsie vir…

DIE drukgroep AfriForum het ’n internasionale veldtog begin teen burgerregteskendings, onder meer onteiening sonder vergoeding, plaasmoorde en haatspraak. Verskeie lande op feitlik al die vastelande gaan besoek word. Mnr. Kallie Kriel, uitvoerende hoof van AfriForum, het op die bekendstelling in Pretoria verwys na lande soos Zimbabwe en Venezuela, wat eens ’n suksesvolle ekonomie gehad het en nou ’n werkloosheidsyfer van 90% het. “Dit gaan ook hier misluk. Daarom sal ons elke metode tot ons beskikking gebruik om burgerregteskendings te be-veg, of dit in die howe of in die internasionale gemeenskap is.” Hy het gesê as die ooreenkoms oor eiendomsreg verbreek word, word die ooreenkoms van 1994 verbreek. Hy het ook daarop gewys dat “180 000 van die organisasie se lede insette gelewer (het) aan die grondwetlike hersieningskommissie van die vorige…

Die braaihoenderbedryf se pogings die afgelope paar jaar om hom teen onbillike invoer te beskerm – gesteun deur feitelike navorsing en ekonomiese feite – het eindelik vrugte begin afwerp. Daar is sprake dat die departement van handel en nywerheid ’n nuwe invoertarief van sowat 60% goedgekeur het nadat die bedryf vir 82% gevra het. Die invoertarief moet nou in die Staatskoerant afgekondig word. Dit volg ná ’n paar jaar se onderhandelinge en navorsing, waartydens bewys kon word dat hoendervleis uit sekere lande plaaslik teen stortingspryse verkoop word. Dit regverdig verhoogde teenstortingstariewe. Die deurbraak volg nadat belanghebbendes in die bedryf in November 2019 ooreengekom het op ’n meesterplan vir die braaihoenderbedryf wat verskeie aspekte aanraak. Realistiese teenstortingstariewe is deel van die plan. As die plan wel toegepas word, kan dit groter…

Daar steeds ’n geleentheid vir produsente wat puik knoffel kan produseer om goeie pryse vir hul produk te behaal. “As hulle moeite doen om hul produk goed te bemark, kry hulle goeie pryse,” sê mnr. Jacques Terblanche, eienaar van Graceland Garlic Seeds. Tog word goeie knoffel in groot volumes, relatief bekostigbaar uit hoofsaaklik Spanje ingevoer. Vol-gens mnr. Corrie Bezuidenhout, voorsitter van die Suid-Afrikaanse knoffelprodusentevereniging, is plaaslike kopers gelukkig die bedryf goedgesind, ongeag die geleentheid wat ingevoerde knoffel vir ’n sorgelose voorsieningsketting bied. Hy meen die teenstortingstarief op goedkoop, swak knoffel uit China is doeltreffend. Plaaslike knoffel word hoofsaaklik van September tot Desember in die noorde van Suid-Afrika geoes. Daar is dus ’n kort tyd waarin plaaslike produsente ’n handelsverhouding met kopers van groot kettingwinkels kan vorm. Bezuidenhout meen die vorige…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONONTBEERLIK? Ek bou my boerdery op wetenskaplike boerderymetodes. Alle wetenskaplike navorsing wat ek kan gebruik, help my om daardie ekstra tree vorentoe te gee. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Hoewel ek sover moontlik wetenskaplik boer, gesels ek graag met ouer boere. By hulle kry ek dikwels baie goeie en praktiese raad wat al half vergete geraak het. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Ek het alle wins in die boerdery teruggeploeg. ’n Mens moet geld elders belê vir ekstra onafhanklikheid en sekuriteit. WATTER ASPEK HET DIE GROOTSTE IMPAK OP JOU BOERDERY GEMAAK? Die dag toe ek die kopskuif gemaak het en my boerdery volgens wetenskaplike beginsels begin bedryf het, pleks van net op ou, tradisionele metodes. HET JY…

Ses Indiane byt met een skoot van hierdie merkwaardige geweer in die stof as John Wayne, alias die Duke, koel en kalm sonder fanfare op bloeddorstige hordes in ’n cowboy-fliek aanlê. Met ’n goeie perd, ’n .30-30 in die saalskede, ’n Colt Peacemaker aan die sy en ’n Stetson op die kop was geen gevaarlike uitdaging te groot nie. Toe die .30 Winchester Centre Fire- (WCF) patroon in Augustus 1895 deur Winchester vir sy ’94-hefboomaksie-geweer bekend gestel is, was dit die eerste rookvrye jag- en sportskietpatroon van sy tyd. Die benaming het gou verander na die bekende .30-30 toe ander geweervervaardigers soos Marlin die patroon aangeneem het. Die bykomende -30 verteenwoordig die standaardlading van 30 grein sellulosenitraat of rooklose kruit wat destyds vir die 160 g-punt gebruik is. STEEDS GEWILD…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf Januarie 2019 tot verlede Desember. In 51% van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem. In streke wat steeds swaarkry vanweë die droogte, soos die Overberg, die Karoo en die Weskus, het pryse grootliks gedaal. Distrikte wat geraak is, sluit in Bredasdorp, Clanwilliam, Knysna, Ladismith, Laingsburg, Malmesbury, Riversdal, Robertson, Swellendam en Calitzdorp. Pryse by Bredasdorp het die meeste gedaal met 22,3%. Altesame 439 ooreenkomste is gesluit, wat 15,7% minder is teenoor die vorige twaalf maande. Altesame 258 469 ha is teen R4,213 miljard verhandel. Heelwat minder transaksies vir grond van 50-150 ha (-33,3%) is gesluit vergeleke met die vorige twaalf maande.Net grond van groter as 600 ha se verkope het…

R2 Indien Suid-Afrika se kredietgradering tot rommelstatus verlaag word, kan die rand met sowat R2 teenoor die dollar verswak, waarsku mnr. Isaac Matshego, ekonoom van Nedbank. Volgens hom het die markte reeds begin gereed maak vir die afgradering en dit by hul berekeninge ingereken. “Ons raam daar sal uitvloei van $750 miljoen tot $2 miljard wees.” Hy beklemtoon dat goeie beleid dringend nodig is oor veral grondbesit en die mynhandves. Sien ook bit.ly/2RBZHgX. – Lucille Botha 20% Die koers waarteen plase in Amerika bankrot gespeel het, het in 2019 met 20% gestyg tot die hoogste vlak in agt jaar, ondanks ruim federale plaassubsidies. Luidens data van die Amerikaanse howe het 595 familieboerderye om likwidasie aansoek gedoen, teenoor 498 die vorige jaar. Dié soort likwidasies het die afgelope vyf jaar jaarliks…

‘Baie plekke het reën gehad, dus hou die boere ’n bietjie aan hul speenkalwers vas om hulle swaarder te kry.’ MNR. KOOS VAN DER RYST, nasionale voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie, oor die rede vir hoër speenkalfpryse. Bl. 14 ‘Gee minstens ’n onderneming om voor die volgende seisoen water-meters te installeer.’ MNR. NIC KNOETZE, hoof van die SA vereniging vir watergebruikersverenigings, oor wat boere te doen staan indien hulle nie betyds watermeters kan installeer nie. Bl. 14 ‘Hoe kan jy ’n vennoot, jou belangrikste vennoot, hof toe neem, maar verwag dat hy die volgende dag met jou moet onderhandel?’ MNR. RYNO VAN DER MERWE, oudvoorsitter van die Namibiese Landbou-unie, oor die belangrikheid van goeie betrekkinge tussen die staat en boere. Bl. 15 ‘Vir ouens om van so ver te kom om…

DINK NUUT OOR SKULD Die konsolidasie van skuld wat boere in die droogte moes aangaan, het ten doel om boere weer op hul voete te help. Finansiële instellings, soos banke en versekeringsmaatskappye, moet sover gekry word om buite die boks te dink. Hier is ’n paar opmerkings en voorstelle: ■ Boere moet langer tydperke kry om hul skuld te delg (15-20 jaar) om sodoende hul terugbetalingsvermoë te verhoog. Boere het nóú ’n helpende hand nodig! ■ Dit is totaal absurd om nou jou terugbetalingsvermoë te bereken op jou verminkte inkomste vir die volgende jaar. Dit is nie hulp nie, maar verkragting van die werklikheid. ■ Die metode van banke om ’n gelykblywende premie te bereken, is uitgedien en ’n metode wat nie tred hou met die werklikheid nie. Geen boer…

IN 1960 DORINGBOME — NOU SPOGPLAAS Tussen Albertinia en Herbertsdale, met klowe en rante aan die een kant en die Gouritsrivier aan die ander kant, lê Die Poort, ’n plaas waar tien jaar gelede net doringbome was. Vandag kan dié lap aarde vir ’n stukkie Boland aangesien word, want lusernlande, vrugteboorde en wingerde is al van ver af sigbaar. Mnr. J.C. Jonker het die plaas in 1960 gekoop en begin om die wêreld te tem. Doringbome is uitgestoot en terrasse gemaak. Jonker se vader het een naweek 5 000 hanepootstokkies in sy motor se kattebak aangekarwei. Dit is sommer teen die huis geplant “sodat die goedjies nie dalk iets moet oorkom nie”. In daardie stadium het meer as een van sy bure Jonker vertel dat hy met die verkeerde kant…

DIE gemiddelde prys van speenkalwers was op 24 Januarie vanjaar byna 25% hoër as ’n jaar gelede. Luidens FNB se weeklikse verslag oor die veebedryf was die prys van R33/kg ’n styging van 9,4% teenoor die vorige week. Mnr. Paul Makube, senior landbou-ekonoom by FNB, skryf die sterk groei in die prys toe aan die gesamentlike invloed van die beperkings op veilings van lewende diere, asook voerkrale se sterk vraag na speenkalwers, terwyl hulle vir Paasfees begin gereed maak. Mnr. Koos van der Ryst, nasionale voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie (RP O), sê boere kry nou tussen R32/kg tot R35/kg vir speenkalwers. “Dit is ’n redelike sprong van Desember af.” Hy skryf dit aan ’n kleiner aanbod toe. “Baie plekke het reën gehad. Die boere hou hul speenkalwers terug om hulle…

DIE hulp wat die regering die afgelope weke in die Vrystaat en Noord-Kaap afgekondig het, is hoofsaaklik daarop gemik om watervoorsieningsprojekte te finansier en nie om die ekonomiese volhoubaarheid van die landelike ekonomie te beskerm nie. In die Vrystaat het dr. Roy Jankielsohn, DA-lid en leier van die amptelike opposisie in die provinsiale wetgewer, uitgewys dat die tydsberekening van die aankondiging van droogtehulp van bykans R900 miljoen aan die Vrystaat verband hou met die huidige betogings oor ernstige watertekorte in die Maluti-a-Phofung-munisipaliteit. “Ons kan aanneem dat bykomende geld geoormerk is om die ernstige tekort aan veilige water in dié gebied op te los.” Dr. Jack Armour, voorsitter van Vrystaat Landbou, sê kommersiële boere is pessimisties oor die moontlikheid dat hulle enige voordeel uit die droogtehulp gaan trek. Hy beskryf die…

KORT ná die kredietgraderingsagentskap Moody’s onlangs die staatsbeheerde Land Bank se afgradering tot rommelstatus afgekondig het, het die bank aangekondig dat hy ’n verlies van R184,7 miljoen in die ses maande tot einde September 2019 gely het. In die vorige ooreenstemmende halfjaar het hy ’n wins van R63 miljoen getoon. Die verlies word in ’n verklaring aan aandeelhouers onder meer toegeskryf aan die 9,9% van sy lenings wat nie presteer nie, teenoor 5,8% in die ooreenstemmende tydperk die vorige jaar. “Die bedryfsomgewing bly moeilik met inagneming van die stadige ekonomiese groei en die vorige jare se droogte,” lui die Land Bank se verklaring. Verder meld die verklaring dat sy leningsboek se gedempte groei en ’n hoër afskrywingskoste – R193 miljoen meer as in die vorige ooreenstemmende tydperk – ’n ongunstige…

DRIE organisasies in die georganiseerde landbou in die Vrystaat het ’n gesamentlike kommunikasiebeleid geformuleer as deel van ’n poging om veediefstal doeltreffend te probeer bekamp. Die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) in die Vrystaat, die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) in die provinsie en Vrystaat Landbou (VL) het saamgespan om die riglyne te vereenvoudig vir hul lede wat probleme met veediefstal ervaar. Elkeen van die organisasies vervul ’n bepaalde rol as lede van die Vrystaatse veediefstalvoorkomingsforum. Mnr. Neville Raath, ondervoorsitter van die RPO in die provinsie en voorsitter van die forum, sê bewusmakingsveldtogte in die media, opleiding oor die identifikasie van diere en riglyne vir die voorkoming van veediefstal vorm deel van die forum se werksaamhede. “Die forum skenk saam met die polisie, weermag en nasionale vervolgingsgesag aandag aan die aanmelding van veediefstal wat voorkoming…

1 KENIA| Slowakye borg makadamiabome Die Baringo-distrik in Kenia het ’n ooreenkoms met die Slowaakse regering gesluit ingevolge waarvan boere 560 000 gesubsidieerde makadamiasaailinge oor die volgende twee jaar kan aankoop om te plant. Die verspreiding van die saailinge sal deur die distrik se regering geskied. Ingevolge die ooreenkoms sal die Slowaakse regering saam met Tensenses Nut Company, ’n uitvoerder en verwerker, die boere help met markgeleenthede en tegniese steun om op kontrak makadamias vir die maatskappy te verbou. Die distriksowerheid sê hy is van plan om ’n fabriek binne die produksiegebied te vestig om die eindproduk te verwerk en te verpak vir uitvoer na Europa en Amerika. – Kenya News 2 GHANA | Boere vra hulp met mango-swartvlek Ghanese mangoboere het ’n beroep gedoen op hul regering…

DIE regulatoriese hindernisse om eie krag op te wek, moet vir enigeen, klein of groot, uit die weg geruim word. Só sê prof. Anton Eberhard, verbonde aan die Power Futures Lab aan die Universiteit van Kaapstad se sakeskool en voorsitter van ’n presidensiële taakspan oor Eskom se finansiële en tegniese probleme. Suid-Afrikaners moet hulle op mediumtermyn staal vir meer beurtkrag nadat mnr. André de Ruyter, uitvoerende hoof van Eskom, volgens mediaberigte Vrydag aan joernaliste gesê het die kragverskaffer beoog om onderhoudsvereistes vir sy aanlegte streng na te kom. Luidens ’n berig in Business Day het hy gesê as deel van die plan sal Eskom krag inkoop van entiteite met surplus krag en ook groter vraagbestuur toepas. Business Day het ook onlangs berig dat die ANC op ’n lekgotla besluit het…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met met 1,6%, of $2,39/t(R35,14/t), tot $150,98/t (R2 220/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 1,3%, of $1,86/t (R27,35/t), hoër. Verwagte pryse: Maart – $150,39/t (R2 211/t), Mei – $152,43/t (R2 241/t), Julie – $154,17/t (R2 267/t), September – $152,91/t (R2 249/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 2,6%, of R82/t, tot R3 098/t, teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 1%, of R28/t, tot R2 904/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 16,9%, of R447/t, duurder, terwyl geelmielies 10,5%, of R276/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Maart – R3 025/t, Mei – R2 565/t, Julie – R2 426/t, September – R2 476/t. Verwagte geelmieliepryse: Maart – R2 899/t, Mei – R2 565/t, Julie – R2 501/t, September…

Aerobotics het in 2014 ontstaan. Die onderneming se eerste proefneming by ’n produsent is dieselfde jaar voltooi. Sedertdien het dit groot opgang gemaak. “In 2015 het ons die eerste werknemers aangestel en die eerste weergawe van Aeroview ontwikkel. Die volgende jaar kon ons uit die motorhuis waar ons gewerk het, na ons eerste kantoor in Woodstock trek,” vertel mnr. Benji Meltzer. Dit was ook in 2016 dat hul klem heeltemal na boomgewasse geskuif het. “In 2017 is Aerobotics deur die InsurTech Startup Bootcamp-program in Londen aanvaar. Ons het stigtingskapitaal van sowat $650 000 van 4Di Capital en die Savannah-fonds bekom.” Aerobotics is in 2018 deur Google aangewys as een van die 24 topmaatskappye in opkomende markte. Dit het aan hom ’n uitnodiging besorg om aan die Google Launchpad-program in San…

Een rede waarom onkruid as skadelike organisme deur vele mense onderskat word, is straks omdat geglo word dit kan nie soos insekte en plantsiektes as’t ware uit die niet opduik nie. Plante kan inderdaad vinnig en wyd van omgewing versit in die vorm van sade wat tot mindere of meerdere mate beweeglik is. Klein sade en saad met spesiale hulpmiddels of aanhangsels soos “vlerke” en “valskerms”, wat verspreiding deur veral wind bevorder, versprei in die algemeen verder weg van die moederplant as groter, swaarder sade of sade sonder spesiale aanpassings vir beweeglikheid. Saadgrootte en -gewig is van minder belang in die geval van sade in eetbare vrugte wat op vrugtevreters staatmaak vir verspreiding. Onkruidsaad wat in die grond van ’n gewasland, boord of wingerd teenwoordig is, behoort as toekomstige plante…

Sagte witbrood met olywe, kruie en fetakaas Dié resep is een van my gunstelinge omdat olywe so ’n fantastiese geur aan gebak gee, maar ook so goed pas by die kaas, kruie en sagte krummel van die brood. Die brood hou lank en smaak vorentoe met lekker sout plaasbotter. ■ 7 x 250 ml witbroodmeel ■ 10 ml sout ■ 10 ml suiker ■ 1 pakkie (10 g) kitsgis ■ 100 g botter ■ Ongeveer 750 ml louwarm water ■ 45 ml olyfolie ■ 100 g ontpitte calamata-olywe, fyngekap ■ 2 wiele fetakaas, gekrummel ■ ’n Hand vol sagte, vars kruie, soos pietersielie, basiliekruid of roket, fyngekap Meng die meel, sout, suiker en gis saam in ’n groot bak. Smelt die botter en meng dit met die warm water en…

Rooibekrenostervoëls gebruik hul snawels soos ’n skêr om deur die hare van diere te werk op soek na bosluise of om dit van die vel af te trek. Geelbekrenostervoëls het breër en robuuster snawels om bosluise bloot van diere af te pluk. ’n Volwasse renostervoël verorber gemiddeld 400 bosluise per dag. Daar is al 1 666 bosluislarwes in ’n renostervoël se maag gevind. Hulle is dus uiters belangrik om uitwendige parasiete natuurlik te bekamp. Renostervoëls vreet ook aan slym en bloed aan oop wonde. Hul gashere is gewoonlik buffels, kameelperde, renosters, koedoes, sebras en beeste. Onder die kleiner boksoorte is veral rooibokke gewild. Olifante en waterbokke dien selde as gashere. VOORDELIGE ALARM Renostervoëls bevoordeel soogdiere deur as waarskuwingstelsel te dien. Hulle is oplettender as die groot diere en skrik, vlieg…

BOEREDAE 15 FEBRUARIE: Kleinveebedryfinligtingsdag, Thabazimbi Wildlife Services, Thabazimbi-skouterrein. 083 581 7780, web: www.thaba zimbiwildlifeservices.co.za 3 MAART: NWKV se Vrystaat- roadshow, Senekal. Hannelie du Plessis, 051 447 3023, web: www.nwga.co.za 7 MAART: Rouxville-boeredag. Werner Lombaard, 082 829 9565, web: www.rouxvilleboeredag.co.za 11 MAART: Agri-inligtingsdag, die Kooperasie en die landbouvereniging Glenconnor, Mayogi Boma, Uitenhage, 07:30-15:00. Die sprekers sluit in Pierre Vercueil, Dawie Roodt, Theo de Jager en Norman Adami. Gratis bywoning sluit middagete in. E-pos: ecgma@telkom sa.net 26 AUGUSTUS: Boeredag, Noord-Vrystaatse SA Vleismerinoklub en die boerevereniging van die Rooi Skool, Kroon Boma, Kroonstad. Neline Pienaar, 082 440 4492, e-pos: bennieneline@eleo.co.za INLIGTINGSDAE, GRAAN SA 11 FEBRUARIE: Streek 12, Jonkersdam, Standerton, om 10:00 en die plaas Moedverloren om 15:00. 11 FEBRUARIE: Streek 21, boerevereniging Hoopstad-Suid om 19:00. 12 FEBRUARIE: Streek 16, Heilbron-boeresaal om 10:00. 12 FEBRUARIE:…

“Sien raak waarna jy kyk.” Dié opmerking staan uit in die onderhoud met die Namibiese boer Jan Bührmann in hierdie week se uitgawe. Hy is gevra wat die beste raad is wat hy al in die onherbergsame omgewing van Naukluft gekry het. Die feit dat hy met sy agtergrond as ingenieur besluit het om die woestyn se rotslae met ’n skeurploeg oop te breek om olywe te plant, gee net soveel meer betekenis aan sy stelling! Dit laat my dink aan ’n Swartlandse pêl wat altyd ’n frase uit The Lion King gebruik om sy vriende aan te por om harder oor ’n boerderyprobleem te dink. “Look harder,” leen hy die bobbejaan Rafiki se woorde aan Simba, die jong leeu, wat tevergeefs vir sy pa se refleksie in ’n poel…

MNR. CARL MÖLLER teel geharde, aangepaste Angusbeeste in ’n ongewone deel van die land — Carnarvon, en het nog nooit ’n ontevrede koper van enige van sy teelmateriaal gehad nie, ook nie uit Namibië nie. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Saartjie, het drie kinders: Carl jr., wat saam met my boer, Sumita, ’n onderwyseres op Plettenbergbaai, en Francois, ’n prokureur in die Helderberg. WAT IS JOU STOKPERDJIES? Ek is ’n buitelugmens en probeer soveel moontlik dinge buite doen. Ek stap graag. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons het ’n groot vakansiehuis op Hartenbos waar die familie gereeld bymekaarkom. MNR. JAN BÜHRMANN boer in die klipperige Naukluft-kompleks in Namibië met olywe, sitrus en Ngunibeeste. Die olywe bring die grootste inkomste vir die…

BELEID vir ’n landwye naspeurbaarheidstelsel vir die veebedryf is reeds goedgekeur, maar nou moet die bedryf saamstaan om dit te laat realiseer. Meer as 200 belanghebbendes in die rooivleisbedryf in Pretoria was dit by ’n byeenkoms in Pretoria eens dat die inwerkingstelling van LitsSA (“livestock identification and traceability system”) dringend aandag moet kry. Die beleid vir die stelsel is opgestel deur die LitsSA-komitee, bestaande uit vyf regeringsverteenwoordigers en vyf bedryfsverteenwoordigers. Volgens dr. John Purchase, uitvoerende hoof van die landbousakekamer Agbiz, kan die huidige uitbreking van bek-en-klouseer die bedryf tot R10 miljard kos en kan boere na raming tot 30% van hul inkomste verloor. Dít terwyl Suid-Afrikaanse karkaspryse voor die uitbreking reeds heelwat laer was as in die meeste lande met wie hy meeding, insluitend Australië en Amerika, en daar groot…

AL het laat somerreën aanplantings vertraag, het Suid-Afrika se mielieboere verras deur meer mielies aan te plant as die aanvanklike voorneme van 2,519 miljoen hektaar in Oktober. Volgens die Nasionale Oesskattingskomitee se voorlopige oppervlakteskatting van 29 Januarie is die totale oppervlakte onder mielies 2,535 miljoen ha, wat 10,2% of 234 800 ha meer is as wat die afgelope seisoen aangeplant is. Dit is ook 0,64% of 16 000 ha meer as die aanvanklike voorneme. Boere het ook meer sojabone, sonneblom en grondbone as die vorige seisoen aangeplant. Volgens die voorlopige skat-ting, hoofsaaklik gegrond op ’n nie-ewekansige opname deur die departement van landbou se direktoraat van statistieke en ekonomiese ontleding, is die voorlopige oppervlakte onder witmielies 1,515 miljoen ha, wat ’n toename van 16,67% of 216 400 ha is vergeleke met…

DIE outomatisering, digitalise-ring en elektrifisering van trekkers en werktuie was van die besprekingspunte op die jaarlikse Bethal-boeredag op die plaas van mnr. Dewalt te Water van die plaas Schurvekop. Te Water was lid van ’n paneel bestaande uit vooraanstaande boere en kenners vanaf Afgri en John Deere, die dag se borge, wat die jongste neigings in die Suid-Afrikaanse landbou bespreek het. Die bespreking is deur Chris Burgess, hoofredakteur van Landbouweekblad, gelei. Op ’n vraag van Burgess oor neigings, plaaslik en internasionaal, waar ’n gebrek aan operateurs boere al hoe meer dwing om na alternatiewe bestuursmoontlikhede te kyk, het mnr. Patrick Roux, besturende direkteur van Afgri Equipment, gesê landboumasjinerie is vinnig besig om tegnies al hoe “slimmer” te word. “Dit beteken dat minder vaardighede benodig word om hierdie masjiene te laat…

DIE onteiening van grond sonder vergoeding is ’n duidelike bedreiging waarmee die regering wys dat hy met die ondertekening van ’n dokument die bates – hetsy grond, geboue of masjinerie – van die eienaars van kapitaal kan vat. Mnr. Moeletsi Mbeki, politieke ontleder en ekonoom, was ’n spreker op die FW de Klerk-stigting se jaarlikse kongres, en het uitgewys dat een van die groot veranderinge in die land ná 1994 ’n skeiding van die sake- en die politieke elite was. Voor 1994 was dié twee verenig; die Nasionale Party was ’n groot grondeienaar en het ’n gemeenskaplike belang met die eienaars van myne en banke gehad. Ná 1994 het dié elite verander. Volgens hom het die nuwe politieke elite nie eiendom nie, en dit is een van die redes waarom…

ANDERS as wat aanvanklik verwag is, het Januarie se reënval in die Hexvallei wél ’n invloed op die oesgrootte gehad. Die Suid-Afrikaanse tafeldruifbedryf (Sati) skat sowat 2 miljoen kartonhouers (4,5 kg elk) minder sal verpak word. Die totale oes word nou op tussen 59,6 miljoen en 64,7 miljoen kartonhouers beraam. Die Hexvallei het in die derde week van die jaar van 60 mm tot 120 mm reën gekry. Boere het aanvanklik gesê reëngevoelige kultivars was reeds geoes. Ander kultivars, soos Sapphire, is deur plastiek beskerm. Dit blyk egter nou veral midseisoen kultivars is geraak. Volumes is onder meer weens vrot geknou. Die streek se oesgrootte word nou op tussen 17,8 miljoen en 20,3 miljoen kartonhouers geskat. “Die ruggraat van die Hexrivier se oes bestaan hoofsaaklik uit Crimson Seedless, wat nie…

Mense versuim dikwels om boedelbeplanning te doen omdat hulle nie presies weet wat om te doen nie, nie seker is wie wat moet erf nie, en hulle dink daar is nog baie tyd om oor boedelbeplanning en testamente te dink. Dít is die algemeenste fout wat met boedelbeplanning gemaak word Nog ’n algemene fout is die opvatting dat die inhoud van iemand se testament ’n geheim moet wees. Indien die testament se inhoud aan die erfgename bekend is voordat die persoon sterf, skakel dit enige onrealistiese verwagtinge van erfgename uit en beperk dit familietwis tot die minimum nadat die testateur gesterf het. Indien daar tegniese besonderhede is wat almal nie verstaan nie, is dit raadsaam om kundige persone te betrek om alles behoorlik aan ál die erfgename te verduidelik. Hou…

Met makadamianeute en avokado’s wat goeie inkomste vir boere uit buitelandse geld verdien, word mango’s dikwels laaste genoem wanneer oor subtropiese gewasse gepraat word. Mnr. Pieter Buys van die Suid-Afrikaanse mangokwekersvereniging (Samga) sê ’n mens moenie die inkomstepotensiaal van dié gewas onderskat as dit op die regte plek reg verbou word nie. Met goeie opbrengste kan boere tot R160 000/ha uit mango’s verdien. Die grootste deel daarvan word uit die plaaslike mark verdien en is dus minder blootgestel aan skommelinge in die wisselkoers. Uitvoer verdien egter beter pryse, maar net die beste vrugte kan uitgevoer word. “Ons het tans ook min kultivars wat in Suid-Afrikaanse toestande aard en terselfdertyd aan die vereistes van die uitvoermarkte voldoen,” sê Buys. Indië, ’n mark wat onlangs vir Suid-Afrikaanse mango’s oopgegaan het, gebruik mango’s…

Kaapstad, Wes-Kaap KORTOM ■ Aerobotics was die internasionale voorloper om onder meer data met hommeltuie te versamel met die doel om probleme om grondvlak op te spoor. ■ Wankelrige internetverbindings op die platteland is steeds ’n probleem. Tegnologie-ontwikkelaars probeer deesdae tegnologie ontwerp wat minder afhanklik van die internet is. ■ Robotte sal nie binnekort ’n alledaagse gesig in die landbou wees nie. Namate meer data versamel word en besluitnemingsvermoë skep, word die kans daarvoor beter.…

VARKHOK IN WOONGEBIED ’n Nuwe intrekker in ons omgewing het teen my grensdraad, in ’n woongebied, ’n varkhok gebou. ’n Gesondheidsinspekteur het hom kennis gegee om eers aansoek te doen en die regte proses te volg. As die hok nie volgens munisipale regulasies gebou word nie, moet die varke en hokke verwyder word. Is daar nie ’n manier om die varke eerder dadelik te verwyder nie? Ek ruik die varke nou al in my huis. Dit is baie steurend. Jy sal nie die varke kan verwyder nie, tensy jy by ’n hof aansoek doen om ’n bevel om die varke en hokke onmiddellik te verwyder. Jou beste opsie is waarskynlik om die klagte met jou plaaslike munisipaliteit se gesondheidsdepartement op te neem en hulle te versoek om die buurman opdrag…

Africa Agri Tech (AAT) word vanaf 18-20 Februarie in Pretoria gehou. Handelsuitstallings en praktiese demonstrasies word langs die konferensielokaal in die Sun Arena-kompleks oorkant Menlyn Maine aangebied. “Landbouweekblad is opgewonde om deel te wees van dié baanbrekersgeleentheid wat sal wys wat wetenskap en tegnologie aan boere en die landboubedryf kan bied,” sê Chris Burgess, redakteur van Landbouweekblad. “Die landbou beleef wêreldwyd grootskaalse transformasie danksy nuwe tegnologie. Om te floreer, moet die landboubedryf in Afrika aan die voorpunt van dié veranderinge wees. In hierdie opsig is die vasteland geseën met Suid-Afrikaanse kommersiële boere, wat nog altyd tegnologie aanvaar en omarm het.” Landbouweekblad se betrokkenheid as mediavennoot sluit ook die aanbieding van ’n konferensie op die eerste dag in. BEDRYF VAT HANDE Verskeie ondernemings en organisasies in die landboubedryf het hul steun…

1. WANT HY PRAAT TJOKLITS deur Elsa Winckler. Uitgewer: Romanza. Prys: R95. Friede Tredoux, ’n arbeidsterapeut op George, het haar les geleer toe sy met ’n man sonder toekomsvisie deurmekaar was. Tydens ’n kuiertjie op Philadelphia ontmoet sy egter vir Matthys Combrink, die bakker van die plaaslike deli. Toe sy hom later weer raakloop, is daar beslis elektrisiteit in die lug. Maar die vraag is of sy sal kans sien vir ’n man wat brood bak vir ’n lewe? 2. SONVANGER deur Frenette van Wyk. Uitgewer: Lapa. Prys: R240 Narissa is ’n regte hippie wat glo ’n mens moet die lewe geniet en oomblikke van blydskap vir jouself skep. Die aantreklike Franz Lamont is net mooi haar teenoorgestelde: Hy glo in werk, reëls, dinge rég doen en dat…

Dit is opvallend en interessant hoeveel keer die woorde oorvloed en oorvloedig in die Bybel voorkom. Meestal is dit in verband met die onverdiende goedheid van die Here, maar dit kan ook as waarskuwing dien vir diegene wat hul eie verdienste en onafhanklikheid wil uitstal. Wat eersgenoemde betref, hou dit onlosmaaklik verband met die Gewer van die oorvloed. God gee altyd mildelik bo verwagting, bo verdienste. Hy skink die beker tot oorlopens toe vol. In een van sy herderpsalms stel Dawid dit so mooi: “U berei die tafel voor my aangesig … U maak my hoof vet met olie; my beker loop oor” (Ps. 23:5, 1953-vertaling). Wanneer Christus ’n honger skare voed, word vyf brode en twee vissies só oorvloedig vermeerder dat daar 12 mandjies oorskiet is nadat 5 000…

I Want It All, ’n hingsvul, het by Cape Thoroughbred Sales se veiling van jaaroudvullens in die Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum ’n prys van R3 miljoen behaal. Dié vul is deur Drakenstein-stoetery as agente op die veiling aangebied. Ander vullens wat vir meer as R1 miljoen verkoop is, is Live My Life, ’n merrievul van Avontuur Thoroughbred-stoetery (R1,1 miljoen), All That Jazz, ook van Avontuur (R1, 650 miljoen) en twee naamlose hingsvullens, een van Ridgemont Highlands en een van Klawervlei, wat albei teen R2,2 miljoen verkoop is. Die veiling is vanjaar vir die tiende keer aangebied en sowat 230 vullens het onder die hamer gekom. Die omset was R56,8 miljoen en die gemiddelde prys R326 379. Verlede jaar het ’n merrievul van Klawervlei-stoetery die hoogste bod van R4 miljoen behaal. Daardie…